IV SA/WR 556/22

IV SA/Wr 556/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 169 st. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: Karolina Sdzuj, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 28 lipca 2022 r. nr 22/2022 w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją nr 8/22 z dnia 20 maja 2022 r. Starosta Trzebnicki, działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 w związku z art. 168 ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.: w skrócie hprzywoływana jako "ustawa") w związku z art. 19 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej jako "k.p.a."), po rozpoznaniu z urzędu sprawy w przedmiocie zaprzestania działalności placówki niepublicznej pn. Centrum Doskonalenia Zawodowego (w skrócie – CDZ) z siedzibą w O. prowadzonej przez skarżącego M. G. - wykreślił z dniem 20 maja 2022 r. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez powiat trzebnicki wpis pod pozycją 26 obejmujący wymienioną placówkę.
W uzasadnieniu decyzji organ podał między innymi, że pismem z dnia 30.03.2021 roku (data wpływu) dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] w O. poinformowała o wypowiedzeniu z dniem 31.03.2021 r. umów użyczenia sal szkolnych cyt.: "na rzecz działalności statutowej placówek oświatowych prowadzonych przez Pana A. M. i spółki". W związku z powyższym organ zwrócił się do skarżącego (jako organu prowadzącego CDZ) z prośbą o wskazanie nowej siedziby wraz z niezbędnymi informacjami o warunkach lokalowych, podlegających zgłoszeniu do ewidencji zgodnie z art. 168 ust. 4 pkt 3 ustawy. Dnia 16.04.2021 r. do organu wpłynęło zgłoszenie zmiany siedziby tej placówki od dnia 1 kwietnia 2021 r. z ul. K. w O. na pl. P. we W. Zgłoszenie wskazało na zaprzestanie prowadzenia działalności niepublicznej placówki - CDZ na terenie powiatu trzebnickiego wobec czego organ pierwszej instancji poinformował skarżącego, że siedziba we Wrocławiu znajduje się na terenie działania innej jednostki samorządu terytorialnego, tym samym Starosta Trzebnicki nie jest właściwy do dokonania zmiany w ewidencji szkół i placówek niepublicznych na podstawie art. 168 ust. 13 ustawy.
Organ analogicznie postąpił, gdy w dniu 05.07.2021 r. do organu ponownie wpłynęło zgłoszenie skarżącego zmiany siedziby CDZ od dnia 22 czerwca 2021 r. - na adres przy ul. S. we W.
Organ podjął czynności procesowe celem ustalenia czy zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy placówka faktycznie zaprzestała działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące na terenie powiatu trzebnickiego. W tej mierze zawiadomiono skarżącego o terminie (28 września 2021 r.) i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin wynajmowanych sal szkolnych i zeznań świadka w osobie dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...]. Świadek m.in. zeznała, że wypowiedziała umowy najmu sal szkolnych względem CDZ ze skutkiem na dzień 31.03.2021 r. oraz że w okresie pomiędzy 01.04.2021 r. a 01.07.2021 r. nie była prowadzona pod tym adresem działalność tej niepublicznej placówki oświatowej, nadto oświadczyła, że w szkole nie ma żadnych materiałów należących do skarżącego oraz że nie miała styczności ze skarżącym.
W toku postępowania, na żądanie skarżącego formułowane w pismach kierowanych do organu w październiku 2021 r., organ dopuścił dowód z dokumentów przedłożonych przez skarżącego tj. dokumentów z kursu doszkalającego na starszego instruktora rytmiki odbywającego się w dniach 19.08.2021 - 03.09.2021r., programu nauczania, dziennika zajęć, ewidencji wydanych zaświadczeń z dnia 06.09.2021 r., protokołu z egzaminu z dnia 03.09.2021 r., testu do kursu doszkalającego na z dnia 03.09.2021 r. - na okoliczność prowadzenia działalności przez CDZ w okresie od 1 kwietnia 2021 roku. Jednakże w ocenie organu, z analizy przedstawionych dokumentów wynika, że potwierdzają one wprawdzie działalność niepublicznej placówki oświatowej, lecz na terenie W.
Relacjonując dalej przebieg postępowania, organ zaznaczył, że na jego wezwanie skarżący nie stawił się osobiście celem przesłuchania w charakterze strony postępowania, w to miejsce udzielił pełnomocnictwa A. M., który potwierdził wypowiedzenie umowy oraz oznajmił, że placówka prowadzi działalność na terenie O. i W. Poinformował również o złożeniu wniosku o kontynuację działalności cyt. "z terenu w O. z siedziby W. na kontynuowanie działalności we W. (...)".
Dnia 27.12.2021 r. do organu wpłynęło kolejne pismo, informujące o prowadzeniu przez CDZ kształcenia pod adresami - ul. W. oraz ul. M. w O. oraz informujące o złożeniu wniosku o kontynuację działalności do urzędu miejskiego we Wrocławiu. Powołując się na art. 168 ust. 13 ustawy, zgodnie z którym osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi lub podmiotowi, o których mowa w ust. 1 i 2 (tu: według ust. 1 - jednostce samorządu terytorialnego), w ciągu 14 dni zmiany w danych ujętych w zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji, w ocenie organu skoro z załączonych do pisma umów użyczenia wynika, że zostały one zawarte w dniach 01.03.2021 r. i 01.04.2021 r., zatem podkreślenia wymaga fakt, że skarżący nie zgłosił zmiany siedziby w ustawowym terminie 14 dni, jeżeliby faktycznie te siedziby znajdujące się na terenie powiatu trzebnickiego były wykorzystywane na prowadzenie działalności statutowej przez placówkę, tymczasem organ w dniu 16.04.2021 r., a następnie w dniu 05.07.2021 r., został przez stronę zawiadomiony tylko o zmianie adresu placówki we Wrocławiu.
Mając na uwadze powyższe, dnia 17 stycznia 2022 r. pracownice Wydziału Oświaty i Zdrowia Starostwa Powiatowego w Trzebnicy udały się do O. sprawdzić w jakim miejscu i w jaki sposób prowadzone jest kształcenie. Pierwszym adresem, który został sprawdzony (a wskazany przez stronę jako siedziba na terenie powiatu trzebnickiego) to ul. [...]. Stwierdzono na miejscu, że pod wskazanym adresem mieści się - w tej dacie zamknięty - lokal B. S. (właściciela użyczającego lokalu skarżącemu), jak i Centrum Usług Pogrzebowych "[...]". Nigdzie natomiast nie było szyldu informującego o istnieniu siedziby CDZ w tym miejscu. Pracownicom udało się skontaktować z właścicielem, który okazał lokal – pusty w środku. Znajdowały się tam tylko jeden stolik i trzy krzesła. Właściciel lokalu potwierdził, że wynajmuje lokal pod kursy zawodowe A. M. Zapytany od kiedy wynajmuje lokal odpowiedział, że nie pamięta, ponieważ umowy użyczenia ma w domu, ale umowa została zawarta stosunkowo niedawno - jakiś miesiąc wcześniej.
Organ dalej stwierdził na tle ustalonych powyżej okoliczności, że załączona do pisma skarżącego z dnia 22.12.2021 r. umowa użyczenia na adres ul. [...] w O., wskazująca, że została zawarta w dniu 01.04.2021 r. oraz na okres od 01.04.2021 r. – jest niewiarygodna. Zauważył, że kolejną sprawdzaną lokalizacją siedziby CDZ w O. była ul. [...]/[...]. Jak jednak ustalono, jest to blok mieszkalny; dzwoniąc domofonem pod lokal o numerze [...] nikt lokalu nie otworzył.
W konkluzji organ podniósł, że przeprowadzone wizje lokalne siedzib wskazanych przez stronę postępowania potwierdziły fakt braku prowadzenia działalności przez CDZ na terenie powiatu trzebnickiego. Ponadto do organu od skarżącego wpłynęła jedynie informacja o adresach siedzib i to osiem miesięcy po ustawowo określonym terminie.
Odnosząc się do kolejnej dokumentacji przesłanej przez skarżącego dnia 28.02.2022 r. organ zauważył, że nie stanowi ona o istotnych okolicznościach sprawy ze względu na czas odbywania kursów (maj 2021 r.). Podkreślił, że pierwsza informacja o prowadzeniu przez placówkę (od momentu wypowiedzenia umowy użyczenia sal szkolnych Szkoły Podstawowej Nr [...] w O. przy ul. W.) na inne siedziby na terenie powiatu trzebnickiego wpłynęła do tut. urzędu dopiero 27.12.2021 r. zaś od skarżącego nie wpłynęło w terminie 14 dni - zgodnie z art. 168 ust. 13 ustawy - zgłoszenie zmiany siedziby na adres znajdujący się na terenie powiatu trzebnickiego. Potwierdza to zdaniem organu zaprzestanie prowadzenia działalności przez placówkę w okresie dłuższym niż 3 miesiące tj. od 1 kwietnia 2021 r. do 1 lipca 2021 r. na obszarze powiatu trzebnickiego. Odnosząc się do ponownego (dnia 26 kwietnia 2022 r.) zgłoszenia przez skarżącego zmiany adresu oraz statutu placówki, wskazujące, że od dnia 12 kwietnia 2022 r, siedziba placówki mieści się pod adresem B. [...] w P., organ skonstatował, iż załączona umowa wynajmu została zawarta w dniu 1 kwietnia 2022 roku, czyli po upływie 3 miesięcy liczonych od dnia 31 marca 2021 r., gdy zaprzestano działalności placówki na terytorium powiatu trzebnickiego.
Finalnie organ podniósł, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Skoro od dnia 01.04.2021 r., (tj. zgłoszenia po raz pierwszy zmiany danych wskazanych w art. 168 ust. 11 pkt 5 ustawy) do dnia 17.12.2021 r. (termin wysłuchania, na które stawił się pełnomocnik strony) upłynął okres ponad 3 miesięcy, a organ ewidencjonujący posiadał jedynie zgłoszenia o siedzibach placówki, ale znajdujących się na terenie powiatu wrocławskiego, czyli innej jednostki samorządu terytorialnego niż powiat trzebnicki, to te okoliczności dowodzą zaprzestania działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące na terenie powiatu trzebnickiego. Tymczasem zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zmiana adresu siedziby placówki z terenu objętego władztwem i ewidencją jednej jednostki samorządu terytorialnego na inną, nie mieści się w ustawowym rozumieniu zmiany danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji i nie może zostać dokonana w trybie art. 168 ust. 13 ustawy - Prawo oświatowe. Uznać należy zatem, że strona naruszyła ustawę - Prawo oświatowe, a konkretnie art. 168 ust. 13 ustawy, bowiem termin na dokonanie zgłoszenia zmiany danych wynosił 14 dni i upłynął dnia 14.04.2021 r. Skoro skarżący – jako organ prowadzący placówkę, zawiadomienia o zmianie siedziby na adres z terenu powiatu trzebnickiego dokonał dopiero dnia 24.03.2022 r., czyli niemal rok później, zaś adresy podawane uprzednio z terenu powiatu trzebnickiego, pod którymi rzekomo miała być prowadzona działalność placówki, nie były adresami faktycznego prowadzenia działalności przez placówkę, to dowodzi, że placówka nie działała w tym okresie na terenie powiatu trzebnickiego. To z kolei powoduje, że spełniona została przesłanka z art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy, posiadająca charakter bezwzględnie obowiązujący, bowiem przepis nakazuje dokonać wykreślenia placówki we wskazanych w ustawie przypadkach.
Z przytoczonych względów organ pierwszej instancji na mocy swej decyzji dokonał wykreślenia wpisu spornej placówki niepublicznej z ewidencji.
Po rozpatrzeniu wniesionego od omówionej decyzji odwołania, zaskarżoną decyzją ostateczną z 28 lipca 2022 r. Dolnośląski Kurator Oświaty uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej daty wykreślenia i orzekł, że wykreśla się z ewidencji szkół i placówek niepublicznych przedmiotową placówkę z dniem 31 sierpnia 2022 r.
Zdaniem organu odwoławczego, w kontekście brzmienia przepisów art. 168 ust. 1 oraz art. 169 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, Starosta Trzebnicki słusznie uznał, że przedmiotowa placówka, która we wpisie do ewidencji szkól i placówek niepublicznych powiatu trzebnickiego jako swój adres ma wpisany adres Szkoły Podstawowej nr [...] przy ul. [...] w O., od 1 kwietnia 2021 r. nie posiadała miejsca prowadzenia placówki, a tym samym dane widniejące we wpisie do ewidencji stały się niezgodne ze stanem faktycznym. Warunkiem podjęcia działalności przez szkołę lub placówkę niepubliczną jest dokonanie wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia danego typu publicznych szkól i placówek (art. 168 ust. 1 ustawy). Miejsce prowadzenia szkoły/placówki jest wymienione w art. 168 ust. 4 pkt 3 ustawy jako jeden z niezbędnych elementów zgłoszenia do ewidencji, bez którego nie może nastąpić wpis do ewidencji. Nadto, organ ewidencyjny jest zobowiązany odmówić dokonania wpisu w przypadku, gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich danych wymienionych w art. 168 ust. 4 ustawy. Zgodnie z art. 168 ust. 13 ustawy osoba prowadząca szkołę łub placówkę jest również zobowiązana zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji, w ciągu 14 dni. Zatem wobec skutecznego wypowiedzenia dotychczasowego lokalu, konieczne dla dalszej działalności placówki było wskazanie nowego miejsca prowadzenia placówki. Aby zatem zadośćuczynić wymogom ustawowym, osoba prowadząca placówkę powinna była zaistniałą zmianę adresu placówki zgłosić najpóźniej do dnia 14 kwietnia
W przekonaniu organu odwoławczego zasadnie przyjęto również, że niewskazanie nowego adresu prowadzenia placówki na terenie tego powiatu, w ustawowym terminie oznacza zaprzestanie działalności placówki. Przepisy art. 168 ustawy jednoznacznie bowiem wskazują, że szkoła czy placówka niepubliczna, bez spełnienia tego wymogu nie może nie tylko rozpocząć działalności, ale także jej kontynuować. W przeciwnym razie ustawodawca nie wyznaczałby tak krótkiego (14 dni) terminu, na zawiadomienie o zmianach w danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji. Wobec powyższego, prawidłowe wskazanie nowego adresu placówki jest warunkiem sine qua non jej dalszej działalności. Adres musi być wskazany prawidłowo. Przede wszystkim z zachowaniem terminu, ponadto miejsce prowadzenia działalności musi znajdować się na terenie działania jednostki samorządu terytorialnego prowadzącej ewidencję, do której placówka jest wpisana. Wynika to z właściwości terytorialnej organów jednostek samorządu terytorialnego. Dany starosta nie może do prowadzonej przez siebie ewidencji szkół i placówek niepublicznych działających na terenie danego powiatu, dokonać wpisu adresu placówki znajdującego się poza granicami terenu objętego jego władztwem. Natomiast rozpoczęcie działalności na terenie innego powiatu - w tym wypadku miasta na prawach powiatu jakim jest W. - wymaga dokonania wpisu danej placówki do ewidencji prowadzonej przez tę jednostkę samorządu terytorialnego.
Zarzut więc odwołującego, że jego celem nie było cyt.: "zaprzestanie prowadzenia działalności na terenie O. a umożliwienie jej kontynuacji na terenie W. przy zachowaniu dotychczasowej historii" organ odwoławczy uznał za chybiony. W świetle powołanych wyżej przepisów, kontynuacja działalności na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu jakie przytacza strona, jest niemożliwa. Wpisanie bowiem placówki nawet o identycznej nazwie i identycznym zakresie działalności na terenie innego powiatu, nie oznacza kontynuacji działalności placówki wpisanej wcześniej do ewidencji innego organu, a jedynie rozpoczęcie działalności w tym samym zakresie na innym obszarze. Ponadto trudno uznać zasadność takiego rozwiązania, w którym w ewidencji powiatu trzebnickiego figurowałaby placówka, która nie prowadzi na jego terenie żadnej działalności.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów skarżącego o naruszeniu norm postępowania. Podzielając argumentację organu pierwszej instancji zauważył, że wstrzymanie się przez skarżącego ze zgłoszeniem adresu prowadzenia działalności w O. aż do grudnia 2021 r., mimo wyraźnej informacji od organu ewidencyjnego, że adresy we W. nie mogą być wpisane do ewidencji powiatu [...], było niewątpliwie wbrew interesowi strony skarżącej, trudno zatem uzasadnić racjonalność takiego postępowania. Wobec czego dowody dostarczone w grudniu uznać należy co najmniej za niewiarygodne. Odnośnie cyt.: "przykładowej dokumentacji kursów" i innych dokumentów, które zdaniem strony dowodzą ciągłości w prowadzeniu działalności, to potwierdzały one wprawdzie prowadzenie jakiejś działalności, ale we W. Przykładowa dokumentacja z okresu 10-30 maja 2021 r., przedstawiona przez stronę w trakcie postępowania pierwszej instancji również nie została uwzględniona, bowiem nie dowodzi ona prowadzenia działalności w spornym okresie od 1 kwietnia do 1 lipca 2021 r., a zatem nie wpływa na ustalenie faktu zaprzestania prowadzenia działalności przez okres 3 miesięcy. Zdaniem organu odwoławczego, dokumentacji tej nie można uznać również z tego względu, że jak było już wcześniej dowiedzione, nie można prowadzić działalności bez wpisu do ewidencji. Dokonanie zmiany we wpisie odbywa się w tym samym trybie co sam wpis (przepisy art. 169 ust. 4-12 ustawy Prawo oświatowe stosuje się odpowiednio), zatem można przyjąć, że zmiana to również wpis a wskazanie adresu szkoły lub placówki jest jego niezbędnym wymogiem. Wobec powyższego, bez dokonania zmiany adresu placówki w ewidencji szkół i placówek niepublicznych, czyli zaktualizowania wpisu, nie można kontynuować działalności. Zwlekanie z prawidłowym zgłoszeniem tej zmiany może zatem skutkować, tak jak w tym przypadku, wykreśleniem z ewidencji jeśli trwa nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące.
W ocenie organu odwoławczego niedopuszczalne jest, zarówno z punktu widzenia słusznego interesu obywateli jak i sprawowania nadzoru nad placówką, aby zajęcia odbywały się w miejscu, które nie zostało zgłoszone a co za tym idzie wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Nie można wobec tego przyjąć, że wskazane zajęcia były prowadzone przez placówkę "Centrum Doskonalenia Zawodowego – CDZ", która w dalszym ciągu w ewidencji ma wpisany adres w Szkole Podstawowej nr [...] przy ul. [...] [...] w O.
Na gruncie poczynionych rozważań organ nie zgodził się z zarzutem strony, wyrażonym w odwołaniu, że to organ ewidencyjny miał obowiązek cyt.: "wykazać w sposób niebudzący wątpliwości (...), że placówka zaprzestała działalności przez okres dłuższy niż. 3 miesiące". W przypadku wskazania adresu prowadzenia placówki, ciężar dowodu zdaniem organu odwoławczego został przerzucony na osobę prowadzącą placówkę. Brak miejsca prowadzenia zajęć oznacza bowiem, że placówka nie działa bo zgodnie z przepisami działać nie może. To strona miała obowiązek zgłoszenia zmiany w ciągu 14 dni, czego nie zrobiła. Nawet jeśliby przyjąć, że adres prowadzenia placówki na terenie powiatu trzebnickiego został zgłoszony pismem z dna 22 grudnia 2021 r., czyli już w trakcie toczącego się postępowania o jej wykreślenie, to nieprowadzenie działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące czyli od 1 kwietnia 2021 r., było już wtedy niezaprzeczalnym faktem.
Organ odwoławczy przyjął, na podstawie zgromadzonych dowodów, że sporna placówka, wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych powiatu trzebnickiego dnia 13 stycznia 2016 r. pod adresem ul. [...] [...], [...]-[...] O., zaprzestała działalności na okres dłuższy niż 3 miesiące, począwszy od 1 kwietnia 2021 r. do dnia wydania niniejszej decyzji. A w takim wypadku wpis ulega wykreśleniu obligatoryjnie na co wskazuje przepis art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo oświatowe.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że ujawnione w ewidencji szkół i placówek niepublicznych dane pozwalają na ustalenie aktualnej oferty edukacyjnej danej jednostki samorządu terytorialnego. Ma to znaczenie istotne dla słusznego interesu obywateli, ale także dla organów sprawujących nadzór, w tym nadzór pedagogiczny sprawowany przez kuratora oświaty. Aby ewidencja mogła spełniać swoje zadanie dane w niej zawarte musza być aktualne i wiarygodne, tylko wtedy bowiem obywatel chcący skorzystać z oferty szkół i placówek może mieć gwarancję prawidłowego, rzetelnego i zgodnego z przepisami, działania podmiotów do niej wpisanych. Tylko aktualne dane, w szczególności te adresowe, umożliwiają prawidłowe sprawowanie nadzoru nad szkołami i placówkami. Z przyczyn oczywistych nie jest bowiem możliwe sprawowanie nadzoru nad jednostką, która nie ujawnia swojego adresu a o przeprowadzonych działaniach informuje po fakcie i to z dużym opóźnieniem.
Organ odwoławczy uznał jednak argument strony co do daty wykreślenia i w tej materii zreformował zaskarżone rozstrzygnięcie. Termin wykreślenia szkoły/placówki z ewidencji wskazany przez organ powinien mieć na względzie fakt, że wydanie decyzji, która nie jest natychmiast wykonalna, nie spowoduje likwidacji przed jej uprawomocnieniem się tj. przed wyczerpaniem zwykłych środków odwoławczych lub przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Zatem wskazany termin powinien być realny. Biorąc pod uwagę, że decyzja organu II instancji jest ostateczna a ewentualne wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji, to uwzględniwszy czas niezbędny do doręczenia decyzji termin 31 sierpnia 2022 r. organ odwoławczy uznał za realny.
W skardze wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie norm prawa materialnego tzn. przepisów ustawy - Prawo oświatowe tj.:
1) art. 169 ust. 1 pkt 5, przez błędną jego wykładnię, tj. nieuprawnione zawężenie znaczenia pojęcia "zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę";
2) art. 169 ust. 1, przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, że wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych podlega wykreśleniu także z powodu naruszenia art. 168 ust. 13, polegającego na uchybieniu terminowi 14 dni na zgłoszenie zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu, która to zmiana powstała po wpisie do ewidencji;
Nadto sformułowano zarzuty o naruszeniu norm procesowych:
1) art. 7a § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej, gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 81a § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia na korzyść strony wątpliwości co do stanu faktycznego, gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez ewidentny brak proporcjonalności pomiędzy stwierdzonymi uchybieniami w działalności placówki a wydaniem decyzji skutkującej likwidacją placówki, gdyż mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
4) art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie przez organy administracji publicznej granic swobodnej oceny dowodów i orzekanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło do błędnego uznania przez organy obu instancji, że udowodnione zostały okoliczności potwierdzające zasadność wykreślenia placówki z ewidencji w sytuacji, gdy nie zaszła żadna ustawowa przesłanka wykreślenia placówki z ewidencji w kontekście przedstawionej przez organy argumentacji i dowodów;
5) art. 7 k.p.a., poprzez złamanie zasady praworządności, co polegało na bezczynności organu pierwszej instancji wobec kolejnych wniosków osoby prowadzącej o wprowadzenie zmiany do ewidencji, gdyż mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na poparcie skargi wywodzono, że podjęte decyzje oparte zostały na błędnym, z góry podjętym założeniu, że sam tylko brak zgłoszenia faktu zmiany adresu siedziby placówki kształcenia ustawicznego jest tożsamy z zaprzestaniem działalności przez placówkę, choć nie wynika to z żadnego przepisu. Tymczasem rzekomy brak siedziby na terenie powiatu trzebnickiego nie może być utożsamiony z "zaprzestaniem działalności" przez placówkę. Ustawodawca rozróżnia zakładanie i prowadzenie placówki niepublicznej od działalności takiej placówki oświatowej (art. 8). Samo pojęcie działalności placówki kształcenia ustawicznego nie zostało ograniczone tylko do rozmaitych form uzupełnienia wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych słuchaczy lub kursantów. Działalność placówki została opisana szerzej jako jej kompleksowe funkcjonowanie. Na funkcjonowanie placówki oświatowej składają się elementy takie jak - promocja, rekrutacja, organizacja kursów, przeprowadzanie egzaminów, obsługa ekonomiczno-administracyjna (rachunkowość, finanse), wyposażenie placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów szkolenia, zawieranie umów z nauczycielami (instruktorami) oraz pracownikami obsługi i kursantami, rozliczenie dotacji publicznych, utrzymanie i remonty posiadanych lokali. Takie szerokie rozumienie działalności wynika z art. 10 ustawy. Likwidacja placówki stanowi proces rozciągnięty w czasie, na który składa się wiele czynności prawnych oraz faktycznych. Zakończenie likwidacji jest momentem, w którym osoba prowadząca dokona wszystkich działań potrzebnych do rzeczywistego zakończenia funkcjonowania podległej jednostki organizacyjnej we wszystkich jego wymiarach, a w szczególności: rozwiąże stosunki pracy z pracownikami, sprzeda lub wydzierżawi składniki majątku placówki, wyda słuchaczom wypisy z dokumentacji przebiegu szkolenia (kursu), spłaci zobowiązania wobec wierzycieli oraz publicznoprawne itp. Skoro wykreślenie placówki z ewidencji jest równoznaczne z likwidacją placówki, to oznacza, że organ dokonujący wykreślenia z ewidencji musi w sposób bezsporny ustalić, że placówka przestała całkowicie funkcjonować, zamknęła działalność. Zaprzestanie działalności zawsze zatem musi być wyrazem jednoznacznej zamanifestowanej woli osoby prowadzącej placówkę i musi być to jej świadoma decyzja. Aktu tego nie można domniemywać, a zwłaszcza uznać, że zaprzestanie działalności nastąpiło, jeśli osoba prowadząca twierdzi inaczej.
Strona skarżąca argumentowała następnie, że wśród ustawowych przesłanek wykreślenia jednostki z ewidencji nie ma zdarzenia polegającego na przekroczeniu instrukcyjnego terminu 14 dni na zgłoszenie zmiany danych ujawnionych w ewidencji. Jest to termin instrukcyjny, którego naruszenie nie powoduje ujemnych skutków prawnych dla funkcjonowania szkoły lub placówki wpisanej do ewidencji i takich ujemnych skutków nie wskazały organy administracji, nie prowadząc w tym zakresie w ogóle postępowania dowodowego. Wobec tego zaskarżone decyzje organów obu instancji nie miały uzasadnionej podstawy prawnej.
Dalej zarzucono, ze każde z dokonanych zgłoszeń zmiany adresu pozostało bez reakcji organu rejestrowego, który dopuścił się zdaniem strony skarżącej bezczynności wobec kolejnych wniosków skarżącego o wprowadzenie zmiany do ewidencji. Organ rejestrowy nie przestrzegał terminu 30 dni do dokonania wpisu na podstawie zgłoszenia lub wydania decyzji o odmowie zmiany wpisu. Takie bezprawne zachowanie burzy podstawy zaufania obywatela do organów władzy publicznej. Organy administracji pominęły fakt, że placówka prowadziła po dniu 01.04.2021 r. kursy. Przykładowo, skarżący wskazywał w swoich pismach, że placówka prowadziła kurs na młodszego instruktora tańca (od 07.05.2021 r. do 22.05.2021 r.; wymiar czasowy 30 godz.); kurs doszkalający na starszego instruktora rytmiki (19.08.2021 r. do 03.09.2021 r.; wymiar czasowy 30 godz.). Kurator nie kwestionował samych kursów, ale bezpodstawnie i bez oparcia w materiale dowodowym uznał, że były prowadzone przez placówkę, która już nie działała na obszarze powiatu trzebnickiego, dlatego nie uznał ich jako formy funkcjonowania placówki. Wbrew twierdzeniom organów obu instancji placówka organizowała kształcenie pod adresem ul. [...] [...] oraz ul. [...] [...]/[...] w O. Brak szyldu placówki na budynku w żadnej mierze nie przesądza o nieprowadzeniu działalności placówki w obiekcie. Brak jest bowiem przepisów zobowiązujących osobę prowadzącą do konkretnego jej oznaczenia. Również brak pełnego umeblowania placówki w dniu oględzin (stolik i trzy krzesła) nie przesądza o nieprzeprowadzaniu przez nią zajęć czy też egzaminów z udziałem kursantów. Zgodnie bowiem z jej statutem organizacja kształcenia może odbywać się poprzez organizację kursów stacjonarnych, kształcenie na odległość oraz w formie samokształcenia. Nie jest zatem wymagane, aby kształcenie odbywało się wyłącznie w pomieszczeniach do tego przeznaczonych w sposób ciągły, każdego dnia w tygodniu. Placówka działa według ustalonego harmonogramu zajęć i egzaminów znanego kursantom. Pomieszczenia szkoleniowe były każdorazowo dostosowywane do ilości uczestników oraz terminów przeprowadzonych szkoleń/egzaminów. Powyższa argumentacja ma również zastosowanie do realizacji kursów pod adresem ul. [...] [...]/[...] w O. Zatem argument organu administracji jakoby placówka nie prowadziła działalności, tylko dlatego że w dniu przeprowadzenia kontroli "nikt lokalu nie otworzył", jest całkowicie nieuzasadniony.
Strona skarżąca nie zgodziła się również z odmową przyznania przez organy administracji mocy dowodowej umowie zawartej w dniu 01.04.2021 r. dotyczącej użyczenia pomieszczeń zlokalizowanych pod adresem ul. [...] [...] w O. od dnia 01.04.2021 r. Dowód z dokumentu w postaci pisemnej umowy nie może zostać obalony poprzez dość swobodną wypowiedź strony tej umowy zamieszczoną w protokole z oględzin lokalu. Nadto brak informacji o pouczeniu właściciela lokalu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
W toku postępowania administracyjnego skarżący wielokrotnie wskazywał na cel działania, którym nie było zaprzestanie prowadzenia działalności na terenie O., a umożliwienie jej kontynuacji na terenie W. przy zachowaniu dotychczasowej renomy placówki, która działa w O. od 2016 r. Ustawodawca stworzył możliwość funkcjonowania zespołu samodzielnych placówek (art. 182 ustawy). Działania organu administracji w spornym okresie skupiały się wyłącznie na wskazaniu swojej niewłaściwości do dokonania zmiany w ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Nie można zatem czynić zarzutów stronie, że przedłożenie dokumentów (umów użyczenia) było spóźnione. Dopiero w trakcie przesłuchania osoby prowadzącej (za pośrednictwem pełnomocnika) w charakterze strony postępowania i dalszego kwestionowania przez organ działalności placówki, osoba prowadząca uznała za zasadne przedłożenie dokumentów, które wprost dowodzą, że w spornym okresie placówka prowadziła działalność na terenie O.
Kończąc swe wywody strona skarżąca wyraziła przekonanie, że naruszanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony kumuluje się z naruszeniem zasady proporcjonalności. Organy administracji publicznej przyjęły za fakt domniemanie, że w okresie od 01.04.2021 r. do 01.07.2021 r. placówka nie prowadziła działalności na terenie powiatu trzebnickiego, gdyż osoba prowadząca zamierzała otworzyć działalność we W. Tak sformułowane domniemanie posłużyło organom administracji jako powód do likwidacji placówki poprzez jej wykreślenie z ewidencji. Nie sposób odnaleźć adekwatnego związku pomiędzy tym, co zostało objęte domniemaniem organów administracji a wydaniem decyzji skutkującej likwidacją placówki.
W świetle powyższej argumentacji stwierdzić bezsprzecznie należy w ocenie autora skargi, że placówka prowadziła działalność w kwestionowanym okresie, tj. od 01.04.2021 r. do 01.07.2021 r. na terytorium powiatu trzebnickiego, zatem postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę w zakresie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej poniżej w skrócie "p.p.s.a."), sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a.).
Kontrola sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i nie naruszyły reguł dowodzenia faktów o charakterze prawotwórczym, czyli wynikających z hipotezy normy prawa materialnego znajdującej zastosowanie w danej sprawie. W zakresie tak określonej kognicji Sąd, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. zważył, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Nie naruszono bowiem norm prawa procesowego ani norm prawa materialnego.
Przedmiotem zaskarżenia jest ostateczna decyzja o wykreśleniu placówki oświatowej prowadzonej przez skarżącego z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez organ pierwszej instancji na terenie Powiatu Trzebnickiego. Podstawą faktyczną i prawną wykreślenia wpisu było ustalenie w toku postępowania administracyjnego, że rzeczona placówka nie prowadziła działalności edukacyjnej przez okres ponad 3 miesięczny, co wyczerpuje znamiona normy z art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.; zwana poniżej w skrócie także "ustawą").
Dla rozstrzygnięcia zaistniałego sporu i kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy w pierwszym rzędzie przytoczyć obowiązujące rozwiązania prawne i dokonać wykładni przepisów znajdujących zastosowanie w rozpatrywanym przypadku.
Zgodnie z art. 8 ust. 16 ustawy, zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych specjalnych, szkół ponadpodstawowych, w tym integracyjnych oraz z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, szkół sportowych i mistrzostwa sportowego oraz placówek wymienionych w art. 2 pkt 3-8, z wyjątkiem szkół i placówek o znaczeniu regionalnym i ponadregionalnym, należy do zadań własnych powiatu, z zastrzeżeniem ust. 6. Stosownie do art. 11 ust. 2 pkt 2 zapewnienie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, jest zadaniem oświatowym powiatów - w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 8 ust. 16.
Kwestie zakładania szkoły lub placówki niepublicznej, ich prowadzenia oraz likwidacji zostały uregulowane w Rozdziale 8 "Szkoły i placówki niepubliczne". Według art. 168 ust. 1 - osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. W ustępie 4 tego artykułu postanowiono między innymi (w poszczególnych jednostkach redakcyjnych), że zgłoszenie do ewidencji zawiera: 1) oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić szkołę lub placówkę, jej miejsca zamieszkania lub siedziby; 2) określenie odpowiednio typu lub rodzaju szkoły lub placówki oraz daty rozpoczęcia jej funkcjonowania; 3) wskazanie adresu siedziby szkoły lub placówki oraz innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, jeżeli ich utworzenie jest przewidywane, przy czym inne lokalizacje muszą znajdować się na terenie jednostki samorządu terytorialnego dokonującej wpisu do ewidencji, a w przypadku szkoły artystycznej na terenie tej samej miejscowości, a także informację o warunkach lokalowych zapewniających:
a) możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych,
b) realizację innych zadań statutowych,
d) bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, spełniające wymagania określone w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, przepisach o ochronie środowiska, przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przepisach techniczno-budowlanych i przepisach o ochronie przeciwpożarowej; spełnienie tych wymagań potwierdza się przez dołączenie do zgłoszenia odpowiednio pozytywnej opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pozytywnej opinii komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej;
4) statut szkoły lub placówki.
Trzeba zaakcentować, iż zgodnie z art. 172 ust. 1 ustawy - szkoła lub placówka niepubliczna działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą. Według ustępu 2 pkt 1 natomiast, statut szkoły lub placówki powinien określać nazwę, typ szkoły lub rodzaj placówki, cel placówki oraz – co godne podkreślenia - ich siedzibę i zadania.
Według ustępu 9 art. 168 - organ, o którym mowa w ust. 1, dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, a kopię zaświadczenia przekazuje właściwemu kuratorowi oświaty oraz organowi podatkowemu. Z kolei ustęp 11 art. 168 stanowi, iż zaświadczenie o wpisie do ewidencji, o którym mowa w ust. 9, zawiera:
1) nazwę organu lub podmiotu, który dokonał wpisu do ewidencji szkoły lub placówki;
2) datę i numer wpisu do ewidencji;
3) nazwę oraz odpowiednio typ lub rodzaj szkoły lub placówki;
4) osobę prawną lub fizyczną prowadzącą szkołę lub placówkę;
5) adres szkoły lub placówki oraz innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, jeżeli ich utworzenie zostało przewidziane.
Stosownie zaś do ustępu 12 art. 168 - organ lub podmiot, o których mowa w ust. 1 i 2, wydają decyzje o odmowie wpisu do ewidencji, jeżeli:
1) zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 4 albo podane w nim dane są błędne i mimo wezwania nie zostało uzupełnione albo poprawione w wyznaczonym terminie;
2) statut szkoły lub placówki jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania nie został zmieniony.
Podług natomiast ustępu 13 art. 168 - osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi lub podmiotowi, o których mowa w ust. 1 i 2, w ciągu 14 dni zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji. Przepisy ust. 4-12 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z ustępem 16 art. 168, organ lub podmiot, o których mowa w ust. 1 i 2, podają do publicznej wiadomości wykaz szkół i placówek niepublicznych, zawierający dane, o których mowa w ust. 11 pkt 3 i 5.
Zagadnienie wykreślenia wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych normują przepisy art. 169. W ustępie 1 tego artykułu wymieniono przypadki, w których dochodzi do wykreślenia wpisu, a między innymi stanowi się, że wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w razie: niepodjęcia działalności przez szkołę lub placówkę w terminie wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji (pkt 1), dokonania wpisu z naruszeniem prawa (pkt 4), a także (pkt 5) zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
W ustępie 2 art. 169 postanowiono, że wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki.
Na tle przytoczonych unormowań należy podnieść, że wpis do ewidencji szkól i placówek niepublicznych ma walor czynności materialno-technicznej, o charakterze konstytutywnym, niewątpliwie bowiem kształtuje sytuację prawną, bowiem bez dokonania wpisu w ogóle nie jest możliwe legalne założenie i prowadzenie szkoły lub placówki niepublicznej. Ustawodawca przy tym nałożył skonkretyzowane obowiązki w sferze koniecznych do spełnienia warunków by wpis omawianych szkół i placówek niepublicznych mógł został dokonany. Jednym z nich jest przedłożenie statutu przez osobę zakładającą szkołę lub placówkę, który to akt winien wskazywać ich siedzibę oraz wyraźne określenie w zgłoszeniu adresu siedziby szkoły lub placówki oraz innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, jeżeli ich utworzenie jest przewidywane (art. 168 ust. 4 pkt 3). Przez adres siedziby szkoły lub placówki należy rozumieć sprecyzowanie miejsca jej faktycznej działalności poprzez oznaczenie nie tylko miejscowości, ale też ulicy i numeru budynku.
Wynika z powyższego, że można wskazać tylko jedną siedzibę dla danej szkoły czy placówki celem dokonania wpisu, czyli inaczej ujmując – celem zalegalizowania jej działalności oświatowej. Podawanie adresu siedziby do ewidencji ma ten istotny walor, że organem właściwym do dokonania wpisu jest organ wyłącznie tej jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której szkoła lub placówka niepubliczna ma siedzibę – ujętą w statucie i zgłoszeniu. Ma to związek z realizacją zadań oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego jako zadań własnych, a te mogą być wykonywane, co oczywiste, w granicach posiadanego władztwa, które nie sięga poza terytorium konkretnej jednostki samorządowej (w rozpatrywanym przypadku – innego powiatu). Wynika to także expressis verbis z brzmienia ustępu 1 art. 168. Przepis art. 168 ust. 1 pozostaje zresztą w ścisłej korespondencji z ustępem 3 tego artykułu, z którego wynika wprost, że zgłoszenie do ewidencji ma zawierać również wskazanie adresu innych, poza siedzibą, lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, przy czym te inne lokalizacje muszą się znajdować na terenie jednostki samorządu terytorialnego dokonującej wpisu do ewidencji.
W takim kontekście nie może budzić wątpliwości, że wykluczona jest sytuacja prowadzenia szkoły lub placówki niepublicznej na podstawie wpisu do ewidencji prowadzonej przez inną jednostkę samorządu terytorialnego niż ta, na obszarze działalności której znajduje się siedziba (adres) danej szkoły czy placówki, a jeżeli statut przewiduje również inne lokalizacje do wykonywania działalności oświatowej to muszą one także znajdować się na terenie tej samej jednostki samorządu terytorialnego. W przeciwnym wypadku należałoby dokonać odrębnego zgłoszenia do ewidencji prowadzonej przez inną jednostkę samorządu terytorialnego – właściwą miejscowo i rzeczowo dla danej lokalizacji szkoły (placówki) i pod warunkami przewidzianymi w ustawie Prawo oświatowe. Oznacza to w konsekwencji wykreślenie istniejącego wpisu po takiej zmianie siedziby (adresu) poza dotychczasowy obszar działania danej jednostki samorządu terytorialnego jako organu ewidencyjnego. Przepisy prawa oświatowego nie przewidują jakiejkolwiek możliwości kontynuacji działalności w takiej sytuacji na podstawie pierwotnego wpisu. W orzecznictwie (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 576/18 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 lipca 2021 r. I SA/Sz 209/21) trafnie zauważono, że gdy osoba prowadząca przenosi siedzibę dotychczas działającej szkoły czy placówki na obszar działania innej jednostki samorządu terytorialnego to oba organy ewidencyjne działają niezależnie od siebie, a osoba prowadząca musi ponosić ryzyko prawne związane z uzyskaniem "nowego" wpisu, bez którego nie jest możliwe "założenie" szkoły na terenie tej jednostki samorządu terytorialnego, do której jest przenoszona jej siedziba. Nie jest możliwe uznanie, że istnieje jakakolwiek forma ustanawiania ciągłości działalności szkoły w przypadku zaistnienia potrzeby rozpoczęcia działalności na terenie innego samorządu.
Tym samym trzeba przyjąć, że prowadzenie szkoły, tudzież placówki, oświatowej niepublicznej bez uzyskania wpisu do ewidencji właściwej miejscowo (według siedziby określonej w statucie szkoły/placówki) jednostki samorządu terytorialnego jest działaniem naruszającym prawo.
Omówione zasady dotyczą w takim samym stopniu – połączonych dla celów organizacyjnych - zespołów szkół lub placówek prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne, gdyż po myśli art. 182 zdanie drugie ustawy, tego rodzaju połączenie nie narusza odrębności szkół lub placówek w zakresie określonym w ustawie, w szczególności w zakresie uzyskiwania zezwolenia, cofania zezwolenia, wpisywania do ewidencji i wykreślania z niej, uzyskiwania i utraty uprawnień publicznej szkoły artystycznej oraz uzyskiwania dotacji.
Wbrew zatem zapatrywaniu wyrażonemu w skardze, fakt stwierdzenia braku zachowania siedziby danej placówki/szkoły niepublicznej na terenie jednostki samorządu terytorialnego, w ewidencji której taka placówka była wpisana, oznacza w świetle ustawy - Prawo oświatowe zaprzestanie działalności przez placówkę, co skutkować winno wykreśleniem dotychczasowego wpisu. Konkluzję taka należy wyprowadzić w szczególności na podstawie art. 168 ust. 4 pkt 1 i 3, ust. 9 oraz ust. 11 pkt 5 i art. 172 ust.1 ustawy. W żadnym wypadku, na tle przytoczonych norm prawa, nie można przyjąć, że dla ustalenia czy doszło do zaprzestania działalności w rozumieniu przepisów prawa oświatowego rozstrzygające znaczenie prawne mają twierdzenia osoby prowadzącej placówkę niepubliczną.
Przypadki wykreślenia wpisu w drodze decyzji i związanej z tym likwidacji danej szkoły czy placówki o niepublicznym charakterze zostały wymienione w art. 169 ustawy. Między innymi według ust. 1 pkt 5 tego artykułu, wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Użycie trybu imperatywnego przez ustawodawcę w tekście zacytowanego przepisu oznacza obligatoryjność dokonania wykreślenia wpisu. Przy ustaleniu spełnienia przesłanki "zaprzestania działalności" organ jest związany i nie może dokonywać swobodnego wyboru czy wykreślić wpis w konkretnej sprawie. Nie występuje w tym przypadku konstrukcja tzw. uznania administracyjnego. Nie można zatem skutecznie odwoływać się (jak uczyniono w jednym z zarzutów skargi) do reguły proporcjonalności i zasady z art. 8 § 1 k.p.a. - w sensie zastosowania "proporcjonalnej", adekwatnej sankcji w wypadku stwierdzenia naruszenia regulacji ustawowych jakie stwierdzono w komentowanej sprawie. Zresztą zasady sformułowane w art. 8 k.p.a. dotyczą jedynie zagadnień natury proceduralnej, a nie wykładni norm prawa materialnego.
Zgodnie z art. 169 ust. 2 powołanej ustawy, wykreślenie z ewidencji następuje w formie decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki. Do działania na tej podstawie prawnej zatem rzeczą organu prowadzącego ewidencję jest zbadanie czy szkoła (placówka) niepubliczna zaprzestała działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Ustalenia dokonane w tej materii muszą znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji o wykreśleniu wpisu, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania jurysdykcyjnego - według reżimu kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to obowiązek ustalenia stanu faktycznego i rozpoznania - na podstawie całokształtu wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego - istoty sprawy. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ustawodawca w art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązał organ administracji, aby w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Przepis art. 80 k.p.a. stanowi zaś, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia norm procesowych. Organy, w szczególności organ pierwszej instancji - gdyż to on przeprowadził postępowanie wyjaśniająco-dowodowe - sprostały wszystkim wymaganiom proceduralnym i nie można skutecznie zarzucić im uchybień w przestrzeganiu przepisów, jakie organom przypisano w skardze. Wykonane czynności dowodowe zostały słusznie nakierowane na wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, które miałyby znaczenie prawne na tle hipotezy normy z art. 169 ust.1 pkt 5 ustawy. Organy w decyzjach obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonały ich właściwej wykładni oraz prawidłowej subsumpcji ustalonego niewadliwie stanu faktycznego sprawy do norm prawa. Sąd nie dopatrzył się wad w zakresie kwalifikacji prawnej ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych.
Jak już wyżej przytoczono, na tle uregulowań ustawy - Prawo oświatowe wymagane jest posiadanie tylko jednej siedziby przez daną placówkę (szkołę) niepubliczną oraz zgłoszenie jej do ewidencji, celem dokonania wpisu legalizującego działalność oświatową, na obszarze działania tej jednostki samorządu terytorialnego, w której ustanowiona została siedziba szkoły (placówki) według statutu. W takiej sytuacji sam fakt poinformowania przez stronę skarżącą organu, iż według zmian w statucie CDZ siedziba tej placówki od dnia 1 kwietnia 2021 r. została przeniesiona do Wrocławia, czyli na teren działania innej jednostki samorządu terytorialnego uprawniał organ do przyjęcia, że dotychczasowa działalność CDZ na terenie powiatu trzebnickiego ustała, na dowód czego zresztą ujawniono okoliczność wypowiedzenia z dniem 31 marca 2021 r. umowy użyczenia pomieszczeń, której to okoliczności skarżący nie zaprzeczył. Fakt ten został potwierdzony przez przesłuchaną w charakterze świadka dyrektor szkoły podstawowej, w której użyczano skarżącemu pomieszczenia. Godzi się podkreślić, iż skarżący utrzymywał w pismach kierowanych do organu I instancji z dnia 5 lipca oraz 11 sierpnia 2021 r. - załączając zmieniony odpowiednio statut – że adres (siedziby) przedmiotowej placówki wprawdzie uległ kolejnej zmianie, lecz nadal był zlokalizowany we Wrocławiu, tyle że w innym obiekcie, usytuowanym na innej ulicy. To są twierdzenia własne skarżącego, z których bezsprzecznie wynikało, że przez okres dłuższy niż 3 miesiące (licząc od dnia 1 kwietnia 2021 r.) rzeczona placówka nie prowadziła żadnej działalności oświatowej na obszarze działania powiatu trzebnickiego – w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów prawa oświatowego, które wiążą miejsce prowadzenia tego rodzaju placówek niepublicznych z miejscem ich (jednej) siedziby, ewentualnie jeżeli przewidziane są w statucie inne "lokalizacje" działań edukacyjnych, to też muszą się sytuować na terenie tej samej jednostki samorządu terytorialnego co siedziba wskazana w statucie (art. 168 ust. 4 pkt 3).
Trafnie organy również zwróciły przy tym uwagę, że w przypadku zmian danych ujawnianych we wpisie do ewidencji ustawa w przepisie art. 168 ust. 13 ustawy nakłada obowiązek zgłoszenia ich w terminie 14 dni od zaistnienia. Skarżący nie dotrzymał tego terminu co dodatkowo pozwala na przyjęcie za słuszne przeświadczenia organów, iż w całokształcie dowodów zebranych w sprawie, późniejsze twierdzenia skarżącego – formułowane w październiku i grudniu 2021 r. oraz w lutym 2022 r., jakoby kształcenie przez CDZ jest kontynuowane na terenie powiatu trzebnickiego, oraz przedłożone przez niego później dokumenty (z przeprowadzenia kursu doszkalającego, egzaminu itp.) - w zestawieniu z czynnościami oględzin przez pracowników organu wskazanych przez skarżącego pomieszczeń w dniu 17 stycznia 2022 r. w O., o czym mowa w uzasadnieniach decyzji - słusznie zostały ocenione jako niewiarygodne. Materiał fotograficzny załączony z czynności organu pierwszej instancji do akt administracyjnych sprawy potwierdza przekonanie organów, że faktyczna działalność oświatowa nie była prowadzona w podanych miejscach (abstrahując już nawet od najbardziej istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej faktu, że formalnie ujęte w statucie CDZ przeniesienie siedziby tej placówki poza powiat trzebnicki wykluczało takie uznanie). Czynność procesowa oględzin wymienianych przez skarżącego kolejno lokalizacji w Obornikach Śląskich oraz przesłuchania świadków, wskazują na pozorność w tamtym czasie przedsięwzięcia edukacyjno – dydaktycznego w ramach spornej placówki. Zgromadzony materiał dowodowy wcale nie daje asumptu do uznania, że w placówce dochodziło do szeregu "czynności prawnych oraz faktycznych" mających znamionować jej funkcjonowanie tudzież kontunuowanie działalności na obszarze właściwości terytorialnej powiatu trzebnickiego. Samo zaś przekroczenie przez skarżącego terminu 14 dni na zgłoszenie zmiany danych ujawnionych w ewidencji nie stanowiło podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji, lecz w szeregu ujawnionych okoliczności sprawy fakt ten wspiera słuszność argumentacji organów o niedziałaniu przedmiotowej placówki na terenie powiatu trzebnickiego. Podstawą wykreślenia wpisu było ustalenie niekwestionowanej przecież przez skarżącego (przynajmniej aż do grudnia 2021 roku) przeniesienia siedziby spornej placówki od 1 kwietnia 2021 r. do W.
Na kanwie zaprezentowanych okoliczności zatem, od dnia 1 kwietnia 2021 r. trzeba przyjąć, że placówka działalności statutowej na terenie powiatu trzebnickiego nie prowadziła.
Zgodnie z tezami wyroku NSA z dnia 24 maja 2022 r. I GSK 1557/21, które skład orzekający Sądu w rozpatrywanej sprawie w całej rozciągłości aprobuje: Skoro ustawodawca wskazał, że przesłanką wykreślenia z ewidencji prowadzonej przez daną jednostkę samorządu terytorialnego jest okoliczność zaprzestania przez szkołę działalności na terenie tej jednostki samorządu terytorialnego przez określony czas (art. 169 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 168 ust. 4 pkt 3), to zaistnienie tej okoliczności powoduje faktyczną utratę statusu szkoły niepublicznej. Zmiana siedziby szkoły poza granice danego samorządu na dłużej niż 3 miesiące wiąże się z nieodwołalnym obowiązkiem przeprowadzenia procedury likwidacji szkoły. Czyli nawet później prowadzona - po wielomiesięcznej przerwie - działalność strony skarżącej na terenie powiatu (pod innym niż pierwotnie zgłoszonym adresem) nie może być uznana za działalność oświatową polegającą na prowadzeniu szkoły niepublicznej na gruncie przepisów ustawy - Prawo oświatowe.
W takim kontekście podzielenie zapatrywania wyrażonego w skardze w zakresie wykładni komentowanych przepisów prawa oświatowego oznaczałoby wykładnię contra legem.
Omówione wyżej zasady prawne w zakresie dokonywania wpisu do rejestru oraz jego wykreślania, dotyczą w takim samym stopniu – połączonych dla celów organizacyjnych - zespołów szkół lub placówek prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne, gdyż po myśli art. 182 zdanie drugie ustawy, tego rodzaju połączenie nie narusza odrębności szkół lub placówek w zakresie określonym w ustawie, w szczególności w zakresie uzyskiwania zezwolenia, cofania zezwolenia, wpisywania do ewidencji i wykreślania z niej, uzyskiwania i utraty uprawnień publicznej szkoły artystycznej oraz uzyskiwania dotacji. "Połączenie placówek", pomijając okoliczność, że taka sytuacja w ogóle w przypadku CDZ nie zaistniała, gdyż bezsprzecznie przez cały sporny okres i czas trwania postępowania administracyjnego była to ta sama, jedna placówka – i tak nie wprowadza żadnych zmian do prawnych podstaw działania połączonych szkół i placówek, w tym w zakresie trybu uzyskiwania wpisu do ewidencji oraz wykreślania z niej, co dotyczy bezwzględnego przestrzegania właściwości miejscowej danej jednostki samorządu terytorialnego jako organu ewidencyjnego.
Po analizie przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy oraz lekturze uzasadnień wydanych decyzji Sąd stwierdził, że organom nie można również zarzucić dowolności i przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, to jest naruszenia art. 80 k.p.a. Jest ona logiczna, spójna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i została oparta na wszechstronnej ocenie kompletnego i zebranego z aktywnym udziałem strony skarżącej materiału dowodowego. W sprawie nie zachodziły wątpliwości co do stanu faktycznego ani co treści zastosowanych norm prawa materialnego. Z tych racji brak powodów by uznać, że doszło do uchybienia regulacjom z art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81a § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.