IV SA/WR 560/22

IV SA/Wr 560/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OZ 556/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-08
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 64 ust. 1 i  art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), , Protokolant Referent Agnieszka Zych-Zaborska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na zarządzenie Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we W. z dnia 14 lipca 2022 r. nr 25/2022 w przedmiocie odwołania z funkcji wicedyrektora szkoły podstawowej I. uchyla zaskarżone zarządzenie Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we W. z dnia 14 lipca 2022r. nr 25/2022; II. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we W. na rzecz skarżącej J. K. kwotę 480zł ( słownie : czterysta osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zwraca skarżącej wpis od skargi w kwocie 300 ( słownie : trzysta) złotych jako nienależnie uiszczony.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 14 lipca 2022 r. nr 25/2022, wydanym z powołaniem się na przepisy art. 64 ust. 1 oraz 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, dalej: Prawo oświatowe), Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we W. (dalej: organ) odwołał J. K. (dalej: strona, skarżąca) ze stanowiska wicedyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] we W. przy "ul. [...] [...]-[...] z dniem 31 sierpnia 2022 r. bez wypowiedzenia.
W uzasadnieniu powyższego zarządzenia jako przyczyny uzasadniające odwołanie wskazano niewywiązywanie się strony z powierzonych zadań, ze szczególnym naruszeniem art. 57 ust. 2 Prawa oświatowego poprzez:
1. brak nadzoru nad prowadzeniem dokumentacji pedagogicznej nauczycieli, w tym nauczycieli specjalistów, potwierdzającej świadczenie pracy i wykonywanie obowiązków w ramach umowy o pracę oraz pobieranego przez nauczycieli wynagrodzenia za pracę;
2. rozliczanie i zatwierdzanie do wypłaty wynagrodzenia nauczycieli specjalistów z pominięciem dowodów stanowiących podstawę ich naliczania;
3. nieterminowe i błędne rozliczanie godzin nadliczbowych nauczycieli, co skutkuje opóźnioną wypłatą należności, a często dokonywaniem wyrównań po terminie, dodatkowym obciążaniem pracy księgowości, a tym samym naruszaniem regulaminu pracy;
4. nie wykonywanie obowiązku opracowywania planu lekcji dla uczniów i nauczycieli na rok szkolny oraz modyfikacji planu lekcji po wszelkich zmianach organizacyjnych w szkole;
5. brak nadzoru nad pracą zespołu ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz nauczycielami w zakresie organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom o specyficznych problemach edukacyjnych szkoły; brak nadzoru w procesie przygotowywania dokumentacji oraz systematycznej realizacji zaleceń i planów działań wskazanych w IPET; brak wsparcia merytorycznego wychowawcom klas i specjalistom w sprawach dotyczących uczniów;
6. brak kontroli nad prowadzeniem przez nauczycieli wychowawców dokumentacji wychowawcy klasy;
7. wydawanie nauczycielom poleceń nieuzasadnionych prawnie;
8. nadmierne krytykowanie nauczycieli sprawiające zakłócenie relacji pracowniczych;
9. brak wszelkiej pomocy nauczycielom przy rozwiązywaniu problemów wychowawczych;
10. nieprowadzenie wymaganych analiz jakości kształcenia, po przeprowadzonych w szkole badaniach edukacyjnych i egzaminach próbnych oraz nieprowadzenie nadzoru nad realizacją przez nauczycieli opracowanych i zatwierdzonych przez RP wniosków w celu poprawy jakości kształcenia i wychowania, co stanowi o nieefektywnym i nieskutecznym nadzorze pedagogicznym, a w efekcie braku przyrostu wyników nauczania;
11. niedostateczne motywowanie nauczycieli do rozwoju własnego w wyniku ograniczonego kontaktu indywidualnego z nauczycielami, nieuczestniczenie w posiedzeniach zespołów nauczycielskich, brak nadzoru i współpracy z Samorządem Uczniowskim oraz Klubem Wolontariatu Szkolnego;
12. nieprowadzenie obserwacji zajęć nauczycieli oraz brak potwierdzenia spełnienia w tym zakresie nadzoru pedagogicznego (pomimo wezwań dyrektora nie przedstawienie żadnego arkusza przeprowadzonych obserwacji);
13. brak nadzoru pedagogicznego nad procesem systematycznego oceniania uczniów i stosowania przez nauczycieli WZO;
14. nieetyczne zachowania w stosunku do podlegających nadzorowi nauczycielom, skutkujące pojawiającymi się u nauczycieli lękami, negatywnymi emocjami, niepewnością w działaniu;
15. nieprzestrzeganie zasad komunikacji pomiędzy dyrektorem - wicedyrektorem - nauczycielami oraz nieudzielanie informacji zwrotnych kierowanych do nauczycieli;
16. wydawanie poleceń służbowych nauczycielom wykraczających poza uprawnienia wicedyrektora;
17. brak monitorowania prawidłowej realizacji przez nauczycieli podstawy programowej nauczanych przedmiotów;
18. nie wspomaganie nauczycieli w zakresie realizacji planów rozwoju zawodowego oraz doskonalenia warsztatu ich pracy.
Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, a także o wstrzymanie wykonania aktu w całości.
Skarga została oparta na zarzutach naruszenia przepisów:
- art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych, który zabrania pracodawcy zarówno rozwiązania jak i zmiany umowy o pracę pracownikowi pełniącemu funkcje związkowe, bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, bez względu na przyczynę zwolnienia/zmiany warunków;
- art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez odwołanie skarżącej ze stanowiska wicedyrektora SP 25 w ZSP 15 w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia, pomimo braku istnienia jakichkolwiek podstaw, ani tym bardziej wystąpienia przypadku szczególnie uzasadnionego;
- art. 64 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez odwołanie ze stanowiska wicedyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia bez wymaganej opinii organu prowadzącego szkołę, rady pedagogicznej oraz kuratora oświaty;
- art. 6 k.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego, polegającego na postawieniu całkowicie nieprawdziwych, gołosłownych i bezpodstawnych zarzutów, sformułowanych w taki sposób, że nie jest możliwe ich zweryfikowanie;
- art. 7 k.p.a. poprzez nieuzasadnione pominięcie interesu dzieci, rodziców i nauczycieli poprzez paraliżujące pracę zmiany na stanowisku wicedyrektora, co przyczynia się do znacznego pogorszenia działalności placówki oświaty;
- art. 8 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia zarządzenia o natychmiastowym odwołaniu wicedyrektora szkoły.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści odpowiedzi na skargę oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wydania aktu odwołania ze stanowiska wicedyrektora bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, organ stwierdził, że w skład tego zarządu wchodzą osoby zaufane skarżącej, a także nieprzychylnie nastawione w stosunku do organu. Według podejrzeń organu, skarżąca celowo powołała do zarządu osoby skonfliktowane z dyrekcją, żeby nie wydały zgody na jej odwołanie. Z tego powodu, ocena organizacji związkowej dotycząca odwołania skarżącej ze stanowiska, byłaby zdaniem organu negatywna.
Za całkowicie chybiony uznał organ zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez odwołanie skarżącej ze stanowiska wicedyrektora w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia, gdyż zaskarżonym zarządzeniem organ odwołał skarżącą ze stanowiska, na podstawie art. 64 ust. 1 oraz 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego, na koniec roku szkolnego, tj. z dniem 31 sierpnia 2022 r. Organ podkreślił, że jedyną przesłanką wskazaną w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b jest negatywna ocena pracy lub negatywna ocena wykonywania zadań wymienionych w art. 67 ust. 2 Prawa oświatowego, w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. W związku z powyższym, organ po uzyskaniu przez skarżącą negatywnej oceny wykonywania zadań wynikających z zajmowanego przez nią stanowiska, zobligowany był odwołać ją z funkcji wicedyrektora.
W odniesieniu do zarzutu braku opinii organu prowadzącego, rady pedagogicznej czy kuratora oświaty organ zaznaczył, że dyrekcja organu nie podejmowała działań mających na celu uzyskanie nowej opinii, gdyż opinie takie zostały wydane przed wydaniem zarządzenia z dnia 10 maja 2021 r. nr ZSP15/11/151/21, które stało się przedmiotem skargi strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 503/21, zakończona wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2022 r.). Organ podkreślił, że obecnie zaskarżone przez skarżącą zarządzenie z dnia 14 lipca 2022 r. nr 25/2022 opiera się na tych samych zarzutach co zarządzenie odwołujące skarżącą ze stanowiska wicedyrektora w 2021 r. Zdaniem organu, wydanie ponownej opinii byłoby bezcelowe, gdyż podstawy do odwołania skarżącej ze stanowiska pozostały takie same, a stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie. Skarżąca bowiem od 1 września 2021 r. do chwili obecnej nie wykonywała obowiązków wicedyrektora. Organ zauważył, że wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 503/21 tutejszy Sąd uchylił zaskarżony akt z dnia 10 maja 2021 r. wyłącznie z powodu uchybienia formalnoprawnego, jakim był brak uzasadnienia zarządzenia, nie dokonując przy tym oceny podstaw faktycznych odwołania skarżącej ze stanowiska.
Końcowo, odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, organ stwierdził, że zgodnie z art. 6 i art. 7 k.p.a., przedsięwziął wszystkie uzasadnione, konieczne, wskazane prawem kroki, celem zapobieżenia naruszeniu interesu publicznego. Zapewniając ciągłość funkcjonowania placówki oraz mając na względzie dobro uczniów, nauczycieli, pracowników niepedagogicznych oraz rodziców organ powołał dwóch nowych wicedyrektorów na okres do 31 sierpnia 2022 r., a następnie na okres od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2024 r. W ocenie organu, nie został również naruszony art. 8 k.p.a., gdyż zaskarżone zarządzenie zostało w sposób szczegółowy uzasadnione, a wszelkie dowody w sprawie przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz doręczone skarżącej wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 29 lipca 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył , co następuje:
Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021, poz. 137). W myśl art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023, poz. 259 , dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego , postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa , postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W punkcie wyjścia oceny zasadności wywiedzionej skargi stwierdzić należy ,że zarządzenie dyrektora szkoły o odwołaniu wicedyrektora szkoły stanowi akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i tym samym podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego
Jak wynika z treści będącego przedmiotem osądu zarządzenia materialnoprawną podstawę odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora szkoły stanowiły przepisy art. 64 ust.1 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe. Z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe jednoznacznie wynika, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. W myśl art. 57 ust. 1 Prawa oświatowego organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Według ust. 2 art. 57 w zakresie wymienionym w ust. 1 nadzorowi podlega w szczególności:
1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem;
2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów;
3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.
Treść przytoczonych przepisów przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 Prawa oświatowego organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole - odwołuje nauczyciela z tego stanowiska bez wypowiedzenia. Do odwołania w tym trybie wystarczające jest, jeżeli wydana zostanie tylko jedna negatywna ocena, tj. odnosząca się do "pracy" lub "wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2". Istotne jest zatem, czy ocenę tę wydano przy zachowaniu wynikających z przepisów prawa warunków proceduralnych. Zdaniem Sądu , warunkiem legalności zarządzenia odwołującego nauczyciela ze stanowiska wicedyrektora szkoły, wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe, jest ustalenie oceny wicedyrektora szkoły przy zachowaniu wszystkich wymogów wynikających z przepisów prawa regulujących wydawanie takich ocen.
Wobec tego mając na względzie treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego należy zwrócić uwagę na kwestię zachowania przewidzianego przepisami prawa trybu oceny pracy nauczycieli, skoro zgodnie z literalnym brzmieniem powołanego przepisu ustalenie negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 Prawa oświatowego, jako warunku koniecznego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia, wymaga aby ustalenie to nastąpiło w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli.
W ocenie Sądu, w okolicznościach badanej sprawy nie zostały zachowane wymogi wynikające z przepisów prawa , regulujących wydawanie takich ocen. Przepisy, o których mowa wyżej, zawarte zostały w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tj. Dz.U. 2023, poz.984) oraz ówcześnie obowiązującym ( w dacie wydania zakwestionowanego zarządzenia) rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 sierpnia 2019 r. w sprawie trybu dokonywania oceny pracy nauczycieli ,w tym nauczycieli zajmujących stanowiska kierownice , szczegółowego zakresu informacji zawartych w karcie oceny pracy , składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego oraz szczegółowego trybu postępowania odwoławczego ( Dz.U. 201`9 , poz.1625). Przepis art. 6a ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela stanowi, że oceny pracy dyrektora szkoły oraz nauczyciela, któremu czasowo powierzono pełnienie obowiązków dyrektora szkoły, dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, a w przypadku gdy organ prowadzący szkołę jest jednocześnie organem sprawującym nadzór pedagogiczny - oceny dokonuje ten organ. Przy czym organ, o którym mowa w ust. 6, dokonuje oceny pracy dyrektora szkoły po zasięgnięciu opinii rady szkoły i zakładowych organizacji związkowych działających w tej szkole , o czym stanowi art. 6a ust. 7 Karty Nauczyciela . Natomiast oceny pracy nauczyciela dokonuje dyrektor szkoły , który przy jej dokonywaniu zasięga opinii rady rodziców (...) , co wprost wynika z art. 6a ust. 5 pkt 1 Karty Nauczyciela. Jak stanowi § 4 ust. 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia dyrektor szkoły doręcza nauczycielowi oryginał karty oceny pracy , która zawiera : 1) imię (imiona) i nazwisko nauczyciela; 2) datę i miejsce urodzenia; 3) miejsce zatrudnienia i zajmowane stanowisko; 4) staż pracy pedagogicznej; 5) stopień awansu zawodowego; 6) wykształcenie; 7) datę dokonania ostatniej oceny pracy; 8) stwierdzenie uogólniające, o którym mowa w art. 6a ust. 4 Karty Nauczyciela; 9) uzasadnienie oceny pracy; 10) datę dokonania oceny pracy; 11) podpis osoby dokonującej oceny pracy; 12) pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania od oceny pracy.
Analogiczną regulację zawiera przepis art.6a ust.8a Karty Nauczyciela . Według art.6a ust.8a Karty Nauczyciela ocenę pracy ustala się po zapoznaniu nauczyciela z jej projektem oraz wysłuchaniu jego uwag i zastrzeżeń. W świetle art. 6a ust. 4 Karty Nauczyciela ocena pracy nauczyciela ma charakter opisowy i jest zakończona stwierdzeniem uogólniającym: 1) ocena wyróżniająca; 2) ocena dobra; 3) ocena negatywna. A zatem jednym z obligatoryjnych elementów karty oceny pracy nauczyciela jest uzasadnienie oceny pracy , które powinno zawierać szczegółowe wskazanie wszelkich okoliczności, które doprowadziły do przyjęcia określonej oceny. Podkreślenia bowiem wymaga, że w świetle 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego nie chodzi o ocenę uogólniającą, lecz o cząstkową ocenę realizacji zdań i obowiązków w różnych obszarach działalności, skoro mowa tu o negatywnej ocenie pracy lub negatywnej ocenie wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2. (por. Mateusz Pilich (red.) Komentarz do ustawy – Prawo oświatowe, (w) Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz. System Informacji Prawnej LEX). Prowadzi do wniosku, że w karcie oceny pracy wicedyrektora szkoły wymagane jest rozbicie w uzasadnieniu oceny pracy na poszczególne elementy oceny zadań , o których mowa w art. 57 ust.2 Prawa oświatowego .
Przepisy Karty Nauczyciela i rozporządzenia wykonawczego gwarantują bowiem dyrektorowi szkoły możliwość zakwestionowania sporządzonej oceny pracy w drodze złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownej oceny pracy przez zespół oceniający, a także określają tryb i sposób sporządzania karty oceny pracy. Szczególnie w przypadku oceny negatywnej wymagane jest szczegółowe uzasadnienie oceny pracy, umożliwiające nauczycielowi będącemu wicedyrektorem szkoły zapoznanie się z tą oceną i ewentualne podjęcie decyzji o domaganiu się ponownego ustalenia oceny jego pracy. Przewidziane prawem gwarancje ponownego rozpatrzenia sprawy mogą być realizowane wyłącznie w przypadku, gdy treść oceny jest przedstawiona i uzasadniona w Karcie Oceny Pracy, stanowi ona bowiem element oceny uogólniającej.
Mając na uwadze powyższe unormowania stwierdzić należy, że kontrolowane zarządzenie w przedmiocie odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły nie jest aktem o charakterze uznaniowym , a jego wydanie warunkowała ocena pracy nauczyciela przeprowadzona w trybie regulowanym przepisami ustawy Karta Nauczyciela i powołanym wyżej ówcześnie obowiązującym rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2019 r. ( obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2022r. w sprawie oceny pracy nauczycieli - DZ.U.2022, poz.1822) .Natomiast sąd administracyjny w ramach kontroli legalności aktu odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły nie dokonuje oceny kompetencji zawodowych odwołanego nauczyciela.
Materiał aktowy analizowanej sprawy oraz złożone na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 31 maja 2023r. oświadczenie dyrektora szkoły dowodzi tego ,że kontrolowane zarządzenie nie zostało poprzedzone sporządzeniem negatywnej oceny pracy odwołanego wicedyrektora lub negatywną oceną wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 Karty Nauczyciela w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. Stwierdzić zatem należy ,że w okolicznościach sprawy nie zostały dochowane wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa regulujących przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego.
Możliwość skorzystania z uprawnienia dyrektora do odwołania wicedyrektora uwarunkowana jest uprzednim ustaleniem oceny pracy nauczyciela , która to ocena jest niezbędnym elementem zachowania trybu określonego przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe. Stwierdzony w realiach badanej sprawy brak w zakresie dokonania karty oceny pracy, podważają rzeczywistą możliwość realizacji przez dyrektora szkoły uprawnienia do odwołania nauczyciela z powołaniem się na przesłankę wynikającą z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego .
W konsekwencji naruszenie przepisów prawa w tym zakresie należy uznać za mające charakter istotny i tym samym stanowi ono dostateczną podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu , albowiem zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe w związku z art. 6a ustawy Karta Nauczyciela oraz § 2 zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 sierpnia 2019 r. w w sprawie trybu dokonywania oceny pracy nauczycieli ,w tym nauczycieli zajmujących stanowiska kierownice , szczegółowego zakresu informacji zawartych w karcie oceny pracy , składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego oraz szczegółowego trybu postępowania odwoławczego.
Wobec tego w tym miejscu wskazać należy na niezasadność sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, który nie stanowił podstawy materialnoprawnej zaskarżonego aktu. Jako bowiem jedyną i wyłączną przesłankę odwołania w podstawie prawnej zaskarżonego zarządzenia wskazano na przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego .
Natomiast ma rację skarżąca , kiedy podnosi zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (tj. Dz.U.2022 poz.854) , który zawiera zakaz zarówno rozwiązania jak i zmiany umowy o pracę pracownikowi pełniącemu funkcje związkowe, bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, bez względu na przyczynę zwolnienia/zmiany warunków. W ślad za poglądem Sądu Najwyższego przypomnieć jedynie należy ,że " funkcją ustanowionego w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych zakazu rozwiązywania umów o pracę ze wskazanymi w tym przepisie kategoriami pracowników jest zapewnienie związkowi zawodowemu rzeczywistej niezależności od pracodawcy oraz stworzenie realnych możliwości aktywnego działania na rzecz i w interesie pracowników, co z natury rzeczy zazwyczaj stawia ich reprezentanta w pozycji konfrontacyjnej w stosunku do pracodawcy . Pracownicy ci są bowiem szczególnie bezpośrednio narażeni na konflikty z pracodawcą (...) .Dlatego aktywność związkowa stanowi kryterium uzasadniające szerszy zakres trwałości stosunku pracy podmiotów określonych w art.32 ust.2 ustawy o związkach zawodowych ( zob. wyrok z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. II PK 155/15 LEX nr 2112310) .
Na dezaprobatę Sądu zasługuje także stanowisko organu , w odniesieniu do wskazywanych przez niego przyczyn , dla których nie podejmował on działań mających na celu uzyskanie nowych opinii, gdyż - jak argumentował organ - opinie takie zostały wydane przed wydaniem zarządzenia z dnia 10 maja 2021 r. nr ZSP15/11/151/21, będącego przedmiotem skargi w tutejszym Sądzie , który wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 503/21 wyeliminował je z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu , przede wszystkim nie ma podstaw do przyjęcia ,że zakwestionowane w niniejszej sprawie zarządzenie opiera się na tych samych zarzutach co zarządzenie odwołujące skarżącą ze stanowiska wicedyrektora w 2021 r. Należy bowiem zauważyć ,że w pierwotnie wydanym zarządzeniu z dnia 10 maja 2021r. , poza powołaniem się na normę kompetencyjną , wynikającą z art. 65 Prawa oświatowego , nie wskazano żadnej podstawy prawnej odwołania skarżącej ze stanowisko wicedyrektora szkoły i tym samym nie wskazano prawnomaterialnych przesłanek odwołania jej ze stanowiska kierowniczego . Wbrew stanowisku organu , wyeliminowanie przez Sąd z obrotu prawnego zarządzenia z dnia 10 maja 2021r. , w przypadku zamiaru wydania przez organ kolejnego zarządzenia o odwołaniu skarżącej ze stanowiska wicedyrektora, nakładało na ten organ obowiązek ponowienia całej procedury z tym związanej , w tym zwrócenia się do odpowiednich podmiotów o wydanie stosownej opinii.
Konkludując powyższe rozważania, stwierdzić należy ,że we wskazanym na wstępie zarządzeniu dokonał organ nieprawidłowej oceny , przyjmując, że w niniejszej sprawie została wypełniona hipoteza normy prawnej art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego. Stwierdzenie powyższego zwalnia Sąd z obowiązku odniesienia się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad i przepisów postepowania, albowiem ich wyartykułowanie jest w istocie rzeczy konsekwencją w pierwszej kolejności zarzutów o charakterze materialnoprawnym.
W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.ps.a. stosuje się odpowiednio.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobligowany był do uchylenia zaskarżonego zarządzenie. na podstawie art. 146 ust. 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie II wyroku zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania (koszty zastępstwa procesowego 480 zł) .
Z kolei w pkt III tenoru wyroku orzeczono na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. , wedle którego strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych , do których – zgodnie z art. 212 oraz art. 211 p.p.s.a. – zalicza się również opłaty sądowe obejmujące m.in. wpis. Powyższe przedmiotowe zwolnienie odnosi się do wszystkich kategorii spraw dotyczących stosunków pracy i stosunków służbowych.
Stosownie natomiast do treści art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu lub różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Stąd też wpis – jako nienależny – podlegał zwrotowi na podstawie art. 225 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a.