IV SA/Wr 542/25

IV SA/Wr 542/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-12-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi M. R. na pismo Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 18 września 2025 r., nr RR.152.2.2025 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do głosowania złożonego do Jeleniogórskiego Budżetu Obywatelskiego na rok 2026 projektu nr 2 pn. "Lubańska - miejsce spotkań, sportu i natury" postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 21 IX 2025 r. M. R. wniósł skargę na pismo Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z 18 IX 2025 r., nr RR.152.2.2025 w sprawie odmowy dopuszczenia do głosowania projektu nr 2 pn. "L. - miejsce spotkań, sportu i natury" złożonego do Jeleniogórskiego Budżetu Obywatelskiego na rok 2026.
Skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia/uznanie czynności odmowy za bezskuteczną; 2) zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia sprawy – dokonania oceny merytorycznej projektu wyłącznie na podstawie kryteriów przewidzianych w Regulaminie JBO 2026 i dopuszczenia projektu do głosowania, z uwzględnieniem wskazać Sądu – w terminie 7 dni od doręczenia prawomocnego orzeczenia; 3) wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego; 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 art. 3 § 2 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) , dalej "ppsa", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 2 ppsa, sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Stosownie zaś do art. 3 § 2-3 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 XI 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
10) w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz
11) w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z powyższej regulacji wynika więc, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych, będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Sąd po przeanalizowaniu treści skargi stwierdził, że kwestie stanowiące przedmiot skargi nie są objęte kognicją sądu administracyjnego, co przesądza o niedopuszczalności skargi.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było pismo Prezydenta Jeleniej Góry z dnia 18 IX 2025 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu złożonego przez skarżącego w ramach budżetu obywatelskiego.
Podkreślić należy, że zasady i tryb przeprowadzenia konsultacji społecznych dotyczących budżetu obywatelskiego określa uchwała nr 629.LXV.2023 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 26 IV 2023 r. w sprawie określenia wymagań jakie powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego (Dz.Urz. Woj.Doln. z 2023 r., poz. 2838). Materialnoprawną podstawę wskazanej wyżej uchwały stanowił przepis art. 5a ust. 2, 5 i 7 ustawy z dnia 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506), dalej "usg".
Stosownie do art. 5a ust. 1 usg, w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Zgodnie z art. 5a ust. 2 usg, zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy, z zastrzeżeniem ust. 7. Szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski (art. 5a ust. 3 usg). W art. 5a ust. 4 usg przewidziano zaś, że w ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu gminy. Zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają uwzględnione w uchwale budżetowej gminy. Rada gminy w toku prac nad projektem uchwały budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego.
Wymaga zwrócenia uwagi, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że postępowanie dotyczące oceny projektów, zgłoszonych w trakcie konsultacji z mieszkańcami gminy w trybie art. 5a usg, nie dotyczy indywidualnych uprawnień ani obowiązków wnioskodawców, lecz określonych działań organów gminy. Nie jest też skierowane do indywidualnie określonych adresatów, a do ogółu mieszkańców gminy. Ponadto, nie jest podejmowane w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z art. 5a usg wynika bowiem, że konsultacje mają opiniodawczy i niewiążący charakter, a ich zasadniczym celem jest dostarczenie organom samorządowym informacji o potrzebach, preferencjach i oczekiwaniach mieszkańców oraz ich zaktywizowanie i zaproszenie do udziału w debacie społecznej. Ponadto, konsultacje mają na celu umożliwienie członkom wspólnoty samorządowej wypowiedzenia swojej opinii in gremio na określony temat będący przedmiotem konsultacji (zob. komentarz do art. 5a usg, M. Augustyniak, R. Marchaj [w]: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, B. Dolnicki (red.), wyd. III, Lex).
Dlatego o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego można mówić wówczas, gdy akt lub czynność podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Chodzi więc o takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 I 2022 r., sygn. akt I SAB/Kr 15/21 i postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 13 X 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 922/15 – publ. CBOSA).
W konsekwencji Sąd stwierdził, że działanie organu związane z oceną formalną złożonego przez skarżącego projektu w ramach budżetu obywatelskiego nie dotyczyło uprawnienia skarżącego wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa i nie ma charakteru indywidualnego rozstrzygnięcia, a wobec tego skarga do sądu administracyjnego na takie działanie jest niedopuszczalna.
Wobec powyższego, skoro sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, skargę należało odrzucić.
Odnośnie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia wyjaśnić trzeba, że ochrona tymczasowa przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy skarga jest dopuszczalna, tj. nie podlega odrzuceniu z przyczyn podanych w art. 58§ 1 ppsa. W niniejszej sprawie, z uwagi na niedopuszczalność skargi brak było podstaw do stosowania środków ochrony tymczasowej.