IV SA/Wr 54/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Prezydenta Miasta Jeleniej Góry na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że to organ wykonawczy gminy, a nie rada, jest właściwy do wydzielania lokali socjalnych z zasobu mieszkaniowego.
Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Dolnośląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry w sprawie wydzielenia lokali socjalnych. Wojewoda uznał, że kompetencje do wydzielania lokali socjalnych posiada organ wykonawczy gminy (Prezydent Miasta), a nie rada. Prezydent Miasta zaskarżył to rozstrzygnięcie, argumentując, że rada miała kompetencje do podjęcia uchwały. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu nadzoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Prezydenta Miasta Jeleniej Góry na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 28 października 2008 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wydzielenia z zasobu Miasta Jeleniej Góry lokali przeznaczonych na wynajem jako lokale socjalne. Wojewoda uznał, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ kompetencje do wydzielania lokali socjalnych przysługują organowi wykonawczemu gminy (Prezydentowi Miasta), a nie radzie gminy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając argumentację Wojewody. Sąd wskazał, że ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, jako ustawa szczególna, reguluje zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Analiza przepisów, w tym art. 20 ust. 3 i art. 22 tej ustawy, w powiązaniu z przepisami ustawy o samorządzie gminnym (art. 15, 26, 30) i ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 25), doprowadziła Sąd do wniosku, że czynność wydzielenia lokali socjalnych z zasobu mieszkaniowego gminy należy do kompetencji organu wykonawczego, a nie rady. Sąd odrzucił argumentację skarżącego, że brak wyraźnego wskazania w ustawie organu właściwego do wydzielenia lokali socjalnych oznacza kompetencję rady, wskazując na racjonalność ustawodawcy w precyzyjnym określaniu kompetencji organów. Sąd uznał, że użycie przez ustawodawcę określenia „gmina” w kontekście lokali socjalnych, w odróżnieniu od wyraźnego wskazania „rada gminy” w przypadku wydzielania lokali na czas trwania stosunku pracy, przemawia za przypisaniem tej kompetencji organowi wykonawczemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Kompetencja do wydzielenia lokali socjalnych z zasobu mieszkaniowego gminy przysługuje organowi wykonawczemu gminy (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta), a nie radzie gminy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o ochronie praw lokatorów, w odróżnieniu od przepisów dotyczących wydzielania lokali na czas trwania stosunku pracy, używa w odniesieniu do lokali socjalnych ogólnego określenia „gmina”, co w kontekście racjonalności ustawodawcy i podziału kompetencji między organ stanowiący a wykonawczy, przemawia za przypisaniem tej czynności organowi wykonawczemu. Dodatkowo, charakter zadania związanego z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, w tym zapewnieniem lokali socjalnych, ma charakter wykonawczy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1 i 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.o.p.l. art. 22
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 15 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 26 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.o.p.l. art. 20 § ust. 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.g.n. art. 25 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 1 § pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 4 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 46
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kompetencja do wydzielenia lokali socjalnych z zasobu mieszkaniowego gminy przysługuje organowi wykonawczemu, a nie radzie gminy, ze względu na charakter zadania i sposób formułowania przepisów przez ustawodawcę.
Odrzucone argumenty
Rada gminy posiadała kompetencje do podjęcia uchwały w sprawie wydzielenia lokali socjalnych, gdyż ustawa nie wskazała wyraźnie innego organu, a czynność ta nie jest jednoznacznie przypisana do zadań organu wykonawczego. Określenie, które lokale przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne, nie należy do zadań z zakresu gospodarki nieruchomościami. Zasobu mieszkaniowego gminy nie można utożsamiać z pojęciem mienia komunalnego w rozumieniu art. 43 u.s.g., co podważa kompetencje organu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd przyjął, że ustawodawca działa racjonalnie i w sposób przemyślany używa poszczególnych określeń. Jeżeli przyjmiemy takie złożenie to nasuwa się wniosek, że skoro w jednym artykule użyty jest zwrot "rada gminy" i "gmina" to drugie określenie musi oznaczać inny organ gminy, organ wykonawczy.
Skład orzekający
Wanda Wiatkowska-Ilków
przewodniczący sprawozdawca
Henryk Ożóg
sędzia
Małgorzata Masternak-Kubiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów gminy w zakresie gospodarowania zasobem mieszkaniowym i wydzielania lokali socjalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów i ustawy o samorządzie gminnym w kontekście podziału kompetencji między radę a organ wykonawczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji w samorządzie, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców, choć może nie być szeroko zrozumiałe dla ogółu.
“Kto decyduje o lokalach socjalnych? Sąd rozstrzyga spór o kompetencje między radą gminy a prezydentem.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 54/09 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2009-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-02-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Wanda Wiatkowska-Ilków /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 91 ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Dz.U. 2001 nr 71 poz 733 art. 20 - 25 Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak- Kubiak Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków( spr.) Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi Gminy J. G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wydzielenia z zasobu Miasta J. G. lokali, które przeznaczy się na wynajem jako lokale socjalne oddala skargę. Uzasadnienie Uchwałą Nr 273/XXXVIII/2008 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 28 października 2008r. zmieniono uchwałę w sprawie wydzielenia z zasobu Miasta Jelenia Góra lokali, które przeznaczy się na wynajem jako lokale socjalne. W uchwale wskazano, że zmiana następuje na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 22 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i zmianie kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) oraz postanowiono co następuje: §1 – w uchwale nr 473/XI/2005 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 15 listopada 2005r. w sprawie wydzielenia z zasobu Miasta Jelenia Góra lokali, które przeznaczy się na wynajem jako lokale socjalne wprowadza się następujące zmiany: 1. w §1 ust. 2 po wyrazie "opróżnieniu" skreśla się przecinek i dodaje wyraz "lub" 2. załącznik do uchwały otrzymuje brzmienie o treści załącznika do niniejszej uchwały. § 2. Wykonanie uchwały powierza się Prezydentowi Miasta Jeleniej Góry. § 3. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego. Załącznik do uchwały określał położenie lokalu przeznaczonego na lokal socjalny i jego powierzchnię. Uchwała Nr 473/XL/2005 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 15 listopada 2005r. w sprawie wydzielenia z zasobu Miasta Jelenia Góra lokali, które przeznaczy się na wynajem jako socjalne w §1 stanowiła: 1. Z zasobu mieszkaniowego Miasta Jelenia Góra wydziela się lokale, które stanowić będą wyłącznie przedmiot najmu jako lokale socjalne. 2. Wydzielone lokale mieszkalne staną się lokalami socjalnymi po ich opróżnieniu, z chwilą zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. 3. Wykaz lokali, o których mowa w pkt 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały. Jako podstawę prawną tej uchwały Rada Miejska wskazała art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym w związku z art. 22 ustawy z dnia 21 czerwca o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i o zmianie kodeksu cywilnego. Wojewoda Dolnośląski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 3 grudnia 2008r. – powołując art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym stwierdził nieważność opisanej wyżej uchwały Nr 273/XXXVIII/2008 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 28 października 2008r. z powodu istotnego naruszenia art. 22 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o ochronie praw lokatorów (...) w związku z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze. zm.) i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1391r. ze.zm.) W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rozważana uchwała dokonała w załączniku do uchwały kwalifikacji lokali socjalnych. Art. 22 ustawy o ochronie lokatorów (...) nie wskazuje, który organ jest uprawniony do wydzielenia lokali socjalnych. Powołany w podstawie prawnej uchwały art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że "Do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach, zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy". Według Organu Nadzoru przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że rada gminy stanowi w sprawach wyraźnie zastrzeżonych do jej kompetencji, na mocy innych ustaw. W art. 22 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) brak jest takiego wyraźnego wskazania. Z kolei na mocy art. 18ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym "Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy o ile ustawy nie stanowią inaczej". Przepis ten ustanawia domniemanie kompetencji na rzecz rady gminy nie może być jednak odczytywany w oderwaniu od innych ustaw. Należy zwrócić uwagę na podział kompetencji między organy gminy dokonany przepisami ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy rada gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym, natomiast zgodnie z art. 26 ust. 1 organem wykonawczym gminy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) . Zgodnie zaś z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy do zadań wójta (burmistrza) należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym. Wydzielenie lokali socjalnych jest czynnością wykonawczą, zatem zarządca mieniem komunalnym – wójt (burmistrz), wydzielili z gminnego zasobu mieszkaniowego lokale z przeznaczeniem do wynajmu jako lokale socjalne. Powyższe rozważania potwierdza przepis art. 25 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, że "gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta". Zatem to w kompetencji Prezydenta Miasta Jelenia Góra, jako organu gospodarującego gminnym zasobem nieruchomości leży wydzielone z tego zasobu lokali przeznaczonych do najmu jako lokale socjalne. Gdyby ustawodawca chciał powierzyć radzie nadzór gminy tę czynność uczyniłby to wyraźnie tak, jak w art. 20 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) na mocy którego "Rada gminy może wydzielić w zasobie mieszkaniowym lokale przeznaczone do wynajmowania na czas trwania stosunku pracy". Skargę na opisane wyżej rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 3 grudnia 2008r. wniósł Prezydent Miasta Jeleniej Góry. Wniósł w nim o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zarzucił naruszenie prawa przez wadliwą wykładnię i zastosowanie przepisu : 1) art. 22 ustawy o ochronie lokatorów polegające na stwierdzaniu nieważności Uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry o wydzieleniu lokali, które przeznacza się na lokale socjalne, z powodu uznania braku kompetencji Rady Miejskiej Jeleniej Góry w przedmiotowej sprawie. 2) art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami polegające na błędnym uznaniu za tożsame pojęcia gospodarki nieruchomościami określonymi w/w ustawą z działaniami stanowiącymi rady gminy, dotyczącymi realizacji obowiązków gminy w zakresie tworzenia warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. 3) art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym polegające na uznaniu stanowiących uprawnień rady gminy przewidzianych w art. 4 i 22 ustawy o ochronie praw lokatorów za kompetencje wójta określone w/w przepisami ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że określenie które lokale przeznacza się na wynajem na lokale socjalne nie należy do zadań z zakresu gospodarki nieruchomościami opisanych w art. 23 i 25 ustawy o gospodarce nieruchomościami gdyż lokale nie są nieruchomościami a ponadto nie wszystkie lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy znajdują się w nieruchomościach będących całością gminy. Wydzielenie lokali socjalnych nie jest również czynnością, którą można w sposób jednoznaczny uznać za zadanie wójta przewidziane w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Definicję mienia komunalnego zawiera art. 43 ustawy o samorządzie gminnym i w kontekście tych regulacji prawnych należy ocenić kompetencje wójta. Skoro zasobu mieszkaniowego gminy nie można utożsamić z pojęciem mienia komunalnego to brak jest podstaw do przyjęcia, że wójt jest organem kompetentnym w zakresie wydzielenia z mieszkaniowego zasobu gminy lokali socjalnych. Nie jest trafiona argumentacja, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie kompetencji radzie gminy w zakresie spraw określonych w art. 22 to byłoby to wyraźnie określone tak jak w art. 20 ust. 3, bo a contrario gdyby chciał je przyznać wójtowi, to mógłby to uczynić jak w art. 8 tej ustawy, gdzie zawarto upoważnienie dla wójta do określenia stawek czynszu. Zatem gdy ustawy nie powierzają uprawnienia innym organom – a tak jest w niniejszej sprawie – to po myśli art. 18 ustawy o samorządzie gminnym należy ona do kompetencji rady gminy. Regulacje prawne zawarte w ustawie o samorządzie gminnym i w ustawie o gospodarce nieruchomościami są w sposób nieuzasadniony w rozstrzygnięciu nadzorczym interpretowane rozszerzająco, co można uznać za kompetencje wójta. Ponadto decyzja w omawianej sprawie nie jest rozstrzygnięciem z zakresu spraw prywatno - prawnych, ale działaniem zaliczonym do spraw publiczno – prawnych – a te należą do gminy. Przyznanie lokalowi statusu lokalu socjalnego skutkuje powstaniem określonych praw i obowiązków obciążających gminę jak i najemcę lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił wskazując na treść art. 30 ust. 2 pkt.3, art. 43 ustawy o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie lokatorów i art. 46 kodeksu cywilnego, że nie można się zgodzić z twierdzeniem strony skarżącej, że lokale nie są nieruchomościami i nie należą do zakresu gospodarki nieruchomościami. Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawa ta określa zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek samorządu terytorialnego, a art. 25 stanowi, że gospodaruje nimi wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W omówionym rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 3 grudnia 2008r. Wojewoda Dolnośląski powołał w podstawie prawnej między innymi art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1991 ze zm.). Przepis ten stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne oraz ,że o tym stanowi organ nadzoru w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Art. 4 tego artykułu mówi zaś, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Zatem do oceny Sądu pozostaje również i to jaki charakter miało uchybienie organu gminy, czy istniała zatem podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały czy też miało miejsce nieistotne naruszenie prawa, z którym wiąże się tylko stwierdzenie przez organ nadzoru naruszenie prawa. Pojęcie nieistotnego naruszenia prawa jest terminem nieostrym, zatem nieokreślonym. Zarówno teoria jak i orzecznictwo NSA przykładowo wskazuje kryteria, że pomocą których organ nadzoru może ocenić stopień naruszenia prawa przez konkretną uchwałę. W ocenie Sądu jeżeli określoną czynność podejmie niewłaściwy organ gminy, a wykładnia logiczna przypisów daje podstawę do stwierdzenia tego faku- co miało miejsce w niniejszej sprawie jest to istotne naruszenie prawa. Rada Miejska nie miała bowiem podstawy prawnej do podjęcia powyższej uchwały. Dodać też należy, że zarówno w orzecznictwie NSA jak i doktrynie przyjęto stanowisko, że przyczyny stwierdzenia nieważności wyszczególnione w art. 156§1 kpa wykraczają poza kryterium naruszenia prawa czy też sprzeczności z prawem i są dostosowane do decyzji administracji. Dlatego ich posiłkowe stosowanie do uchwał lub zarządzeń organów gminy jest niedopuszczalne. (por. wyrok NSA z 7 października 1991r. SA/Wr 841/91 ONSA 1993 Nr 1, wyrok NSA z 26 marca 1991 SA/Wr 81/91, Wspólnota 1991 nr 26 s. 14). W orzecznictwie uznano, że nieistotne naruszenie prawa to uchybienia o charakterze formalnym, niedotrzymanie terminu uchwały, ograniczenie składu Komisji, nieprawidłowe zredagowanie części przepisu uchwały – wyrok NSA z 17 luty 1994r. SA/Gd 1697/93 ST 1995 Nr 4, wyrok WSA z 17 luty 1995r. Sa/Wr 54/95, Wspólnota 1995 Nr 31 wyrok NSA z 26 czerwca 1996r. SA/Wr 628/96 OSS 1996 Nr 4). Uchybienie wskazane w rozstrzygnięciu nadzorczym nie mają charakteru uchybień formalnych, a jak wskazano wyżej, w ocenie Sądu, są o charakterze istotnym. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) jak wynika z art. 1, reguluje zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. W zakresie więc opisywanym w tym przepisie jest ustawą szczególną w stosunku do ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1391 ze zm.) jak i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) . Zatem zapisy i rozwiązania tego aktu prawnego są podstawą do rozważenia problemów powstałych na tle spraw, które ta ustaw reguluje. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest to, który organ gminny podejmuje decyzje w sprawie wydzielenia z zasobu mieszkaniowego gminy lokali socjalnych. Wojewoda Dolnośląski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 3 grudnia 2008r. stwierdził nieważność uchwały Nr 273/XXXVIII/2008 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 28 października 2008r. zmieniającej uchwałę w sprawie wydzielenia z zasobu Miasta Jelenia Góra lokali, które przeznaczy na wynajem jako lokale socjalne, z powodu istotnego naruszenia art. 22 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i zmianie kodeksu cywilnego zwanej dalej ustawą o ochronie praw lokatorów, w związku z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Według Wojewody powołane w rozstrzygnięciu nadzorczym przepisy dają podstawę do uznania, że organem wydzielającym z zasobu mieszkaniowego gminy lokale socjalne jest wójt – organ wykonawczy- a nie rada gminy. Zakwestionowaną zaś uchwałę podjęła Rada Gminy Jelenia Góra. W ocenie Sądu opisane rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego nie narusza prawa, tym samym skarga nie może być uwzględniona. Swoje stanowisko Sąd opiera przede wszystkim na treści art. 4 i art. 20-22 ustawy o ochronie praw lokatorów. Przepisem, który "inicjuje spór" jest art. 22 ustawy o ochronie praw lokatora. Stanowi on, że z zasobu mieszkaniowego gmina wydziela część lokali, które przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne. Przepis ten nie wskazuje, który organ gminny w istocie wydziela z zasobu mieszkaniowego gminy lokale przeznaczone na lokale socjalne. Unormowania dotyczące lokali socjalnych znajdują się w rozdziale 4 omawianej ustawy i obejmują art. 22-25. Żaden przepis zawarty w tym rozdziale nie wskazuje wprost organu gminy, który ma podejmować czynności wskazane w poszczególnych przepisach; mówią one, że gmina na określonych warunkach zawiera umowę, rozwiązuje umową i ją przedłuża. Tymczasem w rozdziale 3 ustawy – dotyczącym mieszkalnego zasobu gminy ustawodawca w ust. 3 art. 20 wyraźnie wskazuje iż do właściwości rady gminy należy wydzielenie lokali przeznaczonych do wynajmowania na czas trwania stosunku pracy, w pozostałych ustępach tego przepisu mówiąc o organie używa zwrotu "gmina". W ocenie Sądu należy przyjąć, że ustawodawca działa racjonalnie i w sposób przemyślany używa poszczególnych określeń. Jeżeli przyjmiemy takie złożenie to nasuwa się wniosek, że skoro w jednym artykule użyty jest zwrot "rada gminy" i "gmina" to drugie określenie musi oznaczać inny organ gminy, organ wykonawczy. W art. 22-25 ustawy o ochronie praw lokatorów dotyczących lokali socjalnych ustawodawca wzywa określenia "gmina". Podkreślić też należy, że ustawodawca w innym przepisie- art. 21 cytowanej ustawy – chcąc wydzielić prawne czynności do zakresu działania rady gminy wyraźnie o tym stanowi. Nie ma wśród nich spraw dotyczących wydzielenia lokali socjalnych. Jak również i to, że art. 4 ustawy mówiący, że tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych, gminy, która ma obowiązek jednocześnie zapewnić lokale socjalne i wykonuje te zadania wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób - koresponduje ze zleceniem określonych czynności dotyczących lokali socjalnych, " gminie" w powołanych wyżej przepisach –art. 20 , art. 22-25. Przy czym ust. 3 art. 4 mówi o wykonawczym charakterze zadania określonego w ust. 1 i 2 tegoż artykułu. Organem wykonawczym gminy nie jest rada gminy. Powyższe rozważania w ocenie Sądu dają podstawę do wprowadzenia wniosku, że w tych sprawach, w których wymagana jest uchwała Rady gminy ustawodawca wyraźnie w ustawie o tym stanowi (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2006r. sygn. akt IV SA/Wr 540/06). Stanowisko składu orzekającego w niniejszej sprawie podzielił również Wojewoda Lubuski w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 19 grudnia 2007r. PN II Ajar.0911-2-42/2/07, w którym stwierdził, że "czynności polegające na wydzieleniu lokali socjalnych z mieszkaniowego zasobu gminy niepociągająca za sobą właściwie żadnych obciążeń i strat dla gminy, nie wykracza poza zakres zwykłego zarządu i kompetencje do jej podjęcia ma organ wykonawczy gminy, nie zaś rada gminy". Przekonuje o tym i to, że istota lokalu socjalnego została określona w ustawie o ochronie praw lokatorów, która w art. 2 ust. 1 pkt 5 wyjaśnienia , iż jest to lokal nadającej się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy nie może być mniejsza niż 5 m², a w wypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10m², przy czym lokal ten może być o obniżonym standardzie. To zaś, które lokale znajdujące się w mieszkaniowym zasobie gminy odpowiadają tym kryteriom najlepiej jest władny stwierdzić organ wykonawczy gminy. Nie można przy tym nie dostrzegać, że ustawa o ochronie praw lokatorów (...) (wspomniano o tym wcześniej) w art. 20 ust. 3 przewiduje możliwość wydzielenia w zasobie mieszkaniowym określonych lokali tworząc np. zachętę do zatrudnienia się na terenie Gminy osób niezbędnych dla jej rozwoju i uprawnienie to przyznaje radzie gminy. Ale takie wyraźne upoważnienie rady do działania w tym zakresie, przy nałożeniu na gminę obowiązku w art. 22 wydzielenia części lokali z przeznaczeniem na lokale socjalne tylko dodatkowo przemawia przeciwko uznaniu, że ten obowiązek może zrealizować rada gminy. Obowiązek ten ściśle łączy się z zadaniem jakie na gminie spoczywa z mocy art. 4. Uprawnienie jakie rada gminy uzyskała na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) może się natomiast przyczynić do realizacji celów wyznaczających radzie przez ustawę o samorządzie gminnym. W tym miejscu Sąd podnosi, że są mu znane stanowiska doktryny mówiące i ż czynność wydzielenia lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy jest czynnością powierzoną radzie gminy. Taki pogląd wypowiadają komentarzy do ustawy o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie kodeksu cywilnego –Fryderyk Żak, Magdalena Olczyk, Marianna Pecyna- Dom Wydawniczy ABC rok 2002 – str. 278-279 jak również Adama Doliwa w komentarzu do opracowania Prawo mieszkaniowe Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 2005 str. 205, str. 213 W tym ostatnim opracowaniu autor komentując przepis art. 20 i art. 22 omawianej ustawy o ochronie praw lokatorów stwierdza tylko, że wydzielenie przez gminę z zasobu mieszkaniowego części lokali jako lokale socjalne następuje w drodze uchwały gminy. Przy czym w art. 20 następuje odesłanie do art. 22. Również w części komentarza do art. 22 ustawy powtórzony jest ten pogląd bez choćby jednego zdania jego uzasadnienia. Pierwszy zaś z wymienionych komentarzy przy art. 22 zawiera stwierdzenie "zwrot wydziela" oznacza, że w drodze uchwały powinna zostać podjęta decyzja o przekazaniu lokali spełniających określone warunki na lokale socjalne. Sformułowanie dotyczące uchwały sugeruje, że powinien w tym przedmiocie decyzję podjąć organ kolegialny - to jest rada gminy. Ze względu na bardzo ogólnikowe potraktowanie tego zagadnienia Sąd poglądów takich nie podziela. W ocenie Sądu zwrot wydziela zawarty w treści art. 22 ustawy o ochronie praw lokatorów nie jest jednoznaczny z podjęciem uchwały, wydzielić można również w drodze czynności nie będącej uchwałą rady gminy. Tym samym w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak wyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI