Orzeczenie · 2026-02-12

IV SA/Wr 522/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-02-12
NSAinneWysokawsa
świadczenie rodzinneaktywni rodzice w pracyaktywność zawodowaubezpieczenie zdrowotnefunkcjonariuszZUSNFZinterpretacja przepisówprawo administracyjne

Przedmiotem skargi O. S. była decyzja Prezesa ZUS odmawiająca przyznania świadczenia "aktywni rodzice w pracy" z uwagi na niespełnienie przez jej męża, funkcjonariusza C., warunku aktywności zawodowej. Organy administracji uznały, że mimo podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, brak zgłoszenia do tego ubezpieczenia za pośrednictwem ZUS (składki kierowane są bezpośrednio do NFZ) wyklucza uznanie męża za aktywnego zawodowo w rozumieniu art. 7 pkt 2 lit. c ustawy o wspieraniu rodziców. Sąd administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS. Sąd podkreślił, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, koncentrując się wyłącznie na jednym z kryteriów aktywności zawodowej. Sąd przyjął, że pełnienie służby w C. stanowi aktywność zawodową w rozumieniu ustawy, a przepis art. 10 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziców wprowadza fikcję prawną, zgodnie z którą niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu wykonywania określonej aktywności zawodowej (w tym służby funkcjonariusza) jest równoważne z opłacaniem składek od 100% minimalnego wynagrodzenia. Sąd wskazał, że taka wykładnia jest zgodna z celem ustawy, jakim jest wspieranie rodziców aktywnych zawodowo, a nie formalistyczne podejście do spełnienia warunków. Podkreślono, że funkcjonariusze C. podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a sposób zgłoszenia do NFZ nie powinien wykluczać prawa do świadczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "aktywności zawodowej" na potrzeby świadczenia "aktywni rodzice w pracy" w kontekście służb mundurowych oraz znaczenie art. 10 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziców.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służb mundurowych, których zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego nie przechodzą przez ZUS. Może być pomocne w analogicznych przypadkach innych grup zawodowych z podobnymi regulacjami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy funkcjonariusz służb mundurowych, którego składki na ubezpieczenie zdrowotne są kierowane bezpośrednio do NFZ bez pośrednictwa ZUS, spełnia warunek aktywności zawodowej w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pełnienie służby w służbach mundurowych, mimo braku pośrednictwa ZUS w zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego, stanowi aktywność zawodową w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, koncentrując się wyłącznie na formalnym aspekcie zgłoszenia do ZUS. Przepis art. 10 ust. 3 ustawy wprowadza fikcję prawną, uznając niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu określonej aktywności zawodowej za równoważne z opłacaniem składek, co obejmuje również funkcjonariuszy. Celem ustawy jest wspieranie rodziców aktywnych zawodowo, a nie formalistyczne podejście.

Czy przepis art. 7 pkt 2 lit. c ustawy o wspieraniu rodziców, definiujący aktywność zawodową poprzez podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu za pośrednictwem ZUS, jest jedynym kryterium aktywności zawodowej dla funkcjonariuszy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie jest jedynym kryterium, a jego interpretacja musi uwzględniać inne przesłanki aktywności zawodowej oraz cel ustawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że definicja aktywności zawodowej w art. 7 pkt 2 ustawy zawiera przesłanki rozłączne, a organy powinny zbadać również inne kryteria (np. podleganie ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym). Ponadto, art. 10 ust. 3 ustawy wprowadza równoważność, która pozwala uznać służbę funkcjonariusza za aktywność zawodową.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS z dnia 25 lutego 2025 r. odmawiającą przyznania prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy".

Przepisy (8)

Główne

ustawa o wspieraniu rodziców art. 7 § pkt 2 lit. c

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka

Definiuje aktywność zawodową jako podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

ustawa o wspieraniu rodziców art. 10 § ust. 3

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka

Stanowi, że niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 lit. c, jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Pomocnicze

ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 66 § ust. 1 pkt 8a

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Wskazuje, że funkcjonariusze C. podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 77 § ust. 1a

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Określa, że w przypadku osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8a, zgłoszenia są kierowane do centrali NFZ, bez pośrednictwa ZUS.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Służba funkcjonariusza C. stanowi aktywność zawodową w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziców, nawet jeśli zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego nie odbywa się za pośrednictwem ZUS. • Przepis art. 10 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziców wprowadza fikcję prawną, która pozwala uznać funkcjonariuszy za aktywnych zawodowo. • Formalistyczna interpretacja przepisów jest sprzeczna z celem ustawy, jakim jest wspieranie rodziców aktywnych zawodowo.

Odrzucone argumenty

Brak zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego za pośrednictwem ZUS wyklucza spełnienie warunku aktywności zawodowej przez funkcjonariusza C.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji błędnie wyłożyły przepisy ustawy o wspieraniu rodziców • niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 lit. c, jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę • ratio legis całego aktu - mianowicie wolę ustawodawcy, aby świadczenie aktywni rodzice w pracy miało charakter wspierający, a nie formalistyczny

Skład orzekający

Katarzyna Radom

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Brzezińska

członek

Ewa Kamieniecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"aktywności zawodowej\" na potrzeby świadczenia \"aktywni rodzice w pracy\" w kontekście służb mundurowych oraz znaczenie art. 10 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służb mundurowych, których zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego nie przechodzą przez ZUS. Może być pomocne w analogicznych przypadkach innych grup zawodowych z podobnymi regulacjami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia rodzinnego i pokazuje, jak sądy mogą interpretować przepisy w sposób celowościowy, aby wspierać obywateli, nawet jeśli organy administracji stosują formalistyczne podejście. Jest to przykład walki obywatela z biurokracją.

Czy służba w mundurze to za mało, by dostać świadczenie dla rodziców? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst