IV SA/Wr 578/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Stowarzyszenia O. na uchwałę Rady Miejskiej przyznającą "Nagrodę Wrocławia" Fundacji Ogólnopolski Strajk Kobiet, z powodu braku wykazania przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia.
Stowarzyszenie O. zaskarżyło uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 22 kwietnia 2021 r. NR XXXVI/958/21 w przedmiocie przyznania "Nagrody Wrocławia" Fundacji Ogólnopolski Strajk Kobiet, zarzucając naruszenie praw człowieka i wolności. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak legitymacji procesowej skarżącego, który nie wykazał naruszenia własnego interesu prawnego lub uprawnienia. Sąd podzielił stanowisko organu, uznając, że uchwała o przyznaniu nagrody jest aktem prawa miejscowego, ale skarżące stowarzyszenie nie wykazało, aby uchwała naruszała jego indywidualną sferę prawną, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia O. była uchwała Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 22 kwietnia 2021 r. NR XXXVI/958/21 w sprawie przyznania "Nagrody Wrocławia" Fundacji Ogólnopolski Strajk Kobiet. Stowarzyszenie zarzucało, że wyróżniony ruch obywatelski przez swoją działalność "szerzy nienawiść oraz chrystianofobię wobec katolików" i narusza podstawowe prawa i wolności konstytucyjne. Rada Miejska przyznała nagrodę Fundacji za działalność na rzecz praw człowieka i równouprawnienia. W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że Stowarzyszenie nie wykazało naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podkreślono, że interes prawny musi być bezpośredni i realny, a nie utożsamiany z interesem faktycznym czy ogólnym interesem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, uznał, że uchwała o przyznaniu nagrody jest aktem prawa miejscowego podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Jednakże, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, merytoryczne rozpoznanie skargi jest uzależnione od wykazania przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. Stowarzyszenie powołało się na swoje cele statutowe, dotyczące ochrony dziedzictwa narodowego i wartości religijnych, twierdząc, że działania Fundacji są skierowane przeciwko tym wartościom. Sąd uznał, że samo powiązanie przedmiotu uchwały z celami statutowymi organizacji nie jest wystarczające do wykazania interesu prawnego. Skarżący musi udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, co w tym przypadku nie zostało wykazane. Uchwała o przyznaniu nagrody nie nakłada obowiązków ani nie ogranicza praw Stowarzyszenia. W związku z brakiem wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Stowarzyszenie O. nie wykazało naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia do zaskarżenia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała o przyznaniu nagrody jest aktem prawa miejscowego, ale skarżące stowarzyszenie nie wykazało, aby uchwała naruszała jego indywidualną sferę prawną. Powołanie się na cele statutowe organizacji nie jest wystarczające do wykazania interesu prawnego, który musi być bezpośredni, realny i wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 25
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 37
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 38
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 58 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 72 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.k. art. 18 § 2 i 3
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżące Stowarzyszenie naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej. Interes prawny musi być bezpośredni, realny i wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego administracyjnego, a nie z celów statutowych organizacji czy ogólnego interesu publicznego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Stowarzyszenia dotyczące naruszenia praw człowieka i wolności przez Fundację Ogólnopolski Strajk Kobiet oraz przez Radę Miejską. Powołanie się przez Stowarzyszenie na cele statutowe jako podstawę do zaskarżenia uchwały.
Godne uwagi sformułowania
skarga nie ma w pełni charakteru actio popularis interes prawny nie może być utożsamiany z interesem faktycznym interes prawny winien być własny (osobisty), skonkretyzowany oraz realny nie może być wyprowadzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej nie może być także wywodzony z negatywnej oceny światopoglądowej
Skład orzekający
Katarzyna Radom
przewodniczący sprawozdawca
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
sędzia
Marta Pająkiewicz-Kremis
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności wymóg wykazania interesu prawnego przez skarżącego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania nagrody przez radę gminy i legitymacji procesowej organizacji społecznej. Interpretacja interesu prawnego jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, a konkretnie wymogu wykazania interesu prawnego przez skarżącego. Choć sama nagroda i jej przyznanie mogą budzić emocje, rozstrzygnięcie sądu koncentruje się na formalnych przesłankach procesowych.
“Czy organizacja społeczna może zaskarżyć uchwałę rady gminy, powołując się tylko na swoje cele statutowe? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 578/21 - Postanowienie WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-08-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/ Marta Pająkiewicz-Kremis Mirosława Rozbicka-Ostrowska Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III OSK 2609/22 - Postanowienie NSA z 2023-01-18 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku *Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 58 § 1 pkt 5 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2022 r. w trybie uproszczonym w Wydziale IV sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. z/s w W. na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 22 kwietnia 2021 r. NR XXXVI/958/21 w przedmiocie przyznania "Nagrody Wrocławia" postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić Stowarzyszeniu O. z/s w W. ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. jest uchwała Rady Miejskiej W. [...] z dnia [...] w sprawie przyznania "Nagrody Wrocławia" Powołaną uchwałą Rada Miejska, działając na podstawie § 2 uchwały LVIII/375/93 Rady Miejskiej Wrocławia z dni 16 stycznia 1993 r. w sprawie tytułów i nagród przyznawanych przez władze Wrocławia, przyznała "Nagrodę Wrocławia" m.in. Fundacji Ogólnopolski Strajk Kobiet – ruchowi obywatelskiemu, który narodził się we Wrocławiu, za działalność na rzecz praw człowieka i równouprawnienia (§ 1 pkt 5 zaskarżonej Uchwały). W skardze na opisany akt Skarżące Stowarzyszenie zarzucało, że wyróżniony nagrodą Ruch, przez swoją działalność "szerzy nienawiść oraz chrystianofobię wobec katolików", wyczerpując znamiona art. 18 § 2 i § 3 kodeksu karnego niszczenia świątyń oraz nawoływania do podpalania świątyń chrześcijańskich. Nadto narusza podstawowe prawa i wolności zawarte w Konstytucji RP, w szczególności art. 72 pkt 1, art. 18, art. 38, art. 58 pkt 1 i pkt 2. Rada Miejska głosami Radnych naruszyła art. 25 oraz art. 37 pkt 3 Konstytucji RP. W związku z art. 7, art. 8, art. 28, art. 29, art. 31 § 1 pkt 1 i pkt 2, § 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 r., poz 735 ze zm., dalej k.p.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wyjaśniając swoje stawisko w sprawie organ wskazał na bezpodstawność żądań Stowarzyszenia wywodzonych na podstawie powołanych w skardze przepisów Konstytucji oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713 ze zm., dalej ustawa o samorządzie gminnym). W opinii organu po stronie Stowarzyszenie brak legitymacji procesowej, gdyż nie wykazało naruszenia przez uchwałę interesu prawnego lub uprawnienia. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstaw do wniesienia skargi w interesie publicznym przez każdego, kto subiektywnie uznaje, że uchwałę podjęto z naruszeniem prawa. Konieczne jest wykazanie związku pomiędzy uchwałą a własną indywidualną sytuacją prawną i ograniczenia, pozbawienia lub nałożenia zaskarżonym aktem konkretnych uprawnień lub obowiązków. Podstawą interesu prawnego jest przepis prawa materialnego dotyczący bezpośrednio sfery podmiotu, który się na ten przepis powołuje i który daje możliwość ochrony w postępowaniu administracyjnym. Organ zwracał uwagę na konieczność istnienia bezpośredniego związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest interes prawny. Interes prawny nie może być utożsamiany z interesem faktycznym, który wystąpi wówczas gdy dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy jednak nie może tego potwierdzić przepisami prawa materialnego. Na poparcie swych racji organ przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Odnosząc te uwagi do treści złożonej skargi organ wskazał, że brak w niej wykazania związku pomiędzy sytuacją Skarżącego a powołanymi przepisami, co uzasadnia wniosek o odrzucenie skargi. Marginalnie organ podał, że A. nie przedstawiło żądnych dowodów potwierdzających naruszenie przez nagrodzonego czy organ wskazanych przepisów prawa. W dalszych wywodach organ wskazał na podstawę wydania zaskarżonej uchwały, tj. uchwałę LVIII/375/93 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 16 stycznia 1993 r. w sprawie tytułów i nagród przyznawanych przez władze Wrocławia oraz Regulamin przyznawania tytułów i nagród przez władze Wrocławia stanowiący załącznik do uchwały XXXIII/861/21 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 14 stycznia 2021 r. w sprawie tytułów i nagród przyznawanych przez władze Wrocławia. Na podstawie § 2 uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 16 stycznia 1993 r. Nagrodę Wrocławia przyznaje Rada Miejska na wniosek Rady Nominacyjnej osobom i instytucjom za całokształt pracy na rzecz miasta. Dalej organ wyjaśniał, że podjęcie zaskarżonej uchwały poprzedzone zostało szeregiem działań, od zaproszenia mieszkańców do zgłoszenia propozycji kandydatów do nagrody wraz z uzasadnieniem wniosku, poprzez prace Komisji Nominacyjnej, przedstawienie uzasadnionych propozycji i wyłonienie osób i podmiotów nagrodzonych. Zwracano uwagę, że w uzasadnieniu wniosku o nagrodzeniu Fundacji wskazano, że jest to ruch obywatelski, który działa od 2016 r. we Wrocławiu, gdzie ma swoją siedzibę. Od tego czasu funkcjonuje nie tylko w Polsce, ale i poza jej granicami, działa na rzecz praw człowieka i równouprawnienia, w obronie podstawowych wolności, godności, tolerancji, praw kobiet do decydowania o swoim losie. Organ zaznaczył, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały zachowano wymogi wynikające z przepisów regulujących działanie organu w tym zakresie, a organ skorzystał w sposób autonomiczny ze swoich kompetencji w zakresie przyznawania tytułów i wyróżnień. Przywołując brzmienie powołanych w skardze przepisów Konstytucji organ wskazał, że nie zostały one naruszone. Nie doszło w wyniku ich uchwalenia do naruszenia bezstronności w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, swobody wyrażania powołanych wartości w życiu publicznym. Nadto Stowarzyszenie nie uzasadniło zarzutu szerzenia nienawiści czy chrystianofobii wobec katolików, zatem podnoszone zarzuty organ ocenił jako subiektywne, nieuzasadnione i bezpodstawne. Nie doszło również do ograniczenia praw Stowarzyszenia w zakresie korzystania z wolności i praw gwarantowanych konstytucyjnie. Pismem z dnia 8 lutego 2022 r.A. , realizując wezwanie Sądu o wskazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą, wskazało na § 8, § 9 lit. a i b Statutu Stowarzyszenia. Wywodziło, że realizuje swoje cele poprzez działania mające na celu ochronę i upowszechnienia dziedzictwa narodowego, tradycji i wartości religijnych oraz ochronę i kultury i jego dóbr, a działania Fundacji są skierowane przeciwko tym wartościom. Zaznaczało, że legitymacja Strony nie była kwestionowana w postępowaniu administracyjnym i rozciąga się na podstępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie odnotowania wymaga, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 5 wskazanej ustawy, obejmuje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Nie ulega wątpliwości Sądu, że objęty skargą akt stanowi akt prawa miejscowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 2 pkt 14 ww. ustawy do wyłącznej właściwości rady gminy należy nadawanie honorowego obywatelstwa gminy. Zatem w świetle przywołanych norm gmina ma prawo ustanawiać wskazane także w zaskarżonym akcie wyróżnienia, ponieważ uhonorowanie określonych osób za ich zasługi dla gminy, jest sprawą publiczną o znaczeniu lokalnym. W ramach swobody określania swych zadań, umocowanej w art. 6 u.s.g., gmina może tworzyć formy prawne w tym zakresie, obejmujące nie tylko osoby fizyczne, ale także twory organizacyjne, zasłużone dla gminy. Przyjmowanie takich form służy z pewnością wspieraniu i upowszechnianiu idei samorządowej oraz promocji gminy. Sąd podziela w tym zakresie pogląd reprezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyróżnienie przez gminę członka wspólnoty gminnej za jego zasługi względem gminy tytułem oraz ustanowienie procedury przyznawania takiego tytułu leży w kompetencji gminy (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia z 21 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 537/08, w Gliwicach z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1471/21 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1527/08, wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Nadto materia jakiej dotyczy zaskarżona uchwała jest zastrzeżona dla aktu prawa miejscowego, a kompetencje do jego wydania przynależą organowi stanowiącemu (radzie gminy), a nie wykonawczemu (prezydentowi). Mamy tu bowiem do czynienia z przedmiotem odnoszącym się do relacji pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego a jej członkami, ujętą w akt o charakterze generalnym i abstrakcyjnym oraz statutowym. Potwierdza to przepis art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowiący, iż na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego m.in. w zakresie wewnętrznego ustroju gminy. Tej "statutowej" materii dotyczy również kompetencja do wyróżniania zasłużonych dla gminy osób także przez nadawanie innych tytułów honorowych, podkreślających zasługi jej mieszkańców (por. powoływany już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt III SA/Wr 537/08). Nie ulega zatem wątpliwości, że objęta skargą uchwała podlega kognicji sądu administracyjnego. Jednakże merytoryczne jej rozpoznanie uzależnione jest od wykazania przez skarżącego interesu prawnego w jej wniesieniu. Podstawę skargi Stowarzyszenia stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie z poglądami piśmiennictwa ustrojowe ustawy samorządowe wymagają spełnienia przez podmiot wnoszący skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ww. ustawy innego niż ogólna zasada kryterium, tj. naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. Ograniczenie, wynikające z ustaw samorządowych, polegające na wykazywaniu przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego, powoduje, że skarga z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma w pełni charakteru actio popularis (por. G. Jyż [w:] Z. Pławecki, A. Szewc, G. Jyż, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. IV, Warszawa 2012, art. 101). Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych skarga wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, Nr 7, poz. 114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4). Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, dostępny w CBOSA). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01,dostępny w CBOSA). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego. Kierując się powyższym wskazaniami Sąd zobligowany był zbadać czy A. legitymuje się interesem prawnym lub uprawnieniem do kwestionowania zaskarżonej uchwały. W świetle powołanych przepisów dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę, poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi. Stosownie bowiem do zapisu art. 58 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przechodząc do oceny tego uwarunkowania, w kontekście przywołanych już uwag, dodania wymaga, że podstawą skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest wykazanie przez stronę naruszenia przez zaskarżony akt interesu prawnego lub uprawnienia. Powyższe sprowadza się zatem do naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną Skarżącego. Jak już wskazano interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w 101 ust. 1 w. ustawy, musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia:1 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1209/13, z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 2349/14, z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 1183/11, z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2400/12 dostępne w CBOSA). Z powyższego wynika, że zadaniem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy postanowienia uchwały naruszają indywidualny, wynikający z normy prawa materialnego interes prawny. A.wzywane do wskazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą, powołało się na zapisy § 8, § 9 lit. a i b Statutu Stowarzyszenia. Wywodziło, że realizuje swoje cele poprzez działania mające na celu ochronę i upowszechnienie dziedzictwa narodowego, tradycji i wartości religijnych oraz ochronę kultury i jego dóbr, a działania Fundacji są skierowane przeciwko tym wartościom. Odnosząc się do tej argumentacji nadmienić trzeba, że zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie można skarżyć uchwał organu gminy wyłącznie z powołaniem się na własny cel statutowy, bowiem nie jest to wówczas działanie z uwagi na naruszenie własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten wyłączną przesłanką zaskarżenia na podstawie powyższego przepisu być nie może. Co więcej, dla uznania legitymacji skargowej organizacji społecznej (Stowarzyszenia) na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest wystarczające wyłącznie powiązanie przedmiotu kwestionowanej uchwały lub zarządzenia z celami statutowymi i z zakresem działania tej organizacji, bez wykazania przez nią własnego interesu prawnego (por. orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 171/10, Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 1017/12, w Szczecinie z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 65/20, dostępne w CBOSA). W skardze Strona wskazała na szereg przepisów, które w jej opinii zostały naruszone poprzez wydanie zaskarżonego aktu. Odnosząc się do ww. regulacji w kontekście podstaw prawnych, z których Strona wywodzi interes prawny lub uprawnienie do wniesienia skargi na zaskarżoną uchwałę, to także i w tym zakresie, w opinii Sądu pomiędzy zaskarżoną uchwałą a powołanymi przepisami nie istnieje związek przyczynowy, o którym mowa w opisanych rozważanych pozwalający na uznanie, że doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia Strony. Interes prawny wnoszącego skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym winien być własny (osobisty), skonkretyzowany oraz realny. Musi on wynikać ze ściśle określonego przepisu oraz odnosić się wprost do skarżącego i wprost go dotyczyć. Zaskarżony akt winien wywoływać negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, nałożenie obowiązków). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Analizując przywołane przez Stowarzyszenie przepisy w relacji do zaskarżonej uchwały trudno doszukać się takich zależności. Uchwała stanowi wyraz wyróżnienia za szczególne osiągnięcia dla wskazanych w niej podmiotów związanych lub działających na rzecz Wrocławia. Akt ten nie nakłada zatem żadnych obowiązków, nie wkracza w uprawnienia podmiotów innych niż w niej wskazane. Nie wpływa zatem na sferę prawną Stowarzyszenia, nie ogranicza jakichkolwiek jego praw nie dokłada obowiązków. Powołane przepisy Konstytucji RP art. 18, art. 25, art. 37, art. 38, art. 58 ust. 1 i ust. 2, art. 72 ust. 1, zawierają normy ogólne dotyczące ochrony małżeństwa, rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa; równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych; korzystania z wolności i praw konstytucyjnych; prawa do życia; wolności zrzeszania się i ochrony praw dziecka. W opinii Sądu nie określają one takich praw i obowiązków, z których można wywieść legitymację skargową do zaskarżenia spornej w sprawie Uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 22 kwietnia 2021 r. Przywołane przepisy nie formułują dla Stowarzyszenia w sposób bezpośredni obowiązku lub uprawnienia podlegającego wprost ochronie materialnoprawnej. Nadto interes prawny, o którym mowa w analizowanym art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wywodzić się musi z prawa materialnego, ale rzecz jasna prawa materialnego administracyjnego, gdyż skarga ma być wniesiona do sądu administracyjnego w sprawie z zakresu administracji publicznej. Materialne prawo administracyjne ma zawierać normę przyznającą ochronę prawną podmiotowi i z takiej normy wywodzi się właśnie interes prawny. Składający skargę musi wskazać na normę materialnego prawa administracyjnego, z którego swój interes prawny wywodzi (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2435/15; z dnia 19 grudnia 2018 r.; sygn. akt I OSK 1665/18; z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4452/21 oraz III OSK 4451/21; z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 577/21 oraz z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 4684/21, dostępne w CBOSA). Z tych też przyczyn żadnego skutku nie może odnieść wskazana w skardze norma art. 18 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.). Reasumując, wobec niewykazania przez Stronę, że zaskarżony akt godzi w jej sferę prawną w zakresie prawa administracyjnego wywołując negatywne następstwa prawne koniecznym stało się odrzucenie skargi. Jak bowiem wskazano merytoryczne jej rozpoznanie byłoby możliwe dopiero po ustaleniu, że Stronie przysługuje - zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - legitymacja do jego zaskarżenia. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, dostępny w CBOSA). Interes prawny można wywodzić tylko z treści normy administracyjnego prawa materialnego dającej się za każdym razem indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm - normy, której treść można do końca ustalić. Interes prawny nie może być zatem wyprowadzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt II OSK 914/14, dostępny w CBOSA). Nie może być także wywodzony z negatywnej oceny światopoglądowej lecz musi mieć zakorzenienie w konkretnych normach administracyjnego prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie, jak dowiedziono, Skarżąca nie wykazała takich źródeł i zależności, wymaganych treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tym samym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. skargę odrzucił. O zwrocie wpisu orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Informacyjnie jedynie wskazać trzeba, że wniosek organu o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego nie mógł odnieść skutku z uwagi na brzmienie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI