IV SA/Wr 576/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające emerytowanemu policjantowi wypłaty równoważnika za remont lokalu, uznając, że ostateczna decyzja przyznająca to świadczenie nadal obowiązuje pomimo uchylenia przepisów wykonawczych.
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty emerytowanemu policjantowi równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2009 rok. Organ administracji odmówił świadczenia, argumentując, że przepisy wykonawcze, na podstawie których przyznano równoważnik, zostały uchylone i nie ma podstawy prawnej do jego wypłaty emerytom. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że ostateczna decyzja przyznająca prawo do świadczenia nadal obowiązuje i wywołuje skutki prawne, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w przewidziany prawem sposób.
Skarżący, K. W., emeryt policyjny, domagał się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2009 rok. Prawo do tego świadczenia zostało mu przyznane ostateczną decyzją administracyjną wydaną na podstawie przepisów obowiązujących w tamtym czasie. Organy administracji odmówiły wypłaty, powołując się na uchylenie z dniem 1 stycznia 2006 r. § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., który rozszerzał stosowanie przepisów rozporządzenia na emerytów i rencistów policyjnych. Zdaniem organów, po uchyleniu tego przepisu, brak było podstawy prawnej do naliczania i wypłacania równoważnika emerytom. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że ostateczna decyzja przyznająca skarżącemu prawo do świadczenia pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne, dopóki nie zostanie wyeliminowana w sposób przewidziany prawem. Zmiana przepisów wykonawczych, w tym uchylenie § 8 rozporządzenia, nie powoduje automatycznego wygaśnięcia praw nabytych na podstawie prawomocnych decyzji administracyjnych. Sąd powołał się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 Kpa) oraz zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), wskazując, że brak jest podstaw do odmowy wypłaty świadczenia, jeśli istnieje ostateczna decyzja je przyznająca, a przepisy nie przewidują jej wygaśnięcia w takiej sytuacji. Sąd wskazał, że organy powinny podjąć czynności w celu rozstrzygnięcia wniosku strony, uwzględniając istniejącą decyzję przyznającą prawo do świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ostateczna decyzja przyznająca prawo do świadczenia nadal obowiązuje i wywołuje skutki prawne, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w sposób przewidziany prawem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 Kpa) oraz zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Zmiana przepisów wykonawczych, w tym uchylenie przepisu rozszerzającego stosowanie rozporządzenia na emerytów, nie powoduje automatycznego wygaśnięcia praw nabytych na podstawie prawomocnych decyzji administracyjnych. Dopóki decyzja przyznająca świadczenie nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w przewidziany prawem sposób (np. poprzez uchylenie lub zmianę w drodze nowego aktu indywidualnego), wywołuje ona skutki prawne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego.
Pomocnicze
rozporządzenie MSWiA z dnia 28.06.2002 r. § § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego
Określa warunki przyznawania równoważnika.
rozporządzenie MSWiA z dnia 28.06.2002 r. § § 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego
Podstawa do wyliczania równoważnika.
rozporządzenie MSWiA z dnia 28.06.2002 r. § § 8
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego
Stosowanie przepisów do emerytów i rencistów policyjnych; uchylony z dniem 1 stycznia 2006 r.
rozporządzenie MSWiA z dnia 28.06.2002 r. § § 9 ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego
rozporządzenie MSWiA z dnia 28.12.2005 r.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego
Weszło w życie 1 stycznia 2006 r., uchyliło § 8 rozporządzenia z 2002 r.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r.
Uchyliło § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a i c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 200
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o. Policji art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 92 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 88 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o.z.f.P. art. 29
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Właściwość sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a i lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostateczna decyzja przyznająca prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nadal obowiązuje i wywołuje skutki prawne, pomimo uchylenia przepisów wykonawczych. Zmiana przepisów wykonawczych nie powoduje automatycznego wygaśnięcia praw nabytych na podstawie prawomocnych decyzji administracyjnych. Naruszenie zasady państwa prawnego i trwałości decyzji ostatecznych przez organy administracji.
Odrzucone argumenty
Brak aktualnych przepisów wykonawczych uniemożliwia wypłatę równoważnika pieniężnego emerytowanemu policjantowi.
Godne uwagi sformułowania
Ostateczna decyzja administracyjna wywołuje określone skutki prawne dopóty, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Wydanie nowej decyzji jest zatem jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej.
Skład orzekający
Maria Tkacz-Rutkowska
przewodniczący sprawozdawca
Dagmara Dominik-Ogińska
członek
Katarzyna Radom
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady trwałości decyzji administracyjnych i ochrony praw nabytych w przypadku zmian przepisów wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja przyznająca świadczenie, a zmiany przepisów dotyczą jedynie podstaw wykonawczych, a nie samej ustawy przyznającej uprawnienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasady trwałości decyzji administracyjnych i ochrony praw nabytych, nawet w obliczu zmian przepisów wykonawczych. Jest to istotne dla zrozumienia mechanizmów prawnych przez obywateli.
“Ostateczna decyzja ważniejsza niż przepisy wykonawcze? Sąd chroni prawa emerytowanego policjanta.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 576/11 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2012-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-08-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dagmara Dominik-Ogińska Katarzyna Radom Maria Tkacz-Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 100 poz 919 par. 8 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] 2011 r. [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. dnia [...] 2011 r. nr [...]; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza na rzecz skarżącego K. W. kwotę 37 (słownie: trzydzieści siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów dojazdu do Sądu. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji we W. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. z [...], nr [...] odmawiającą K. W. naliczenia i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2009 r. Z akt sprawy wynika, że K. W. od 31 stycznia 1995 r. jest emerytem policyjnym. Prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nabył na mocy ostatecznej decyzji Komendanta Rejonowego Policji w K. z [...], nr [...] zmienionej decyzją Komendanta Powiatowego Policji w K. z [...], nr [...]. Świadczenie przyznane ww. decyzją pobierał do 2005 r. Pismem z 8 stycznia 2010 r. K. W. wystąpił do Komendanta Powiatowego w K. o naliczenie i wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu za 2009 r. Decyzją z 28 stycznia 2010 r. Komendant Powiatowy Policji w K. odmówił zainteresowanemu przyznania żądanego świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Komendant Wojewódzki Policji we W., decyzją z 26 kwietnia 2010 r. (nr [...]), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi K. W. na tę decyzję, wyrokiem z 13 stycznia 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wr 399/10) uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na konieczność rozpoznania wniosku strony z 4 stycznia 2009 r. tj. wniosku o naliczenie i wypłatę świadczenia a nie o jego przyznanie. Decyzją z [...], nr [...] Komendant Powiatowy Policji w K. odmówił K. W. naliczenia i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2009 r., powołując art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: Kpa oraz art. 91 ust. 1 , art. 97 ust. 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.) i § 1, § 3 oraz § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczególnych zasad przyznawania , odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 919 ze zm.) – dalej: rozporządzenie MSWiA z dnia 28.06.2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyznał, że prawo do równoważnika pieniężnego przysługuje skarżącemu na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji w K. z [...], zmienionej decyzją Komendanta Powiatowego Policji z [...]. Jednocześnie stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie aktualnie obowiązujące przepisy. Przepisy te nie dają podstaw do naliczenia emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jedynym aktem przyznającym to prawo było zmienione już rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. Także Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że prawo do tego równoważnika przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom, a rozciągnięcie tego przepisu na emerytów i rencistów policyjnych w ww. rozporządzeniu wykraczało poza upoważnienie ustawowe. Ponieważ od 1 stycznia 2006 r. przestały obowiązywać przepisy rozporządzenia dotyczące stawek i sposobu wyliczania równoważnika w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych, to przewidziane w ustawie zasady wyliczania tego świadczenia mogą być stosowane jedynie wobec policjantów w czynniej służbie. W odwołaniu K. W. wniósł o uchylenie decyzji, jako rażąco naruszającej prawo nabyte. W uzasadnieniu odwołania zainteresowany wyjaśnił, że jako emeryt policyjny równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego otrzymywał na podstawie ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. Podstawą do wydania tej decyzji był art. 91 ustawy o Policji oraz § 12 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 września 1997 r. w sprawie wysokości i szczególnych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczególnych zasad ich zwrotu (MP nr 76, poz. 708). Decyzja przyznająca stronie prawo do ww. świadczenia pozostaje w obrocie prawnych, a podstawą jej wydania były przepisy powszechnie obowiązujące. Komendant Wojewódzki Policji we W., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 §1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 29 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 ze zm.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że zainteresowany równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu pobierał do 2005 r., gdyż uprawnienia emerytów i rencistów do tego świadczenia wynikały z § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r., który z dniem 1 stycznia 2006 r. został uchylony. Powołał się też na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (tj. wyrok z dnia 27.10.2008 r., sygn. akt U 4/08 oraz wyrok z dnia 29.11.2004 r., sygn. akt K 7/04), z których wynika, że podmiotem uprawnionym od otrzymania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego jest jedynie policjant w czynnej służenie, a uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. rozporządzeniem MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005 r. (Dz. U. nr 70, poz. 633) nie zmieniło stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, skoro takie uprawnienie nie wynikało z ustawy. Pozostająca w obiegu prawnym decyzja, która przyznała zainteresowanemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu zajmowanego lokalu mieszkalnego jednocześnie wskazywała, że świadczenie to będzie wypłacane corocznie, a jego wysokość ustalona zostanie każdorazowo na podstawie obowiązujących stawek. Oznacza to, że decyzji tej nadano charakter związany. Ponieważ od 1 stycznia 2006 r. przepisy rozporządzenia, dotyczące stawek oraz sposobu wyliczania równoważnika za remont lokalu, przestały obowiązywać w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych, nie jest możliwe realizowanie decyzji przyznającej to świadczenie emerytom i rencistom policyjnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. W. wniósł o zbadanie czy decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz o stwierdzenie nieważności tych decyzji z uwagi na ich bezprawność. W skardze strona zarzuciła naruszenie: - art. 2 Konstytucji RP oraz art. 16 §1 Kpa, przez przyjęcie, że decyzja ostateczna przyznająca prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie wywołuje skutku w postaci prawa do otrzymania tego świadczenia, - § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. przez niewłaściwe ich stosowania, - art. 6 Kpa, - art. 136 Kpa poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i poprzestanie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, że nowelizacja rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. i uchylenie z dnia 1.01.2006 r. § 8 i § 9 ust. 2 tego rozrządzenia, nie spowodowało wygaśnięcia ostatecznych decyzji administracyjnych przyznających emerytom i rencistom policyjnym prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W związku ze zmianą przepisów od 1 stycznia 2006 r. nie jest możliwe jedynie wydanie decyzji przyznających emerytom prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, możliwa jest natomiast realizacja prawomocnych decyzji. Wyliczenie równoważnika pieniężnego dla policjantów oraz emerytów i rencistów następowało na podstawie § 3 rozporządzenia MSWIA z 28.06.2002 r., zdaniem skarżącego, na tej samej podstawie można nadal dokonywać wypłaty tych świadczeń. Skarżący powołał się także na wyrok WSA sygn. akt II SA/Go 316/11 oraz II SA/Go 402/11. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 19.08.2012 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi i podkreśli, że decyzja przyznające mu prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego została wydana gdy był na emeryturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia wad w przeprowadzonym postępowaniu mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub w wyniku naruszenia prawa materialnego, które wpływa na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: P.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotę sporu w sprawie stanowi kwestia zgodności z zasadą legalizmu decyzji odmawiającej skarżącemu – emerytowanemu policjantowi - wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ze względu na brak przepisów wykonawczych, będących podstawą wypłaty tego równoważnika, wobec istnienia w obrocie prawnym decyzji administracyjnej nadającej skarżącemu uprawnienie do otrzymania tego świadczenia. Zagadnienie to było już rozpoznawane przez sądy administracyjne, w tym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - wyrok z 9 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 492/11. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację przestawioną w tym wyroku. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżącemu na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. z [...] nr [...] przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. W tym zakresie nie ma między stronami sporu. Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] odmawiająca skarżącemu wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2009 r., ze względu na wyeliminowanie z porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2006 r. przepisu § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r., który odnosił się wprost m. in. do emerytów i rencistów policyjnych, w wyniku czego zapisy tego aktu wykonawczego w stanie prawnym obowiązującym w 2009 r., nie mogą stanowić podstawy do naliczania równoważnika pieniężnego emerytom i rencistom policyjnym. Rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą zostać poprzedzone rozważaniami oceniającymi moc obowiązującą decyzji, która nadaje skarżącemu uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont lokalu, tj. konkretyzującej źródło określonych uprawnień. W doktrynie prawa administracyjnego prezentowane jest stanowisko, że decyzja administracyjna wywołuje określone skutki prawne dopóty, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić poprzez wprowadzenie przez ustawodawcę ściśle określonej normy intertemporalnej, przewidującej taki skutek, albo też w drodze aktu o charakterze indywidualnym. Nowelizacja rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. (rozporządzeniem MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005 r.) polegająca między innymi na uchyleniu § 8 tego rozporządzenie, który przyznawał także emerytowanym policjantom prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, nie skutkowała wygaśnięciem decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu (emerytowi policyjnemu) prawo do tego świadczenia. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. (sygn. I OSK 1105/10, niepubl.), dopóki decyzje te nie zostaną zweryfikowane w sposób przewidziany prawem, dopóty będą wywoływać skutki prawne wiążące trwale podmioty i strony zainteresowane ich rozstrzygnięciem. Ustanowiona w art. 16 § 1 Kpa "zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego w świadomości społecznej zasada ta uchodzić będzie z pewnością za jedno z kardynalnych założeń całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego. (..) Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wydanie nowej decyzji jest zatem jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej(..)" (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa str. 123). Z treści art. 16 § 1 Kpa wynika, że decyzja ostateczna nie tylko jest decyzją, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, ale także jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej, nie może być ona ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego, poza przypadkami przewidzianymi w przepisach ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Dopuszczalne jest także stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, gdy w przepisach przewidziano taki skutek albo, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa – przestał istnieć podmiot stosunku prawnego, a stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony (por. wyroki NSA z dnia 26.10.2010 r. sygn. I OSK 541/10; z dnia 31.08.2010 r. sygn. I OSK 407/10 i I OSK 415/10; niepubl.). W wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. (sygn. akt I OSK 953/07) NSA stwierdził, że "w razie uchylenia przepisu, który był podstawą przyznania określonego uprawnienia na przyszłość, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości, w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. W przeciwnym wypadku decyzje takie nie stają się bezprzedmiotowe". Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 grudnia 2005 r. (Dz. U. Nr 266, poz. 2246) w przepisach przejściowych takiego przepisu nie zawierało. Samo uchylenie podstawy prawnej wydanych wcześniej decyzji powoduje, że z dniem wejścia w życie takiej zmiany prawa przestaje obowiązywać podstawa prawna do wydawania takich decyzji w przyszłości. Nie powoduje to natomiast wygaśnięcia uprawnień nabytych na podstawie decyzji wydanych w przeszłości, opartych na obowiązującej wówczas podstawie prawnej. Przyjęcie innego stanowiska, pomijającego byt prawny istniejącej w obrocie decyzji, dającej uprawnienia skarżącemu do domagania się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, prowadzi do naruszenia zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Nie wdając się w ocenę legalności decyzji przyznającej skarżącemu uprawnienie do równoważnika za remont mieszkania, bowiem kwestia ta nie stanowi przedmiotu kontroli Sądu w niniejszej sprawie oraz mając na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29.11.2004 r. (sygn. K 7/04, OTK-A 2004/10/109) wyraźnie wskazał na przepisy art. 92 ust. 1 i art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, z których wynika, że równoważnik pieniężny przysługuje policjantowi w służbie czynnej, zaś w wyroku z dnia 27.10.2008 r. (sygn. U 4/08, OTK-A 2008/8/141) wyraźnie stwierdził, co prawda odnośnie przysługiwania emerytom i rencistom policyjnym równoważnika pieniężnego za brak lokalu, że "(..) uchylenie § 8 rozporządzenia nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego, skoro takie nie wynikało z ustawy.(..)", powtórzyć należy, że tylko wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Komendanta Powiatowego Policji z [...], nr [...] nadającej prawo skarżącemu do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego otworzy możliwości rozstrzygania w zakresie objętym wnioskiem strony – a więc domagania się wypłaty tego równoważnika i w tym kierunku winien organ administracji podjąć czynności. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 grudnia 2005 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 266, poz. 2246), które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2006 r. uchylono między innymi przepis § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r., który stanowił, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, w związku z tym, z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła podstawa prawna do kontynuacji wypłacania równoważnika pieniężnego dla skarżącego i z tą datą wygasło uprawnienie do jego przyznawania. Rozważyć zatem należy czy, stosownie do przepisu § 6 rozporządzenia, została wyczerpana zawarta w nim przesłanka uzasadniająca cofnięcie uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika, skoro policjant przestał spełniać warunki, o których mowa § 1 pkt 1 rozporządzenia lub uległy zmianie jego uprawnienia do liczby norm zaludnienia. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r. (sygn. VIII SA/Wa 621/09), a wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. (sygn. II SA/Wa 1689/06), z którymi to stanowiskami zgadza się skład orzekający w sprawie niniejszej, uchylony § 8 rozporządzenia, stanowił podstawę pozwalającą stosować § 1 pkt 1 rozporządzenia do emerytów policyjnych. Skoro z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła ta podstawa, to emeryci policyjni nie spełniają warunków określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jako że w ogóle tego przepisu się do nich nie stosuje. Również w wyroku z 21 listopada 2006 r. (sygn. II SA/Wa 1335/06) WSA opowiedział się za cofnięciem emerytom policyjnym uprawnień do równoważnika za remont lokalu jako drogą właściwą do dostosowania stanów faktycznych do obowiązującego prawa. Sąd ten stwierdził, że przepis § 6 rozporządzenia wykonawczego MSWiA z dnia 28.06.2002 r. uzasadnia wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez osoby pobierające świadczenia z policyjnego zaopatrzenia emerytalnego wobec utraty przez emeryta policyjnego danego uprawnienia. Decyzja taka miałaby charakter deklaratoryjny, a za jej wydaniem przemawia konieczność regulowania stanów faktycznych zgodnie z obowiązującym prawem. Prawidłowość powyższego stanowiska została potwierdzona wyrokiem NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 407/10), na taki tok postępowania wskazują także wyroki NSA z dnia 12.07.2011 r. (sygn. I OSK 409/11) i z dnia 14.07.2011 r. (sygn. I OSK 465/11), których przedmiotem była kasacja od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Reasumując, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 24.11.2010 r. sygn. I OSK 1105/10) powtórzyć należy, że " zmiana rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919), dokonana z dniem 1 stycznia 2006 r. rozporządzeniem MSWiA z dnia 28.12.2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246), pozostawała bez wpływu na uprawnienia emerytów i rencistów wynikające z ostatecznych decyzji o przyznaniu im prawa do omawianego świadczenia." Oznacza to, że do czasu usunięcie z obrotu prawnego decyzji przyznającej skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, skarżącemu przysługuje skuteczne roszczenie o wypłatę tego świadczenia na podstawie obecnie obowiązujących przepisów (por. wyroki NSA z dnia 10.07.2012 r. Sygn. akt I OSK 274/12, z dnia 1.12.2011 r. sygn. akt I OSK 1711/11, z dnia 15.06.2012 r. sygn. akt I OSK 2016/11). Powyższe skutkuje uznaniem, że decyzja zaskarżona i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo, tj. przepisy art. 16 § 1 Kpa oraz art. 2 Konstytucji RP, w związku z czym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy administracji zobowiązane są uwzględnić zawarte w uzasadnieniu wyroku wskazówki i uwagi. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 i art. 205 §1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI