IV SA/WR 466/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2021-11-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo oświatowekonkurs na dyrektorazarząd powiatukomisja konkursowaskład komisjibezstronnośćnieważność uchwałysąd administracyjnysamorząd powiatowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu zatwierdzającej konkurs na stanowisko dyrektora szkoły z powodu wadliwego składu komisji konkursowej.

Skarga dotyczyła uchwały Zarządu Powiatu zatwierdzającej konkurs na stanowisko dyrektora szkoły. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących składu komisji konkursowej, wskazując, że członkowie Zarządu Powiatu, będący organem prowadzącym szkołę, zasiadali w komisji, co mogło wpłynąć na wynik konkursu i naruszyć zasadę bezstronności. Sąd uznał te zarzuty za zasadne, stwierdzając nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia przepisów Prawa oświatowego dotyczących składu komisji konkursowej.

Przedmiotem skargi była uchwała Zarządu Powiatu W. zatwierdzająca konkurs na stanowisko dyrektora A w W. Skarżąca B. G. zarzuciła naruszenie § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej poprzez zatwierdzenie wyniku konkursu, mimo że w skład komisji konkursowej wchodziło trzech członków Zarządu Powiatu, którzy stanowią większość tego organu. Skarżąca argumentowała, że te same osoby brały udział w wyborze dyrektora i zatwierdzeniu tego wyboru, co narusza zasadę bezstronności. Organ prowadzący szkołę wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że przebieg konkursu był prawidłowy, a obecność dwóch członków Zarządu Powiatu w dziesięcioosobowej komisji nie miała wpływu na wynik. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Sąd uznał, że powołanie członków organu prowadzącego szkołę (Zarządu Powiatu) do składu komisji konkursowej, w tym Starosty i Wicestarosty, którzy brali czynny udział w pracach komisji, stanowi istotne naruszenie art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a) Prawa oświatowego. Wadliwość składu komisji, która nie mogła działać skutecznie, doprowadziła do nieważności uchwały zatwierdzającej wynik konkursu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powołanie członków organu prowadzącego szkołę do składu komisji konkursowej stanowi wadę prawną, która może mieć wpływ na wynik konkursu i prowadzi do nieważności uchwały zatwierdzającej wynik konkursu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'przedstawiciel organu' w Prawie oświatowym nie jest tożsame z 'piastunem organu'. Członkowie organu kolegialnego (jak Zarząd Powiatu) nie są jego przedstawicielami, lecz piastunami. Powołanie ich do komisji narusza zasadę bezstronności i może wpływać na wynik konkursu, co uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały zatwierdzającej konkurs.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (23)

Główne

u.p.o. art. 63 § ust. 14 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo oświatowe

r.M.E.N. art. 8 § ust. 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

u.p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.p. art. 81 § ust. 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 32 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.p.o. art. 8 § ust. 16

Ustawa Prawo oświatowe

u.p.o. art. 63 § ust. 1

Ustawa Prawo oświatowe

u.p.o. art. 63 § ust. 10

Ustawa Prawo oświatowe

u.p.o. art. 4 § pkt 16

Ustawa Prawo oświatowe

u.p.o. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo oświatowe

r.M.E.N. art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

r.M.E.N. art. 2

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

r.M.E.N. art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

r.M.E.N. art. 5 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

r.M.E.N. art. 6 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

r.M.E.N. art. 6 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

r.M.E.N. art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej

u.p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 82 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 79 § ust. 1 i ust. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 87 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 268a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie członków Zarządu Powiatu do składu komisji konkursowej narusza zasadę bezstronności i może mieć wpływ na wynik konkursu. Wadliwy skład komisji konkursowej stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały zatwierdzającej wynik konkursu.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że obecność dwóch członków Zarządu Powiatu w dziesięcioosobowej komisji nie miała wpływu na wynik konkursu. Organ twierdził, że przebieg konkursu i jego organizacja były prawidłowe, a zarzut naruszenia bezstronności jest nieuzasadniony.

Godne uwagi sformułowania

piastun organu nie jest przedstawicielem tego organu wadliwość składu komisji konkursowej stanowi podstawę do wyeliminowania wszystkich aktów i czynności stanowiących konsekwencję niezgodnego z prawem i tym samym nieważnego aktu powołania komisji powołanie członków organu prowadzącego szkołę do składu komisji konkursowej przesądza o tym, że zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu została wydane z istotnym naruszeniem

Skład orzekający

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

przewodniczący

Ireneusz Dukiel

sprawozdawca

Tomasz Świetlikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu komisji konkursowych w postępowaniach o powierzenie stanowiska dyrektora szkoły, zasada bezstronności organów administracji publicznej, konsekwencje wadliwego składu organów kolegialnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powoływania członków organu prowadzącego szkołę do komisji konkursowej w samorządach powiatowych. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdzie istnieje ryzyko konfliktu interesów lub naruszenia bezstronności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu transparentności i bezstronności w procesie wyboru kadry kierowniczej w szkołach, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców związanych z edukacją.

Czy członkowie zarządu mogą sami siebie wybierać na dyrektorów szkół? Sąd administracyjny odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 466/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 733/22 - Wyrok NSA z 2025-05-20
III OSK 377/22 - Wyrok NSA z 2023-05-18
II SAB/Wa 449/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-25
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
*Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 920
art. 81 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant: specjalista Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. G. na uchwałę Zarządu Powiatu W. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora A w W. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. G. (dalej jako strona lub skarżąca) jest uchwała nr [...] Zarządu Powiatu W. (dalej jako Zarząd Powiatu lub organ) z dnia [...] kwietnia 2021 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora A w W.
Strona wnosząc o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały zarzuciła naruszenie przepisu § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1587 ze zm., dalej jako rozporządzenie wykonawcze lub w skrócie r.M.E.N.) poprzez zatwierdzenie przez Zarząd Powiatu wyniku konkursu na dyrektora A w W. (dalej jako dyrektora A), pomimo występowania w odniesieniu do przedmiotowego konkursu nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na jego wynik.
Strona owych nieprawidłowości upatrywała m.in. w tym, iż w skład komisji konkursowej wchodziło aż trzech członków Zarządu Powiatu, którzy stanowią większość tego Zarządu, składającego się z pięciu członków. Zdaniem skarżącej kluczową rolę odgrywa tu bowiem fakt, iż Zarząd Powiatu, jako organ prowadzący szkołę, jest organem decyzyjnym w zakresie zatwierdzenia albo unieważnienia wyniku konkursu na dyrektora szkoły, co w konsekwencji prowadzi do tego, że w niniejszej sprawie te same osoby brały udział zarówno w wyborze nowego dyrektora szkoły, a następnie także w procesie zatwierdzenia tego wyboru, a więc aprobowały one wynik konkursu, na który miały bezpośredni wpływ, biorąc udział w pracach komisji. W przekonaniu skarżącej powyższe uchybienie w powołaniu członków komisji konkursowej należy zakwalifikować jako nieprawidłowość mogącą mieć wpływ na wynik konkursu.
Strona w tym kontekście argumentowała, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z zaburzeniem zasady bezstronności w wyborze dyrektora szkoły, bowiem ci sami członkowie, którzy uczestniczyli w pracach komisji konkursowej zatwierdzili następnie swoją decyzję podjętą w czasie konkursu. Tymczasem, zdaniem skarżącej, organ administracji publicznej, a więc także Zarząd Powiatu, musi być bezstronny i swoim zachowaniem wywoływać u obywateli zaufanie do władz publicznych, a także poczucie sprawiedliwości i praworządności. Wobec tego nie można zgodzić się z zaskarżoną uchwałą, która w ewidentny sposób wywołuje poczucie braku bezstronności, z uwagi na tożsamość osób wpływających na ostateczny wynik konkursu i zatwierdzających podjętą wcześniej decyzję. Z całą pewnością brak jest tutaj możliwości dokonania obiektywnej i rzetelnej oceny przeprowadzonego konkursu, skoro te same osoby przeprowadzają kontrolę przedsięwziętych przez siebie uprzednio działań.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, gdyż przebieg konkursu na stanowisko dyrektora A oraz jego organizacja były prawidłowe, a także nie doszło do naruszenia bezstronności, gdyż dwie osoby reprezentujące Zarząd Powiatu nie miały oraz nie mogły mieć wpływu na oddany przez pozostałe osiem osób głos, a tym samym na końcowy wynik głosowania.
Organ wskazał, że w posiedzeniu komisji konkursowej wzięło udział 10 członków, powołanych do tej funkcji w drodze Uchwały Zarządu Powiatu. Do składu Komisji zostało powołanych 11 osób, w tym trzech członków Zarządu Powiatu. Ostatecznie w pracach komisji brało udział dwóch członków Zarządu Powiatu, gdyż trzecia osoba z przyczyn osobistych nie mogła wziąć udziału. Nieobecność jednego z członków komisji nie miała oraz nie mogła mieć wpływu na wyniki konkursu.
Dalej podniesiono, iż Zarząd Powiatu, zatwierdzając wynik konkursu zaskarżaną uchwałą, nie miał możliwości wpływu na jego wynik, a tym samym podjęcie innego stanowiska. Uchwała stanowiła jedynie zatwierdzenie wyniku, uzyskanego w drodze prawidłowo przeprowadzonego głosowania podczas posiedzenia komisji, której uczestnikami było dziesięciu członków Komisji, z których jedynie dwóch było przedstawicielami Zarządu Powiatu. Nie można zatem w żadnym wypadku mówić o aprobowaniu wyników, czy też wywieraniu wpływu na przebieg i wynik konkursu, jeżeli w posiedzeniu dziesięcioosobowej komisji, tylko dwie osoby reprezentowały organ prowadzący.
W odpowiedzi na skargę szczególnie akcentowano, że w uzasadnieniu do skargi skarżąca wskazuje jako nieprawidłowość uczestnictwo trzech członków Zarządu Powiatu w posiedzeniu prac komisji, co nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym, gdyż w obradach uczestniczyło jedynie dwóch etatowych członków Zarządu: Starosta J. D. oraz Wicestarosta J. I.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 u.p.p.s.a., wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W dalszej kolejności wskazać wypada, iż w myśl art. 147 § 1 u.p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie pozostaje uchwała Zarządu Powiatu z dnia [...] kwietnia 2021 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora A.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 920 ze zm., dalej jako u.s.p.) powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej, a stosownie do art. 32 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, do zadań zarządu powiatu należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu, przy czym, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2475/12 - dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu), powierzenie powiatom zadań z zakresu edukacji publicznej, w tym powoływanie i odwoływanie przez organ prowadzący szkołę ich kierowników, mieści się w ramach powoływania i odwoływania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu.
Nie uchybia to przepisom regulującym tryb obsadzania stanowiska dyrektora szkoły (placówki) i ustawowych kryteriów jakie w tym zakresie muszą zostać spełnione, w tym tak jak w rozpoznawanej sprawie, odnoszących się do składu oraz trybu działania komisji konkursowej. W tym zakresie przepis art. 8 ust. 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (obecny t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, poprzedni Dz.U. z 2020 r. poz. 910, dalej jako Prawo oświatowe lub w skrócie u.p.o.) wyraźnie stanowi, że zakładanie i prowadzenie m.in. publicznych szkół podstawowych specjalnych, szkół ponadpodstawowych, w tym integracyjnych oraz z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, szkół sportowych i mistrzostwa sportowego należy do zadań własnych powiatu.
Zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu zatwierdzająca konkurs na stanowisko dyrektora A jako akt organu samorządu terytorialnego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, objęta jest zatem zakresem art. 3 § 2 pkt 6 u.p.p.s.a. i podlega kognicji sądu administracyjnego.
Skarga na tę uchwałę została wniesiona w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p., stosownie do którego każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W tym zakresie należy uznać, że strona posiadała legitymację skargową do zaskarżenia uchwały naruszającej jej interes prawny poprzez zatwierdzenie konkursu na stanowisko dyrektora A, w którym brała udział jako jedna z dwóch osób dopuszczonych do postępowania konkursowego.
W niniejszej sprawie przedmiot sporu dotyczy oceny, czy organ prowadzący szkołę może zatwierdzić konkurs na stanowisko dyrektora szkoły w sytuacji gdy w skład powołanej przez organ prowadzący szkołę komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły znaleźli się jako przedstawiciele organu prowadzącego szkołę członkowie tego organu kolegialnego, jakim jest zarząd powiatu.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zasadnym okazał się zarzut strony dotyczący wystąpienia nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu na stanowisko dyrektora A, a to z uwagi na wadliwość składu komisji konkursowej.
Zasady powoływania na stanowisko dyrektora szkoły zostały uregulowane w Prawie oświatowym, w którym zgodnie z jego art. 63 stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę (ust. 1). Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (ust. 10). Natomiast stosownie do przepisu art. 63 ust. 14 u.p.o. w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie:
1) po trzech przedstawicieli:
a) organu prowadzącego szkołę lub placówkę,
b) organu sprawującego nadzór pedagogiczny,
2) po dwóch przedstawicieli:
a) rady pedagogicznej,
b) rady rodziców,
3) po jednym przedstawicielu organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, wyłonionym spośród członków ich jednostek organizacyjnych albo jednostek organizacyjnych organizacji związkowych wchodzących w skład reprezentatywnych organizacji związkowych, zrzeszających nauczycieli, obejmujących swoim zakresem działania szkołę lub placówkę, w której konkurs się odbywa.
Zgodnie z art. 4 pkt 16 u.p.o., ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o organie prowadzącym szkołę lub placówkę – należy przez to rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne. Według zaś art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.o., w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego określone m.in. w art. 63 ust. 1, 12-14, 18 i 20 u.p.o., wykonuje odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa, a zatem organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego.
Zasady przeprowadzania konkursu określone zostały w wydanym na podstawie art. 63 ust. 20 u.p.o. rozporządzeniu wykonawczym. W myśl § 1 ust. 1 r.M.E.N. konkurs na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej i publicznej szkoły ponadpodstawowej, zwanych dalej "szkołami", lub publicznej placówki ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę. Organ ten wyznacza przewodniczącego komisji konkursowej, który kieruje jej pracami (§ 2 r.M.E.N.). Komisja, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego (§ 4 ust. 1 zdanie pierwsze r.M.E.N.). Komisja, po rozmowie z każdym z kandydatów, dokonuje ich merytorycznej oceny, której podlega w szczególności przedstawiona przez kandydata koncepcja funkcjonowania i rozwoju publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki (§ 5 ust. 2 r.M.E.N.). Komisja wyłania kandydata na stanowisko dyrektora w głosowaniu tajnym. Każdy z członków komisji dysponuje jednym głosem (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Konkurs wyłania kandydata na dyrektora, jeżeli jeden z uczestników otrzyma bezwzględną większość obecnych członków komisji, jeżeli natomiast pierwsze głosowanie nie wyłoni kandydata, a do konkursu przystąpiło dwóch kandydatów, przeprowadza się drugie głosowanie. Do drugiej tury przechodzą dwaj kandydaci, którzy uzyskali najwięcej głosów, a jeżeli według powyższej zasady nie można wyłonić dwóch kandydatów, wszyscy kandydaci, którzy uzyskali dwie największe liczby głosów (§ 6 ust. 2 i 3 r.M.E.N.).
Stosownie do § 8 ust. 1 r.M.E.N., po zakończeniu obrad komisji przewodniczący komisji niezwłocznie powiadamia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę o wyniku postępowania konkursowego oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego. Według zaś § 8 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia:
1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;
3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1 (dot. uchwały o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postepowania konkursowego;
4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
W odniesieniu do przywołanych powyższej regulacji prawnych wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie prezentowany jest pogląd, który skład orzekający tutejszego Sądu w pełni podziela, zgodnie z którym określenie "przedstawiciel organu" nie jest tożsame z określeniem "piastun organu" lub "organ". Pod pojęciem organu administracji publicznej należy rozumieć element (jednostkę) struktury organizacyjnej podmiotu realizującego zadania z zakresu administracji publicznej, posiadający swój substrat osobowy (w postaci osoby lub osób piastujących funkcję takiego organu), którego działania lub zaniechania przepisywane są danemu podmiotowi (np. państwu lub jednostce samorządu terytorialnego) jako dokonywane w jego imieniu i na jego rzecz. Z tej definicji jasno wynika, że piastun organu nie jest przedstawicielem tego organu, również w rozumieniu art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a) Prawa oświatowego, bo jest osobą piastująca funkcję danego organu i to bez względu na to, czy mamy do czynienia z organem monokratycznym, jakim jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) czy organem kolegialnym, czyli odpowiednio z zarządami powiatu i zarządami województwa, w skład których wchodzą ich członkowie. Przedstawicielem takiego organu będzie natomiast osoba, która zostanie upoważniona przez piastuna organu do załatwiania (prowadzenia) określonego rodzaju spraw w jego imieniu i na jego rzecz. Przepis art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) jest w tej sytuacji uznawany za podstawę do wyznaczenia przez organ prowadzący szkołę swoich przedstawicieli w komisji konkursowej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły (zob. zwłaszcza wyroki NSA z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 324/13, z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 828/14, z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 369/15, i z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 313/19, czy też wyroki WSA w Lublinie z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 15-17/21).
Słusznie organ zarzucił w odpowiedzi na skargę, iż strona wskazuje jako nieprawidłowość uczestnictwo trzech członków Zarządu Powiatu w posiedzeniu komisji, co nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym, gdyż w obradach uczestniczyło jedynie dwóch etatowych członków Zarządu: Starosta J. D. oraz Wicestarosta J. I., jednakże okoliczność, że w pracach komisji konkursowej czynnie wzięło udział tylko dwoje z pięciorga członków Zarządu Powiatu nie ma znaczenia dla stwierdzenia niezgodności składu komisji z art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a) Prawa oświatowego.
W niniejszej sprawie w sposób szczególny uwidoczniła się wadliwość składu komisji, jeżeli chodzi o przedstawicieli organu prowadzącego szkołę, gdyż pięcioosobowy Zarząd Powiatu wskazał spośród siebie trzech swych członków do komisji konkursowej, w tym Starostę i Wicestarostę, z których to dwaj ostatni czynnie uczestniczyli w pracach komisji konkursowej, której przewodniczył sam Starosta. Z protokołu z posiedzenia komisji konkursowej, które odbyło się w dniu 14 kwietnia 2021 r., niezbicie wynika, że po dokonaniu merytorycznej oceny obu kandydatek doszło do dwukrotnego głosowania, gdyż w pierwszym głosowaniu kandydatki uzyskały po 5 głosów, i dopiero w drugim głosowaniu skarżąca otrzymała 4 głosy, zaś druga kandydatka uzyskał 6 głosów poparcia. W tej sytuacji nie jest wykluczone, że decydujący głos o wyłonieniu kandydata na stanowisko dyrektora A mógł mieć jeden z członków Zarządu Powiatu, który następnie, w ramach kolegialnego organu wykonawczego powiatu, zatwierdził przeprowadzony konkurs.
Sąd Wojewódzki nie ma zatem wątpliwości, iż powołanie w niniejszej sprawie do komisji konkursowej członków organu prowadzącego szkołę doprowadziło do zaprzeczenia idei konkursu na stanowisko dyrektora szkoły.
Stwierdzona w sprawie wadliwość w zakresie powołania komisji konkursowej stanowi podstawę do wyeliminowania wszystkich aktów i czynności stanowiących konsekwencję niezgodnego z prawem i tym samym nieważnego aktu powołania komisji. Jednym z takich aktów była zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu z dnia [...] kwietnia 2021 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora A, który został przeprowadzony przez wadliwie powołaną komisję konkursową.
Stwierdzenie, że zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu została podjęta z naruszeniem prawa wymagało oceny charakteru tego naruszenia, gdyż stosownie do przepisów art. 79 ust. 1 i ust. 4 u.s.p. w przypadku istotnego naruszenia mamy do czynienia z nieważnością uchwały, zaś w przypadku nieistotnego naruszenia w grę wchodzi stwierdzenie, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Z kolei jeżeli idzie o unieważnienie uchwały to nie można stwierdzić jej nieważności po upływie 1 roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi jej przedłożenia organowi nadzoru lub jest ona aktem prawa miejscowego, zaś jeżeli nie można stwierdzić nieważności z uwagi na upływ owego terminu, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem (art. 82 ust. 1 u.s.p.).
W ocenie Sądu Wojewódzkiego naruszenie 63 ust. 14 pkt 1 lit. a) u.p.o. w zw. z § 8 ust. 2 pkt 4 r.M.E.N. zaskarżoną uchwałą Zarządu Powiatu należy uznać za istotne. Konstatować bowiem należy, iż skoro wadliwe jest powołanie do składu komisji konkursowej jako przedstawicieli organu prowadzącego szkołę członków tego organu to w konsekwencji oznacza to, że skład całej komisji jest nieprawidłowy. Zgodnie przecież z art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a) u.p.o. w skład komisji wchodzą też przedstawiciele organu prowadzącego szkołę, zaś powołanie członków tego organu do składu oznacza, że przedstawicieli organu nie powołano w wymaganej liczbie. Komisja w składzie niepełnym nie mogła zatem działać skutecznie, tym bardziej że nie miała przewodniczącego, gdyż na tę funkcję został powołany Starosta Powiatu.
Podnieść również należy, iż stosownie do art. 147 § 1 u.p.p.s.a. uwzględnienie skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego powoduje stwierdzenie jego nieważności, albo stwierdzenie, iż został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jego nieważności. W sprawie nie ma zastosowania art. 82 ust. 1 u.s.p., gdyż Zarząd Powiatu nie miał obowiązku przedłożenia z urzędu organowi nadzoru wydanej uchwały, nie jest ona również aktem prawa miejscowego, ani też od jej podjęcia do dnia wyrokowania nie upłynął 1 rok.
Podsumowując stwierdzić należy, że powołanie członków organu prowadzącego szkołę do składu komisji konkursowej przesądza o tym, że zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu została wydane z istotnym naruszeniem art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a) u.p.o. w zw. z § 8 ust. 2 pkt 4 r.M.E.N., a zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
W wyroku nie orzeczono o kosztach postępowania, gdyż skarżąca do czasu zamknięcia rozprawy w dniu 26 listopada 2021 r. nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI