IV SA/Wr 478/04

IV SA/Wr 478/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Henryk Ożóg /przewodniczący/
Lidia Serwiniowska
Wanda Wiatkowska-Ilków /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
I OZ 38/05 - Postanowienie NSA z 2005-03-11
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 65 poz 385
art.143
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
Sentencja
Dnia 27 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA: Henryk Ożóg Sędziowie : Sędzia WSA: Lidia Serwiniowska Sędzia WSA: Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2006 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą
Uzasadnienie
W dniu [...] r. skarżący K. K. złożył podanie do Rektora Uniwersytetu W. z wnioskiem o całkowite zwolnienie z opłaty za studia w semestrze letnim – zaocznych studiów prawa w roku akademickim [...] /[...].
W uzasadnieniu wniosku powołał się na bardzo trudną sytuacje finansową.
W odpowiedzi na powyższe podanie Rektor Uniwersytetu W. po uprzednim zasięgnięciu opinii Dziekana z dnia [...] r. oraz Uczelnianego Organu Samorządu Studentów z w/w dnia, wydał [...] r. na podstawie § 6 ust. 1 Zarządzenia Nr [...] Rektora z dnia [...] r. decyzję Nr [...] o przyznaniu skarżącemu 50% zniżki w opłacie za studia w semestrze letnim w roku akademickim [...] /[...].
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Rektor Uniwersytetu W. sprostował omyłkę w decyzji z dnia [...] r. w zakresie pouczenia skarżącego o środkach odwoławczych i jednocześnie w tym samym dniu poinformował, iż pismo skarżącego z dnia [...] r. zostało potraktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Rektor Uniwersytetu W. na podstawie § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. nr 84, poz. 380 z poźn. zm.) oraz § 6 ust. 1 Zarządzenia Nr [...] Rektora z dnia [...] r. (zm. Zarządzeniem Nr [...] Rektora z dnia [...] r.) wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], którą odmówił skarżącemu zwolnienia z całości opłaty za studia zaoczne na kierunku prawo za semestr letni w roku akademickim [...] /[...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ administracji wskazał, iż na podstawie § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1991 r. w sprawie gospodarki finansowej uczelni oraz Zarządzenia Nr [...] Rektora z dnia [...] r. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne , w świetle przedstawionych przez skarżącego dokumentów mających potwierdzić występowanie okoliczności pozwalających na zwolnienie z opłaty za studia zaoczne stwierdził, iż skarżący nie przedstawił we wniosku z dnia [...] r. okoliczności uzasadniających zwolnienie z wyżej wskazanej opłaty w stopniu całkowitym.
Ponadto organ dodał, iż K. K. w szczególności nie wykazał, iż aktualna sytuacja materialna w stosunku do sytuacji materialnej w chwili podjęcia studiów uległa pogorszeniu w takim stopniu, który uzasadniałby zwolnienie w całości z opłaty. W chwili rozpoczęcia studiów wybierając zaoczny system nauczania, zgodził się skarżący i zaakceptował uiszczanie opłat podpisując oświadczenie, iż znane mu są zasady odpłatności za studia zaoczne. W końcowej części uzasadnienia przedmiotowej decyzji, Rektor Uniwersytetu W. podkreślił, iż student powinien liczyć się z koniecznością uiszczania opłat przez cały czas trwania studiów.
K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu [...] r. wdał wyrok o sygn. akt IV SA/Wr 454/04, którym uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W dniu [...] r. Prodziekan Uniwersytetu W. na podstawie decyzji Dziekana oraz na podstawie § 45 ust. 1 pkt 4 Regulaminu Studiów wydał decyzję Nr [...], na mocy której skarżący K. K. został skreślony z listy studentów Zaocznych Studiów Prawa Uniwersytetu W. z dniem [...] r. z powodu niedokonania wymaganej opłaty za semestr letni [...] /[...].
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie wyżej wskazanej decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania wszczętego powyższą decyzją.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Rektor Uniwersytetu W. na podstawie art. 143 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65, poz. 385 z późn. zm.), § 4 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] r. określającego sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora oraz ustalające zakresy działania Prorektorów oraz na podstawie § 5, § 33 ust. 3 i 4, § 45 ust. 1 Regulaminu Studiów uchwalonego przez Senat Uniwersytetu W. w dniu [...] r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z dnia [...] nr [...] o skreśleniu K. K. z listy studentów.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ administracji wskazał, że w dniu [...] r. skarżący wystąpił o zwolnienie z opłaty semestralnej za zajęcia dydaktyczne. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] skarżący został zwolniony z połowy tej opłaty. Jednak, jak wskazał organ II instancji do dnia wydania przedmiotowej decyzji skarżący nie wniósł nawet opłaty w obniżonej wysokości.
Po stwierdzeniu, iż K. K. nie dokonał wymaganej opłaty za semestr Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. podjął w dniu [...] r. decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów Uniwersytetu W..
Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja pierwszoinstancyjna została wydana po prawidłowym ustaleniu przez organ stanu faktycznego – niedokonania wymaganej opłaty za semestr.
Nie dokonując wymaganej opłaty za semestr studiów, skarżący naruszył postanowienia Regulaminu, co uzasadniło skreślenie go z listy studentów. Organ odwoławczy podkreślił, iż przedstawione przez skarżącego przyczyny nie zostały poparte argumentacją, która dałaby podstawy do uchylenia decyzji I instancji.
Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższa decyzję wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji i zwolnienie od kosztów sądowych. Zarzucił jej, iż została wydana przez pracownika organu administracji publicznej, który podlega z mocy prawa wyłączeniu od udziału w postępowaniu, w którym jest stroną oraz to, iż decyzja ta dotyczy już sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto zarzucił jej, że zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zaskarżona decyzja została wydana mimo tego, że nie uprawomocniła się decyzja o częściowym zwolnieniu od opłaty za semestr letni [...] /[...].
Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o rozpoznanie spraw łącznie oraz przeprowadzenie postępowania mediacyjnego
W uzasadnieniu skargi powołał argumentację podniesioną w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji.
Organ II instancji wniósł do tut. Sądu odpowiedź na skargę w raz z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia
przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarżący wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu W. o całkowite zwolnienie go z opłaty za studia zaoczne na kierunku Prawo, albowiem stan majątkowy skarżącego pozwala mu jedynie za zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uniemożliwiając jednocześnie dokonania w całości opłaty za semestr letni [...] /[...].
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Rektor powołując się na § 6 ust. 1 wskazanego powyżej zarządzenia, zwolnił skarżącego z opłaty za studia zaoczne na kierunku prawo za semestr letni w roku akademickim [...] /[...] w wysokości 50 %
W związku z nieuiszczeniem przez skarżącego części opłaty, od której nie został zwolniony, decyzją Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z dnia [...] r. skreślono K. K. z dniem [...] r. z listy studentów Zaocznych Studiów Prawa Uniwersytetu W..
Decyzja ta podtrzymana została poprzez wydaną w dniu [...] r. decyzję Prorektora Uniwersytetu W. Nr [...]
Decyzja ta narusza przepis art. 7 i 77 k.p.a.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przepis ten konstytuuje podstawowe zasady postępowania i obowiązki organu administracji publicznej na jakich powinien się opierać organ w toku postępowania.
Podstawowe zasady wynikające z w/w przepisu, to zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.
Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają między innymi gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe.
Po myśli art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy.
Na straży całego postępowania stoi art. 107 k.p.a., który określa przesłanki formalne jakie powinna spełniać decyzja administracyjna.
Przepis ten nakłada na organ rozstrzygający obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa ( art.. 9 i art. 11 k.p.a.).
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów , na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ musi zając stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe.
Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4).
Mając powyższe na względzie należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego.
Decyzje te bowiem zapadły po wydaniu wcześniejszych decyzji – z dnia [...] r. i [...] r. – dotyczących wniosku skarżącego o zwolnienie w całości z opłaty za semestr letni [...] /[...]. Zwolniły one K. K. w 50 % opłaty za semestr. Były one objęte kontrola Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 454/04 i zostały uchylone wobec stwierdzenia, że w wyżej wymienionych decyzjach nie ustosunkowano się do całego materiału dowodowego i nie oceniono sytuacji skarżącego przed [...] r. i po tym okresie- w kontekście zmian dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego - wykazywanych przez skarżącego.
Rozpatrując ponownie sprawę organy powinny wziąć pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, czyli powinny ocenić sytuację finansową skarżącego, która niewątpliwie uległa zmianie od [...] r.
Mając na uwadze .. zarzuty skarżącego podnieść należy, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] r. Nr [...] oraz zaskarżona decyzja została wydana na podstawie i w granicach prawa. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni oraz § 6 ust. 1 Zarządzenia Nr [...] Rektora z dnia [...] r. z późn. zm. w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne zastrzeżone zostały do kompetencji Rektora.
Nie słuszny jest zarzut skarżącego co do wydania w/w decyzji ostatecznych przez nieuprawnione do tego organy.
Wskazać należy, że zostały one wydane przez organy do tego uprawnione oraz w oparciu o obowiązujące w Uczelni przepisy. Zgodnie z Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu W. Nr [...] określającego sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora oraz ustalające zakresy działania Prorektorów, zgodnie z zapisem § 4 ust. 1 Prorektor do Spraw Nauczania, jako zastępca i pełnomocnik Rektora, sprawuje nadzór nad dyscypliną wydatków ponoszonych na finansowanie procesu dydaktycznego i może podejmować decyzje w sprawach: - organizacji i rekrutacji na studia,
- odwołań studentów od decyzji Dziekanów o skreśleniu z listy studentów.
W związku z powyższym, uprawnioną do wydania obu ostatecznych decyzji była Prorektor do Spraw Nauczania, zatem zarzut skarżącego o naruszeniu art. 24 § 1 pkt 1 zd.1 k.p.a. jest błędny.
Dwie ostateczne decyzje, z dnia [...] r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów oraz z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z całości opłaty za studia za semestr letni [...] /[...], dotyczą osoby skarżącego jednakże wydanie każdej z nich nastąpiło na innej podstawie prawnej i dotyczyło różnych spraw.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.