IV SA/Wr 485/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-05-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckiewdowa po kombatanciepostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniaobowiązek informacyjnyKodeks postępowania administracyjnegoskarżącaorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o podjęciu zawieszonego postępowania, uznając, że organ nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec strony działającej bez pełnomocnika.

Skarżąca A. J. wniosła skargę na postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie przyznania jej uprawnień wdowy po kombatancie. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego wobec strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika. Organ powinien był wyjaśnić stronie jej sytuację procesową i konsekwencje jej pism, zamiast rutynowo pytać o intencje.

Sprawa dotyczyła skargi A. J. na postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie przyznania jej uprawnień wdowy po kombatancie. Postępowanie zostało pierwotnie zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny, a następnie podjęte z urzędu. Po podjęciu postępowania, organ wydał decyzję odmawiającą przyznania uprawnień. Skarżąca złożyła zażalenie, które organ potraktował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że organ nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec skarżącej, która działała bez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu, organ powinien był wszechstronnie wyjaśnić stronie jej sytuację procesową, przysługujące jej środki obrony oraz uwarunkowania ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Zamiast tego, organ rutynowo zapytał o intencje strony, co było niewystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo zinterpretował wolę strony i przedwcześnie podjął postępowanie, nie wypełniając należycie obowiązku informacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ powinien był wszechstronnie wyjaśnić stronie, działającej bez pełnomocnika, jej sytuację procesową i konsekwencje jej pism, zamiast rutynowo pytać o intencje. Ocena charakteru pisma procesowego strony powinna uwzględniać całokształt okoliczności, a nie tylko jego tytuł czy dosłowne brzmienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.

Tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę na postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie lub na żądanie strony.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec strony działającej bez pełnomocnika. Organ przedwcześnie podjął postępowanie, nie wyjaśniając należycie intencji strony.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu dotycząca zasadności wniosku o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie (nie była przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w tej sprawie).

Godne uwagi sformułowania

W ocenie Sądu zajmując stanowisko w niniejszej sprawie uwzględnić należało, iż skarżąca występowała w niej w postępowaniu administracyjnym bez pełnomocnika zawodowego. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierała konieczność dokonania przez rozstrzygający organ wszechstronnych, wyczerpujących wyjaśnień, zgodnie z art. 7 k.p.a., jaki w istocie charakter miały składane przez te strony pisma procesowe. Zdaniem Sądu, przyjęcie przez Kierownika Urzędu, że pisma skarżącej z dnia [...]r. i [...]r. zawierały wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podjęcia zawieszonego postępowania jest co najmniej przedwczesne – jako dokonane bez poczynienia niezbędnych ustaleń w zakresie jaka była rzeczywista wola strony przy jego składaniu. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i nauki prawa administracyjnego przy ustaleniu jaki charakter ma pismo procesowe strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczność. O tym jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a., o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowań ich złożenia – w tym celu aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Skoro z odpowiedzi strony mogło w niebudzący wątpliwości sposób wynikać, że z powodu nieznajomości prawa nie może ona należycie bronić swoich interesów, organ nie mógł poprzestać na rutynowym zwróceniu się o udzielenie przez stronę informacji, które rozstrzygnięcie kwestionuje, lecz winien był pouczyć ją o jej sytuacji procesowej, w tym o konsekwencjach związanych z zakwestionowaniem spornego postanowienia, a nie decyzji tak by strona nie poniosła szkody.

Skład orzekający

Tadeusz Kuczyński

przewodniczący sprawozdawca

Lidia Serwiniowska

członek

Alojzy Wyszkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązek informacyjny organów administracji publicznej wobec stron działających bez profesjonalnego pełnomocnika, zasady interpretacji pism procesowych stron."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona działa bez pełnomocnika zawodowego i organ ma wątpliwości co do jej intencji procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa podkreśla kluczowy obowiązek organów administracji do ochrony praw obywateli, zwłaszcza tych mniej zorientowanych w procedurach prawnych, co ma szerokie znaczenie praktyczne.

Czy organ administracji może zignorować nieznajomość prawa przez obywatela? Sąd wyjaśnia obowiązek informacyjny.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 485/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski
Lidia Serwiniowska
Tadeusz Kuczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie dotyczącej przyznania uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej kwotę 100 /słownie: sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...]r., nr [...]w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie przyznania A. J. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.
W motywach uzasadnienia podniesiono, że w dniu [...]r. zainteresowana wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich po zmarłym mężu – A. J.. Postanowieniem z dnia [...]r. utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...]r. Kierownik Urzędu zawiesił postępowanie w sprawie wszczęte wnioskiem o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie złożonym przez zainteresowaną. Postępowanie zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok sygn. akt 4 II SA/Wr 580/2001 w przedmiotowej sprawie. W wyniku ustąpienia przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] r. podjął z urzędu postępowanie. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu odmówił stronie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Dnia [...]r. strona złożyła zażalenie na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. o podjęciu postępowania w sprawie.
Po prawomocnym rozpoznaniu sprawy organ kombatancki uznał, że wniosek strony nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zaznaczyć należy, iż wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt 4 II SA/Wr 580/2001 WSA we Wrocławiu oddalił skargę męża strony na decyzje Kierownika Urzędu w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.
W myśl art. 97 § 2 kpa "gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie lub na żądanie strony".
W związku z tym, iż ustąpiły przyczyny, z powodu których postępowanie zostało zawieszone Kierownik Urzędu orzekł jak w rozstrzygnięciu postanowienia.
Na marginesie Kierownik Urzędu zaznaczył, iż pismem z dnia [...]r. Urząd zwrócił się do strony z zapytaniem, czy wniosek z dnia [...]r. stanowi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Kierownika Urzędu z dnia [...]r., czy od decyzji o odmowie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Pismem z dnia [...]r. strona wyjaśniła, iż zwraca się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...]r. o podjęciu zawieszonego postępowania. Zgodnie więc z żądaniem strony, Kierownik Urzędu orzekł jak na wstępie.
W skardze do sądu administracyjnego A. J. stwierdziła, że "zaskarża decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. o odmowie przyznania wdowie uprawnień po zmarłym kombatancie". W motywach przytoczyła argumentację świadczącą – jej zdaniem na rzecz przysługiwania uprawnień kombatanckich jej zmarłemu mężowi A. J..
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że w dniu [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął w stosunku do A. J. dwa rozstrzygnięcia: postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania /nr [...]/ oraz decyzję o odmowie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie /nr [...]/. Z dołączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że rozstrzygnięcia te zostały doręczone A. J. w dniu [...]r.
Pismem z dnia [...]r. A. J. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, jednakże jego uzasadnienie nie zmierzało do zakwestionowania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, lecz zostało w całości poświęcone zwalczaniu argumentacji organu kombatanckiego kwestionującego uprawnienia kombatanckie zmarłego męża strony.
Wprawdzie pismem z dnia [...]r. organ kombatancki zwrócił się do strony o informację, czy wniosek powyższy dotyczy ponownego rozpatrzenia sprawy postanowienia z dnia [...]r., czy też decyzji o odmowie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie, a A. J. pismem z dnia [...]r. odpowiedziała, że wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...]r. to jednak w motywach ponownie nawiązała wprost do decyzji w przedmiocie uprawnień kombatanckich.
Powyższe oznacza, że sprawa intencji strony wymagała dalszego postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu zajmując stanowisko w niniejszej sprawie uwzględnić należało, iż skarżąca występowała w niej w postępowaniu administracyjnym bez pełnomocnika zawodowego. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierała konieczność dokonania przez rozstrzygający organ wszechstronnych, wyczerpujących wyjaśnień, zgodnie z art. 7 k.p.a., jaki w istocie charakter miały składane przez te strony pisma procesowe. Zdaniem Sądu, przyjęcie przez Kierownika Urzędu, że pisma skarżącej z dnia [...]r. i [...]r. zawierały wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podjęcia zawieszonego postępowania jest co najmniej przedwczesne – jako dokonane bez poczynienia niezbędnych ustaleń w zakresie jaka była rzeczywista wola strony przy jego składaniu.
Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i nauki prawa administracyjnego przy ustaleniu jaki charakter ma pismo procesowe strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczność.
O tym jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a., o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowań ich złożenia – w tym celu aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ nie wypełnił należycie ciążącego na nim obowiązku informacyjnego.
Skoro z odpowiedzi strony mogło w niebudzący wątpliwości sposób wynikać, że z powodu nieznajomości prawa nie może ona należycie bronić swoich interesów, organ nie mógł poprzestać na rutynowym zwróceniu się o udzielenie przez stronę informacji, które rozstrzygnięcie kwestionuje, lecz winien był pouczyć ją o jej sytuacji procesowej, w tym o konsekwencjach związanych z zakwestionowaniem spornego postanowienia, a nie decyzji tak by strona nie poniosła szkody.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w.w. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI