IV SA/Wr 492/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-04-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rodzina zastępczaopieka nad dzieckiemkwalifikacja kandydatówopieka psychologicznawarunki mieszkaniowepomoc społecznaprawo rodzinneorzecznictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę kandydatki na rodzinę zastępczą, uznając negatywną opinię psychologiczną i nieodpowiednie warunki mieszkaniowe za uzasadnione podstawy do odmowy kwalifikacji do szkolenia.

Skarżąca J. T. wniosła skargę na czynność Prezydenta Wrocławia odmawiającą jej wstępnej kwalifikacji do szkolenia dla kandydatów na rodzinę zastępczą niezawodową. Organ odmówił kwalifikacji ze względu na negatywną opinię psychologiczną i pedagogiczną, wskazującą na brak odpowiednich predyspozycji i motywacji, a także na nieodpowiednie warunki mieszkaniowe. Sąd administracyjny uznał te argumenty za zasadne, oddalając skargę i potwierdzając, że negatywna opinia psychologiczna oraz złe warunki mieszkaniowe stanowią wystarczające podstawy do odmowy kwalifikacji.

Przedmiotem skargi była czynność Prezydenta Wrocławia z dnia 19 maja 2023 r. dotycząca wstępnej negatywnej kwalifikacji J. T. do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie jej rodziną zastępczą dla wnuczki swojej siostry. W toku postępowania uzyskano opinie psychologiczną i pedagogiczną, które negatywnie oceniły predyspozycje i motywację skarżącej do pełnienia tej funkcji, wskazując na brak wiedzy o dzieciach, deficyty w kompetencjach wychowawczych oraz problemy z wyznaczaniem granic. Dodatkowo, organ stwierdził nieodpowiednie warunki mieszkaniowe, w tym zbyt mały metraż, wilgoć i brak ogrzewania w łazience. Skarżąca wniosła odwołanie, deklarując chęć poprawy warunków i udziału w szkoleniach. Organ administracji publicznej podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na brak spełnienia wymogów art. 42 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Sąd uznał, że negatywna opinia psychologiczna, sporządzona przez uprawnionego specjalistę i zawierająca uzasadnienie, stanowiła wystarczającą podstawę do odmowy kwalifikacji. Sąd podkreślił również, że nieodpowiednie warunki mieszkaniowe, w tym brak odpowiedniego ogrzewania i higieny, również uniemożliwiały pozytywną kwalifikację. Sąd stwierdził, że organ działał zgodnie z prawem, a skarżąca nie spełniła wymogów formalnych i merytorycznych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, negatywna opinia psychologiczna i pedagogiczna, wskazująca na brak predyspozycji i motywacji, a także nieodpowiednie warunki mieszkaniowe, stanowią uzasadnione podstawy do odmowy wstępnej kwalifikacji kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinia psychologiczna sporządzona przez uprawnionego specjalistę, zawierająca analizę predyspozycji i motywacji, jest wiarygodnym dowodem. Nieodpowiednie warunki mieszkaniowe, w tym brak odpowiedniego ogrzewania i higieny, również uniemożliwiają pozytywną kwalifikację. Brak spełnienia tych wymogów uzasadnia odmowę kwalifikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 42 § 1-3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Określa wymogi, jakie muszą spełniać kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, w tym wymóg posiadania rękojmi należytego sprawowania pieczy, zdolności do opieki potwierdzonej opinią psychologa i zaświadczeniem lekarskim, zapewnienia odpowiednich warunków bytowych i mieszkaniowych.

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 43 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Reguluje przeprowadzenie wstępnej kwalifikacji kandydata przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej na podstawie oceny spełniania warunków z art. 42.

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 44 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Nakłada obowiązek posiadania świadectwa ukończenia szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądowej, w tym skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 53 § 1-2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Negatywna opinia psychologiczna i pedagogiczna wskazująca na brak predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Nieodpowiednie warunki mieszkaniowe uniemożliwiające zapewnienie dzieciom właściwych warunków bytowych i rozwoju.

Godne uwagi sformułowania

Skarżąca nie daje rękojmi właściwego sprawowania opieki nad dziećmi. Skarżąca ma deficyt w obszarze kompetencji wychowawczych. W sytuacjach trudnych wychowawczo Skarżąca prezentuje silną postawę bezradności. Warunki mieszkaniowe nie są właściwe dla dzieci w wieku 4 i 6 lat.

Skład orzekający

Annetta Makowska-Hrycyk

przewodniczący

Daria Gawlak-Nowakowska

sędzia

Katarzyna Radom

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji kandydatów na rodziny zastępcze, znaczenie opinii psychologicznych i warunków mieszkaniowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są nie tylko chęci, ale także predyspozycje psychologiczne i warunki bytowe przy ubieganiu się o rolę rodziny zastępczej. Jest to istotne dla zrozumienia procedur i kryteriów oceny kandydatów.

Czy chęć posiadania dzieci wystarczy? Sąd wyjaśnia, dlaczego negatywna opinia psychologa i zimne mieszkanie mogą przekreślić marzenia o rodzinie zastępczej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 492/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 447
art. 42
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant Izabela Kremza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi J. T. na czynność Prezydenta Wrocławia z dnia 19 maja 2023 r. nr ORPZ.420.19.2023.BP w przedmiocie wstępnej negatywnej kwalifikacji do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem Skargi J. T. jest czynność Prezydenta Wrocławia z dnia 19 maja 2023 r. w sprawie wstępnej negatywnej kwalifikacji do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.
Jak wynikało z akt sprawy pismem z dnia 20 marca 2023 r. Skarżąca złożyła wniosek o wszczęcie wobec niej procedury kwalifikacyjnej do pełnienia rodziny zastępczej niezawodowej. Z wniosku wynikało, że stara się ona o ustanowienie jej rodziną zastępczą dla wnuczki swojej siostry: H. T. (lat 4) i jej siostry A. D. (lat 6). W tym celu w Sądzie Rejonowym w Świdnicy Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie jej rodziną zastępczą. Do wniosku załączyła oświadczenie o spełnianiu przesłanek wynikających z art. 42 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2022 r., poz. 447 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej).
W dniu 30 marca 2023 r. na podstawie odezwy Sądu Rejonowego w Świdnicy sygn. akt III Nsm 612/22 została sporządzona opinia dotycząca predyspozycji i motywacji Skarżącej do pełnienia funkcji rodziny zastępczej wobec małoletnich A. D. i H. T. Ze sformułowanych w opinii wniosków wynikało, że Skarżąca nie jest dobrym kandydatem do pełnienia funkcji rodziny zastępczej dla małoletnich. Podobne wnioski wynikały ze sporządzonej w dniu 31 marca 2023 r. opinii pedagogicznej stwierdzającej, że Skarżąca nie daje rękojmi właściwego sprawowania opieki nad dziećmi.
Pismem z dnia 19 maja 2023 r. organ poinformował Skarżącą o negatywnym zaopiniowaniu jej kandydatury i nie zakwalifikowaniu do szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. W uzasadnieniu wskazał na brak spełnienia przez Stronę wymogów wynikających z art. 42 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej, tj. negatywnej opinii psychologicznej i pedagogicznej oraz brak odpowiednich warunków mieszkaniowych do przejęcia opieki nad dziećmi (zbyt mały metraż mieszkania, wilgoć, niewystarczające ogrzewanie). Organ wyjaśnił, że szczegółowe informacje w tym zakresie posiadają wskazany w piśmie imiennie psycholog i pedagog. W opinii zwrócono również uwagę na obszary wymagające poprawy: podwyższenie kompetencji wychowawczych poprzez udział w warsztatach podnoszących umiejętności wychowawcze oraz poprawę warunków mieszkaniowych w celu zapewnienie dzieciom odpowiednich warunków bytowych.
W dniu 19 czerwca 2023 r. Skarżąca wniosła do Sądu pismo zatytułowane odwołanie. Wskazała, że ma świadomość trudności zadania jakim jest opieka nad dziećmi w rodzinie zastępczej i chciałaby się do niego przygotować. Z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu (dalej: MOPS) uzyskała informację, że od września br. będzie miała możliwość wzięcia udziału w szkoleniach przygotowujących kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Podkreślała, że bardzo zależy jej na opiece i wychowaniu czteroletniej H., córeczki siostrzeńca oraz jej siostry A. Wskazywała, że planuje remont w domu, prace będą dotyczyły usunięcia wilgoci ze ścian, ich odmalowaniu, planuje zakup grzejników na prąd aby zapewnić wystarczające ogrzewanie. Deklarowała, że z całych sił postara się dać dziewczynkom ciepły u kochający rodzinny dom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że dokonał prawidłowej oceny przesłanek spełnienia warunków wynikających z art. 42 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej oraz wstępnej kwalifikacji Skarżącej do pełnienia funkcji rodzony zastępczej niezawodowej. Opinia psychologiczna została przygotowana przez psychologa posiadającego wyższe wykształcenie kierunkowe i dwuletnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym, co odpowiada wymogom prawa. Wsparto ją na obserwacjach poczynionych w domu oraz rozmowie ze Stroną. Opinie psychologa i pedagogiczna są spójne, wynika z nich, że trudno ocenić motywacje Skarżącej do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, nie ma ona wiedzy na temat sytuacji rodzinnej, wychowawczej, rozwojowej i zdrowotnej dzieci, ma z nimi sporadyczny kontakt (urodziny i święta), co nie przyczynia się do budowania kontaktu emocjonalnego. Skarżąca ma deficyt w obszarze kompetencji wychowawczych, w sytuacjach trudnych wychowawczo prezentuje silną postawę bezradności. Ma problemy z wyznaczaniem i przestrzeganiem granic. Uzasadnione wątpliwości budziła jej sytuacja mieszkaniowa. Zajmowane przez nią wraz z synem mieszkanie ma [...] m², stanowi współwłasność z siostrą, która nie ma wiedzy on planach Strony, a jest babcią jednej z dziewczynek od strony ojca. Nadto w zakresie stanu lokalu zajmowanego przez Stronę organ wskazał, że WC, prysznice, które nie są ogrzewane znajdują się poza mieszkaniem. Takie warunki w ocenie pracownika MOPS nie są właściwe dla dzieci w wieku 4 i 6 lat.
Powołując się na przepisy art. 43 i art. 42 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej organ wskazał na przyznane mu kompetencje do akceptacji kandydata w zakresie spełniania wymogów wynikających z ww. przepisów, w tym w zakresie warunków mieszkaniowych oraz kompetencji do pełnienia roli rodziny zastępczej, czyli sprawowania należytej opieki nad dzieckiem. Podstawą takiej oceny jest opinia specjalisty mająca walor dowodu. Końcowo organ wskazał, że przyjęte obecnie przez niego stanowisko nie wyklucza możliwości ubiegania się o zakwalifikowanie do odbycia niezbędnych szkoleń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli sądowej obejmuje orzekanie w sprawach wskazanych w art. 3 § 2-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 202r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), w tym w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Czynność polegająca na wstępnej kwalifikacji do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej mieści się w zakresie administracji publicznej i dotyczy uprawnień (obowiązków) wynikających z przepisów prawa, podlega zatem kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., o czym stanowi art. 43 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że złożona skarga jest dopuszczalna. Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast § 2 ww. zapisu stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Pismo zawierające informację o negatywnej kwalifikacji do udziału w rzeczonym szkoleniu Skarżąca odebrała 30 maja 2023 r., zaś Skargę wniosła w dniu 19 czerwca 2023 r., a więc w terminie wymaganym prawem.
Badając zaskarżoną czynność w tak nakreślonych granicach trzeba stwierdzić, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, a działanie organu ma uzasadnienie w obowiązujących regulacjach prawnych.
Dla przejrzystości dokonywanych wywodów konieczne jest przywołanie przepisów dotyczących rozpoznawanego zagadnienia. Otóż godnie z art. 44 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej – w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej czynności – kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka są obowiązani posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny.
Art. 43 ust. 1 ww. ustawy stanowi zaś, że organizator rodzinnej pieczy zastępczej, na wniosek kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, przeprowadza na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2, wstępną kwalifikację kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Pozytywna wstępna kwalifikacja jest ważna przez okres 2 lat od dnia jej przeprowadzenia.
Zgodnie zaś z art. 42 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej, do których odsyła powołana norma: Pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które: 1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej; 2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona; 3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego; 4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych; 5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone: a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1050), oraz; b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym; 6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny; 7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym: a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego, b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań, c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego; 8) nie figurują w bazie danych Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym (ust.1). Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo (ust. 2). Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest także zapis art. 42 ust. 7 ww. ustawy, stwierdza on, że okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, ustala się na podstawie przeprowadzonej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej.
Z zapisów tych wynika, że kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej musi legitymować się świadectwem ukończenia wskazanego szkolenia, to zaś musi poprzedzać wstępna kwalifikacja do jego odbycia. Uzyskanie zaś takiej akceptacji uzależnione jest m.in. od zdolność do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co mają potwierdzać wskazane w ustawie: zaświadczenie lekarskie oraz opinia o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Przy czym ustawa wskazuje, kto może być podmiotem sporządzającym takie zaświadczenia i opinie. Ustawodawca potwierdzenie wskazanych zdolności "psycho-zdrowotnych" do sprawowania opieki nad dzieckiem powierzył bowiem wyraźnie wskazanym i wyspecjalizowanym podmiotom, tj. lekarzom i psychologom, wyposażonym w fachową wiedzę medyczną i psychologiczną, konieczną dla przeprowadzenia oceny zdolności kandydata we wskazanych aspektach do pełnienia przez niego funkcji rodzica zastępczego i zobowiązał jednocześnie te podmioty do przedstawienia swojego stanowiska w omawianej materii odpowiednio w wydanym "zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia" oraz sporządzonej "opinii o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej".
Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma opinia psychologiczna sporządzona w dniu 30 marca 2023 r. przez psychologa B. D. Wynika z niej, że opinia została sporządzona w oparciu o badanie psychologiczne testami psychometrycznymi: kwestionariuszem osobowości NEO-FFI; kwestionariuszem dla rodziców M. Z. oraz na podstawie wywiadu środowiskowego. Wyprowadzone z tych badań i wywiadu wnioski wskazują, że trudno jednozcznanie określić motywację Skarżącej jako prawidłową. Podczas rozmowy przytaczane przez nią argumenty nie wydawały się wiarygodne. Kandydatka nie zna dobrze dzieci i nie ma z nimi kontaktu emocjonalnego. Skarżąca ma również deficyty w obszarze kompetencji wychowawczych. W związku z tym wydaje się, że nie jest dobrym kandydatem na rodzinę zastępczą dla małoletnich. Wnioski te poprzedziły ustalenia wynikające z przeprowadzonych badań i wywiadu, które zwarto w ww. opinii stwierdzając m.in., że w sytuacjach trudnych wychowawczo Skarżąca reprezentuje silną postawę bezradności, ma problem z wyznaczaniem i przestrzeganiem granic w relacjach z dzieckiem. W swoim postępowaniu wychowawczym może mieć problem ze stanowczością i konsekwencją. W obszarze koncentracji uczuciowej na dziecku opiniowana uzyskała wysoki wynik, który może świadczyć o dużym niepokoju, napięciu emocjonalnym i nadmiernym ochranianiu. Może to skutkować postawą nadopiekuńczą, ograniczającą prawidłowy rozwój dziecka. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu ustalono, że Skarżąca nie jest zorientowana w sytuacji dziewczynek, nie wie dlaczego zostały odebrane rodzicom, nie potrafi powiedzieć dlaczego babcia dzieci, a jej siostra nie może się zająć małoletnimi. Jest bardzo słabo zorientowana w sytuacji rodzinnej i zdrowotnej dzieci.
Jak wynika z przedstawionych Sądowi w dniu 20 marca 2024 r. dokumentów osoba sporządzająca opinię posiadała wymagane prawem wykształcenie oraz doświadczenie. Odnosząc się do jej znaczenia dla sprawy trzeba stwierdzić, że wskazana opinia stanowi dowód o cechach opinii biegłego, a zatem dowodzi tego, co zostało w niej stwierdzone przez osoby legitymujące się fachową wiedzą z dziedziny psychologii. Niewątpliwe zatem stanowi uzasadnioną podstawę do podjęcia przez organ zaskarżonej czynności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawidłowo sporządzona opinia (biegłego) ze swej istoty powinna zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej i wynikać z niej powinno czym kierował się specjalista, wskazując określone tezy, i z jakich materiałów źródłowych i opracowań korzystał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 226/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Adminisstracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 199/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). W doktrynie przyjmuje się, że merytoryczna zawartość opinii, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej została w nim określona w sposób pełny. Ustawodawca uznał bowiem, że musi ona zawierać wskazania odnośnie do posiadania predyspozycji i motywacji do sprawowania funkcji w ramach pieczy zastępczej. Ten zakres opinii nie został unormowany, a tym samym ustawodawca przerzucił na wystawiającego opinię psychologa odpowiedzialność za jej treść. Można jedynie zauważyć, że zgodnie z treścią analizowanego przepisu opinia ta musi być pozytywna, bowiem za takim stanowiskiem przemawia to, że ma ona potwierdzać posiadanie predyspozycji, a zatem z jej treści musi wynikać zdolność danej osoby do sprawowania tej funkcji, jak również opinia musi wypowiadać się w sposób pozytywny co do motywacji, którą kieruje się dana osoba (S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz Wolters Kluwer 2016 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 199/20, dostępny w CBOSA).
Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba stwierdzić, że opisana opinia spełnia wskazane cechy, zawiera istotne z punktu widzenia ocenianej u Skarżącej zdolności (tj. posiadania przez nich predyspozycji i motywacji do bycia rodziną zastępczą) - badane obszary problemowe, wskazano w niej zastosowaną metodę badania w danym obszarze, wynik tego badania oraz dokonaną przez oceniającego interpretację uzyskanego wyniku przez pryzmat posiadanej wiedzy specjalistycznej z zakresu psychologii. Nie ulega wątpliwości, że nie potwierdza ona predyspozycji i motywacji Skarżącej do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, a wyrażona w nich konkluzja została w sposób należyty (logiczny) uzasadniona. Zasadne zatem było przyjęcie tej opinii jako wiarygodnego dowodu w sprawie i stwierdzenie, że Skarżąca nie wypełnienia wymogu określonego w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. Mając na uwadze charakter omawianego dowodu trzeba zaś stwierdzić, że polemika Skarżącej ze stanowiskiem zaprezentowanym w opinii nie może prowadzić do jego skutecznego zakwestionowania.
Wskazana okoliczność stanowi samodzielną przesłankę do uznania, że stanowisko organu w tej sprawie jest prawidłowe, gdyż okoliczności wskazane w art. 42 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej winny wystąpić łącznie. Brak którejkolwiek uniemożliwia dokonanie wstępnej pozytywnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, co uzasadniało oddalenie skargi.
W treści pisma z dnia 19 maja 2023 r. informującego o dokonanej czynności organ powołał się na jeszcze jedną okoliczność wykluczającą możliwość wspomnianej pozytywnej kalifikacji – brak odpowiednich warunków mieszkaniowych do przejęcia opieki nad dzieckiem. Fakty te zostały stwierdzone na podstawie wizyty i obserwacji warunków bytowych oraz rozmowy ze Skarżącą. W opinii Sądu wynikające z nich wnioski dotyczące sytuacji mieszkaniowej opisane w opinii z dnia 31 marca 2023 r. nie budzą zastrzeżeń. Wynika z nich, że dzieci w wieku lat 4 i 6 miałby zamieszkać w niewielkim pokoju, bez odpowiedniego dla nich wyposażenia, który dzieliłby z dorosłym synem Skarżącej. Co jednak istotniejsze, to fakt, że mieszkanie jest chłodne i wilgotne, podłoga nie ma właściwej izolacji, w ścianach regipsowych są dziury. Mieszkanie ogrzewane jest jednym piecykiem tzw. "koza", który może stanowić realne zagrożenie dla dzieci, gdyż dostęp do niego jest otwarty. Toalety i prysznic znajdują się poza mieszkaniem i nie są ogrzewane. Dokument ten został sporządzony MOPS Zespół Realizacji Zadań Organizatora Rodzinnej Pieczy Zastępczej we Wrocławiu.
Jakkolwiek ustawodawca nie precyzuje wymogów w zakresie warunków mieszkaniowych stawianych osobom ubiegającym się o wstępną kwalifikację do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej to oczywistym jest, że warunki te powinny być na takim poziomie, aby przyjmowane dziecko miało możliwość prawidłowego funkcjonowania. Zasadnie wskazuje organ, że w dacie przeprowadzania zaskarżonej czynności nie były one spełnione. Fakt, że Strona deklaruje remont i poprawę tych warunków oceny tej zmienić nie może, z pewnością jednak daje możliwość ponownego ubiegania się o dokonanie oceny okoliczności wskazanych w art. 42 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej po uzupełnieniu przez Stronę wytkniętych przez organ braków.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest więc możliwości uznania, że organ podejmując zaskarżoną czynność i stwierdzając brak wstępnej kwalifikacji Skarżącej do udziału w szkoleniu dla kandydatów na rodzinę zastępczą niezawodową, dopuścił się naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co po myśli art. 151 p.p.s.a uzasadniało jej oddalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI