IV SA/Wr 504/25

IV SA/Wr 504/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 39, art. 106, art. 107
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , Protokolant: referent Aleksandra Bartczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 20 maja 2025 r. nr SKO 4101/567/2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 28 marca 2025 r.
Uzasadnienie
Pismem z 30 września 2024 r. K. Ż. (dalej: skarżący) wniósł do Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko wniosek o udzielenie pomocy finansowej na remont budynku gospodarczego. Skarżący wskazał, że w związku z powodzią zalany został dom, garaż i ogród. Na podwórku zalana została altanka, garaż, szklarnia. W garażu i komórce zniszczeniu uległo dużo sprzętu (nowa pralka, kosiarki, piły rower i wiertarki).
Decyzją z 28 marca 2025 r. (OPSGK.RŚPS.4204.100.250odm.2024) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko, działający z upoważnienia Wójta Gminy Kłodzko (dalej: organ I instancji) – na podstawie art. 104 § 1, art. 75 i art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: k.p.a. i art. 2 ust. 1, art. art. 18 ust. 1 pkt 4 i art.39 i art. 40 ust. 2 i 3, art.106 i art. 107 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 ze. zm.), dalej: u.p.s., art. 69b ust. 1-7 ustawy z 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2024 r. poz. 1717) – odmówił skarżącemu przyznania zasiłku na remont i odbudowę budynków gospodarczych. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji podniósł, że skarżący jest współwłaścicielem działki nr [...] położonej w O. Na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji ustalono, że 14-15 września 2024 r. w wyniku powodzi we wskazanych przez skarżącego pomieszczeniach: garażu, komórce, altance i szklarni powstały w wyniku zalania tych pomieszczeń szkody w postaci zniszczenia sprzętu ogrodniczego, AGD, roweru, wiertarki, piły i kosiarki. Poza tym organ I instancji podkreślił, że powołana zarządzeniem Wójta Gminy Kłodzko z 17 września 2024 r. Komisja do spraw ustalania szkód i szacowania strat powstałych w wyniku klęski żywiołowej odstąpiła od szacowania szkód w ww. pomieszczeniach, gdyż w światle Zasad nie stanowią one budynków gospodarczych. Wskazał, że nie są to również budynki przeznaczone do zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych skarżącego, a jedynie służą do przechowywania narzędzi i sprzętów.
, Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie zarzucając naruszenie art. 7, art. 10 i 77, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 35 i 36 k.p.a.
Zaskarżoną decyzją z 20 maja 2025 r. (SKO 4101/567/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 40 ust. 2 u.p.s. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. SKO przywołało także treść pkt I. 5 "Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. - dalej: Zasady; akcentując, że na terenach dotkniętych powodzią we wrześniu 2024 r, przyznawana jest m.in. pomoc na remont lub odbudowę budynku gospodarczego rozumianego, jako budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski tj. budynek przeznaczony do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. SKO podniosło, że skarżący w wyniku powodzi poniósł straty w postaci zalania altany, garażu, komórki, szklarni. W garażu i komórce znajdował się sprzęt ogrodniczy i narzędzia ogrodnicze, elektronarzędzia, pralka i rower. SKO przypominało, że zasiłek, o który skarżący wnioskował nie stanowi rekompensaty za zniszczony w wyniku powodzi sprzęt, narzędzia nawet te służące do uprawy roślin, ani też nie może być przeznaczony na zakup tych rzeczy. Zatem zarzut, że znajdujące się w budynkach narzędzia służyły pozyskiwaniu żywności nie uzasadnia przyznania pomocy na odbudowę budynku gospodarczego. Aby otrzymać zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego sam obiekt musi być niezbędny do zaspokojenia elementarnych potrzeb bytowych rodziny, a więc takich potrzeb bez zaspokojenia których zagrożone są warunki istnienia człowieka, a w szczególności życia, czy zdrowia. Taka sytuacja nie miała natomiast miejsca, zdaniem SKO, w sprawie skarżącego. Możliwość korzystania z budynku (komórki i garażu) w celu przechowywania sprzętu ogrodniczego, narzędzi nie można zaliczyć do niezbędnych potrzeb bytowych. Posiadanie budynku przez służącego, jako magazyn (składzik) na narzędzia i sprzęty (w tym ogrodnicze) nie jest konieczne dla zachowania zdrowia i życia. Wszystkie wskazane przez skarżącego przedmioty przechowywane dotychczas w komórce i garażu mogą być przechowywane w innym miejscu np. w budynku mieszkalnym, nie jest w tym celu nieodzowne posiadanie innych odrębnych budynków. Zdaniem SKO nie można uznać, aby służyły one do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych skarżącego. Dlatego też SKO uznało, że nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia wnioskowanego świadczenia. Skarżący posiadając na własność grunt i budynek mieszkalny, ma możliwość zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb bytowych bez konieczności korzystania z odrębnych budynków.
Dalej, SKO jako bezzasadny oceniło zarzut naruszenia art. 10 § k.p.a., gdyż skarżący został pouczony o przysługujących mu prawach i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie.
Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając jej:
- naruszenie zasady praworządności (art. 7 k.p.a.) poprzez dokonanie błędnej interpretacji przepisów prawa;
- brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), co doprowadziło wprost do wadliwego rozstrzygnięcia;
- naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), gdyż skarżący został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się w sprawie;
- przekroczenie terminów załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 k.p.a.);
- naruszenie art. 69b ustawy zmieniającej w zw. z art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s. i art. 2 oraz 5 ustawy powodziowej, poprzez pominięcie i niezastosowanie tych przepisów, obowiązujących od 26 listopada 2024 r. i określających jednoznacznie podstawy i zasady przyznawania i wypłacania zasiłku finansowego na remont zniszczonego lub uszkodzonego w wyniku powodzi budynku gospodarczego, niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej poszkodowanego;
- brak uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez niewskazanie przyczyn jej podjęcia oraz odniesienia się do wszystkich istotnych dowodów, co uniemożliwia weryfikację poprawności jej wydania.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze. zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na tej podstawie obowiązkiem Sądu jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu - zgodności z prawem w zakresie naruszenia prawa procesowego i materialnego, bez względu na zgłaszane zarzuty i wnioski.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) z 20 maja 2025 r. (SKO 4101/571/2025) utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 28 marca 2025 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont budynku gospodarczego z powodu przyjęcia, że wskazane przez skarżącego obiekty nie wypełniają definicji budynków gospodarczych.
Jak stanowi art. 2 ustawy z 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 654, ze zm.), użyte w ustawie określenie "poszkodowany" oznacza w szczególności osobę fizyczną, która na skutek powodzi doznała szkód majątkowych lub utraciła, chociażby czasowo, możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości lub lokalu.
W art. 19 ustawy z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2024 r. poz. 1717), dalej: ustawa – wprowadzono do ustawy z 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw – zmiany poprzez dodanie art. 69b. Przepisy ustawy weszły w życie 26 listopada 2024 r. W ustawie brak przepisów przejściowych, co wskazuje na konieczność stosowania art. 69b ustawy do osoby albo rodziny, które poniosły stratę w wyniku klęski żywiołowej, to jest powodzi we wrześniu 2024 r., z uwzględnieniem stanu faktycznego danej sprawy. W art. 42 ust. 1 ustawy unormowano, że przepisy art. 69b ustawy stosuje się również do wniosków o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Złożone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokumenty i oświadczenia na potrzeby ustalenia dochodu i sytuacji majątkowej nie podlegają rozpoznaniu.
Zgodnie z treścią art. 69b ust. 1 ustawy, zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.s.p., z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny.
Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 2 u.p.s, zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, przy czym według art. 39 ust. 1-2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Skoro zatem art. 69b ustawy odwołuje się do instytucji zasiłku celowego uregulowanego w ww. przepisach u.p.s., to wykładnia tego przepisu musi uwzględniać kontekst i cele ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto został dotknięty klęską żywiołową. Przyznanie zasiłku wymaga ustalenia, czy po stronie wnioskodawcy istnieje niezaspokojona niezbędna potrzeba bytowa. Przepis art. 40 u.p.s. nie może być bowiem realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy powinny bowiem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy).
Ustawowe przesłanki przyznania świadczenia zostały nadto uzupełnione przez Zasady udzielania pomocy finansowej - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r.", dalej: Zasady. W powołanych Zasadach, wśród form przyznawanej pomocy w związku z powodzią, wskazano obok pomocy doraźnej, pomoc remontowo-budowlaną, przyznawaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., na którą składa się:
a) zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, przyznawane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej,
b) zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, przyznawane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, o przyznanie którego wnioskował skarżący.
Zważywszy na powyższe wskazać należy, że pomoc remontowo-budowlana (w tym, ta wnioskowana przez skarżącego na wskazane przez niego obiekty, które w jego ocenie stanowią budynki gospodarcze), przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, o których mowa w art. 6 pkt 14 u.p.s. lub 6 ust. 9 u.p.s., w rozumieniu u.p.s., co oznacza, że stanowi wsparcie dla prowadzonego przez nie gospodarstwa domowego. Pomoc ta przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. (pkt II części I Zasad). Przy czym stosownie do – pkt 5 części I Zasad – przez budynek gospodarczy rozumie się: budynek gospodarczy służący zaspokojeniu niezbędnych potrzeb rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski tj. budynek przeznaczony np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego nie przysługuje w przypadku innego przeznaczenia tego budynku, np. w ramach działalności rolniczej na cele produkcji rolnej przeznaczonej do sprzedaży rynkowej lub związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wykorzystywanych jako np. lokale usługowe, magazynowe lub produkcyjne (pkt 5 części I Zasad). Innymi słowy budynek gospodarczy powinien być wykorzystywany dla potrzeb gospodarstwa domowego (stanowić jego funkcjonalną część) i jako taki spełniać niezbędne potrzeby bytowe. Nie może być wykorzystywany do innych celów, w szczególności celów zawodowych, czy prowadzonej działalności gospodarczej. Niewątpliwie zatem organy rozpatrując wniosek skarżącego o zasiłek na odbudowę, remont budynków gospodarczych winny dokonać rzetelnych ustaleń w powyższym zakresie, w tym dokonać kwalifikacji, czy wnioskowane budynki stanowią "budynki gospodarcze", czy też takich budynków nie stanowią. Poza tym, ocena w tym zakresie winna zostać dokonana odrębnie co do każdego ze wskazanych przez skarżącego obiektów, a nie w sposób zbiorowy, gdyż pozytywne ustalenia w zakresie odnoszącym się co najmniej do jednego z nich (np. komórki) mogą przecież skutkować ewentualnym przyznaniem zasiłku, oczywiście przy spełnieniu dalszych wymagań. Dopiero bowiem pozytywna kwalifikacja budynku jako budynku gospodarczego umożliwia ustalenie, czy budynek ten jest wykorzystywany dla potrzeb gospodarstwa domowego skarżącego i jako taki spełnia niezbędne potrzeby bytowe. Przystępując zaś do kwalifikacji budynku jako "budynku gospodarczego" należy natomiast wziąć pod uwagę pełnioną przez niego funkcję gospodarczą, przy czym, funkcja ta powinna być dominująca, podstawowa i pierwotna (wyrok WSA we Wrocławiu z 16 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 382/25).
Z akt sprawy wynika, że skarżący wnioskując o pomoc remontowo-budowalną na odbudowę/remont budynku gospodarczego wskazał kilka obiektów, które uległy zalaniu tj. altanka, garaż i szklarnia, komórka. Z treści wniosku skarżącego wynika również, że w garażu i w komórce uległo zniszczeniu dużo sprzętu (nowa pralka, kosiarka, rower, wiertarki). Jednocześnie skarżący nie wypowiedział się czy i w jakim zakresie wskazane przez niego we wniosku o zasiłek obiekty uległy zniszczeniu (uszkodzeniu) w wyniku powodzi. Poza tym, w aktach sprawy brakuje jakiejkolwiek dokumentacji, w tym chociażby fotograficznej, potwierdzającej nie tylko istnienie tych obiektów, ale także ich stan po powodzi. Z akt sprawy nie wynika też, aby organy odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanego zasiłku przeprowadziły jakiekolwiek ustalenia w tym zakresie. Przyjęły natomiast, że obiekty wskazane przez skarżącego (altana, garaż, szklarnia, komórka) nie spełniają definicji budynków gospodarczych. Takiej kwalifikacji ww. obiektów organy dokonały jednak w sposób zbiorczy, bez odrębnego odniesienia się co do każdego z nich. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ I instancji poza obszernym przywołaniem przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie nie wyjaśnił z jakich powodów doszedł do takiej konstatacji. Wskazał jedynie, że Komisja do spraw ustalania szkód i szacowania strat odstąpiła "od szacowania budynków gospodarczych", ze względu na to, że w światle zasad udzielania pomocy na odbudowę budynku gospodarczego garaż, komórka, szklarnia i altana nie spełniają definicji budynku gospodarczego. Takie twierdzenie organu jest niewystarczające. Po pierwsze, twierdzenie to nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, gdyż nie ma w nich jakiegokolwiek dokumentu z którego wynikałoby, że Komisja rzeczywiście stawiła się na posesji skarżącego, aczkolwiek z powodów wskazanych przez organ I instancji odstąpiła od szacowania strat. A po wtóre, jest ono wewnętrznie sprzeczne, gdyż z jednej strony organ I instancji przyznał, że Komisja odstąpiła od szacowania "budynków gospodarczych", a z drugiej strony wskazał, że budynki "te" nie spełniają definicji budynków gospodarczych. Z kolei SKO, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji zaakcentowało, że wnioskowany zasiłek przysługuje na remont lub odbudowę budynku gospodarczego i nie stanowi rekompensaty za zniszczony w wyniku powodzi sprzęt, ani nie może zostać przeznaczony na ich zakup. Skarżący we wniosku oświadczył bowiem, że poniósł straty, gdyż zalane zostały altana, garaż, szklarnia i komórka, aczkolwiek nie wykazał, że obiekty te uległy zniszczeniu. SKO nie poczyniło jednak w tym zakresie żadnych ustaleń. Nie wyjaśniło ww. kwestii ze skarżącym. Tym samym, twierdzenie SKO – choć co do zasady prawidłowe, gdyż wnioskowany zasiłek rzeczywiście przysługuje na odbudowę budynków gospodarczych, a nie na pokrycie straty wynikającej z przechowywania w tych budynkach przedmiotów, czy też ich zakup – należało uznać za przedwczesne. W pierwszej kolejności organy powinny bowiem ustalić, czy wskazane przez skarżącego obiekty w ogóle istnieją oraz czy na skutek powodzi doszło do ich uszkodzenia (zniszczenia). A dopiero następnie organy powinny przystąpić do oceny, czy wskazane przez skarżącego obiekty stanowią budynki gospodarcze, o których mowa w pkt 5 części I Zasad oraz czy służą one zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych. Ocena w tym zakresie winna zostać dokonana odrębnie co do każdego z tych obiektów. Nie wyjaśniając ww. okoliczności organy naruszyły natomiast art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).
Z tych też przyczyn, Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów procesowych, gdyż stan faktyczny sprawy nie został ustalony w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięć odmownych w zakresie wnioskowanej przez skarżącego pomocy. W tym miejscu przypomnieć należy, że jak wskazał tutejszy Sąd w wyroku z 27 stycznia 2026 r o sygn. IV SA/Wr 352/25, kontrola legalności zaskarżonego aktu polega na badaniu zgodności z prawem wydanych przez organy administracji rozstrzygnięć, co oznacza, że sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania ustaleń faktycznych, czy stosowania prawa. Sąd nie może zastępować organu administracji w tym zakresie – dokonywania niezbędnych ustaleń fatycznych stanowiących podstawę dalszych rozważań, analiz i ocen – gdyż ustrojową rolą sądu administracyjnego nie jest rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw administracyjnych. Sprawowanie kontroli działalności innych organów nie może i nie powinno przybierać postaci orzeczeń merytorycznych zastępujących orzeczenia podmiotów kontrolowanych. Nie taka jest funkcja kontroli. Każda kontrola, w tym kontrola sądów, nie powinna prowadzić do zastępowania podmiotów podlegających kontroli (R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, "Państwo i Prawo" 1999, nr 12, s. 24; oraz M. Bogusz, Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku (uwagi na tle art. 31 ust. 2 ustawy o NSA) (w:) Prawo do dobrej administracji, Warszawa 2003, s. 284). Dlatego też, wskazane przez Sąd braki w zakresie pełnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, musiały skutkować koniecznością wyeliminowania wadliwych decyzji z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wytyczne wynikające z treści tegoż wyroku Sądu i w sposób wyczerpujący ustalą stan faktyczny sprawy, co umożliwi ich dalszą (ewentualną) kontrolę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z 28 marca 2025 r.