IV SA/Wr 584/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2026-02-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznatajemnica przedsiębiorcyprawo dostępu do informacjiumowy cywilnoprawneszkoła wyższakontrola sądowauzasadnienie decyzjiwsajuwenalia

WSA uchylił decyzję Rektora o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów, uznając, że organ nie wykazał wystarczająco, iż informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.

Skarżący B.M. domagał się udostępnienia kopii umów dotyczących organizacji Juwenaliów Wrocławskich 2025. Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego odmówił udostępnienia części umów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż informacje te faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i naruszył wymogi formalne uzasadnienia decyzji.

Skarżący B.M. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii umów związanych z organizacją Juwenaliów Wrocławskich 2025. Rektor udostępnił część umów, jednak decyzją z dnia 11 września 2025 r. odmówił udostępnienia pozostałych, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ argumentował, że umowy zawierają informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne oraz posiadają wartość gospodarczą, a ich ujawnienie mogłoby narazić kontrahentów na utratę przewagi konkurencyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując na lakoniczność uzasadnienia i brak wskazania konkretnych przedsiębiorców. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że umowy cywilnoprawne zawierane przez uczelnię nie są dokumentami urzędowymi, a jedynie informacje w nich zawarte mogą podlegać udostępnieniu. Kluczowym zarzutem Sądu było to, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż informacje zawarte w umowach faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Sąd podkreślił, że ocena organu opierała się głównie na wyjaśnieniach jednego z kontrahentów, bez wnikliwej analizy poszczególnych umów i weryfikacji, czy informacje te rzeczywiście mają wartość gospodarczą i czy ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić przedsiębiorcy. Ponadto, Sąd wskazał na naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w sprawie, oraz oznaczenia podmiotów, ze względu na których dobra wydano decyzję. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli organ wykaże w sposób szczegółowy i udokumentowany, że informacje te faktycznie posiadają wartość gospodarczą, podjęto działania w celu zachowania ich poufności, a ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał wystarczająco, iż informacje w umowach stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Sama wola przedsiębiorcy lub ogólne zastrzeżenie poufności nie są wystarczające. Organ musi przeprowadzić analizę poszczególnych umów i wykazać obiektywne przesłanki tajemnicy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Tajemnica przedsiębiorcy może stanowić podstawę do ograniczenia dostępu do informacji publicznej, ale wymaga wykazania obiektywnych przesłanek materialnych i formalnych, a nie tylko woli przedsiębiorcy.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej musi zawierać oznaczenie przedsiębiorców, których tajemnica dotyczy, oraz imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definicja informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przykłady informacji publicznej, w tym o sprawach publicznych i majątku publicznym.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.

u.z.n.k. art. 11 § 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa, pomocniczo stosowana do interpretacji tajemnicy przedsiębiorcy w u.d.i.p.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnej.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

MPPOiP art. 19 § 2

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

Prawo do wolności wypowiedzi, w tym prawo do poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do informacji publicznej.

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa do informacji publicznej.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw i wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał w sposób wystarczający, że informacje zawarte w umowach stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Organ nie dokonał wnikliwej analizy poszczególnych umów i nie zweryfikował, czy informacje w nich zawarte rzeczywiście mają wartość gospodarczą i czy ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić przedsiębiorcy. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie spełniało wymogów formalnych, w szczególności nie wskazano przedsiębiorców, których tajemnica dotyczy, ani osób decyzyjnych. Umowy cywilnoprawne nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu u.d.i.p.

Godne uwagi sformułowania

Tajemnica przedsiębiorcy ma charakter obiektywny, nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy przyjmować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę. Uzasadnienie decyzji winno zawierać pełne i wyczerpujące umotywowanie zajętego stanowiska oraz wyjaśnienie, jakie to przesłanki przemawiają za uznaniem konkretnej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa. Wyniki szczegółowej analizy zapisów żądanych przez wnioskodawcę dokumentów nie znalazły odzwierciedlenia w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Brzezińska

członek

Andrzej Nikiforów

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy w kontekście dostępu do informacji publicznej, wymogi formalne decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, rozróżnienie między informacją publiczną a dokumentem urzędowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania umów cywilnoprawnych zawartych przez instytucje publiczne. Wymaga indywidualnej analizy każdej sprawy pod kątem tajemnicy przedsiębiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i konfliktu z tajemnicą przedsiębiorcy, co jest tematem interesującym dla prawników i obywateli. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnianie decyzji administracyjnych.

Czy uczelnia może ukrywać umowy pod płaszczykiem tajemnicy przedsiębiorcy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 584/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Aneta Brzezińska
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Protokolant: Specjalista Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 11 września 2025 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego na rzecz skarżącego B. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
B. M. zwrócił się do Uniwersytetu Wrocławskiego wnioskiem z dnia 14 lipca 2025 r. o udostępnienie w formie elektronicznej informacji publicznej w postaci kopii wszystkich umów zawartych przez Uniwersytet Wrocławski i przez Samorząd Studentów Uniwersytetu Wrocławskiego z innymi podmiotami, których przedmiotem jest współorganizacja lub finansowanie wydarzenia Juwenalia Wrocławskie 2025.
Pismem z dnia 25 lipca 2025 r. organ poinformował wnioskodawcę, że przygotowanie żądanych danych wymaga podjęcia przez Uniwersytet Wrocławski dodatkowych czynności, wymagających nakładu czasu oraz pracy, w związku z czym postępowanie w sprawie wniosku zostanie zakończone do dnia 12 września 2025 r. Organ zwrócił się do kontrahentów z pytaniami: czy wnioskowane dane stanowią informacje łatwo dostępne dla osób z branży, czy informacja ma wartość gospodarczą, czy informacja została poddana odpowiednim działaniom w celu zachowania poufności.
Następnie pismem z dnia 11 września 2025 r. Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego podał, że w załączeniu udostępnia wymienione dokumenty: cztery porozumienia o współpracy, list intencyjny, zlecenie w sprawie wynajmu agregatów prądotwórczych oraz siedem umów. Organ poinformował również, że zostało ponadto zawartych osiem umów, ale z uwagi na zawarte w umowach klauzule oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. zostanie wydana decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie.
Natomiast decyzją z dnia 11 września 2025 r. na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej. Rektor uznał, że żądane dokumenty zawierają informacje techniczne, technologiczne i organizacyjne przedsiębiorstw, a także posiadają wartość gospodarczą. W stosunku do tych informacji podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, gdyż w umowach zastrzeżono, że nie mogą być one udostępnione z uwagi na objęcie ich tajemnicą przedsiębiorcy. Informacje zawarte w umowach zawierają w szczególności informacje na temat wynagrodzenia oferowanego przez kontrahentów, szczegóły wynegocjowanych warunków cenowych, a także know-how. Umowy mają także wartość organizacyjną i handlowa, gdyż pozwalałyby ustalić m. in. poziom zaplecza finansowego kontrahentów. Pozyskanie informacji mogłoby doprowadzić do utraty przez kontrahentów przewagi konkurencyjnej nad innymi podmiotami przez wykorzystanie danych dotyczących ich strategii czy warunków handlowych. Należało więc odmówić udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy,
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych przez niezastosowanie i nieudostępnienie informacji, co doprowadziło do ograniczenia prawa człowieka do informacji’
- art. 61 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez błędne zastosowanie i nieuzasadnioną odmowę udzielenia informacji.
Skarżący wskazał, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie wyjaśniono, dlaczego żądane informacje nie mogą podlegać ujawnieniu. W uzasadnieniu decyzji nie wskazano przedsiębiorców, z którymi zawarto umowy i odmówiono ich udostępnienia. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. obligatoryjnym elementem decyzji jest oznaczenie przedsiębiorców, których tajemnica dotyczy, a także wymóg wskazania imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji. Nie sposób zweryfikować poprawności stanowiska organu, gdyż nie jest ono szerzej uzasadnione oraz nie poinformowano, których przedsiębiorców dotyczy tajemnica i nie podano żadnych informacji dotyczących konkretnych przedsiębiorców, które uprawdopodobniłyby podane stwierdzenia. Z uzasadnienia nie wynika, aby organ dokonał wnikliwej analizy, w jakim zakresie ewentualnie żądane informacje stanowią tajemnice przedsiębiorcy. Poza tym, informacje z zakresy wynagrodzeń, warunków cenowych, zaplecza finansowego są typowymi informacjami rynkowymi, pozwalającymi sprawować skuteczną i realną społeczną kontrolę sfery publicznej.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego w niósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ przyznał, że w decyzji zabrakło wzmianki o osobach biorących udział w wydaniu decyzji oraz wskazania umów, które omyłkowo nie zostały ujawnione. Organ wskazał te osoby i podał nazwy przedsiębiorców, z którymi zawarto nieudostępnione umowy. Jednakże, zdaniem organu, powyższe braki nie miały wpływu na istotę rozstrzygnięcia, które było prawidłowo uzasadnione.
W piśmie procesowym z dnia 13 lutego 2026 r. skarżący zauważył, że odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji, a więc Rektor nie zrealizował prawidłowo obowiązku wskazania imion i nazwisk osób, które zajęły stanowisko w sprawie oraz nazw podmiotów, z którymi zawarto umowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest sporne pomiędzy stronami na tym etapie postępowania, że organ jako podmiot reprezentujący państwową osobę prawną jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p) i co do zasady żądana informacja stanowi informację publiczną. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Żądana przez wnioskodawcę informacja, dotyczy majątku państwowej osoby prawnej, wykonującej zadania publiczne i dysponującej majątkiem publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p.) i zasadniczo podlega udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., chyba że występują przesłanki do ograniczenia jej udostępnienia. Skoro informacja o majątku publiczny stanowi informację publiczną, to każdy kto zawiera umowę z jednostką organizacyjną dysponującą majątkiem publicznym, musi się liczyć z możliwością jej udostępnienia w trybie u.d.i.p.
Ubocznie należy jedynie zaznaczyć, że czym innym jest informacja publiczna, a czym innym jej nośnik, którym może być np. dokument urzędowy lub prywatny. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Z przepisu tego wynika, że udostępnieniu w trybie tej ustawy podlega dokument urzędowy (zarówno jego treść, jak i postać w jakiej został utrwalony). W przypadku innych rodzajów "nośników" informacji publicznej niż dokument urzędowy, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie ma obowiązku udostępnienia samego nośnika, a jedynie zawartej w nim informacji publicznej. W związku z tym żądanie udostępnienia zarazem określonej treści i postaci dokumentu prywatnego w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. nie jest dopuszczalne, można natomiast domagać się zawartej w dokumencie prywatnym informacji, jeżeli jest to informacja publiczna" (por. I. Kamińska, M. Rozbicka- Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer Warszawa 2016, Komentarz do art. 6 pkt 18, Lex 2018). W konsekwencji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że żądanie "skanu umowy" lub "kopii umowy", jako nośnika informacji nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., albowiem stanowią one dokument prywatny, a nie dokument urzędowy o jakim mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., który co do zasady stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.).
W rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę, że umowy cywilnoprawne zawierane przez państwową szkołę wyższą z kontrahentami nie stanowią dokumentu urzędowego, zatem udostępnieniu w trybie u.d.i.p. podlegają informacje wynikające z tych umów, a nie cała treść tych umów w postaci "kopii umów".
Jedną z okoliczności do ograniczenia prawa do informacji publicznej jest zgodnie z art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. tajemnica przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołał się na tajemnicę przedsiębiorcy kilku swoich kontrahentów, z którymi zawarł umowy cywilnoprawne dotyczące wykonania różnych usług związanych z organizowanymi Juwenaliami Wrocławskimi 2025. Organ nie udostępnił wnioskodawcy "kopii umów" ani też informacji wynikających z tych umów z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że przy wykładni pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwoływać się do "tajemnicy przedsiębiorstwa", zdefiniowanej w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1913 ze zm.). Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tym samym ustawodawca pozostawił uznaniu przedsiębiorcy ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie on działania w celu zachowania ich w poufności. Warunkiem respektowania "tajemnicy przedsiębiorstwa" jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą one być ogólnie udostępnione. Jednakże złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa. Gospodarujący informacją publiczną i przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji, bowiem ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej.
Na "tajemnicę przedsiębiorcy" składają się dwa elementy: materialny – posiadanie przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Nie tracą natomiast swojego charakteru przez to, że wie o nich pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji, np. pracownicy przedsiębiorstwa (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13).
Możliwość ograniczenia prawa do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji dotyczących przedsiębiorcy, 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter lub sposób zastosowania wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę, 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (M. Jabłoński, Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, Presscom spółka z o. o., Wrocław).
Uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zawierać argumentację, wskazującą na okoliczności spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych odmowy. Organ musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej muszą być wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Utajnienie bowiem określonej informacji publicznej tylko zgodnie z wolą przedsiębiorcy czyniłoby fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, gdyż dla pozbawienia dostępu do szerokiego katalogu informacji publicznych wystarczająca byłaby formalna deklaracja przedsiębiorcy, iż określone informacje stanowią tajemnicę (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1939/15). Tajemnica ma charakter obiektywny, nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy przyjmować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby z istoty rzeczy nie będą zainteresowane ujawnieniem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej.
W rozpatrywanej sprawie, organ przed udostępnieniem niektórych umów i wydaniem decyzji odmawiającej udostępnienia innych umów zwrócił się do części swoich kontrahentów w drodze elektronicznej z zapytaniem: czy wnioskowane dane stanowią informacje łatwo dostępne dla osób z branży, czy informacja ma wartość gospodarczą, czy informacja została poddana odpowiednim działaniom w celu zachowania poufności. Tylko jeden z kontrahentów udzielił rozwiniętej odpowiedzi na pytania, pozostali kontrahenci udzielili jedynie zdawkowych odpowiedzi (np. "tak" lub "nie" albo "nie wyrażamy zgody na udostępnienie umowy". Należy zauważyć, że ocena organu zamieszczona w uzasadnieniu decyzji co do występowania tajemnicy przedsiębiorcy sprowadza się tylko do powtórzenia wyjaśnień tego jednego wybranego wykonawcy, zamieszczonych w piśmie z 5 sierpnia 2025 r. Organ w zasadzie powtórzył kilka argumentów zawartych w odpowiedzi tego kontrahenta, odnosząc te uwagi do wszystkich kontrahentów. Organ w uzasadnieniu decyzji dosłownie przytoczył argumenty tego kontrahenta wskazując, że informacje dotyczą "wynagrodzenia" oferowanego przez kontrahentów, "szczegółów wynegocjowanych warunków cenowych", "know-how", "pozwalają ustalić poziom zaplecza finansowego" kontrahentów, a "pozyskanie informacji mogłoby doprowadzić do utraty przewagi konkurencyjnej". Jedynie na podstawie dosłownie przytoczonych twierdzeń wybranego kontrahenta organ uznał, że udostępnieniu nie podlegają umowy zawarte z pozostałymi kontrahentami z uwagi na skuteczne i zasadne zastrzeżenie treści umowy przez tego kontrahenta.
Jednakże, zdaniem Sądu, organ przed wydaniem decyzji powinien był dokonać wnikliwej analizy twierdzeń poszczególnych kontrahentów zawartych w ich odpowiedziach i zweryfikować, czy istotnie zawarte umowy zawierają informacje, które rzeczywiście mogłyby stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. Nie wszystkie bowiem dane wynikające z umów mają wartość gospodarczą. W szczególności, organ powinien zweryfikować, czy umowy faktycznie zawierają jakiekolwiek "informacje techniczne, technologiczne i organizacyjne przedsiębiorstw, posiadające wartość gospodarczą, w stosunku do których podjęto niezbędne działania w celu zachowania poufności". Należy zauważyć, że ogólne zastrzeżenie w umowach poufności nie świadczy o podjęciu przez przedsiębiorcę działań w celu zachowania tajemnicy przedsiębiorcy. Ograniczenie prawa do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy nie może zależeć tylko od woli przedsiębiorcy, bowiem tajemnica przedsiębiorcy ma charakter obiektywny.
W ocenie Sądu, organy nie dokonały analizy, co do faktycznego występowania w zawartych poszczególnych umowach przesłanek z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający kwestii wystąpienia negatywnych przesłanek, uzasadniających odmowę udzielenia informacji publicznej. Przede wszystkim nie wykazano w żaden sposób, że poszczególne informacje zawarte w treści umów przedstawiają rzeczywiście dla poszczególnych przedsiębiorców wartość gospodarczą. Nie rozważono też, czy istotnie ujawnienie informacji, zawartych w tych dokumentach może rzeczywiście zaszkodzić interesom przedsiębiorców i z jakich względów.
Wyniki szczegółowej analizy zapisów żądanych przez wnioskodawcę dokumentów nie znalazły odzwierciedlenia w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji winno zawierać pełne i wyczerpujące umotywowanie zajętego stanowiska oraz wyjaśnienie, jakie to przesłanki przemawiają za uznaniem konkretnej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa.
Należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie, ocena organu nie została dokonana bezpośrednio w stosunku do zapisów umów, to jest w stosunku do żądanych przez stronę skarżącą dokumentów, lecz odnosi się wyłącznie do pełnej akceptacji wyjaśnień kontrahentów, bez sprawdzenia ich wiarygodności i skonfrontowania ich z dokumentami źródłowymi. Zdaniem Sądu, rzeczą organu była weryfikacja stanowisk kontrahentów, co do twierdzeń, że umowy zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu wyżej przytoczonym.
Reasumując, organ w żaden sposób nie wykazał konieczności ograniczenia prawa do informacji publicznej wynikającej z poszczególnych umów ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Wyłącznie bowiem konkretne wskazanie, które ze składników informacji organ po uwzględnieniu wyjaśnień przedsiębiorcy, uważa za ustawowo chronioną tajemnicę, umożliwia zbadanie, czy żądana informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa. Analiza ta nie może być ogólnikowa, lecz konkretna, odwołująca się do dokumentów, które zawierają informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa ze wskazaniem, jakie informacje w nich zawarte powinny zostać utajnione, a jakie udostępnione.
Uzasadniony jest również zarzut odnośnie nie wskazania w uzasadnieniu decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji oraz oznaczenia podmiotów, ze względu na których dobra wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji, co zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. jest obligatoryjnym elementem uzasadnienia decyzji. Odpowiedź na skargę, stanowiąca pismo procesowe organu w postępowaniu sądowym nie może stanowić uzupełnienia decyzji wydanej przez organ.
Z powyższych względów zasadne jest stwierdzenie naruszenia przez organy art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jak również art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego i uchybienia procesowe, sprowadzające się do uznania sporządzonego uzasadnienia zaskarżonej decyzji za wadliwe i niespełniające wymogów ustawowych, Sąd nie miał możliwości zapoznania się z pełną argumentacją podmiotu zobowiązanego co do występowania tajemnicy przedsiębiorcy, zawartej w poszczególnych zapisach żądanych dokumentów.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej Sądu, a w szczególności do ustalenia zakresu żądanych przez skarżącego informacji zawartych w umowach, do odniesienia się do treści poszczególnych umów i wyjaśnienia, czy zawarte tamże informacje odpowiadają definicji tajemnicy przedsiębiorstwa i czy możliwe jest zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dla odmowy udostępnienia tych informacji.
Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia złożonego wniosku, na podstawie właściwie zastosowanych przepisów tej ustawy, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania, w szczególności do dokonania szczegółowej analizy poszczególnych umów i ustalenia, z jakich względów te dokumenty w istocie zawierają tajemnicę przedsiębiorcy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI