IV SA/Wr 449/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Jeleniej Góry odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Skarżący, który został umieszczony w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w L. w ramach środka zabezpieczającego (usiłowanie zabójstwa), wnioskował o zasiłek na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takich jak jedzenie, kosmetyki, odzież czy remont mieszkania. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który wyłącza z kręgu osób uprawnionych do świadczeń osoby odbywające karę pozbawienia wolności. Organy uznały, że sytuacja skarżącego, przymusowo umieszczonego w zamkniętym zakładzie leczniczym, jest analogiczna do sytuacji osoby odbywającej karę, gdyż państwo zapewnia jej niezbędne warunki do życia i leczenia. Skarżący kwestionował tę wykładnię, argumentując, że środek zabezpieczający nie jest karą pozbawienia wolności i że szpital nie zapewnia mu takich samych warunków jak zakład karny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że sytuacja osoby objętej środkiem zabezpieczającym w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia jest podobna do sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, a państwo zapewnia jej podstawowe potrzeby bytowe. W związku z tym, organy zasadnie odmówiły przyznania zasiłku celowego, ponieważ skarżący miał już zapewnione zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych na koszt budżetu państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób objętych środkami zabezpieczającymi w zakładach psychiatrycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób przymusowo umieszczonych w zakładach psychiatrycznych o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia w ramach środków zabezpieczających.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osobie umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia w ramach środka zabezpieczającego przysługuje zasiłek celowy z pomocy społecznej, mimo że art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wyłącza z kręgu beneficjentów osoby odbywające karę pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osobie umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia w ramach środka zabezpieczającego nie przysługuje zasiłek celowy, ponieważ jej sytuacja jest analogiczna do sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, a państwo zapewnia jej podstawowe potrzeby bytowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia, choć nie jest karą pozbawienia wolności, skutkuje izolacją i ograniczeniem swobód obywatelskich, podobnie jak odbywanie kary. Państwo zapewnia w takich przypadkach zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, co wyłącza możliwość przyznania dodatkowego zasiłku celowego na te same cele.
Czy art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wyłączający osoby odbywające karę pozbawienia wolności z kręgu beneficjentów, może być interpretowany rozszerzająco na osoby objęte środkami zabezpieczającymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy zasadnie uznały analogię sytuacji osoby objętej środkiem zabezpieczającym w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia do sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, co skutkuje zastosowaniem wyłączenia z art. 13 ust. 1 u.p.s.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że choć środek zabezpieczający nie jest karą, to jego charakter izolacyjny i zapewnienie przez państwo podstawowych potrzeb bytowych sprawiają, że sytuacja osoby objętej tym środkiem jest porównywalna do sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności w kontekście przepisów o pomocy społecznej. Wykładnia ta nie jest uznana za nadmiernie rozszerzającą, lecz za logiczne następstwo zastosowania środka zabezpieczającego.
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 13 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Przepis wyłącza z kręgu beneficjentów pomocy społecznej osoby odbywające karę pozbawienia wolności. Sąd uznał, że analogicznie stosuje się go do osób umieszczonych w zakładach psychiatrycznych o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia w ramach środków zabezpieczających.
u.p.s. art. 39 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych.
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 148 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93d
Kodeks karny
k.k.w. art. 200b
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 201 § 2
Kodeks karny wykonawczy
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 250
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.o.z.
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.o.z.p.
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
u.d.l.
Ustawa o działalności leczniczej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia w ramach środka zabezpieczającego jest analogiczna do sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności w kontekście przepisów o pomocy społecznej. • Państwo zapewnia osobie objętej środkiem zabezpieczającym podstawowe potrzeby bytowe, co wyłącza możliwość przyznania dodatkowego zasiłku celowego.
Odrzucone argumenty
Środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym nie jest karą pozbawienia wolności, a zatem art. 13 ust. 1 u.p.s. nie powinien mieć zastosowania. • Szpital nie zapewnia skarżącemu takich samych warunków bytowych jak zakład karny, co uzasadnia przyznanie zasiłku celowego.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja bytowa takiego sprawcy jest podobna do sytuacji skazanego na karę pozbawienia wolności, o czym mowa w art. 13 u.p.s. • Okoliczność, że środek zabezpieczający jest realizowany w podmiocie leczniczym nie zwalnia państwa z obowiązku zapewnienia takiej osobie godnych warunków i podstawowych potrzeb. • Osoba taka jak skarżący (...) nie może być postawiona w gorszym położeniu aniżeli skazany, wobec którego zastosowano karę pozbawienia wolności.
Skład orzekający
Anetta Makowska-Hrycyk
sprawozdawca
Ewa Kamieniecka
członek
Gabriel Węgrzyn
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób objętych środkami zabezpieczającymi w zakładach psychiatrycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób przymusowo umieszczonych w zakładach psychiatrycznych o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia w ramach środków zabezpieczających.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego na styku prawa karnego wykonawczego, prawa pomocy społecznej i ochrony zdrowia psychicznego, z istotnymi konsekwencjami dla osób objętych środkami zabezpieczającymi.
“Czy pobyt w szpitalu psychiatrycznym z mocy prawa pozbawia prawa do zasiłku celowego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.