IV SA/Wr 526/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-11-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjnewstrzymanie wykonaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidecyzja uchylającaskutki procesoweochrona tymczasowaopieka nad osobą niepełnosprawną

WSA we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania decyzji uchylającej świadczenie pielęgnacyjne, uznając, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca argumentowała, że wskutek tej decyzji pozostała bez środków do życia i grozi jej zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Sąd uznał, że decyzja uchylająca prawo do świadczenia ma jedynie skutki procesowe i nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., w związku z czym odmówił wstrzymania jej wykonania.

Skarżąca A. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji uchylającą decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad ojcem. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że pozostała bez środków do życia, grozi jej zwrot pobranych świadczeń, a jej ojciec został pozbawiony opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć jedynie aktów i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W ocenie Sądu, decyzja uchylająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ma charakter procesowy i nie pociąga za sobą bezpośredniego obowiązku zwrotu świadczeń ani nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków, gdyż ewentualna konieczność zwrotu mogłaby powstać dopiero w wyniku wydania odrębnej decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja nie ma przedmiotu wykonania, co uniemożliwia orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonania. Sąd podkreślił, że ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu nastąpi w merytorycznym rozpoznaniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja uchylająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie podlega wstrzymaniu wykonania, ponieważ ma jedynie skutki procesowe i nie posiada przedmiotu wykonania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja uchylająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest aktem podlegającym wykonaniu w rozumieniu przepisów procesowych, gdyż nie nakłada bezpośrednich obowiązków ani nie powoduje skutków materialnoprawnych. Ewentualna konieczność zwrotu świadczeń lub inne konsekwencje finansowe mogą powstać dopiero w wyniku wydania odrębnej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja uchylająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Wskutek wydania zaskarżonej decyzji skarżąca pozostała bez środków do życia, ciąży na niej zobowiązanie do zwrotu środków, których nie posiada, a ojciec skarżącej został pozbawiony codziennej opieki.

Godne uwagi sformułowania

Zaskarżona decyzja organu wywołuje jedynie skutki procesowe, bowiem rozstrzyga o uchyleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ewentualna konieczność zwrotu pobranych świadczeń może powstać dopiero w wyniku wydania odrębnej decyzji, orzekającej o obowiązku zwrotu. Zaskarżona decyzja nie ma przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu).

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście decyzji uchylających świadczenia, a także rozróżnienie między skutkami procesowymi a materialnoprawnymi decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji uchylającej prawo do świadczenia, a nie decyzji odmawiającej jego przyznania lub nakładającej obowiązek zwrotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wstrzymaniem wykonania decyzji, jednak jej specyfika (decyzja uchylająca świadczenie) czyni ją mniej uniwersalną dla szerszego grona odbiorców.

Czy uchylenie świadczenia pielęgnacyjnego można wstrzymać? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 526/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-27
Data wpływu
2025-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Odmówiono wstrzymania wykonania  decyzji w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku A. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 30 lipca 2025 r. nr SKO 4103/147/2025 w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
A. K. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ) z dnia 30 lipca 2025 r. nr SKO 4103/147/2025 utrzymującą w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dzierżoniowa, Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzierżoniowie z dnia 18 czerwca 2025 r. nr OPS.DŚ.453.ŚP171.2025, którą uchylono decyzję organu z dnia 17 czerwca 2024 r. nr SKO 4103/231/2024.
Uchyloną decyzją organu z dnia 17 czerwca 2024 r. nr SKO 4103/231/2024: a) uchylono decyzję działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dzierżoniowa, Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzierżoniowie z dnia 26 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem B. K.; b) przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem B. K. na okres od dnia 15 czerwca 2023 r. do dnia 30 września 2028 r.
Wraz ze skargą skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podała, że wskutek wydania zaskarżonej decyzji pozostała bez środków do życia, ciąży na niej zobowiązanie do zwrotu środków, których nie posiada, zaś ojciec skarżącej został pozbawiony codziennej opieki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5).
Należy wyjaśnić, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., II FZ 358/12). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., OZ 805/04).
Innymi słowy, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.).
W sprawie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji - działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dzierżoniowa Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzierżoniowie, uchylającą decyzję organu z dnia 17 czerwca 2024 r. w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja organu wywołuje jedynie skutki procesowe, bowiem rozstrzyga o uchyleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ewentualna konieczność zwrotu pobranych świadczeń może powstać dopiero w wyniku wydania odrębnej decyzji, orzekającej o obowiązku zwrotu. To samo dotyczy ewentualnych niekorzystnych konsekwencji finansowych dla skarżącej, które mogą powstać dopiero w wyniku wykonania decyzji orzekającej obowiązek zwrotu pobranych świadczeń. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą, że skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji organu będzie uszczuplenie bądź pozbawienie środków na poczet usprawiedliwionych potrzeb ojca skarżącej. Jak bowiem wyżej wskazano, zaskarżona decyzja organu, jako decyzja uchylająca, nie pociąga za sobą bezpośredniego następstwa w postaci zwrotu świadczenia. Zaskarżona decyzja nie ma przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). W konsekwencji, nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt I OZ 557/25.
Uzupełniająco wskazać należy, że kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero merytorycznie rozpoznając skargę. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów.
Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI