IV SA/WR 549/24

IV SA/Wr 549/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący/
Aneta Brzezińska /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka
Symbol z opisem
6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: Michał Janusz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 26 września 2024 r. nr PS-P.8642.8.2024.WM w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
M. K. (dalej: skarżący) 13 listopada 2021 r. złożył wniosek o dokonanie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy we Wrocławiu (dalej: PUP) za pośrednictwem formularza elektronicznego oraz opatrzył go podpisem potwierdzonym profilem zaufanym elektronicznej platformy usług administracji publicznej (e-PUAP). Do wniosku dołączył świadectwo pracy dokumentujące zatrudnienie na Uniwersytecie Medycznym im. [...] we W. w okresie od 1 października 1999 r. do 30 września 2021 r., a umowa o pracę została rozwiązana za wypowiedzeniem przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
Decyzją Prezydenta Miasta Wrocławia z 16 listopada 2021 r. skarżący został uznany z dniem 13 listopada 2021 r. za osobę bezrobotną oraz przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 13 listopada 2021 r. do 12 listopada 2022 r. w kwocie 120% podstawowej wysokości zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy, co stanowi:
- 1.489 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku,
- 1.169,30 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę. Decyzję doręczono skarżącemu 23 listopada 2021 r. Wraz z decyzją przesłano skarżącemu m.in. pouczenie dla bezrobotnego z prawem do zasiłku.
W dniu 13 grudnia 2021 r. skarżący złożył w PUP pisemne oświadczenie, w którym podał, że odwołał się od wypowiedzenia do Sądu Pracy i jednocześnie zobowiązał się do poinformowania o wyniku sprawy. Następnie, 12 kwietnia 2023 r. skarżący przedłożył w PUP wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 25 lipca 2022 r., sygn. akt IV P 1528/21, w którym po rozpoznaniu sprawy z jego powództwa przeciwko Uniwersytetowi Medycznemu im. [...] we W. zasądzono od strony pozwanej na jego rzecz kwotę 23.835,60 zł brutto tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę. Skarżący przedłożył również wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23 marca 2023 r., sygn. akt VIII Pa 151/22, oddalający apelację złożoną przez pracodawcę.
Pismem z 13 czerwca 2024 r. PUP wystąpił z wnioskiem do Uniwersytetu Medycznego im. [...] we W. o wskazanie za jaki okres skarżący otrzymał odszkodowanie. W odpowiedzi z 24 czerwca 2024 r. poinformowano, że skarżący otrzymał odszkodowanie w wysokości trzykrotności jednomiesięcznego wynagrodzenia (za 3 miesiące).
Pismem z 2 lipca 2024 r. PUP zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych, za okres od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. i poinformował skarżącego o możliwości zgłoszenia się do PUP celem zapoznania się z materiałem dowodowym i złożeniem dodatkowych wyjaśnień i treści art. 10 § 1 k.p.a. i art. 41 k.p.a. Zawiadomienie to skutecznie doręczono skarżącemu 17 lipca 2024 r.
Decyzją Prezydenta Miasta Wrocławia z 1 sierpnia 2024 r. (ZE.624.53.2.2024.AAP) orzeczono o obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 2.382,40 zł brutto wypłaconego za okres od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, po rozpoznaniu którego, Wojewoda Dolnośląski decyzją z 26 września 2024 r. (PSP.8642.8.2024.WM), na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r., poz. 475 ze. zm., dalej: ustawa), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda Dolnośląski podkreślił, że spór w prawie dotyczy kwestii, czy zasiłek pobrany przez skarżącego w okresie od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w wysokości 2.382,40 zł brutto, może być uznany za świadczenie nienależne, o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy, w sytuacji gdy skarżącemu jako osobie bezrobotnej przyznano zasiłek od 13 listopada 2021 r. do 12 listopada 2022 r., zaś 12 kwietnia 2023 r. przedłożył wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 25 lipca 2022 r. (sygn. akt IV P 1528/21), z którego wynika że Sąd zasądził od Uniwersytetu Medycznego im. [...] we W., na jego rzecz kwotę 23.835,60 zł brutto tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę. Następnie Sąd Okręgowy we Wrocławiu, VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 23 marca 2023 r. , oddalił apelację złożoną przez pracodawcę.
Wojewoda Dolnośląski wskazał, że w świetle art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy, zasiłek wypłacony za okres, za który następnie wypłacono skarżącemu, w związku z orzeczeniem sądu, odszkodowanie podlega bezwarunkowo zwrotowi do urzędu pracy. Wyjaśnienia tylko wymagał okres, za jaki wypłacono stronie odszkodowanie. Wojewoda Dolnośląski podkreślił, że ustawodawca nie wyjaśnił znaczenia sformułowania "wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy", jak też pojęcia "odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia", nie zdefiniował również pojęcia "odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę". Zdaniem Wojewody był to celowy zabieg ustawodawcy, który nie tylko na gruncie omawianej ustawy dokonał rozróżnienia sposobów rozwiązania umów o pracę zgodnie z ustawą z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, ale także powiązał prawo do zasiłku dla bezrobotnych ze świadczeniami przysługującymi pracownikom w razie wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę (art. 47 i 471 w zw. z art. 45 § 1 k.p.), wadliwego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 57 i 58 w zw. z 56 § 1 k.p.). Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez uwzględnienie zdarzeń prawnych powstałych na gruncie Kodeksu pracy, wyraźnie koresponduje z k.p., który nie tylko określa sposoby rozwiązania stosunków pracy, ale także reguluje kwestie dotyczące uprawnień pracownika zarówno w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia, jak i niezgodnego bądź nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. W ocenie Wojewody Dolnośląskiego w sytuacji, gdy osoba uzyskuje ustalone przez sąd pracy odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy, to dla potrzeb statusu bezrobotnego należy uznać, iż przysługuje ono za okres bezpośrednio następujący po zakończonym (niezgodnie z prawem) stosunku pracy. Sąd pracy nie określa bowiem w wyroku za jaki konkretny okres kalendarzowy odszkodowanie przysługuje, a wskazuje jedynie wysokość tego odszkodowania. Jeśli zatem okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych pokrywa się z tak ustalonym jak wyżej okresem odszkodowania - zasiłek za taki okres jest nienależnie pobranym świadczeniem i podlega zwrotowi. Jak wynika z pisma Uniwersytetu Medycznego im. [...] we W. z 24 czerwca 2024 r., skarżący otrzymał odszkodowanie w wysokości trzykrotności jednomiesięcznego wynagrodzenia (za 3 miesiące). Natomiast ze świadectwa pracy wydanego przez Uniwersytet Medyczny im. [...] we W. w dniu 27 października 2021 r. wynika, że skarżący był zatrudniony do 30 września 2021 r. Biorąc zatem pod uwagę wypłaconą przez pracodawcę kwotę odszkodowania, tj. trzykrotność jednomiesięcznego wynagrodzenia (za 3 miesiące), należało przyjąć, iż okres przyznanego odszkodowania odpowiada okresowi od 1 października 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. Oznacza to, że zasiłek dla bezrobotnych wypłacony skarżącemu za okres od dnia rejestracji, czyli od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym.
Wojewoda Dolnośląski podkreślił, że na podstawie indywidualnej karty wypłat zasiłku ustalono, że za okres od 13 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. wypłacono skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 893,40 zł brutto, a za okres od 1 grudnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w kwocie 1.489 zł brutto. Tak więc, zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy, wysokość zasiłku podlegającego zwrotowi wynosi łącznie 2.382,40 zł brutto. Wojewoda Dolnośląski podniósł dodatkowo, że skarżący został pouczony o prawach i obowiązkach bezrobotnego, w tym również o tym, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Za nieuzasadniony uznał zarzut skarżącego, w którym podniósł, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zapoznał się z treścią wyjaśnienia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy z 26 września 2007 r., gdyż podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o treści którego skarżący został poinformowany. Natomiast na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy, Minister właściwy do spraw pracy realizuje zadania na rzecz rynku pracy przez zapewnienie jednolitości stosowania prawa w szczególności przez udzielanie wyjaśnień dotyczących stosowania przepisów ustawy. W związku z tym, organ I instancji w celu stosowania jednolitej wykładni przepisu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy zawarte ww. piśmie, które jednak nie stanowią źródła prawa, lecz pozwalają na zapewnienie jednolitości stosowania przepisów prawa.
W ocenie Wojewody Dolnośląskiego organ I instancji nie naruszył też przepisów k.p.a. przeprowadzając wyczerpującą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zapewnił również skarżącemu możliwość zapoznania się z aktami jak również wypowiedzenia się w sprawie na każdym jej etapie postępowania. Powołany zaś przez skarżącego wyrok WSA w Lubinie z 22 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 439/09, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania, gdyż został wydany na podstawie innego stanu faktycznego sprawy.
Od decyzji tej skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając jej naruszenie:
- art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy poprzez jego zastosowanie i w efekcie orzeczenie przez Wojewodę Dolnośląskiego zaskarżoną decyzją, o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Wrocławia z 1 sierpnia 2024 r. orzekającej o zwrocie przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 2.382,40 zł brutto wypłaconego za okres od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., w sytuacji gdy ww. decyzja Prezydenta Miasta Wrocławia winna zostać uchylona, gdyż ww. przepisy nie miały w sprawie zastosowania, bowiem otrzymany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych w ww. wysokości oraz za ww. okres nie stanowi nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 76 ust. ust. 2 pkt 5 ustawy, gdyż skarżącemu nie wypłacono zasiłku za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono mu wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, a jedynie skarżący otrzymał zasiłek za okres 12 miesięcy oraz odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę, w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, tj. w wysokości 3 miesięcznego wynagrodzenia;
- art. 73 ust. 1 pkt 2b ustawy wskutek błędnego przyjęcia przez organ II instancji, że zaskarżona odwołaniem z 27 sierpnia 2024 r. decyzja Prezydenta Miasta Wrocławia z 1 sierpnia 2024 r., jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i w efekcie utrzymanie jej w mocy, podczas gdy decyzja ta skutkuje niezasadnym skróceniem okresu pobierania zasiłku należnego skarżącemu, który zgodnie z ww. przepisem wynosi 365 dni;
- art. 2, 7, 24 i art. 32 Konstytucji, a także art. 7 k.p.a., w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy wskutek traktowania w identyczny sposób pracowników, którym przysługiwało odszkodowanie za okres do czasu zakończenia stosunku pracy zawartego na czas określony z sytuacją pracowników zatrudnionych na umowę o pracę na okres nieokreślony;
- art. 7 k.p.a. wskutek nierozstrzygnięcia wątpliwości prawnych na korzyść strony.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przywołał treść art. 58 i 59 k.p. podnosząc, że tylko w sytuacji umów zawartych na czas określonych istnieją określone prawem sytuacje, w których można uznać wypłacony zasiłek jako świadczenie nienależne. Tylko bowiem w przypadku umów zawartych na czas określony jest ściśle określona data zakończenia stosunku pracy i wobec orzeczenia Sądu za ten sam okres zostanie wypłacony zarówno zasiłek jak i odszkodowanie za niesłuszne z prawem rozwiązanie stosunku pracy. Sytuacja ta nie dotyczy jednak pracowników, którym niezgodnie z przepisami rozwiązano (wypowiedziano) umowę na pracę zawartą na czas nieokreślony. W tych sytuacjach nie ma ściśle wskazanej daty zakończenia stosunku pracy, a odszkodowanie zgodnie z przepisami k.p. przysługuje jedynie w wysokości stanowiącej równowartość wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 dalej p.p.s.a., ze zm.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (art. 134 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Dolnośląskiego z 26 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia orzekającą o obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia tj. zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 2.382,40 zł wypłaconego za okres od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 475, dalej: ustawa w brzmieniu obowiązującym w sprawie) w myśl którego, za świadczenie nienależnie pobrane uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepis art. 6 statuuje zatem zasadę praworządności w wąskim i właściwym znaczeniu tego słowa jako przestrzeganie prawa przez organy administracji publicznej. Takie rozumienie tej zasady odpowiada konstytucyjnemu ujęciu zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa. Tym samym, sam fakt przywołania w decyzji wyjaśnień zawartych w piśmie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy, które nie były znane skarżącemu, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcia.
Z niespornych ustaleń faktycznych wynika, że skarżący był zatrudniony na Uniwersytecie Medycznym im. [...] we W. w okresie od 1 października 1999 r. do 30 września 2021 r., a umowa o pracę została rozwiązana za wypowiedzeniem przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Skarżący 13 listopada 2021 r. dokonał rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy we Wrocławiu i od tegoż dnia, na mocy decyzji organu Prezydenta Miasta Wrocławia z 16 listopada 2021 r., nabył status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 13 listopada 2021 r. do 12 listopada 2022 r. Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 25 lipca 2022 r., sygn. akt IV P 1528/21, w którym po rozpoznaniu sprawy z jego powództwa przeciwko Uniwersytetowi Medycznemu im. [...] we W. zasądzono od strony pozwanej na jego rzecz kwotę 23.835,60 zł brutto tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę. Ponadto skarżący przedłożył wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23 marca 2023 r., sygn. akt VIII Pa 151/22, oddalający apelację złożoną przez pracodawcę.
Kwestią sporną w sprawie jest to, czy w świetle powyższych ustaleń faktycznych, pobrany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 2.382,40 zł wypłacony za okres od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., może być uznany za świadczenie nienależne, w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy tak jak przyjęły organy, czy też nie, tak jak twierdzi skarżący. W ocenie skarżącego art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy odnosi się bowiem wyłączenie do umów zawartych na czas określony. W konsekwencji czego, w ocenie skarżącego nie wypłacono mu zasiłku za okres, za który, w związku z orzeczeniem Sądu, wypłacono mu odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, a jedynie otrzymał zasiłek za okres 12 miesięcy oraz odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę, w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, tj. w wysokości 3 miesięcznego wynagrodzenia. Z taką koncepcją skarżącego nie sposób się jednak zgodzić, gdyż prowadziłaby ona tak de facto do sytuacji, w której regulacja zawarta art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy w zakresie umów zawartych na czas nieokreślonych byłaby regulacją "martwą", a nie taki zdaniem Sądu był zamiar ustawodawcy.
Dla uzasadnienia stanowiska Sądu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Tym samym w postępowaniu prowadzonym na podstawie tegoż przepisu ustalana jest konkretna kwota i organ dokonuje oceny czy zachodzą przesłanki orzeczenia o obowiązku jej zwrotu. Sytuacje w których świadczenie pieniężne uznaje się za nienależnie pobrane, wymienia natomiast ust. 2 art. 76 ustawy. Na mocy art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. I już w tym miejscu podkreślenia wymaga, że ustawodawca w przepisie tym użył sformułowania "odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę", a nie sformułowania "odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony", ograniczając tym samym zakres jego zastosowania jedynie do tego rodzaju umów.
Dalej podnieść należy, że przepisy te – jak słusznie podniósł Wojewoda Dolnośląski w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji – pozostają w związku z przepisami kodeksu pracy. Zgodnie z art. 45 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277, dalej: k.p. w brzmieniu obowiązującym w sprawie) w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
Stosownie zaś do art. 47¹ zdanie pierwsze k.p. odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Tym samym wskazać należy, że zasądzone na rzecz skarżącego, zgodnie z brzmieniem wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 25 lipca 2022 r., sygn. akt IV P 1528/21 odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, bezspornie stanowi odszkodowanie, o jakim mowa w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy. Ostatnio powołany przepis odnosi się bowiem do odszkodowania, o jakim mowa w art. 45 k.p. i którego wysokość określa art. 47¹ k.p. W świetle art. 45 k.p. w razie ustalenia, iż wypowiedzenie jest niezgodne z przepisami o wypowiadaniu umów lub nieuzasadnione, pracownik ma prawo wyboru roszczenia. Może żądać przywrócenia do pracy (orzeczenia o bezskuteczności wypowiedzenia) lub odszkodowania na podstawie wymienionego przepisu (por. Małgorzata Gersdorf i in., Kodeks pracy. Komentarz, wyd. IV). Jak wskazano już wyżej, z art. 47¹ k.p. wynika, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 k.p., przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Powołany przepis normuje zatem sposób określania kwoty odszkodowania. W przypadku skarżącego okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące. Poza tym, jak wynika z pisma Uniwersytetu Medycznego im. [...] we W. z 24 czerwca 2024 r. skarżący otrzymał odszkodowanie w wysokości trzykrotności jednomiesięcznego wynagrodzenia (za okres 3 miesięcy). Zatem na mocy art. 47¹ k.p. skarżącemu przysługiwało odszkodowanie nie niższe niż w wysokości wynagrodzenia za okres 3 miesięcy. W odniesieniu do wypowiedzenia 3 -miesięcznego wysokość odszkodowania jest sztywno ustalona (wynagrodzenie za okres do 3 miesięcy, nie niższe niż za okres wypowiedzenia).
W tym miejscu podnieść należy, że wskazany powyżej art. 47¹ k.p pierwotnie dotyczył roszczeń pracowników z tytułu wypowiedzenia przez pracodawcę umowy zawartej (tylko) na czas nieokreślony, a dopiero od 26 kwietnia 2023 r. (Dz.U. poz. 641) zawartej na czas określony. W konsekwencji, do ww. daty art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy zgodnie z którym świadczeniem nienależnie pobranym jest "zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę" odnosił się zatem - wbrew twierdzeniom skarżącego - do umów zawartych na czas nieokreślony. Zresztą, co już zostało wcześniej przez Sąd zaakcentowane, również w treści art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy ustawodawca odniósł się do "umów o pracę", a nie do "umów o pracę zawartych na czas określony". Dlatego też, zarzuty skarżącego zmierzające do stwierdzenia, że art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy dotyczy jedynie "umów o pracę zawartych na czas określony", a w konsekwencji do przyjęcia, iż skarżący uzyskał zasiłek dla bezrobotnych niejako obok (i niezależnie od) odszkodowania, należy uznać za bezzasadny. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 2, 7, 24 i 32 Konstytucji, art. 7 k.p.a. i art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy "wskutek traktowania w identyczny sposób pracowników, którym przysługiwało odszkodowanie za okres do czasu zakończenia stosunku pracy zawartego na czas określony z sytuacją pracowników zatrudnionych na umowę o pracę na czas nieokreślony.
Dalej stwierdzić należy, że Wojewoda Dolnośląski prawidłowo również przyjął, że początkiem okresu, za jaki zasiłek dla bezrobotnych podlega zwrotowi, jako świadczenie nienależnie pobrane, jest dzień 13 listopada 2021 r. W tym bowiem dniu, w związku z zakończeniem 30 września 2021 r. stosunku pracy, skarżący zarejestrował się jako bezrobotny i z tym właśnie dniem nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Skoro art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy, określający nienależnie pobrane świadczenie pieniężne w postaci zasiłku dla bezrobotnych, odwołuje się do okresu, za który wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, to zdaniem Sądu uznać należy, że zwrot świadczenia dotyczy okresu przypadającego bezpośrednio po zakończeniu stosunku pracy, gdyż właśnie za ten okres bezrobotny uzyskał ekonomiczny ekwiwalent w postaci odszkodowania. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ prawidłowo ustalił, że okres przyznanego odszkodowania (3 miesiące) odpowiada okresowi od 1 października 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., a świadczeniem nienależnym jest zasiłek wypłacony skarżącemu za okres od dnia rejestracji tj. od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. (a zatem świadczeniem nienależnym jest zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez skarżącego (jedynie) przez okres niespełna 1,5 miesiąca).
Mając przy tym na względzie, że przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy, ani pozostałe przepisy ustawy nie wskazują innych okoliczności mających wpływ na wysokość podlegającej zwrotowi kwoty nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych, poza wskazaniem okresu, za który wypłacone zostało odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, uznać należy, że zwrotowi podlega zasiłek w wysokości pobranej za ten właśnie okres. Skoro zatem z karty wypłat świadczeń (tak jak słusznie wskazał Wojewoda Dolnośląski) wynika, że za okres od 13 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. wypłacono skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 893,40 zł brutto, a za okres od 1 grudnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. wypłacono zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 1.489,00 zł brutto, to zgodnie z 76 ust. 1 ustawy wysokość podlegającego zwrotowi zasiłku dla bezrobotnych pobranego przez skarżącego opiewa na kwotę 2.382,40 zł.
Chybiony jest również zarzut dotyczący rzekomego "skrócenia skarżącemu okresu pobierania zasiłku o 49 dni tj. z 365 dni do 316 dni" tj. zarzut naruszenia art. 73 ust. 1 pkt 2b ustawy. Na mocy tego przepisu, okres pobierania zasiłku wynosi: 365 dni - dla bezrobotnych powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że przepis ten stanowił podstawę wydania decyzji Prezydenta Miasta Wrocławia z 16 listopada 2021 r. w przedmiocie uznania skarżącego z dniem 13 listopada 2021 r. za osobę bezrobotną i przyznania mu zasiłku od 13 listopada 2021 r. do 12 listopada 2022 r. (a zatem na okres 365 dni) - a nie stanowiącej przedmiot postępowania przed tutejszym Sądem - decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 26 września 2024 r. wydanej na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy w sprawie zwrotu przyznanego i wypłaconego zasiłku za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Następnie wskazać należy, że zasiłek dla bezrobotnych stanowi wsparcie dla osób, które straciły pracę i są w trakcie poszukiwania nowego zatrudnienia. Jego celem jest zaspokojenie potrzeb finansowych bezrobotnego w sytuacji utraty pracy i wynagrodzenia z tego tytułu. W przypadku zatem, gdy następnie za określony okres osoba bezrobotna uzyskała odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, zasiłek wypłacony za ten okres podlega zwrotowi. Trudno zatem przyjąć za skarżącym, aby "zwrot nienależnie pobranego świadczenia" powodował "skrócenie" okresu pobierania zasiłku wskazanego i wynikającego przecież z treści ww. (i niezaskarżonej przez skarżącego) decyzji Prezydenta Miasta Wrocławia z 16 listopada 2021 r. Obowiązek zwrotu zasiłku dla bezrobotnych – w myśl art. 76 ust. 1 ustawy – obciąża jedynie osobę której uprzednio przyznano zasiłek na okres wynikający z art. 73 ust. 1 pkt 2b ustawy, a która to pobrała ten zasiłek jako świadczenie nienależne. Końcowo podnieść należy, że z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy wynika, że wydawanie decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium, innych nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia i przygotowania zawodowego dorosłych finansowanych z Funduszu Pracy, należy do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy. Decyzja taka ma charakter związany, przy wydaniu której przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Przywołane przez organy przepisy ustawowe (art. 76 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy) nakazują zatem organom wydawanie decyzji o obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia pobranego w sytuacjach wskazanych w tej ustawie, co też prawidłowo miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, skoro (jak to organy ustaliły) wypłacony skarżącemu zasiłek za okres od dnia rejestracji tj. od 13 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. stanowił świadczenie nienależne.
Ostatecznie Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przez organy wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, organy te ustaliły fakty na podstawie całokształtu materiału dowodowego w sprawie (art. 80 k.p.a.) zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 k.p.a.), a zatem przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.). A zważywszy na dokonanie prawidłowej i niepozostawiającej wątpliwości Sądu interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez organy, w tym w szczególności art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy, Sąd nie dopatrzył się, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. "wskutek nierozstrzygnięcia wątpliwości prawnych na korzyść strony".
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.