IV SA/Wr 463/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie dyscyplinarne wobec policjanta za brak rejestracji interwencji, wskazując na potrzebę ponownej analizy dowodów i uwzględnienia awaryjności sprzętu oraz wpływu pandemii na procedury.
Policjant został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej z powodu braku rejestracji sześciu interwencji przy użyciu kamery nasobnej. Organy dyscyplinarne uznały go winnym, wymierzając karę upomnienia. Policjant odwołał się, zarzucając błędy proceduralne i faktyczne, w tym brak możliwości złożenia wyjaśnień z powodu zwolnienia lekarskiego oraz awaryjność sprzętu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia, wskazując na potrzebę ponownej analizy dowodów, uwzględnienia zeznań świadków dotyczących awaryjności kamer oraz wpływu przepisów pandemicznych na usprawiedliwienie nieobecności obwinionego.
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji, sierż. szt. M. B., obwinionego o naruszenie dyscypliny służbowej polegające na niedokonaniu rejestracji sześciu interwencji przy użyciu kamery nasobnej w dniu 6 września 2021 r. Organy dyscyplinarne obu instancji uznały policjanta winnym, wymierzając mu karę upomnienia. Policjant wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając m.in. błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania poprzez pozbawienie go prawa do obrony w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim oraz rażąco surową karę. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia, stwierdzając, że organy dyscyplinarne nie zebrały materiału dowodowego w sposób wszechstronny. Wskazano na konieczność ponownej analizy zeznań świadków dotyczących awaryjności kamer nasobnych oraz uwzględnienia notatek służbowych skarżącego w tej kwestii. Sąd podkreślił również, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące usprawiedliwienia nieobecności z powodu choroby w okresie pandemii COVID-19, co skutkowało pozbawieniem policjanta możliwości złożenia wyjaśnień i zapoznania się z aktami sprawy. Sąd zaznaczył, że obowiązek rejestrowania interwencji wynikał z wewnętrznych regulacji Policji, jednakże wątpliwości co do sprawności sprzętu i braku możliwości usunięcia tych wątpliwości przemawiają za rozstrzygnięciem na korzyść obwinionego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organom Policji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie można jednoznacznie przypisać winy nieumyślnej policjantowi za brak rejestracji interwencji, jeśli istnieje możliwość awarii kamery, a organy nie zbadały tej kwestii wystarczająco dogłębnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy dyscyplinarne nie zbadały wystarczająco kwestii awaryjności kamer nasobnych i nie wykluczyły jednoznacznie możliwości, że kamera mogła nie nagrać interwencji mimo sygnalizowania prawidłowego działania. Wątpliwości w tym zakresie powinny być rozstrzygane na korzyść obwinionego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
u.o.p. art. 132 § 3 pkt 4
Ustawa o Policji
Pomocnicze
u.o.p. art. 135e § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o.p. art. 135g § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o.p. art. 135j § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o.p. art. 135n § ust. 4 pkt 1
Ustawa o Policji
u.o.p. art. 135f § ust. 10
Ustawa o Policji
u.o.p. art. 135p § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o.p. art. 134h
Ustawa o Policji
u.o.p. art. 134
Ustawa o Policji
u.o.p. art. 3 § § 3
Ustawa o Policji
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 2 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 91
Ustawa o lekarzu sądowym art. 2 § ust. 2
k.p.k. art. 317
Kodeks postępowania karnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących usprawiedliwienia nieobecności z powodu choroby w okresie pandemii COVID-19. Niewystarczające zbadanie kwestii awaryjności kamery nasobnej i możliwości, że brak nagrania wynikał z wad sprzętu, a nie z winy policjanta. Naruszenie prawa do obrony policjanta poprzez pozbawienie go możliwości złożenia wyjaśnień i zapoznania się z aktami sprawy.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że nie był zobowiązany do rejestrowania interwencji kamerą nasobną, ponieważ decyzja nr 80/2021 została mu doręczona po dacie zdarzenia (choć obowiązek wynikał również z innych regulacji wewnętrznych). Argument skarżącego, że był jedynie funkcjonariuszem asystującym podczas spornej interwencji (sąd uznał, że jako użytkownik kamery ponosił odpowiedzialność).
Godne uwagi sformułowania
nie dające się usunąć wątpliwości norma z art. 135g ust. 2 u.o.p. nakazuje rozstrzygać na korzyść obwinionego w sprawie zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób jednostronny (wyłącznie na niekorzyść strony) nie można przyjąć, że zarówno przed zdarzeniem jak i po dniu 6 września 2021 r. nie odnotowano żadnej informacji o awarii kamery nasobnej nr [...]
Skład orzekający
Marta Pająkiewicz-Kremis
sprawozdawca
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący
Bogumiła Kalinowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dyscyplinarnego w Policji, zwłaszcza w kontekście awaryjności sprzętu, wpływu pandemii na procedury oraz prawa do obrony funkcjonariusza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i procedur dyscyplinarnych w tej formacji. Interpretacja przepisów pandemicznych może ewoluować wraz ze zmianą stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów i procedur, zwłaszcza gdy w grę wchodzi potencjalna awaryjność sprzętu i prawa funkcjonariusza. Wpływ pandemii na procedury prawne jest również istotnym aspektem.
“Policjant ukarany za brak nagrania z kamery? Sąd wskazuje na awarię sprzętu i błędy proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 463/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 135e ust. 1, art. 135g ust. 1 i art. 135j ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2022 r. nr 23 w przedmiocie uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu nr 19 z dnia 15 kwietnia 2022r.; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu na rzecz skarżącego M. B. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu (dalej: Komendant Wojewódzki Policji), po rozpatrzeniu odwołania M. B. jako obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczeniem nr 23 z dnia 14 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji we W. (dalej: Komendant Miejski Policji) nr 19 z dnia 15 kwietnia 2022 r., na mocy którego obwinionemu, uznanemu za winnego zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej, wymierzono karę upomnienia.
Postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji nr 113 z dnia 8 października 2021 r. wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne przeciwko obwinionego sierż szt. M. B., obwinionemu o to, że: że w dniu 6 września 2021 r. we W. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że w trakcie sześciu interwencji własnych realizowanych wobec kierujących pojazdami na trasie rejonu służbowego F./P., nie dokonał rejestracji wykonywanych czynności służbowych przy użyciu kamery nasobnej, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 u.o.p. w związku z wytycznymi opisanymi w decyzji nr 80/2021 Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 24 sierpnia 2021 r. w sprawie wprowadzenia w życie Polityki Ochrony Danych Osobowych Przetwarzanych w Ramach Eksploatacji przez Policję Systemu Rejestracji audio-Wideo (RAW) oraz realizacji zadań i obowiązków wynikających z przetwarzania danych osobowych w RAW.
Wyznaczony do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny ustalił, że w dniu 6 września 2021 r., w godzinach od 10.00 do 18.00 funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W. tj. sierż. szt. M. B. i st. sierż. M. S. pełnili służbę w patrolu zmotoryzowanym z wykorzystaniem radiowozu oznakowanego marki [...] o nr rej. [...] na terenie dzielnic miasta W.: F. i P. Funkcjonariusz sierż. szt. M. B. do służby pobrał kamerę nasobną [...] nr [...]. Odprawę do służby przeprowadził Kierownik Ogniwa [...[ Referatu [...] Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W. asp. szt. M. K.
Z notatki służbowej sporządzonej po zakończonej służbie przez obwinionego wynikało, że funkcjonariusz zrealizował tego dnia 14 interwencji i każda z nich została nagrana kamerą nasobną. Jednocześnie nie wskazał on żadnych uwag do poprawności działania urządzenia nagrywającego.
W sprawie nadto ustalono, funkcjonariusz wykorzystujący w służbie kamerę nasobną w chwili rozpoczęcia służby (po zakończonej odprawie) jest zobowiązany włączyć kamerę w stan czuwania używając przycisku funkcyjnego poprzez naciskanie na niego przez około 1 sekundę. Wówczas kamera wydaje charakterystyczny dźwięk i uruchamia się w tryb podglądu (tryb powinien być utrzymywany w trakcie całej służby). Urządzenie informuje o rozpoczęciu nagrywania wydając charakterystyczny dźwięk, zmieniając kolor pulsującej diody na czerwony oraz włączając znacznik REC na ekranie wyświetlacza. Gdy użytkownik, bez wcześniejszego włączenia kamery w tryb czuwania, od razu przesunie czerwony suwak w dół, kamera trzykrotnie wyda charakterystyczny dźwięk, dioda LED również zacznie świecić na czerwono i rozpocznie się nagrywanie. Sygnały (dźwiękowe, świetlne), wydawane w trakcie uruchamiania kamery oraz w trakcie procesu nagrywania są zauważalne zarówno dla funkcjonariusza obsługującego urządzenie jak i asystującego w czynnościach. W przypadku wystąpienia technicznego błędu, powodującego brak nagrywania i zapisywania materiału w pamięci urządzenia, wskaźnik diody LED pulsacyjne świeci w różnych kolorach, w zależności od stanu aparatu. Powyższy fakt powinien być zgłoszony przez funkcjonariuszy policji bezpośrednim przełożonym, a następnie sporządzana jest na tę okoliczność stosowana dokumentacja (notatka służbowa). W dalszej kolejności informacja dotycząca awarii urządzenia przekazywana jest do Wydziału Wspomagającego KMP we W., celem zdiagnozowania i usunięcia usterki.
W dniu 17 września 2021 r. asp. G. P. - asystent Referatu [...] Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W., na potrzeby postępowania skargowego (jednej z osób zatrzymanych w dniu 6 września 2021 r. do kontroli drogowej) dokonał weryfikacji użytkowania w dniu 6 września 2021 r. kamery nasobnej przez obwinionego. Przeprowadzona weryfikacja wykazała niezgodność zapisu sporządzonego w notatce służbowej funkcjonariusza dotyczącej ilości nagranych interwencji z faktyczną ich ilością zarejestrowaną na urządzeniu. Analiza materiału wykazała zarejestrowanych siedem interwencji. O powyższej nieprawidłowości został powiadomiony Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W., który polecił sporządzenie przez funkcjonariusza wyjaśniającej notatki służbowej.
Obwiniony, w notatce służbowej z dnia 4 października 2021 r., odnosząc się do interwencji będącej przedmiotem postępowania skargowego wskazał, że wszystkie interwencje podejmowane w dniu 6 września 2021 r. były nagrywane przy pomocy kamery nasobnej i nie ma on wiedzy z jakiego powodu urządzenie ich nie zarejestrowało.
W toku czynności w sprawie ustalono, że nagrania z kamery nasobnej o nr [...] z dnia 6 września 2021 r., której użytkownikiem była strona nie były zabezpieczane do żadnej sprawy jako dowód (żadna z przeprowadzonych interwencji nie wzbudzała wątpliwości ani nie była związana z przestępstwem bądź wykroczeniem). Tym samym nie było możliwości zabezpieczenia zarejestrowanego materiału audio-video, albowiem okres jego przechowywania na dysku sieciowym (macierzy) wynosi co najmniej 30 dni od dnia zarejestrowania, a następnie jest samoczynnie usuwany przez system. Pomimo usunięcia plików z macierzy istniała natomiast możliwość odczytania niektórych danych, a mianowicie: daty i godziny rozpoczęcia nagrywania, daty i godziny samoczynnego usunięcia nagranego pliku, daty i godziny zapisania pliku, długości pliku (nagrania), typu pliku (usunięte oznaczone jako Deleted), źródła pliku (numer kamery nasobnej przy użyciu której dokonano nagrania), identyfikatora użytkownika - policjanta obsługującego kamerę nasobną, oraz zasad przechowywania danych.
Nagrania zarejestrowane w dniu 6 września 2021 r. kamerą nasobną nr [...] przez stronę to 7 plików video:
. godz. 15.36.24 o długości 00:04:02 minut-usunięte dnia06.10.2021 r. godz.: 18:53:58;
. godz. 14:35:49 o długości 00:07:09 minut - usunięte dnia 06.10.2021 r. godz.: 18:54:00;
. godz. 14:23:35 o długości 00:08:04 minut - usunięte dnia 06.10.2021 r. godz.: 18:53:59;
. godz. 14:17:46 o długości 00:02:39 minut - usunięte dnia 06.10.2021 r. godz.: 18:53:57;
. godz. 14:13:14 o długości 00:03:25 minut - usunięte dnia 06.10.2021 r. godz.: 18:53:58;
. godz. 14:09:49 o długości 00:00:35 minut - usunięte dnia 06.10.2021 r. godz.: 18:53:57;
. godz. 11:08:25 o długości 00:05:19 minut - usunięte dnia 06.10.2021 r. godz.: 18:53:59.
Strona podczas przesłuchania w charakterze obwinionego nie przyznała się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Korzystając z przysługujących uprawnień odmówiła złożenia wyjaśnienia.
W sprawie, w charakterze świadków przesłuchani zostali natomiast – asp. Szt. M. W. (Kierownik Ogniwa [...] Referatu [...] Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W., który w dniu 6 kwietnia 2021 r. rozliczał służbę obwinionego), asp. Szt. M. K. (Kierownik Ogniwa [...[ Referatu [...] Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W.), asp. G. P. (asystent Referatu [...] Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W.), st. sierż. M. S. (referent Ogniwa [...[ Referatu [...] Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W., który w dniu 6 kwietnia 2021 r. pełnił służbę z obwinionym), mł. asp. A. P. (asystent Wydziału Wspomagającego KMP we W., do którego obowiązków służbowych należy m.in. obsługa awarii związanych z działaniem kamer nasobnych i systemu RAW).
Świadek M. W. zeznał, że w dniu 6 kwietnia 2021 r. rozliczał służbę obwinionego, jednak szczegółów nie pamięta. Wskazał natomiast, że funkcjonariusze po każdej zakończonej służbie sporządzają notatkę służbową dotyczącą ilości przeprowadzonych interwencji oraz ilości nagrań kamerą nasobną. Dodatkowo weryfikacji podlega ilość nagrań na urządzeniu, chociaż nie zawsze jest ona adekwatna do wskazań zawartych w notatkach służbowych, bowiem oprogramowanie urządzenia dzieli nagrywaną interwencję po każdych 40 min. jej trwania. Świadek zeznał, że z uwagi na ilość rozliczających się patroli oraz wielość innych obowiązków służbowych, nie jest możliwe szczegółowe weryfikowanie ilości nagranych interwencji, tuż po zakończeniu służby. Nie mniej jednak powyższe sprawdzenie przeprowadzane jest w terminie późniejszym przez wyznaczonego to tej czynności funkcjonariusza.
Świadek M. K. zeznał, że nie pamięta odprawy obwinionego do służby oraz nie posiada wiedzy na temat ewentualnego braku nagrania interwencji przez wymienionego funkcjonariusza. Jak oświadczył, jako kierownik odprawiający funkcjonariuszy do służby nie weryfikuje poprawności działania kamery nasobnej ani faktu włączenia jej przez policjanta w tryb czuwania. Sprawdza urządzenie jedynie pod kątem uszkodzeń mechanicznych. Ponadto dodał, iż funkcjonariusze po zakończonej służbie mają obowiązek sporządzić notatkę służbową na okoliczność ilości przeprowadzonych interwencji oraz wykonanych nagrań kamerą nasobną. Świadek nie pamięta czy obwiniony zgłaszał tego dnia problemy techniczne pobranej do służby kamery nasobnej podkreślając przy tym, że w przypadku jakichkolwiek awarii urządzenia policjanci muszą na tą okoliczność sporządzić notatkę służbową.
Świadek G. P. zeznał, że prawdopodobnie w wyniku skargi, która wpłynęła na czynności realizowane przez funkcjonariusza sierż. szt. M. B., dokonał weryfikacji nagrań z dnia interwencji (6 września 2021 r.). W wyniku powyższego ujawnił brak nagrań sześciu interwencji i na tę okoliczność sporządził stosowną adnotację na notatce służbowej sporządzonej przez sierż. szt. M. B., w której wskazał ilość przeprowadzonych i nagranych interwencji w dniu 6 września 2021 r., a następnie powiadomił o tym fakcie swojego przełożonego. Świadek zeznał, iż nie posiada wiedzy czy obwiniony zgłaszał nieprawidłowości w działaniu kamery, którą pobrał do służby, jednak gdyby tak było powinien sporządzić na tą okoliczność notatkę służbową. Według świadka zdarzają się sytuacje, kiedy funkcjonariusz obsługujący kamerę nasobną włącza ją i jest przekonany o rozpoczętym nagrywaniu, jednak po czasie okazuje się, że nagranie nie zostało zarejestrowane. Każdy ujawniony przypadek awarii urządzenia jest weryfikowany i podejmowane są dalsze działania mające na celu ustalenie przyczyny i usunięcie usterki.
Z kolei z godnie z relacją świadka M. S., w dniu 6 kwietnia 2021 r. przeprowadził on wraz z obwinionym 13 interwencji i według jego wiedzy i przekonania wszystkie interwencje były nagrywane za pomocą pobranej do służby kamery nasobnej. Jak zeznał, za każdym razem przy rozpoczęciu nagrywania słyszalny był charakterystyczny dźwięk oraz następowała zmiana koloru diody z żółtej na czerwoną. Analogicznie urządzenie wydawało komunikaty przy zakończeniu nagrywania - dźwięk i zmiana koloru diody. Odnosząc się do kontroli drogowej, na którą wpłynęła skarga, świadek zeznał, że sierż. szt. M. B. asystował mu podczas przeprowadzania czynności służbowych. Widział i słyszał jak sierż. szt. M. B. włączył kamerę w tryb nagrywania. Podkreślił, że był słyszalny charakterystyczny komunikat dźwiękowy dla tej czynności oraz zmienił się kolor diody z żółtej na czerwoną. O fakcie braku rejestracji interwencji dowiedział się dopiero podczas prowadzonego postępowania skargowego. Świadek zeznał, że w przypadku wystąpienia awarii urządzenia, w pierwszej kolejności podejmuje próbę resetowania urządzenia, a gdy powyższe nie przynosi rezultatu powiadamia o zaistniałej sytuacji przełożonego i wraca do jednostki celem wymiany urządzenia na nowe, sprawne. Według świadka, niejednokrotnie zdarzały się sytuacje, że policjant włączał kamerę, a urządzenie nie rejestrowało interwencji.
W dniu 17 listopada 2021 r. rzecznik dyscyplinarny zakończył postępowanie dowodowe, wydając na tę okoliczność stosowne postanowienie, zaś orzeczeniem nr 38 z dnia 30 listopada 2021 r. Komendant Miejski Policji uznał obwinionego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia.
Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr 9 z dnia 16 lutego 2022 r. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.
W dniu 25 lutego 2022 r. Komendant Miejski Policji, postanowieniem nr 20 uchylił postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych, a następnie zwrócił akta postępowania rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu ponownego rozstrzygnięcia sprawy w myśl oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji nr 9 z dnia 16 lutego 2022 r. wydanym po rozpatrzeniu odwołania.
W toku prowadzonych czynności dowodowych, w dniu 3 marca 2022 r. ponownie przesłuchano w charakterze świadka st. sierż. M. S. celem ustalenia okoliczności wskazanych przez obwinionego w notatce służbowej z dnia 4 października 2021 r. Świadek zeznał, że na czas prowadzenia kontroli drogowej wobec kierującego pojazdem m-ki [...] o nr rej.[...], obwiniony przekazał mu kamerę nasobną, która została mu wydana do służby. Urządzenie działało prawidłowo i całość interwencji była rejestrowana. Następnie, po zakończeniu wykonywanych czynności przekazał kamerę z powrotem dowódcy patrolu. Z tego co sobie przypominał, była to jedyna taka sytuacja (przekazanie kamery) podczas całej służby. Jak zeznał świadek, nie przypomina sobie sytuacji aby podczas innych służb użytkownik kamery przekazywał mu urządzenie na czas wykonywania przez z niego czynności służbowych, a także sytuacji aby to on, będąc użytkownikiem kamery przekazywał ją innemu policjantowi z patrolu.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, strona dwukrotnie była wezwana do przesłuchania w charakterze obwinionego, tj. w dniach 7 i 22 marca 2022 r., na które się jednak nie stawiła przedłużając zwolnienie lekarskie.
W sprawozdaniu z dnia 11 kwietnia 2022 r. z postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko obwinionemu rzecznik dyscyplinarny uznał, że zebrany materiał dowody potwierdził popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia naruszenia dyscypliny służbowej. Wskazując na powyższe, rzecznik dyscyplinarny wniósł o wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej upomnienia. Zdaniem rzecznika, kara upomnienia będzie adekwatna do stopnia zawinienia mając na uwadze dotychczasową służbę obwinionego, jego opinię służbową, a także fakt, że brak jednego z nagrań uniemożliwił jego wykorzystanie w rozpoznania skargi z dnia 6 września 2021 r., jaką złożył jedna z osób zatrzymanych do kontroli drogowej przez patrol z udziałem obwinionego.
Uzasadniając wydane orzeczenie nr 19 z dnia 15 kwietnia 2022 r. na mocy którego uznano obwinionego winnym zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej oraz wymierzono mu karę upomnienia organ I instancji stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że obwiniony, realizujący czynności służbowe w dniu 6 września 2021 r. wobec kierujących pojazdami na trasie rejonu służbowego, nie dopełnił obowiązku rejestracji wykonywanych czynności służbowych przy użyciu posiadanej kamery nasobnej. Tego dnia przeprowadził łącznie 13 interwencji, z których jedynie 7 odnotowano w systemie RAW jako zarejestrowane przy użyciu kamery nasobnej. Jak podkreślił, parametry nagrań pozwalają stwierdzić, iż nagrana została pierwsza interwencja, następnie brak jest informacji o kolejnych 6, po czym system wykazał ostatnie 6 interwencji przeprowadzonych tego dnia. Organ uznał, że obwiniony w sposób nieumyślny dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej albowiem nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego poprzez niezachowanie wymaganej w danych okolicznościach ostrożności, dopuścił się jego popełnienia. Obwiniony, naruszył reguły związane z obsługą kamery nasobnej polegające na niewłaściwym kontrolowaniu jej działania, które skutkowało brakiem rejestracji sześciu interwencji. Dodał, że brak nagrania kontrolo drogowej podjętej wobec kierującego pojazdem marki [...] uniemożliwił ocenę postepowania funkcjonariuszy w toku prowadzonego postępowania skargowego.
Zdaniem organu, w sprawie należało przyjąć, że na obwinionym jako na użytkowniku kamery nasobnej ciążył obowiązek rejestrowania interwencji. Obowiązek ten organ wywiódł z Karty opisu stanowiska pracy przyjętej do stosowania przez stronę w dniu 17 grudnia 2020 r., w myśl której, do jej obowiązków należało między innymi rejestrowanie interwencji kamerami nasobnymi zgodnie z instrukcją i polityką bezpieczeństwa systemu RAW 8.1 ppkt 10). Nadto również, z treści decyzji nr 80/2021 Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 24 sierpnia 2021 r. w sprawie wprowadzania w życie Polityki Ochrony Danych Osobowych Przetwarzania w Ramach Eksploatacji Przez Policję Systemu Rejestracji Audio-Wideo (RAW) oraz realizacji zadań i obowiązków wynikających z przetwarzania danych osobowych w RAW. W nawiązaniu do treści tej decyzji organ I wskazał, że użytkownikiem kamery nasobnej jest funkcjonariusz Policji, któremu między innymi wydano na wyposażenie do służby kamerę nasobną. Organ I instancji zwrócił uwagę również na wymienione w treści tej decyzji zadania użytkownika kamery nasobnej, w tym w szczególności, obowiązek każdorazowego rejestrowania kamerą nasobną podjętych interwencji w miejscu publicznym i niepublicznym (bezwzględnie od momentu jej rozpoczęcia do zakończenia).
Organ I instancji zeznania świadka st. sierż. M. S. uznał za niewiarygodne. Uzasadniając to stanowisko organ wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego, w zakresie informacji dotyczącej przekazania kamery nasobnej st. sierż. M. S. na czas trwania kontroli drogowej przeprowadzonej wobec kierującego pojazdem m-ki [...] o nr rej.[...], wykazała rozbieżności w treści zeznań tego świadka. Podczas przesłuchania w dniu 22 października 2021 r. st. sierż. M. S. zeznał, że widział i słyszał jak obwiniony, w trakcie realizowanej kontroli drogowej wobec kierującego pojazdem m-ki [...], włącza kamerę w tryb nagrywania. Z kolei podczas przesłuchania w dniu 3 marca 2022 r. zeznał, że podczas tej konkretnej interwencji, dowódca patrolu - obwiniony, przekazał mu kamerę nasobną. Świadek pamięta powyższą sytuację, nie pamiętając przy tym żadnej innej tożsamej.
Zdaniem organu, z uwagi na niespójność zeznań świadka st. Sierż. M. s. nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy rzeczywiście doszło do przekazania kamery nasobnej przez obwinionego.
Organ I instancji wskazał, że jak ustalono w trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego strona przebywała na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od dnia 5 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. W nawiązaniu do powyższego podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 135f ust. 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.; dalej: u.o.p.) choroba obwinionego stwierdzona zwolnieniem lekarskim usprawiedliwia nieobecność tej osoby podczas czynności objętych danych postępowaniem przez okresy nie dłuższe niż łącznie 14 dni w ciągu całego postępowania dyscyplinarnego. Usprawiedliwienie nieobecności z powodu choroby za każdy następny jej okres wymaga przedstawienia zaświadczenia wystawionego przez lekarza uprawnionego do wystawiania zaświadczeń potwierdzających niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie karne. Jak podniósł na tle tej argumentacji organ I instancji, obwiniony nie dostarczył wskazanego zaświadczenia, a tym samym niestawiennictwo w dniu 7 oraz 24 marca 2022 r. uznać należy za nieusprawiedliwione.
Zdaniem organu, wymierzenie obwinionemu dyscyplinarnej kary upomnienia jest adekwatne do rodzaju i okoliczności zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, a ponadto spełni swój cel zapobiegawczy i wychowawczy.
Jako podstawę prawną tego orzeczenia organ powołał art. 135j ust. 1 pkt 2 u.o.p.
W odwołaniu od tego orzeczenia obwiniony zarzucił:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu przy tych ustaleniach notatek służbowych w sprawie awarii kamer nasobnych, również w dniu 6 września 2021 r.;
2) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to przepisów art. 317 k.p.k. w zw. z przepisami art. 135i ust. 1, ust. 5 i ust. 6 u.o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na pozbawieniu skarżącego, przebywającego na zwolnieniu lekarskim, prawa do złożenia wyjaśnień oraz do zapoznania się z materiałami postępowania i złożenia wniosków dowodowych;
3) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisów art. 134h ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji poprzez wymierzenie skarżącemu rażąco surowej kary dyscyplinarnej, podczas gdy w ocenie skarżącego brak ku temu uzasadnionych podstaw.
Nadto obrońca obwinionego wniósł o przeprowadzenie dowodów z:
- notatek służbowych kierowanych do Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji we W. w sprawie nieprawidłowego działania kamer nasobnych,
- ogłoszenia opublikowanego w siedzibie Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji we W. , na okoliczność wadliwego działania kamer nasobnych przekazanych do eksploatacji funkcjonariuszom tej jednostki, w tym obwinionemu,
- zwolnień lekarskich skarżącego, którego pozbawiono prawa do zapoznania się z aktami postępowania, złożenia wyjaśnień oraz wniosków dowodowych,
- zeznań wszystkich policjantów oraz policjantek Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji we W. na okoliczność nieprawidłowego działania kamer nasobnych przekazanych do eksploatacji tym funkcjonariuszom, w tym kamery przekazanej skarżącemu,
- dokumentów znajdujących się w aktach osobowych obwinionego.
Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr 23 z dnia 14 czerwca 2022 r., wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 u.o.p. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji. Organ II instancji stwierdził, że pomimo tego, że obwiniony na czas jednej interwencji przekazał kamerę nasobną st. sierż. M. S., to nie miało to wpływu na sposób popełnienia przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego. Obwiniony cały czas pozostawał użytkownikiem kamery nasobnej i na nim ciążył obowiązek każdorazowego rejestrowania kamerą nasobną podjętych interwencji w miejscu publicznym i niepublicznym, bezwzględnie od momentu jej rozpoczęcia do zakończenia.
W orzeczeniu tym podkreślono, że obwiniony był przygotowany do wykonywania obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku w sposób merytoryczny i zgodny z wymogami.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że obwiniony w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego miał możliwość wypowiedzenia się, jednak odmówił złożenia wyjaśnień. Zwrócił uwagę, że skarżący został dwukrotnie wezwany na ponowne przesłuchanie w charakterze obwinionego (w dniach 7 i 24 marca 2022 r.) i zapoznanie się z materiałami sprawy (w dniu 24 marca 2022 r.). Obwiniony nie stawił się w wyznaczonych terminach, tym samym, zrezygnował z udziału w tych czynnościach. Odnosząc się do kwestii przebywania obwinionego na zwolnieniu lekarskim organ przytoczył treść art. 135i ust. 4 u.o.p. i podniósł, ze obwiniony nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego przez lekarza uprawnionego w rozumieniu tego przepisu.
Stwierdził również, że fakt zgłaszania awarii kamer nasobnych przez wielu innych funkcjonariuszy w różnych terminach nie związanych bezpośrednio z rozpatrywaną sprawą pozostaje bez znaczenia dla meritum sprawy. Obwiniony w czasie mającym znaczenie dla postępowania pobrał do służby kamerę nasobną a po zakończonej służbie nie zgłosił w formie notatki służbowej o jakiejkolwiek niesprawności otrzymanej kamery.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 pkt 1 u.o.p. organ wskazał, że obwinionemu została wymierzona najłagodniejsza kara, jaką można wymierzyć funkcjonariuszowi Policji za popełnione przewinienie dyscyplinarne. Podkreślił, że obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne z winy nieumyślnej i wykazał to w toku postępowania. Uznał, że obwiniony nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, poprzez niezachowanie wymaganej w danych okolicznościach ostrożności dopuścił się jego popełnienia. Obwiniony naruszył reguły postępowania związane z obsługą kamery nasobnej poprzez niewłaściwe nadzorowanie jej działania oraz (w jednym przypadku) poprzez brak nadzorowania jej działania.
Zdaniem organu II instancji, wymierzona obwinionemu kara upomnienia nie jest rażąco surowa.
Zgłoszone przez stronę wnioski dowodowe organ ocenił jako niezasługujące na uwzględnienie. Zwolnienia lekarskie obwinionego obejmujące okres, w którym wyznaczone zostały terminy przesłuchania strony w charakterze obwinionego oraz termin umożliwiający mu zapoznanie się z materiałami postępowania dyscyplinarnego, znajdują się w aktach sprawy i zostały ocenione pod kątem dowodowym (wcześniej ustosunkowano się do tej kwestii).
W sprawie wniosku dowodowego z notatek służbowych kierowanych do Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W. dotyczących nieprawidłowego działania kamer nasobnych, organ II instancji przedstawił już wcześniej swoje stanowisko, które w całości podtrzymuje. Nadto w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia dopuszczenie dowodu w postaci ogłoszenia opublikowanego w siedzibie Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W. na okoliczność wadliwego działania kamer nasobnych przekazanych do eksploatacji funkcjonariuszom tej jednostki z uwagi na to, że treść wymienionego ogłoszenia m.in. wskazuje i jednocześnie obliguje policjantów do prawidłowego włączania kamer, ponieważ prawdopodobną przyczyną zawieszania się kamer jest ich uruchamianie bezpośrednio suwakiem z pominięciem włączania kamer za pomocą przycisku. Ogłoszenie to nie ma wartości dowodowej istotnej z punktu widzenia meritum postępowania i nie ma związku z zachowaniem obwinionego w trakcie popełnienia przez niego przewinienia dyscyplinarnego.
Wniosek dowodowy z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego także nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ dokumenty tam znajdujące się nie mają związku z okolicznościami popełnienia przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego w dniu 6 września 2021 r.
Organ uznał, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy również wniosek dowodowy w postaci zeznań wszystkich policjantów oraz policjantek Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W. na okoliczność nieprawidłowego działania kamer nasobnych przekazanych do eksploatacji tym funkcjonariuszom, w tym kamery przekazanej skarżącemu. Fakt pojawiania się nieprawidłowości w działaniu kamer nasobnych użytkowanych przez wielu innych funkcjonariuszy w różnych terminach nie związanych bezpośrednio z rozpatrywaną sprawą, pozostaje bez znaczenia dla meritum sprawy. Przesłuchanie wielu funkcjonariuszy w charakterze świadków, z których żaden z nich nie uczestniczył bezpośrednio w zdarzeniu związanym z prowadzonym postępowaniem i nie ma jakiejkolwiek merytorycznej wiedzy co do okoliczności tego zdarzenia, byłoby działaniem nieuzasadnionym i pozbawionym podstaw faktycznych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych i niekompletnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonych orzeczeń, w których organy obu instancji ustaliły, że:
- skarżącemu doręczono decyzję nr 80/2021 Komendanta Miejskiego Policji z dnia 24 sierpnia 2021 r. w sprawie wprowadzenia w życie Polityki Ochrony Danych Osobowych Przetwarzania w Ramach Eksploatacji przez Policję Systemu Rejestracji Audio-Wideo (RAW) oraz realizacji zadań i obowiązków wynikających z przetwarzania danych osobowych w RAW, podczas gdy z akt sprawy nie wynika fakt doręczenia stronie tej decyzji a strona zaprzecza temu, jakoby została zobowiązana do rejestrowania za pomocą kamery nasobnej wszystkich interwencji;
- przekazana skarżącemu kamera nasobna działała prawidłowo, podczas gdy z treści notatek służbowych wynikają awarie kamer nasobnych, również w dniu 6 września 2021 r.;
2) art. 317 k.p.k. w zw. z art. 135i ust. 1, ust. 5 i ust. 6 u.o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na pozbawieniu skarżącego, przebywającego na zwolnieniu lekarskim, prawa do złożenia wyjaśnień oraz do zapoznania się z materiałami postępowania i złożenia wniosków dowodowych;
3) art. 134h u.o.p. poprzez wymierzenie skarżącemu rażąco surowej kary dyscyplinarnej, podczas gdy skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za brak rejestracji wszystkich podejmowanych przez siebie interwencji w sytuacji gdy skarżący nie był do tego zobowiązany (decyzję Komendanta Miejskiego Policji nr 80/2021 doręczono skarżącemu dopiero w dniu 11 września 2021 r.) a kamera nasobna wydana skarżącemu w dniu 6 września 2021 r. nie działała prawidłowo.
Na tle sformułowanych w skardze zarzutów oraz ich argumentacji skarżący wniósł o:
1) uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji z dnia 15 kwietnia 2022 r.;
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych;
3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu na okoliczność daty zapoznania się skarżącego z decyzja Komendanta Miejskiego Policji nr 80/2021 r., co miało miejsce w dniu w dniu 11 września 2021 r., tj. pięć dni po zarzucanym skarżącemu przewinieniu służbowemu.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że od dnia 5 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim. Nie mógł zatem tak w dniu 7 marca 2022 jak i 24 marca 2022 r. składać wyjaśnień w sprawie. Zdaniem strony, wydanie zaskarżonego orzeczenia z pominięciem przesłuchania skarżącego oraz z pominięciem umożliwienia mu zapoznania się z aktami postępowania i złożenia wniosków dowodowych, uniemożliwiło Komendantowi Miejskiemu Policji dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych.
Następnie skarżący podnosił, że skoro zapoznał się z treścią decyzji Komendanta Miejskiego Policji nr 80/2021 dopiero w dniu 11 września 2021 r., to w dniu zdarzenia (6 września 2021 r.) nie obowiązywały go jeszcze wynikające z tej decyzji obowiązki.
Zdaniem wnoszącego skargę, poczynione w sprawie ustalenia faktyczne z których wynika, że kamery nasobne działały prawidłowo nie znajduje żadnego oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Jak podniósł skarżący, notatki służbowe dotyczące usterek (zacinania się kamer) były wielokrotnie sporządzane i przekazywane przełożonym skarżącego, którzy następnie przekazywali notatki wraz z kamerami Naczelnikowi Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji we W.
Niezależnie do tych zarzutów, z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że orzeczona wobec niego kara dyscyplinarna jest rażąco surowa i nieadekwatna do zarzucanego mu czynu. Strona wyraziła przekonanie, że brak zapisu na kamerze z dnia 6 września 2021 r. spowodowany został wadliwym i niestabilnym funkcjonowaniem kamery nasobnej i nie miał wpływu na prawidłowość i rzetelność prowadzonych przez skarżącego interwencji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. wskazał, że ustawa o Policji w zasadzie całościowo uregulowała zasady odpowiedzialności i tryb postępowania dyscyplinarnego. W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się jedynie odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego (co do określonych czynności procesowych). Żaden z przepisów ustawy o Policji nie odsyła natomiast do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które w tym przypadku w ogóle nie mają zastosowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 317 kodeksu postępowania karnego organ wyjaśnił, że przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym, bowiem w tym zakresie ustawa o Policji zawiera wyczerpującą regulację w art. 135f. Rozwijając ten wątek organ wskazał na treść ust. 10 art. 135f u.o.p. i podniósł, że skarżący nie dostarczył zaświadczenia lekarskiego, o jakim mowa w tym przepisie, zatem jego niestawiennictwo przy czynnościach wyznaczonych w dniach 7 i 24 marca 2022 r. uznać należy za usprawiedliwione. Tym samym, zarzut pozbawienia skarżącego prawa do złożenia wyjaśnień, zapoznania z materiałami postępowania i złożenia wniosków dowodowych jest chybiony.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134h u.o.p. organ wskazał, że wymierzona skarżącemu kara dyscyplinarna upomnienia jest adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary. Zaznaczył przy tym, że upomnienie jest najłagodniejszą z kar wymienionych w katalogu z kar określonych w art. 134 u.o.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Takim przepisem szczególnym jest art. 138 ustawy o Policji (dalej: u.o.p.), według którego od orzeczenia i postanowienia kończących postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Przedmiotem skargi jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu nr 23 z dnia 14 czerwca 2022 r., wydane na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 u.o.p. i utrzymujące w mocy orzeczenie nr 19 Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 15 kwietnia 2022 r. o uznaniu skarżącego winnym zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzające mu karę upomnienia.
W toku postępowania dyscyplinarnego skarżący został obwiniony o to, że w dniu 6 września 2021 r. we W. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że w trakcie sześciu interwencji własnych realizowanych wobec kierujących pojazdami na trasie rejonu służbowego F./P., nie dokonał rejestracji wykonywanych czynności służbowych przy użyciu kamery nasobnej, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 u.o.p. w związku z wytycznymi opisanymi w decyzji nr 80/2021 Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 24 sierpnia 2021 r. w sprawie wprowadzenia w życie Polityki Ochrony Danych Osobowych Przetwarzanych w Ramach Eksploatacji przez Policję Systemu Rejestracji audio-Wideo (RAW) oraz realizacji zadań i obowiązków wynikających z przetwarzania danych osobowych w RAW.
Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy o Policji. Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Policji została kompleksowo uregulowana w rozdziale 10 tej ustawy. Celem postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec policjanta jest rozstrzygnięcie, czy ponosi on odpowiedzialność za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Dla pociągnięcia funkcjonariusza policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, że zarzucane przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, przy czym może tu wchodzić w grę także wina nieumyślna.
W ramach uwag wstępnych wymaga również odnotowania, że sformułowanie ostatecznych ocen w zakresie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego wymaga zebrania materiału dowodowego, w oparciu o który będzie możliwe odtworzenie stanu faktycznego obejmującego weryfikowane zachowanie policjanta - art. 135e ust. 1 u.o.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2022 r. akt III OSK 5260/21). Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (art. 135g ust. 1 u.o.p.). Podstawą wydanego orzeczenia dyscyplinarnego jest cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (art. 135j ust.1 u.o.p.).
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga ponownego przeanalizowania pod kątem okoliczności istotnej z punktu widzenia zarzucanego stronie przewinienia dyscyplinarnego, a mianowicie tego, czy skarżącemu można przypisać winę nieumyślną w związku z odnotowanym faktem braku zarejestrowania na kamerze nasobnej wydanej stronie do patrolu drogowego w dniu 6 września 2021 r. sześciu interwencji drogowych.
Niewątpliwym jest, że w dniu 2021 r. skarżący pełnił służbę w patrolu drogowym oraz że przy rozpoczęciu tej służby wydana mu została kamera nasobna. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom (do których Sąd odniesie się jeszcze na dalszym etapie rozważań) niewątpliwym dla Sądu jest również to, że w dacie zdarzenia do obowiązków służbowych skarżącego należało rejestrowanie kamerą nasobna interwencji drogowych, a w razie dostrzeżonej awarii tego sprzętu sporządzenie notatki o występujących problemach.
Warto w tym miejscu również odnotować, że fakt braku zarejestrowania na wydanej skarżącemu kamerze nasobnej sześciu interwencji z tego dnia został ujawniony w wyniku przejrzenia zapisów na tej kamerze , w związku ze skargą jednej z osób zatrzymanych w dniu 6 września 2021 r. do kontroli drogowej przez patrol drogowy z udziałem skarżącego.
Bazując na zebranym w postępowaniu dyscyplinarnym materiale dowodowym sprawie uznano, skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne z winy nieumyślnej, albowiem nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, na skutek niezachowania wymaganej w danych okolicznościach ostrożności, naruszył reguły postępowania związane z obsługą kamery nasobnej poprzez niewłaściwe nadzorowanie jej działania oraz (w jednym przypadku) poprzez brak nadzorowania jej działania.
Zdaniem Sądu, w świetle sygnalizowanego już na wstępie, a wynikające z art. 135g ust. 1 u.o.p. obowiązku rozważania okoliczności przemawiających zarówno na niekorzyść jak i na korzyść obwinionego uprawnia do wniosku, że w sprawie zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób jednostronny (wyłącznie na niekorzyść strony), nie poddano bowiem głębszej analizie okoliczności wynikających z treści zeznań niektórych świadków w kwestii dotyczącej obsługi oraz awaryjności kamer nasobnych używanych przez Policję, a także, sposobu ujawniania wad tego sprzętu.
Mowa tu w szczególności o zeznaniach świadka G. P. (protokół przesłuchania z dnia 21 października 2021 r.), który pytany o wiedzę o awariach kamer nasobnych oraz o tym na czym te ewentualne awarie polegają, zeznał, że urządzenia te generują różnego rodzaju problemy i awarie, które nie zawsze są ujawniane (zdarza się uchybienie/awaria ujawnia się na poziomie zabezpieczania nagrania do jakiegoś postępowania). Jak zeznał ten świadek, aktualnie zagadnienie związane z awariami kamer i ewentualnymi nieprawidłowościami w ich wykorzystywaniu jest objęte szczególnym nadzorem ze strony każdego policjanta z kadry kierowniczej wydziału, niemniej jednak zdarzają się sytuacje kiedy (!) nie można dojść dlaczego jakaś interwencja nie była nagrana. Jak równie stwierdził ten świadek: "Na pewno zdarzają się sytuacje, kiedy ciężko doszukiwać się winy policjanta, który wykorzystuje wydaną mu kamerę. Czasem zdarza się, że dowiaduje się on o braku jakiegoś nagrania dopiero na etapie jakiegoś innego postępowania w późniejszym czasie".
Co równie istotne, G. P. zapytany o to czy posiada wiedzę, "czy funkcjonariusz, który powinien włączyć kamerę w tryb nagrywania odpowiedział: "w przypadku rozpoczęcia nagrywania kamera wydaje charakterystyczny dźwięk, zmienia się kolor diody, następnie jakiś czas widać nagrywaną interwencję na ekranie urządzenia, które po kilku chwilach jest samoczynnie wygaszane – ekran wyłącza się."
Jak przede wszystkim należy wnosić z treści zeznań tego świadka (co w ogóle nie zostało wzięte pod uwagę w sprawie), możliwe są przypadki, kiedy nie jest wiadome z jakiego powodu kamera nasobna nie nagrała określonego nagrania. Ten wątek natomiast został pominięty milczeniem organów w sprawie, chociaż wymagał pogłębionej analizy, także ze względu na treść notatki służbowej skarżącego z dnia 4 października 2021 r., w której skarżący oświadczył: "Z tego co pamiętam to interwencja była nagrywana tak samo jak każda inna w tym dniu. Nie mam pojęcia dlaczego nie ma zapisu na kamerze z tej interwencji, już niejednokrotnie funkcjonariusze Policji pisali notatki z usterek, awarii kamer i do dnia dzisiejszego nie ma odpowiedzi dlaczego tak się dzieje."
W świetle stawianego stronie zarzutu, a także złożonych przez nią wyjaśnień w notatce służbowej z dnia 4 października 2021 r. pogłębionej analizy ze strony organów zabrakło także w odniesieniu do tego, co zeznał świadek A. P., który zajmuje się obsługą awarii związanej z działaniem kamer nasobnych i systemu RAW. Świadek ten zapytany o to, jak ocenia jakość działania kamer zarówno w wydziale prewencji, jak i ruchu drogowego Komendy Policji we W. zeznał, że "[...] największe problemy przysparzają kamery wykorzystywane przez ruch drogowy. Funkcjonariusze zgłaszają problemy z zawieszaniem się urządzeń oraz zwracają uwagę na problemy z bateriami kamer nasobnych". Rozwijając ten wątek świadek wskazał, że: "każdorazowo staramy się niezwłocznie zweryfikować opisywane awarie, a w przypadku ich potwierdzenia, zgłaszamy awarię do firmy serwisującej system RAW, która to odpowiedzialna jest za usunięcie usterki. Zdarzają się również sytuacje, kiedy w trakcie weryfikacji nie potwierdziliśmy zgłaszanej awarii".
Świadek ten dodał, że "w ostatnim czasie wzrosła ilość awarii zgłaszanych przez ruch drogowy". Czego nie można przy analizie zeznań tego świadka pominąć, zdaniem tego świadka wątpliwym jest aby prawidłowo działająca kamera, tj. wydająca wszystkie charakterystyczne komunikaty, nie nagrała zapisu. Ale jednocześnie, świadek ten zapytany o to, czy możliwym jest aby funkcjonariusz, któremu została wydana do służby kamera i który był przekonany, że nagrał wszystkie swoje interwencje, a przekonanie jego wynikało z faktu, iż kamera powiadamiała go charakterystycznym dźwiękiem wydawanym zarówno w momencie uruchamiania z trybu czuwania w tryb nagrywania oraz zmianą diody z pomarańczowej na czerwoną w momencie rozpoczęcia nagrywania (przy uruchomieniu obrazu ekranu z chwilą rozpoczęcia nagrywania) oraz z czerwonej na pomarańczową w chwili zakończenia nagrywania, w istocie nie nagrał interwencji, świadek odpowiedział: " nie jestem w stanie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ nie jestem w stanie, aż tak szczegółowo weryfikować działania kamer".
Podobnie, definitywnej i jednoznacznie wykluczającej ewentualne wątpliwości w sprawie nie był w stanie udzielić ten świadek zapytany o to, czy możliwym jest aby urządzenie nagrało tylko część interwencji, w tym na przykład pierwszą, później nie nagrało kilku kolejnych, a następnie nagrało kolejne. Odpowiadając na to pytanie, tak przecież adekwatne do stanu faktycznego sprawy, świadek ten odpowiedział: "wątpliwym jest aby mogło się tak stać, ale nie mam aż tak dużego doświadczenia w obsłudze tych urządzeń, tzn. nigdy nie miałem do czynienia z taką sytuację. Zazwyczaj kamery, które są zgłoszone jako awaryjne wykazują różne objawy uszkodzenia zarówno mechaniczne, jak i w oprogramowaniu. Przykładowo piszczą lub miga dioda, czy też mają problem z uruchomieniem. O ile pamiętam, nie zdarzyła się sytuacja aby przy wykonywaniu przeze mnie testowych nagrań doszło do sytuacji kiedy kamera działała poprawnie komunikując zmianę trybów pracy w sposób właściwy, a później nie było tych nagrań testowych."
Warto odnotować, że awaryjność kamer nasobnych potwierdził także w swoich zeznaniach świadek M. K. Jak zeznał: "Na pytanie czy posiadam wiedzę, czy często zdarza się, że ujawniane są jakiekolwiek awarie kamer i ewentualnie na czym one polegają odpowiadam, iż często takie występują i zazwyczaj wynikają z zawieszania się, nie uruchamiają się w momencie przyciśnięcia przycisku nagrywania czynności oraz nie rzadko występuje problem ze zgraniem nagrań z urządzenia do stacji dokującej, gdzie przechowywane są nagrania (tzw. macierzy). Na pytanie, czy posiadam wiedzę, aby ewentualna nieprawidłowa praca kamery nasobnej mogła spowodować nienagranie interwencji odpowiadam, iż tak, mogła zaistnieć taka przyczyna nagrania."
Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie zostało wykazane ponad wszelką wątpliwość, że nieprawdopodobną jest sytuacja, żeby kamera nasobna sygnalizująca prawidłowe funkcjonowanie nie nagrała zapisu. Wprawdzie, w zeznaniach świadka A. P. można dostrzec wyrażaną w tym zakresie wątpliwość, niemniej, nie można nie zauważyć jednocześnie sygnalizowanego przez tę osobę zastrzeżenia, że nie ma ona aż tak dużego doświadczenia w obsłudze tych urządzeń (tzn. nigdy nie miał do czynienia z taką sytuacją) by odpowiedzieć na pytanie o możliwość częściowego jedynie nagrania interwencji, czy tego, że nie jest ona w stanie odpowiedzieć na pytanie odnośnie do tego, czy kamera sygnalizująca (charakterystycznym dźwiękiem i kolorem diody) prawidłowe funkcjonowanie mogła nie nagrać zapisu z uwagi na to, że jak zeznał świadek "nie jest on w stanie, aż tak szczegółowo weryfikować kamer".
Trzeba w tym miejscu dodać, że jak wynika z akt sprawy i co potwierdzają zeznania wymienionych świadków, problem wadliwego funkcjonowania kamer nasobnych będących na wyposażeniu funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji we W. był faktem znanym dla tego środowiska. Tym bardziej budzi zastrzeżenia Sądu to, dlaczego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym w sprawie skarżącego zupełnie pomięto przy ocenie stanie faktycznego kwestię awaryjności kamer nasobnych używanych przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji oraz nie rozważono, czy tego rodzaju przyczyna nie mogła stanowić źródła braku nagrania sześciu interwencji drogowych podczas patrolu drogowego, jaki skarżący pełnił w dniu 6 września 2021 r. (o czym na tym etapie sprawy skład orzekający w żaden sposób nie przesądza). Zdaniem Sądu, jakkolwiek zgodzić się należy z wyrażonym w zaskarżonym orzeczeniu stanowiskiem, że notatki służbowe w sprawie różnego rodzaju awarii kamer nasobnych użytkowanych (w różnych terminach) przez innych funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W. nie mają bezpośredniego związku z rozpatrywaną sprawą, to jednak nie można nie zauważyć, że kwestia zgłaszanych przez funkcjonariuszy policji zastrzeżeń co do niezawodności funkcjonowania wydawanych im kamer nasobnych nie miała charakteru jednorazowego przypadku. Sąd oczywiście dostrzega znajdujące się w aktach sprawy pismo (bez daty) z którego wynika, że z analiz Administratora Technicznego kamery wynika, że w większości kamery zawieszają się w przypadku nagrywania interwencji bez włączonego trybu czuwania (suwakiem), niemniej, akta sprawy nie pozwalają na zweryfikowanie, czy istotnie awaryjność kamer nasobnych używanych w Komendzie Miejskiej Policji we W. miało swoje wyłączne i pierwotne źródło w wadliwym uruchamianiu kamer nasobnych. Co wymaga zwrócenia uwagi, w końcowej części tego pisma, z uwagi na fakt, że firmie L. sp. z o.o. nie udało się wyjaśnić przyczyn zawieszania się kamer w Wydziale Ruchu Drogowego KMP we W. Jak wynika z treści wspomnianego pisma, ustalono jedynie ("w obliczu ostatnio przeprowadzonych testów") prawdopodobieństwo zawieszania się kamer z uwagi na ich nieprawidłowe włączanie.
Skarżącego obarczono odpowiedzialnością za brak zarejestrowania wszystkich interwencji drogowych z dnia 6 września 2021 r. zakładając sprawność wydanej mu tego dnia do służby kamery nasobnej tylko na tej podstawie, że nie złożył on notatki służbowej wskazującej na wadliwe działanie sprzętu, pomijając jednocześnie ewentualne przyczyny takiego stanu rzeczy, jakie można potencjalnie wywodzić z treści notatki służbowej skarżącego z dnia 4 października 2021 r., sporządzonej na okoliczność złożenia skargi na patrol drogowy, w której to notatce obwiniony stwierdził, że z tego co pamięta, interwencja dotycząca osoby kierującej pojazdem marki [...], który przekroczył dopuszczalną prędkość, była nagrywana jak każda inna w tym dniu. Tymczasem, postępowanie dowodowe przeprowadzone pod kątem tego, czy możliwe jest by kamera nasobna sygnalizująca prawidłowe funkcjonowanie nie nagrała zapisu nie doprowadziło do jednoznacznych ustaleń w tym zakresie.
W ocenie Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy za mało przekonywujący uznać należy argument, że zarówno przed zdarzeniem jak i po dniu 6 września 2021 r. nie odnotowano żadnej informacji o awarii kamery nasobnej nr [...]. Po pierwsze, z akt sprawy nie wynika, by stanowisko organów w tym zakresie poprzedzone zostało postępowaniem dowodowym ukierunkowanym w szczególności na sprawdzenie czy ilość interwencji drogowych nagranych przy użyciu tej kamery, ujawniona w notatkach służbowych policjantów sporządzonych po dniu 6 września 2021 r., odpowiada rzeczywistym zapisom na kamerze. Po drugie, z zeznań świadka G. P. należy wnosić, że zdarzają się sytuacje kiedy to uchybienie/awaria ujawnia się dopiero na poziomie zabezpieczania nagrania do jakiegoś postępowania.
Po trzecie, trzeba zauważyć, że zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym przez skarżącego w notatce służbowej z dnia 4 października 2021 r. sporządzonej w związku z postępowaniem skargowym, kamera nasobna jakiej skarżący używał podczas patrolu drogowego w dniu 6 września 2021 r nagrywała wszystkie interwencje z tego dnia. Zacytowany wcześniej fragment zeznań świadka G. P., który oświadczył, że zdarzają się sytuacje kiedy nie można dojść dlaczego jakaś interwencja nie była nagrana nie został w ogóle wzięty pod uwagę przy ocenie stanu faktycznego sprawy.
Dostrzegając te wszystkie uchybienia w ocenie materiału dowodowego w jego całokształcie trzeba w tym miejscu zaznaczyć, na co Sąd zwracał uwagę już na wstępie rozważań, że obwinionego obciążają tylko takie negatywne okoliczności zdarzenia, których zaistnienie nie budzi żadnych wątpliwości, a więc które zostały wyjaśnione przy uwzględnieniu wszystkich, dostępnych organom dyscyplinarnym środków dowodowych mających jakiekolwiek znaczenie dla ustalenia tych okoliczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3209/15).
Przedstawione dotąd uwagi Sądu wskazują na naruszenie w prowadzonym postępowaniu norm z art. 135e ust. 1 u.o.p., art. 135g ust. 1 u.o.p. i art. 135j ust. 1 u.o.p.
Rzeczą organów będzie ponowna analiza zebranego materiału dowodowego, a razie potrzeby i możliwości uzupełnienie materiału dowodowego, przy jednoczesnym dostrzeżeniu, że nie dające się usunąć wątpliwości norma z art. 135g ust. 2 u.o.p. nakazuje rozstrzygać na korzyść obwinionego.
Uwzględnienie skargi w sprawie nie oznacza jednocześnie, że Sąd podzielił wszystkie bez wyjątku sformułowane w niej zarzuty. W tym zakresie stwierdzić trzeba, że wprawdzie istotnie z akt sprawy wynika, że decyzja nr 80/2021 została doręczona skarżącemu w dniu 11 września 2021 r., a zatem już po dacie zdarzenia, którego dotyczy sprawa, niemniej, obowiązek w zakresie rejestrowania interwencji kamerą nasobną wynika także z wprowadzonej do użytku służbowego w Komendzie Miejskiej Policji we W. "Instrukcji Zarządzania Systemem Rejestracji Audio-Wideo (RAW)", stanowiącej załącznik do decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. nr 125/20 z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie wprowadzenia w życie "Polityki , o której treści skarżący zapoznał się w dniu 6 stycznia 2021 r. Jedynie uzupełniająco należy dodać, że z Karty opisu stanowiska pracy skarżącego, przyjętej przez niego do stosowania w dniu 17 grudnia 2020 r., do obowiązków strony należało m.in. rejestrowanie interwencji kamerami nasobnymi zgodnie z instrukcją i polityką bezpieczeństwa Systemu RAW (w przypadku braku możliwości rejestracji informowanie bezpośredniego przełożonego o występujących problemach). Tak więc w świetle materiału wynikającego z akt sprawy jako nieuprawnione jawią się zarzuty skargi ukierunkowane na wykazanie, że nie był on zobowiązany do rejestrowania kamerą nasobna interwencji drogowych. Zwrócić należy również uwagę, że tego rodzaju argumentację skarżący podniósł dopiero w skardze. Obowiązku rejestrowania interwencji za pomocą kamery nasobnej skarżący nie kwestionował w toku postępowania dyscyplinarnego.
Odnosząc się do argumentów strony podnoszonych przez skarżącego na rozprawie w dniu 24 stycznia 2023 r. odnośnie do tego, że podczas spornej interwencji był jedynie funkcjonariuszem asystującym, to Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu, że to skarżący pozostawał użytkownikiem kamery nasobnej i to na nim ciążył obowiązek każdorazowego rejestrowania interwencji kamerą nasobną kamerą.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnić trzeba (co trafnie podnosi również organ w odpowiedzi na skargę), że w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym na podstawie ustawy o Policji nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 135p u.o.p. oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 472/06 oraz z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 527/06). Żaden ze wskazanych w zarzucie skargi przepisów k.p.a. nie mógł i w rzeczywistości nie był stosowany przez organy Policji w tej sprawie, a tym samym nie mogły one zostać naruszone w toku kontrolowanego postępowania dyscyplinarnego.
Co się tyczy zarzutu przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od 5 listopada 2021 r. do 31 marca 2022 r. to wyjść trzeba od tego, że co do zasady prawidłowa jest wykładnia art. 135f ust. 10. u.o.p. Przepis ten stanowi, że choroba obwinionego, świadka i innego uczestnika postępowania dyscyplinarnego stwierdzona zwolnieniem lekarskim usprawiedliwia nieobecność tych osób podczas czynności objętych danym postępowaniem przez okresy nie dłuższe niż łącznie 14 dni w ciągu całego postępowania dyscyplinarnego. Usprawiedliwienie nieobecności z powodu choroby za każdy następny jej okres wymaga przedstawienia zaświadczenia wystawionego przez lekarza uprawnionego do wystawiania zaświadczeń potwierdzających niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie karne. Z niespornych okoliczności faktycznych wynika, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od dnia 5 listopada 2021 r. do 31 marca 2022 r. Niesporną również okolicznością jest to, że przedstawione przez skarżącego zwolnienia lekarskie nie zostały wystawione przez lekarza uprawnionego w rozumieniu art. 135f ust. 10. u.o.p. Z tych powodów w sprawie uznano za nieusprawiedliwione niestawiennictwo skarżącego na wyznaczone w wezwaniach na dzień 7 oraz 24 marca 2022 r. przesłuchanie celem złożenia wyjaśnień w charakterze obwinionego.
Stanowisko organu, co do zasady prawidłowe, w okolicznościach faktycznych sprawy wymaga skorygowania z uwagi na treść art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2021 r. poz. 737). Zgodnie z tym przepisem, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 usprawiedliwienie niestawiennictwa przed sądem z powodu choroby nie wymaga przedstawienia zaświadczenia lekarza sądowego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym (Dz. U. poz. 849, z 2008 r. poz. 293 oraz z 2011 r. poz. 622).
Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że skoro w postępowaniu karnym ma zastosowanie art. 91 w/w ustawy z 16 kwietnia 2020 r., to z mocy art. 135p ust. 1 zd. 1 u.o.p. regulacja ta ma również odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym. Wbrew zatem stanowisku organów obu instancji, wskazany w art. 135f ust. 10 u.o.p. obowiązek usprawiedliwienia nieobecności dłuższej niż 14 dni zaświadczeniem lekarza sądowego, nie miał zastosowania w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, stosownie do art. 91 ustawy z 16 kwietnia 2020 r. w zw. z art. 135p ust. 1 zd. 1 u.o.p.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 4/23, że omawiane ograniczenie obowiązku przedłożenia zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego nie może być rozumiane jako odnoszące się wyłącznie do rozpraw sądowych.
Zastosowanie art. 135f ust. 10 u.o.p. w sprawie, przy pominięciu treści art. 91 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 skutkowało wadliwym stwierdzeniem, że nieobecność skarżącego w dniach 7 i 24 marca 2022 r. na przesłuchaniu celem złożenia wyjaśnień w charakterze obwinionego miała charakter nieusprawiedliwiony.
W rezultacie, skarżący jako obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym został pozbawiony prawa do składania wyjaśnień, zgłaszania wniosków dowodowych, zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego. Trzeba w tym miejscu odnotować, w nawiązaniu do wyrażonej wcześniej przez obwinionego odmowy złożenia wyjaśnień, że w myśl art. 135f ust. 1 pkt 4a u.o.p. w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy. Zgodnie zaś z ust. 3 tego artykułu, ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym. Sąd podziela wyrażana w orzecznictwie sądowym stanowisko (por. przykładowo: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 485/22), że w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego regulacja zawarta w ustawie o Policji jest unormowaniem pełnym, oraz że przepisy kodeksu postępowania karnego stosuje się w tym postępowaniu jedynie "odpowiednio" oraz w zakresie wskazanym w art. 135p ust. 1 u.o.p. Co za tym idzie, zawarte w kodeksie postępowania karnego przepisy odnoszące się do oskarżonego i obrońcy oskarżonego nie mają odpowiedniego zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do obwinionego i jego obrońcy, co wprost potwierdza treść art. 135p ust. 1 u.o.p.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134h u.o.p. to mając na uwadze zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie Sądu (który uchylił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie z dnia 15 kwietnia 2022 r.), skutkujące przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, za bezprzedmiotowe na obecnym etapie spraw ocenić należy ustosunkowywanie się Sądu do zarzutu skargi odnośnie do wymiaru samej kary (którą w skardze strona określiła jako rażąco surową), skoro zasadnicza w sprawie kwestia, tj. samych ustaleń w zakresie popełnienia przez stronę przewinienia dyscyplinarnego wymaga – w ocenie Sądu – ponownej analizy ze strony organów.
Odnosząc się do zgłoszonych przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie w dniu wniosków dowodów, które Sąd postanowieniem ujętym w protokole oddalił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wyjaśnić trzeba, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego. W myśl tego przepisu, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić natomiast dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uznając, że taki przypadek nie zachodzi w sprawie, a nadto, mając na uwadze ściśle określone kompetencje sądu administracyjnego, Sąd oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika strony skarżącej o zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji do przedstawienia :
1) notatek, jakie funkcjonariusze policji składali przed wrześniem 2021 r. odnośnie do sprawności kamery, której używał skarżący podczas służby w dniu 6 września 2021 r oraz pozostałych kamer tego rodzaju, nadto również, do udzielenia informacji, czy ta kamera jest nadal wykorzystywana (czy była naprawiana, kiedy i z jakiej przyczyny);
2) stanowiska Związków Zawodowych w sprawie nieprawidłowego działania kamer wykorzystywanych przez funkcjonariuszy ruchu drogowego, w tym kamery wykorzystywanej przez skarżącego.
Odnosząc się do nadesłanej przez pełnomocnika strony skarżącej już po zamknięciu rozprawy kserokopii pisma Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa dolnośląskiego z dnia 2 lutego 2022 r. kierowanego do Komendanta Miejskiego Policji wraz z wnioskiem dowodowym pełnomocnika o dopuszczenie dowodu z tego pisma na okoliczność wadliwego funkcjonowania kamer nasobnych wykorzystywanych przez funkcjonariuszy Policji Wydziału Ruchu Drogowego KMP we W., w tym nieprawidłowego działania kamery nasobnej wydanej skarżącemu do służby w dniu 6 września 2021 r. wskazać trzeba, że w myśl art. 133 § 2 i 3 p.p.s.a. sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo. Rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu. Komentowany przepis nie określa wypadków, w których sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo. W piśmiennictwie podkreśla się (por. komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. Bogusława Dautera, Andrzeja Kabata, Małgorzaty Niezgódki-Medek Małgorzata, wydanie internetowe, LEX/el. 2021), że unormowanie zawarte w art. 133 § 2 i 3 p.p.s.a. dotyczy sytuacji wyjątkowych, a decyzja sądu o otwarciu zamkniętej rozprawy powinna wynikać z ważnych powodów, a przy tym takich, które ujawniły się dopiero po zamknięciu rozprawy. Dochodząc do przekonania, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie, Sąd nie podjął decyzji o otwarciu zamkniętej w dniu 23 stycznia 2023 r. rozprawy celem dopuszczenia dowodu wskazanego przez pełnomocnika strony skarżącej w piśmie z dnia 30 stycznia 2023 r. (którego wpływ do Sądu odnotowano w dniu 2 lutego 2023 r.).
Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji z dnia 15 kwietnia 2022 r., o czym Sąd orzekł w punkcie I wyroku.
Zawarte w punkcie II wyroku orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę wyrażone w wyroku rozważania i zalecenia Sądu. W sprawie, z uwagi na treść art. 91 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 konieczne będzie przesłuchanie obwinionego (przy zapewnieniu mu możliwości końcowego zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego), w miarę możliwości uzupełnienie dowodów w sprawie oraz ponowna analiza zgromadzonego materiału dowodowego, przy jednoczesnym dostrzeżeniu, że nie dające się usunąć wątpliwości norma z art. 135g ust. 2 u.o.p. nakazuje rozstrzygać na korzyść obwinionegoPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI