IV SA/Wr 516/23

IV SA/Wr 516/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Gabriel Węgrzyn
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2687
art. 18 pkt 1
Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Asesor WSA Aneta Brzezińska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 14 czerwca 2023 r. nr SKO.DO/41/231/2023 w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
W dniu 27 lutego 2023 r. R. Ż. złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze wniosek o wypłatę refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r., załączając do wniosku fakturę VAT z dnia 6 lutego 2023 r. na kwotę 956,24 zł (w tym VAT - 178,81 zł) oraz potwierdzenie wpłaty gotówkowej.
Następnie w dniu 13 marca 2023 r. wnioskodawczyni złożyła w Urzędzie Miasta Jelenia Góra deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, wskazując że źródłem ciepła zainstalowanym i eksploatowanym w lokalu jest kocioł gazowy/bojler gazowy.
Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr MOPS/DŚR/000110/DG/04/2023 Prezydent Miasta Jeleniej Góry odmówił wnioskodawczyni przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. poz. 2687) urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi muszą być wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 21 grudnia 2022 r., tj. do dnia wejścia w życie ustawy. Natomiast wnioskodawczyni deklarację centralnej ewidencji emisyjności budynków złożyła po dniu 21 grudnia 2022 r., co oznacza że nie są spełnione warunki do przyznania świadczenia.
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie świadczenia, wyjaśniając że jest osobą niepełnosprawną z pierwszą grupą inwalidztwa, bardzo schorowaną, obciążoną wieloma chorobami, w tym schorzeniami narządu ruchu. Po przebytym zakażeniu Covid nie radzi sobie ze sprawami urzędowymi. Jak podała wnioskodawczyni, wielokrotnie kontaktowała się z pracownikami MOPS i nie otrzymała właściwych informacji. Również syn nie został poinformowany o refundacji podatku VAT za paliwo gazowe, składając w dniu 5 października 2022 r. wniosek o dodatek osłonowy. We wniosku o przyznanie dodatku osłonowego było zaznaczone źródło ogrzewania, posiadane od 30 lat. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i spalania paliw nie podano, do kiedy należy złożyć deklarację. Wnioskodawczyni wniosła również o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z dnia 14 czerwca 2023 r. nr SKO.DO/41/231/2023 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że ustawowym warunkiem refundacji podatku VAT jest dokonanie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków w terminie do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 21 grudnia 2022 r. W przypadku gdy po 21 grudnia 2022 r. wpisano lub zgłoszono do centralnej ewidencji emisyjności budynków dotychczasowe źródło ogrzewania, to świadczenie nie może być przyznane. Wnioskodawczyni nie spełniła warunku przyznania refundacji podatku VAT, bowiem dokonała zgłoszenia do centralnej ewidencji emisyjności budynków po terminie ustawowym. Z mocy ustawy, zgłoszenie po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków dotychczasowego źródła ogrzewania po dacie granicznej, tj. po 21 grudnia 2022 r. obliguje organy do odmowy wypłaty wnioskowanego świadczenia. SKO zaznaczyło, że przepisy dotyczące zasad przyznawania świadczenia nie są skonstruowane na zasadzie uznania administracyjnego, w związku z czym organ administracji publicznej nie ma możliwości dokonania ich odmiennej oceny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie refundacji podatku VAT. Skarżąca wyjaśniła, że ma 66 lat, cierpi na liczne schorzenia, w grudniu 2021 r. przebyła zakażenie Covid, a w kwietniu 2022 r. miała operowane kolano i nie była w stanie zapoznać się z jakimikolwiek przepisami. Pomimo trudności w poruszaniu się, skarżąca udała się do MOPS, ale została błędnie poinformowana przez pracowników tego organu co do terminów składania dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 24 sierpnia 2023 r. skarżąca podała, że ma 67 lat i jest osobą niepełnosprawną z I grupą inwalidztwa. Liczne schorzenia i brak możliwości zapoznania się z przepisami prawa doprowadziły do nieterminowego składania dokumentów. Na zebraniu wspólnoty nie była obecna, ponieważ chorowała, a nikt jej nie powiadomił o konieczności złożenia deklaracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd zauważa, że w analogicznych do niniejszej sprawach, zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2023 r. sygn. II SA/Sz 776/23 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1085/23 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone tam stanowisko, dlatego też posłuży się argumentami zawartymi w tych wyrokach.
Zasady i tryb refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. dla odbiorcy paliw gazowych regulują przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku gazu (art. 1 pkt 3).
W rozumieniu przepisów ustawy, przez pojęcie "podatek VAT" rozumie się podatek od towarów i usług, o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931, z późn. zm.), zaś pojęcie "gospodarstwo domowe" oznacza osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe) (art. 2 pkt 6 i 7 ustawy).
Zgodnie z art. 18 ustawy, w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz.1385; dalej u.p.e.):
1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a u.p.e., wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140) nie przekracza kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę
- przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".
Z art. 3 pkt 3a u.p.e. wynika, że paliwa gazowe to gaz ziemny wysokometanowy lub zaazotowany, w tym skroplony gaz ziemny oraz propan-butan lub inne rodzaje gazu palnego, dostarczane za pomocą sieci gazowej, a także biometan i biogaz rolniczy, niezależnie od ich przeznaczenia.
Z art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e. wynika, że taryfy ustalane dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych, które stosuje się do dnia 31 grudnia 2027 r. - przez przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesję na obrót paliwami gazowymi lub na obrót gazem ziemnym z zagranicą podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa URE.
Stosownie do art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 29 lutego 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Wniosek o refundację podatku VAT składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.
Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy, do wniosku o refundację podatku VAT odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., załącza fakturę dokumentującą dostarczenie paliw gazowych do tego odbiorcy przez to przedsiębiorstwo energetyczne obejmującą okres dotyczący wniosku oraz dowód uiszczenia zapłaty za tę fakturę.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 20 ust. 2 ustawy).
Do ustalenia przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta prawa do refundacji podatku VAT, o którym mowa w art. 18, stosuje się odpowiednio art. 411 ust. 10k-10o oraz 10r ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556) (art. 20 ust. 2 ustawy).
W art. 411 ustawy Prawo ochrony środowiska określono formy finansowania środków funduszy, formy działania i warunki udzielenia dofinansowania.
Na mocy art. 20 ust. 4 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:
1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,
2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3
- jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e.
Zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta refundacji podatku VAT nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania refundacji podatku VAT, uchylenie lub zmiana wysokości refundacji podatku VAT oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranej refundacji podatku VAT wymagają wydania decyzji.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu refundacji podatku VAT na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej - o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku o refundację podatku VAT. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał adresu poczty elektronicznej we wniosku o refundację podatku VAT, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, odbierając ten wniosek od wnioskodawcy, informuje go o możliwości odebrania od tego organu informacji o przyznaniu refundacji podatku VAT (art. 20 ust. 6 ustawy).
Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy, do postępowania w sprawie refundacji podatku VAT przepisy art. 23 ust. 12 i 13, art. 30 oraz art. 32 ust. 1-1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe wymienione w art. 18 pkt 2.
W sprawach refundacji podatku VAT nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 21 ust. 3 ustawy).
Spór w sprawie dotyczy odmowy przyznania przedmiotowej refundacji podatku VAT.
Niesporne w sprawie jest, że wniosek o refundację został złożony przez skarżącą w terminie, wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy, tj. w dniu 27 lutego 2023 r.
Organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania refundacji z uwagi na złożenie przez stronę deklaracji CEEB po terminie wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r., zaś skarżąca złożyła deklarację do CEEB w dniu 13 marca 2023 r.
Z uwagi, że przepisy art. 18 pkt 1, art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy odwołują się do deklaracji CEEB, konieczne jest odniesienie się do przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438; dalej u.o.e.b.). Przepisy o Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków zostały wprowadzone do ustawy u.o.e.b. na podstawie ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2127; dalej ustawa o zmianie u.o.e.b.). Wejście w życie przepisów ustawy o zmianie u.o.e.b. dotyczących rejestru CEEB uregulowane zostało w art. 22 w zw. z art. 18, który upoważnił ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa do ogłaszania komunikatów, określających wejście w życie poszczególnych przepisów.
Na podstawie art. 27a ust. 1 u.o.e.b., Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa prowadzi centralną ewidencję emisyjności budynków, zwaną dalej "ewidencją", oraz jest administratorem danych zgromadzonych w tej ewidencji.
Zgodnie z art. 27g ust. 1 u.o.e.b., właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit.a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw.
W przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 3 pkt 5, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana (art. 27g ust. 4 u.o.e.b.). W terminie 30 dni od dnia otrzymania deklaracji w postaci pisemnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta wprowadza do ewidencji dane i informacje zawarte w deklaracji z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję (art. 27 g ust. 5 u.o.e.b.).
Przepis art. 27g ust. 1 u.o.e.b wszedł w życie w dniu 1 lipca 2021 r. (komunikat Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 marca 2021 r. – Dz. U. z 2021 r. poz. 583). Właścicielom lub zarządcom budynków określono termin na złożenie deklaracji do 30 czerwca 2022 r., gdzie należało wskazać, m.in. używane źródła ciepła oraz paliwo w nich stosowane (art. 15 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy u.o.e.b.). W przypadku nowych źródeł ciepła uruchomionych po 1 lipca 2021 r. termin na złożenie deklaracji wynosił 14 dni od dnia ich uruchomienia. Osoba, która nie złożyła deklaracji CEEB w terminie podlega karze grzywny (art. 27h u.o.e.b.).
Skarżąca złożyła deklarację do CEEB w dniu 13 marca 2023 r., a więc z naruszeniem art. 27g ust. 1 u.o.e.b. Jednakże kwestia odpowiedzialności właściciela budynku za naruszenie ww. przepisu nie jest przedmiotem niniejszej sprawy.
CEEB to ewidencja dotycząca źródeł ciepła i spalania paliw, której dane miały ułatwić organom walkę ze smogiem.
Dopiero w 2022 r. ustawodawca powiązał zgłoszone źródła ciepła w deklaracjach CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków, które miały przede wszystkim gospodarstwom domowym i podmiotom użyteczności publicznej zrównoważyć wzrastające ceny energii. Wprowadził również szereg rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych. Weszły wówczas w życie, m.in. przepisy: ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1630; dalej u.d.w.); ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1704); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1772); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967); z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz. U. z 2022 r. poz. 2243).
Ustawodawca uznał, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji na podstawie przepisów ustawy jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do CEEB. Organ, rozpoznający wniosek zobowiązany jest dokonać jego weryfikacji w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB.
Zdaniem Sądu, wykładnię art. 18 pkt 1 ustawy na tle stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy przeprowadzić w zgodzie z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie tracąc z pola widzenia celu przedmiotowej regulacji prawnej.
Jak wynikało z projektu ustawy (nr IX.2804 w pkt 2.1), przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych w tym celu zaproponowano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez tych odbiorców za paliwa gazowe dostarczone w 2023 r., udokumentowane dokumentem potwierdzającym dostarczenie tych paliw do odbiorców. Refundacja podatku VAT miała przysługiwać gospodarstwu domowemu, które jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje kocioł na paliwa gazowe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a którego przeciętne miesięczne dochody, w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, nie przekraczają 2100 zł, lub 1500 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jest to zasada demokratycznego państwa prawnego. Jej elementem składowym jest zasada proporcjonalności. Państwo prawne opiera bowiem na założeniu racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie przestrzegania prawa. Zasada proporcjonalności kładzie nacisk na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia.
Zasada równości wyrażona została w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Jak wynikało z akt, skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest osobą niepełnosprawną z pierwszą grupą inwalidztwa. W ocenie Sądu, zastosowanie w stosunku do skarżącej wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. stanowi nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy. W istocie bowiem nie daje ona możliwości spełnienia warunków przyznania świadczenia po jego wprowadzeniu tj. po wejściu w życie ustawy.
Tymczasem o tym, że dane widniejące w CEEB te nie mają bezwzględnie obowiązującego znaczenia dla przyznania szeregu dodatków osłonowych, świadczą orzeczenia sądów administracyjnych, dotyczących dodatku węglowego oraz zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Przy przyznaniu dodatku węglowego ważny jest stan rzeczywisty, a nie dane wynikające z CEEB. Ponadto dopuszczono do przyznania ww. dodatku również w sytuacji, gdy istniejące źródło ciepła nie zostało wpisane do CEEB, a nawet wówczas gdy dana osoba nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku węglowego, mimo iż spełniała przesłanki do jego przyznania (art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w.). Taką samą regulację ustawodawca przewidział dla osób uprawnionych do dodatku dla gospodarstw domowych na podstawie art. 24 ust. 25a i ust. 25b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz dla osób uprawionych do dodatku elektrycznego na podstawie art. 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.
Powyższe skłoniło Sąd do uznania, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia w CEEB, który to warunek w niniejszej sprawie został spełniony przez skarżącą. Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej w niniejszej sprawie naruszyłoby art. 32 Konstytucji RP, gdyż jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych, ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem.
Poza tym w rozpatrywanej sprawie organy nie wyjaśniły, czy deklaracja dotycząca budynku wielorodzinnego, w którym zamieszkuje skarżąca (13 lokali) nie została złożona w terminie przez zarządcę tego budynku. Zgodnie bowiem z art. 27g ust. 1 u.o.e.b. do złożenia deklaracji zobowiązany jest również zarządca budynku. Zgodnie z pouczeniem zamieszczonym na deklaracji, w przypadku budynków wielorodzinnych obowiązek wypełnienia deklaracji spoczywa na podmiocie zarządzającym budynkiem (wspólnota mieszkaniowa, spółdzielnia mieszkaniowa, podmiot administrujący lub właściciel). Skarżąca wskazała w deklaracji, że chodzi o urządzenie (kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy) służące zarówno do ogrzewania lokalu, jak i do podgrzewania wody. Niewyjaśnienie powyższej okoliczności stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji zobowiązany będzie wyjaśnić, czy deklaracja dotycząca budynku wielorodzinnego została złożona przez zarządcę nieruchomości w imieniu wspólnoty mieszkaniowej, a następnie rozpoznać wniosek skarżącej w oparciu o przepisy ustawy, przy pominięciu w art. 18 pkt 1 ustawy, terminu zgłoszenia przez skarżącą źródła ciepła do CEEB.
W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.