IV SA/Wr 490/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzje organów obu instancji dotyczące świadczeń z pomocy społecznej dla cudzoziemca, uznając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną interpretację oświadczenia strony.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej dla cudzoziemca z ochroną uzupełniającą, który przeniósł się do Wrocławia. Skarżąca twierdziła, że organy błędnie zinterpretowały jej oświadczenie o zmianie miejsca zamieszkania, traktując je jako rezygnację ze świadczeń, zamiast jako wniosek o zmianę właściwości organu. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy proceduralne, w tym zasadę informowania i prawdy obiektywnej, oraz błędnie zinterpretowały intencję strony. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu oraz Prezydenta Wrocławia dotyczące przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie pieniężnej dla T. K., cudzoziemki posiadającej status ochrony uzupełniającej. Sprawa dotyczyła świadczeń na pokrycie kosztów nauki języka polskiego. Po zmianie miejsca zamieszkania przez skarżącą, organy uznały, że jej oświadczenie z października 2021 r. o rezygnacji z miejsca zamieszkania w Bydgoszczy i z Indywidualnego Programu Integracji (IPI) oznaczało rezygnację ze świadczeń. Skarżąca twierdziła, że chciała jedynie zmienić organ właściwy do realizacji pomocy, a nie zrezygnować ze świadczeń. Sąd, analizując akta sprawy, w tym decyzję MOPS w Bydgoszczy z dnia 15 października 2021 r. uchylającą poprzednią decyzję, stwierdził, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały oświadczenie strony. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o pomocy społecznej przewidują możliwość zmiany miejsca zamieszkania w trakcie trwania programu pomocowego, a w takim przypadku organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania wydaje decyzję o przyznaniu pomocy na okres wskazany w pierwszej decyzji. Sąd uznał, że postępowanie organów naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę zaufania, współdziałania, informowania i prawdy obiektywnej, co miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Oświadczenie strony o zmianie miejsca zamieszkania i rezygnacji z programu integracyjnego należy interpretować jako wniosek o zmianę właściwości organu realizującego świadczenia, a nie jako rezygnację ze świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały oświadczenie strony, nie uwzględniając jej intencji zmiany organu właściwego, a nie rezygnacji ze świadczeń. Podkreślono, że przepisy ustawy o pomocy społecznej przewidują możliwość zmiany miejsca zamieszkania i kontynuacji pomocy przez nowy organ.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.p.s. art. 91 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Cudzoziemcowi z ochroną uzupełniającą udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji.
u.p.s. art. 91 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc dla cudzoziemca udzielana jest na wniosek złożony w terminie 60 dni od dnia uzyskania statusu.
u.p.s. art. 94 § ust. 6
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, realizację programu przejmuje powiat właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania, a starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania uchyla decyzję, a starosta właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania wydaje nową decyzję.
u.p.s. art. 94 § ust. 8
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadku zmiany województwa, starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania zawiadamia starostę właściwego ze względu na nowe miejsce zamieszkania i przekazuje program.
u.p.s. art. 94 § ust. 9
Ustawa o pomocy społecznej
Powiatowe centrum pomocy rodzinie właściwe ze względu na nowe miejsce zamieszkania przekazuje wojewodzie program, a wojewoda przekazuje środki na jego realizację.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, w przypadku uchylenia decyzji, może orzec o poprzedzającym ją akcie.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada współdziałania organów z obywatelami.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do wnikliwego badania wszystkich okoliczności faktycznych.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2015 r. w sprawie udzielania pomocy cudzoziemcom art. 3
Określa kwoty łącznej pomocy udzielanej cudzoziemcowi i zasady ich przyznawania.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej art. 1 § pkt 2 lit. b i c
Określa kryteria dochodowe i kwoty świadczeń z pomocy społecznej.
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 159 § ust. 1 pkt 1 lit. c lub d
Okoliczności uzyskana zezwolenia na pobyt czasowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały oświadczenie strony o zmianie miejsca zamieszkania jako rezygnację ze świadczeń, zamiast jako wniosek o zmianę właściwości organu. Postępowanie organów naruszyło zasady postępowania administracyjnego (zaufania, współdziałania, informowania, prawdy obiektywnej). Przepisy ustawy o pomocy społecznej dopuszczają zmianę miejsca zamieszkania i kontynuację pomocy przez nowy organ.
Godne uwagi sformułowania
organy odmiennie liczą terminy świadczenia, co jest dla niej niezrozumiałe Skarżąca czuje się pokrzywdzona, nie naruszyła prawa, nie była informowana o tym, że podpisując dokumenty straci świadczenie każda instytucja winna działać na korzyść obywatela nie zna przepisów, choć w jej opinii prawo winno być rozumiane jednolicie stosowane IPI jest podstawą wydania decyzji, zaś odwołanie służy od decyzji a nie IPI sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego nie mogą być przez Sąd zaakceptowane formalne i sprzeczne z intencją (nie tylko interesem) Skarżącej interpretacje treści oświadczenia
Skład orzekający
Bogumiła Kalinowska
przewodniczący
Katarzyna Radom
sprawozdawca
Marta Pająkiewicz-Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy społecznej dla cudzoziemców w przypadku zmiany miejsca zamieszkania oraz znaczenie zasad postępowania administracyjnego w kontekście oświadczeń stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca z ochroną uzupełniającą i jego prawa do świadczeń z pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie intencji strony przez organy administracji i jak istotne są zasady postępowania administracyjnego, zwłaszcza w przypadku osób z trudnościami językowymi.
“Błąd urzędników kosztował cudzoziemkę świadczenia. Sąd wyjaśnia, jak ważne jest zrozumienie intencji strony.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 490/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-02-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Bogumiła Kalinowska /przewodniczący/ Katarzyna Radom /sprawozdawca/ Marta Pająkiewicz-Kremis Symbol z opisem 6273 Świadczenia udzielane cudzoziemcom Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2268 art. 91 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2022 r. nr SKO 4313/4/22 w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 11 maja 2022 r. nr MOPS/ZOBU/318000/000031/2022. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 11 maja 2022 r. przyznającą T. K. świadczenie z pomocy społecznej w formie pieniężnej na utrzymanie i pokrycie kosztów wydatków związanych z nauką języka polskiego w okresie do dnia 1 października 2021 r. do dnia 31 stycznia 2022 r. w kwocie po 1.238,40 zł miesięcznie. Jak wynikało z akt sprawy w listopadzie 2021 r. (organ nie oznaczył daty wpływu ale okoliczność ta nie jest między stronami sporna) Skarżąca zwróciła się o wypłatę dalszego świadczenia dla osoby posiadającej status ochrony uzupełniającej. Powołaną na wstępie decyzją, wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji przyznał Stronie świadczenia na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego w okresie od dnia 1 października 2021 r. do dnia 30 stycznia 2022 r. w kwocie po 1.238,40 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia 24 stycznia 2022 r. organ przyznał Stronie ww. świadczenie w tożsamym zakresie, kwocie i przedmiocie. Orzeczenie to zostało następnie uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 marca 2022 r. Wydając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji winien poinformować Stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie konsekwencji podejmowania przez Stronę decyzji o zawarciu programu integracyjnego o określonej treści. Wydana w tym zakresie decyzja winna wyjaśnić wszystkie aspekty podjętego rozstrzygnięcia, w tym także w zakresie w jakim nie daje ono wszelkich uprawnień jakie zgodnie z ustawą mogą być Stronie przyznanie. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wskazał, że w dniu 12 listopada 2021 r., z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania cudzoziemca, do organu I instancji wpłynęły dokumenty z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bydgoszczy (dalej: MOPS w Bydgoszczy) dotyczące realizacji Indywidualnego Programu Integracyjnego (IPI) i pomocy udzielonej Stronie. Skarżący podtrzymał wniosek o kontynuację IPI oraz chęć dalszej współpracy z MOPS we Wrocławiu. Uprzednio IPI i pomoc były realizowane przez MOPS w Bydgoszczy w okresie od dnia 1 maja 2021 r. do 30 września 2021 r. Na wniosek Strony decyzją z dnia 15 października 2021 r. została uchylona decyzja z dnia 6 lipca 2021 r. przyznająca ww. świadczenia na okres od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. W dalszych wywodach organ wskazał, że Skarżąca jest cudzoziemcem i w dniu 28 grudnia 2020 r. uzyskała ochronę uzupełniającą. Na terenie Polski przebywa od dnia 28 września 2020 r. W okresie od grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. przebywała w Ośrodku dla Uchodźców w G. koło Grudziądza, po jego opuszczeniu zamieszkała w Bydgoszczy. We Wrocławiu zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, umowa w tym zakresie została zawarta na okres od dnia 27 września 2021 r. do dnia 27 września 2022 r. W dalszych wywodach organ wskazał na art. 91 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U z 2021 r. poz. 2268 ze zm., dalej u.p.s.), stwierdzając, że w dniu 16 lutego 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o objecie jej pomocą wskazaną w ww. przepisie, co też nastąpiło w ramach postępowania przed MOPS w Bydgoszczy. Mając na uwadze datę złożenia wniosku o pomoc zdaniem organu winna ona obejmować okres do dnia 31 stycznia 2022 r. Za pozbawione znaczenia organ uznał rozstrzygnięcia zapadłe w decyzjach Prezydenta Miasta Bydgoszczy, gdyż decyzja przyznająca uprawnienia na okres od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. została uchylona na wniosek Strony. Brak podstaw aby powoływać się na ww. orzeczenie i oczekiwać tożsamego rozstrzygnięcia, co wynika z orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającego poprzednią decyzję wydaną wobec Strony. Organ przywołał art. 92 u.p.s. i wskazał, że Strona w dniu 1 grudnia 2021 r. podpisała IPI po dokładnym zapoznaniu się z jego treścią, zgadzając się na zawarte w nim ustalenia. W dniu 13 stycznia 2022 r. Wojewoda zaakceptował przedstawiony program i przekazał środki na jego realizację. Organ wskazała, że pomoc finansowa przyznawana na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego jest uzależniona od zaakceptowania przez Wojewodę IPI, a środki są przekazywane przez Urząd Wojewódzki do realizacji programu, Powołując się na § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2015 r. w sprawie udzielania pomocy cudzoziemcom (Dz.U. z 2019 r., poz. 1946, dalej rozporządzenie) organ wskazał na kwoty łącznej pomocy udzielanej cudzoziemcowi i zasady ich przyznawania. W odwołaniu Strona wskazała, że organy odmiennie liczą terminy świadczenia, co jest dla niej niezrozumiałe. Zamierzała ona kontynuować przyznaną mu pomoc (wniosek), co z kolei zostało zanegowane przez MOPS we Wrocławiu. Skarżąca czuje się pokrzywdzona, nie naruszyła prawa, nie była informowana o tym, że podpisując dokumenty straci świadczenie, które przeznaczyła na naukę języka. Przed organami nic nie zatajała. Zwracała uwagę, że organy administracji działają na podstawie tych samych przepisów, które są odmiennie interpretowane. Złożony przez Stronę wniosek dotyczył zmiany właściwości miejscowej, a nie uchylenia decyzji. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ wskazał na przepisy art. 90, art. 91 ust. 1, art. 93 u.p.s. oraz § 1 pkt 2 lit. b i c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1296). Powołał się na decyzję MOPS w Bydgoszczy przyznającą Stronie ww. świadczenia w wysokości 1.376 zł w okresie od 1 maja 2021 r. do dnia 31 października 2021 r. oraz w kwocie 1238,40 zł od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. Decyzja ta na wniosek Strony została jednak uchylona w dniu 15 października 2021 r. Skarżąca zaś złożyła wniosek o dalszą wypłatę świadczeń we Wrocławiu w listopadzie 2021 r. Organ wskazał, że Strona zawarła z Dyrektorem MOPS IPI dla osoby, która uzyskała ochronę uzupełniającą, wynikało z niego, że uzyskała świadczenie na czas trwania programu, tj. od 1 października 2021 r. do dnia 30 stycznia 2022 r. w kwocie 1.238,40 zł miesięcznie. W toku postępowania prowadzonego, także po uchyleniu decyzji organu I instancji, Skarżąca nie wypowiedziała ww. IPI, a program ten ma bezpośredni wpływ na treść decyzji. Organ podkreślał również odrębność postępowania przed MOPS w Bydgoszczy i brak podstaw do weryfikacji wydanej przez ten organ decyzji. Dodał, że Strona wyraźnie domagała się uchylenia decyzji, a nie przekazania sprawy zgodnie z właściwością. Zatem wniosek Strony wszczynał nowe postępowanie, w którym istotny jest fakt zawarcia IPI określającego wysokość i zakres pomocy. Skoro Skarżąca zgodziła się na zawarte tam ustalenia to kwestionowanie decyzji zgodnej z ich treścią nie jest skuteczne. W skardze Strona wskazywała, że nie miała świadomości w jakim celu przyjmowane jest od niej oświadczenie w sprawie zmiany decyzji, informowała oba organy o zmianie miejsca zamieszkania. Postępowanie w sprawie uchylenia decyzji było prowadzone po wydaniu decyzji przez MOPS we Wrocławiu. Strona nie rozumie dlaczego organy odmiennie interpretują prawo, nie była informowana o skutkach działań podejmowanych przez organy i swoich oświadczeń, wskazywała, że każda instytucja winna działać na korzyść obywatela. Zwracała uwagę, że jest obywatelem pochodzącym z innego państwa i nie zna przepisów, choć w jej opinii prawo winno być rozumiane jednolicie stosowane. Zwracała też uwagę, że IPI jest podstawą wydania decyzji, zaś odwołanie służy od decyzji a nie IPI. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również przepis art.133 § 1 p.p.s.a., stanowi on, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 (...). Kolejny przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stwierdza, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie są przy tym ograniczane ani zarzutami, ani wnioskami, jak też powołaną podstawą prawną, słowem z urzędu obowiązane są zbadać, rzecz jasna w granicach danej sprawy, całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych oraz zastosowania prawa materialnego. Przy czym Sąd wspiera się na materiale dowodowym nadesłanym mu przez organ administracji wraz ze skargą i odpowiedzią na nią. Dokonując oceny legalności zaskarżonego orzeczenia trzeba stwierdzić, że organy administracji naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań dostrzec trzeba, że pomimo podjętych przez Sąd działań w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego dokumentacja przedłożona wraz z odpowiedzią na skargę nadal nie jest kompletna, co w istotny sposób utrudnia ocenę okoliczności faktycznych sprawy. Fakt ten w istocie stanowi samodzielną przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji, niezależnie od tego wbrew powoływanej przez organ argumentacji dotyczącej przyjętego trybu procedowania dalsze dowody nie potwierdzają jej zasadności. Uwaga ta dotyczy oświadczenia Skarżącej z dnia 12 października 2021 r. o rezygnacji z miejsca zamieszkania wskazanego przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego na terenie Bydgoszczy oraz rezygnacji z Indywidualnego Programu Integracji na terenie województwa Kujawsko-Pomorskiego, którego nie przedłożono Sądowi wraz z aktami sprawy. Wyjaśniając szczegółowo stawiane organowi zarzuty naruszenia przepisów prawa wskazać trzeba na zapisy art. 91 u.p.s. w ust. 1 stwierdza on, że cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - zwanemu dalej w niniejszym rozdziale "cudzoziemcem", udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej "pomocą dla cudzoziemca". Dalsze jednostki redakcyjne stanowią, że pomocy dla cudzoziemca udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca (ust. 2). Pomocy dla cudzoziemca udziela się na wniosek cudzoziemca złożony do starosty, za pośrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie, w terminie 60 dni od dnia uzyskania przez cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub uzyskania przez niego zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (ust. 3). Pomoc dla cudzoziemca przysługuje począwszy od miesiąca kalendarzowego, w którym cudzoziemiec złożył wniosek (ust. 9). Przepis art. 94 u.p.s. w ust. 1 stanowi, że powiatowe centrum pomocy rodzinie współdziała z właściwym wojewodą i gminą w sprawie pomocy cudzoziemcowi w uzyskaniu możliwości zamieszkania, uwzględniając w miarę możliwości wybór miejsca zamieszkania dokonany przez cudzoziemca. Rezygnacja przez cudzoziemca ze wskazanego miejsca zamieszkania w granicach danego województwa w okresie 12 miesięcy trwania indywidualnego programu oznacza rezygnację cudzoziemca z realizacji programu na terenie tego województwa (ust. 3). Zmianę miejsca zamieszkania przez cudzoziemca w okresie 12 miesięcy trwania indywidualnego programu dopuszcza się w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w szczególności (...) (ust. 4). Kolejny zapis ujęty w ust. 6 ww. przepisu stanowi, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania realizację programu przejmuje powiat właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca oraz 1) starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania cudzoziemca uchyla decyzję o przyznaniu pomocy dla cudzoziemca; 2) starosta właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca wydaje decyzję o przyznaniu pomocy dla cudzoziemca na okres wskazany w pierwszej decyzji o przyznaniu pomocy, z uwzględnieniem okresu pomocy wykorzystanej w dotychczasowym miejscu zamieszkania. W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca jest związana ze zmianą województwa, starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania cudzoziemca zawiadamia o tym starostę właściwego ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca oraz przekazuje realizowany indywidualny program integracji, a także informuje o tym właściwych wojewodów (ust. 8). W przypadku, o którym mowa w ust. 8: 1) powiatowe centrum pomocy rodzinie właściwe ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca przekazuje właściwemu wojewodzie indywidualny program integracji wraz z przewidywanymi kosztami jego realizacji; 2) wojewoda właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca po akceptacji przedstawionego indywidualnego programu integracji przekazuje środki na jego realizację (ust. 9). Analizując przywołane zapisy należy wskazać, że cudzoziemiec posiadający m.in. ochronę uzupełniającą jest uprawniony do opisanych w ustawie świadczeń. Są one przyznawane na wniosek ograniczony terminem uregulowanym w art. 91 ust. 3 u.p.s. Ustawa zakreśla nie dłuższy niż 12 miesięczny okres pomocy (art. 92 ust.1 u.p.s.) oraz terminy jej uruchomienia (art. 91 ust. 9 i ust. 10 u.p.s.). Reguluje także sytuację zmiany miejsca zamieszkania w trakcie trwania pomocy. W rozpoznawanej sprawie te właśnie okoliczności legły u podstaw wydanych rozstrzygnięć i sporu ze Skarżącą. Jak wynika to z przywołanych regulacji, zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca objętego pomocą jest możliwa, jednak obwarowana pewnymi kryteriami, których w rozpoznawanej sprawie organ nie neguje. Podstawą uznania, że w sprawie nie znajdzie zastosowania powołany przepis art. 94 ust. 6 u.p.s. jest w opinii organu treść (brakującego w aktach sprawy) oświadczenia Strony z dnia 12 października 2021 r., w którym domaga się ona uchylenia decyzji przyznającej jej dotychczasowe świadczenia, co zostało przez organy zinterpretowane jako chęć zakończenia pomocy, zaś kolejny wniosek Strony złożony w listopadzie 2021 r. (którego również brak w aktach sprawy – nie ma w nich pisma z tego okresu) dotyczył przyznania świadczeń na nowych zasadach. Jak już wskazano brak istotnego dowodu, na który powołują się organy obu instancji stanowi istotną przeszkodę w ocenie prawidłowości przyjętego przez organ stanowiska, które wobec sprzeciwu Skarżącej nie może zostać przez Sąd zaakceptowane. Co jednak istotne, to twierdzenia organów obu instancji odnoszące się do oceny spornego pisma z dnia 12 października 2021 r. pozostają w sprzeczności z treścią decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 15 października 2021 r. przedłożoną na wezwanie Sądu. Z uzasadnienia tego aktu uchylającego orzeczenie z dnia 6 lipca 2021 r. wydane przez ten sam organ, a przyznające Stronie wnioskowane świadczenia w okresie od 1 maja 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. wynika, że orzeczenie zostało wydane w związku ze złożonym przez Stronę oświadczeniem z dnia 12 października 2021 r. o rezygnacji z miejsca zamieszkania wyznaczonego przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego na terenie Bydgoszczy oraz rezygnacją z Indywidualnego Programu Integracji na terenie województwa Kujawsko-Pomorskiego. Dalej organ wskazał, że od 1 października 2021 r. Skarżący uzyskał miejsce zamieszkania przy ul. [...] [...]/[...[ we W. Zgodnie z art. 94 ust. 6 u.p.s. realizację indywidualnego programu integracji przejmuje powiat właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania i wydaje decyzję o przyznaniu pomocy (podkreśl. Sądu). W podstawie prawnej ww. decyzji powołano nadto przepis art. 94 ust. 3, ust. 4, ust. 6 u.p.s. W aktach sprawy znajdują się także dokumenty (oznaczone jako wywiad cz. IV z dnia 11 maja 2022r.), z których wynika, że w toku postępowania nawiązano kontakt ze Stroną, która podtrzymała wniosek o kontynuację IPI oraz chęć dalszej współpracy z MOPS we Wrocławiu. Podano, że decyzja MOPS w Bydgoszczy przyznająca świadczenia została uchylona na wniosek Strony. W kolejnych zapisach ww. wywiadu (formularzu) organ wskazał, że w dniu 7 lutego 2022 r. MOPS w Bydgoszczy wystosował pismo w sprawie pobrania oświadczenia dotyczącego zmiany miejsca zamieszkania, Strona oświadczyła, że dotyczy to wyłącznie zmiany miejsca zamieszkania żadnych innych czynności, które miałoby skutek negatywny na wydane decyzje w sprawie wypłaty świadczenia IPI. Z przedstawionych okoliczności wynika, że pogląd organu odnoszących się do istoty żądania Skarżącej nie ma uzasadnienia. Skarżąca, jak sama wskazuje mająca kłopoty w swobodnym porozumiewaniu się w języku polskim, domagała się jedynie zmiany właściwości organu realizującego świadczenie, przy zachowaniu jego ciągłości. Potwierdza to również przywołana treść decyzji MOPS w Bydgoszczy z dnia 15 października 2021 r. Brak zatem jakichkolwiek argumentów przemawiających za poprawnością stanowiska organów wydających rozstrzygnięcie w tej sprawie. Jak wskazano powołane przepisy ustawy o pomocy społecznej przewidują możliwość zmiany miejsca zamieszkania w trakcie trwania programu pomocowego, regulując zasady procedowane, których elementem jest uchylenie decyzji przez dotychczasowy organ pomocowy i wydanie jej przez obecnie właściwy. Przy czym, co w sprawie istotne, w takim przypadku starosta właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca wydaje decyzję o przyznaniu pomocy dla cudzoziemca na okres wskazany w pierwszej decyzji o przyznaniu pomocy, z uwzględnieniem okresu pomocy wykorzystanej w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Jedynym ograniczeniem jest zatem okres udzielonej już pomocy, w pozostałym zakresie organ przejmujący sprawę jest związany okresem pomocy wskazanym w pierwotnej decyzji. Oznacza to, że nie może jej w tym zakresie zmieniać. Rację ma Skarżąca, że postępowanie organów tej sprawie godzi w zasadę zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a. ale także w zasadę współdziałania opisaną w art. 7a k.p.a. Niezależnie od tego narusza zasadę informowania i zasadę prawdy obiektywnej oraz przepis art. 77 § 1 k.p.a. wynika z nich obowiązek organów prowadzących postępowanie do wnikliwego badania wszystkich okoliczności faktycznych, a w odniesieniu do oświadczeń stron postępowania wspierania się na zamiarach i celu a nie samej treści oświadczenia. Przykład tej sprawy dowodzi, że zasady te zostały w sposób istotny zlekceważone, w sposób bardzo formalny i sprzeczny z intencją (nie tylko interesem) Skarżącej zinterpretowano treść jego oświadczenia, co nie może być przez Sąd zaakceptowane. Niewątpliwie sporne oświadczenie stanowi podstawę do podjęcia działań przez MOPS w Bydgoszczy, który – jak wynika z akt sprawy – wyłożył je zgodnie z żądaniem Skarżącej. Tym bardziej zatem przyjęty w zaskarżonej decyzji i poprzedzającym go akcie pogląd nie znajduje uzasadnienia. Uznając, że działanie organów naruszało wskazane przepisy prawa procesowego, co przekłada się na wynik sprawy, konieczne stało się uchylenie decyzji organów obu instancji. W ponownie prowadzonym postepowaniu organy obligowane będą do uwzględnienia oceny prawnej przedstawionej przez Sąd, a odnoszącej się do okoliczności związanych ze skutkami oświadczenia Strony z dnia 12 października 2021 r. i decyzją MOPS w Bydgoszczy z dnia 15 października 2021 r. Uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzający ją akt naruszają wskazane przepisy procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił orzeczenia organów obu instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI