IV SA/Wr 447/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-03-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
nauczycielawans zawodowynauczyciel kontraktowynauczyciel stażystaKarta Nauczycielakwalifikacjepostępowanie administracyjnenieważność decyzjiprawo oświatowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę E. Ś. na decyzję stwierdzającą nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, uznając, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Skarga dotyczyła decyzji stwierdzającej nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego E. Ś. Organ I instancji uznał, że skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela, co skutkowało nabyciem z mocy prawa stopnia nauczyciela stażysty. Następnie Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nadał jej stopień nauczyciela kontraktowego, powołując się na posiadane kwalifikacje i dorobek zawodowy, co organy uznały za rażące naruszenie prawa. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę.

Przedmiotem skargi była decyzja D. Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. stwierdzającą nieważność aktu nadania E. Ś. stopnia nauczyciela kontraktowego. Organy administracji uznały, że skarżąca w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska wychowawcy świetlicy, legitymując się jedynie świadectwem dojrzałości. W związku z tym, zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy zmieniającej, nabyła z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty. Następnie Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nadał jej stopień nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, powołując się na posiadane kwalifikacje (tytuł licencjata) i dorobek zawodowy. Organy uznały jednak, że przepis ten nie mógł być zastosowany, ponieważ skarżąca posiadała już stopień nauczyciela stażysty, a nadanie stopnia kontraktowego wymagało odbycia stażu, którego nie przeszła. W ocenie organów, zastosowanie niewłaściwego trybu awansu zawodowego stanowiło rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że rażące naruszenie prawa polega na oczywistej sprzeczności między treścią przepisu a rozstrzygnięciem. Sąd stwierdził, że skarżąca nie spełniła warunków do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego zgodnie z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, a przepis art. 9a ust. 3 dotyczy innej sytuacji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego z pominięciem wymogu stażu, osobie która nabyła stopień stażysty z mocy prawa z powodu braku kwalifikacji, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela dotyczy osób rozpoczynających pracę w szkole z odpowiednim dorobkiem, a nie tych, które już nabyły stopień stażysty z mocy prawa z powodu braku kwalifikacji. Nadanie stopnia kontraktowego wymagało odbycia stażu, a jego pominięcie było rażącym naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw art. 7 § ust. 6

Pomocnicze

Karta Nauczyciela art. 9a § ust. 2

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela

Karta Nauczyciela art. 9a § ust. 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela

Karta Nauczyciela art. 9b § ust. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela

Karta Nauczyciela art. 9b § ust. 4

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela

Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw art. 7 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia art. 3 § pkt 6 i 7

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o nadaniu stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżąca nie spełniła wymogów formalnych (staż) i nabyła z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty z powodu braku kwalifikacji w momencie wejścia w życie ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że przepis art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela znajduje zastosowanie do jej osoby, a interpretacja organu prowadzi do wniosku, że tylko osoba nieposiadająca awansu zawodowego może go uzyskać. Skarżąca podniosła, że przepis stanowiący podstawę wydania decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego jest niejasny i kontrowersyjny, a błędna jego wykładnia nie może być uznana za rażące naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją nie można dokonać odkodowania normy prawnej z przepisu ust.3 art.9 a wskazanej wyżej ustawy w oderwaniu od treści wcześniejszych ustępów komentowanego przepisu art.9a

Skład orzekający

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Miemiec

sędzia

Ewa Kamieniecka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, a także zasady dotyczące awansu zawodowego nauczycieli i wymogów kwalifikacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z reformą Karty Nauczyciela na przełomie wieków. Interpretacja 'rażącego naruszenia prawa' może być stosowana szerzej, ale konkretne zastosowanie do awansu nauczycieli jest historyczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zawiłości proceduralnych związanych z awansem zawodowym nauczycieli i interpretacją pojęcia 'rażącego naruszenia prawa', co jest istotne dla prawników procesualistów i specjalistów prawa oświatowego.

Nauczycielka straciła stopień awansu przez błąd formalny? Sąd wyjaśnia, co to jest 'rażące naruszenie prawa'.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 447/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka
Marcin Miemiec
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 28 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie : WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant: Robert Hubacz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez E. Ś. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. Nr [...] wydana na podstawie art. 9b ust. 7 pkt 2, art. 9a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.), art. 7 ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239), § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr [...] we W. z dnia [...] r. Nr [...] - aktu nadania E. Ś. stopnia nauczyciela kontraktowego.
Prezydent Miasta W. wszczął w dniu [...] r. z urzędu na podstawie art.61§4 k.p.a. postępowanie w sprawie zbadania decyzji – aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego E. Ś.. W rezultacie powyższego postępowania wydał oznaczoną wyżej decyzję stwierdzającą nieważność aktu nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie nadania E. Ś. stopnia nauczyciela kontraktowego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż E. Ś. w dniu wejścia życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, zatrudniona była na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin na stanowisku wychowawcy świetlicy w Szkole Podstawowej Nr [...] we W. i posiadała kwalifikacje potwierdzone świadectwem dojrzałości nr [...] z dnia [...] r. [...] Liceum Ogólnokształcącego we W.. W dniu [...] r. strona podniosła poziom wykształcenia i uzyskała tytuł licencjata, co dokumentuje dyplom ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku pedagogika specjalna w zakresie oligofrenopedagogiki. Prezydent Miasta W. stwierdził , że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. zmieniającej Kartę Nauczyciela kwalifikacje wymagane od nauczycieli określały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), a w myśl § 3 pkt 6 i pkt 7 tegoż rozporządzenia posiadała je osoba, która legitymowała się co najmniej dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego na kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć lub na kierunku innym niż nauczany przedmiot, a ponadto ukończyła kurs z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Zdaniem organu I instancji liceum ogólnokształcące, którego świadectwem dojrzałości legitymowała się strona nie jest placówką wymienioną w § 3 cytowanego rozporządzenia, a tym samym nie daje kwalifikacji koniecznych do zajmowania stanowiska wychowawcy świetlicy szkolnej w szkole podstawowej. Według Prezydenta Miasta W. E. Ś. -zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy zmieniającej - jako nauczyciel zatrudniony w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć i nie posiadający wymaganych kwalifikacji z tym dniem uzyskała stopień nauczyciela stażysty. Organ wskazał, że nauczycielka uzyskała stopień awansu zawodowego na podstawie dwóch aktów nadania, a mianowicie: decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] we W. z dnia [...] r. Nr [...], której nieważność stwierdził decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta W. oraz decyzji wydanej przez Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr [...] we W.. Ustalono ponadto, że strona zatrudniona była od dnia [...] r. w pełnym wymiarze czasowym w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowaczym Nr [...] i dyrektor tejże placówki wydał stronie akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 9 a ust. 3 w związku z art. 9 b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. W myśl tego przepisu osoba posiadająca co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskuje z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego, zgodnie jednak z art. 9a ust. 2 przepis ten dotyczy wyłącznie osób nie posiadających stopnia awansu zawodowego. Organ I instancji stwierdził dalej, iż strona będąc zatrudniona w dniu [...] r. - czyli w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej – w Szkole Podstawowej Nr [...] we W., nabyła z mocy prawa- w myśl art. 7 ust. 6 ustawy zmieniającej- stopień awansu zawodowego nauczyciela stażysty, z uwagi na brak kwalifikacji do zajmowania stanowiska wychowawcy świetlicy szkolnej. Zdaniem organu I instancji Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego Nr [...] nie mógł nadać nauczycielowi innego stopnia awansu niż nabyty przez niego w dniu [...] r., a dodatkowo w dniu wejścia w życie ustawy strona nie była pracownikiem ośrodka, przez co dyrektor ośrodka nie był organem uprawnionym do wydania decyzji. W tych okolicznościach Prezydent Miasta W. uznał , że decyzja została wydana niezgodnie z art. 9 a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela oraz art. 7 ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw - przez organ nieuprawniony - co kwalifikowało ją jako decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa.
W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej E. Ś. polemizowała z interpretacją przepisu art. 9a ustawy - Karta Nauczyciela zaprezentowaną przez organ administracyjny. Wskazała, iż komentowany przepis wprowadza trzy niezależne od siebie możliwości uzyskania stopnia awansu zawodowego. Pierwsza z nich dotyczy osoby nie posiadającej awansu zawodowego, druga przypisana jest do nauczycieli akademickich oraz osób posiadających co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczny dorobek zawodowy, trzecia natomiast dotyczy nauczycieli akademickich posiadających stopień naukowy. Zdaniem odwołującej interpretacja przepisu dokonana przez organ prowadzi do wniosku, iż tylko osoba nie posiadająca stopnia awansu zawodowego może na podstawie art. 9a uzyskać stopień awansu zawodowego. Według niej nauczyciel akademicki legitymując się trzyletnim okresem pracy na uczelni zatrudniając się w oświacie zawsze będzie mógł otrzymać stopień nauczyciela mianowanego niezależnie, czy wcześniej posiadał jakikolwiek stopień awansu zawodowego. Podobnie nauczyciel akademicki o trzyletnim stażu na uczelni lub osoba o dorobku zawodowym i pięciu latach stażu będzie mogła zostać nauczycielem kontraktowym niezależnie czy wcześniej otrzymała stopień awansu zawodowego nauczyciela stażysty. Odwołująca zakwestionowała również zasadności stwierdzenia przez organ I instancji nieważności decyzji, wywodząc, iż decyzja została wydana o prawidłową podstawę prawną.
D. Kurator Oświaty w motywach rozstrzygnięcia wskazał na poczynione w sprawie ustalenia , według których odwołująca w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lutego 2000r. zmieniającej ustawę - Karta Nauczyciela zatrudniona była w szkole na podstawie umowy o pracę, na stanowisku nauczyciela wychowawcy świetlicy w Szkole Podstawowej Nr [...] we W., legitymując się zarazem świadectwem dojrzałości [...] Liceum Ogólnokształcącego we W.. Organ odwoławczy przywołał przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) i wskazał, iż w świetle § 3 przywołanego rozporządzenia odwołująca nie posiadała wymaganych prawem kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela. W opinii organu odwoławczego taki stan rzeczy spowodował, iż w odniesieniu do skarżącej zastosowanie miał przepis art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, zgodnie z którym nabyła ona z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty, jako nauczyciel nieposiadający kwalifikacji, zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze zajęć. Zdaniem organu II instancji przepis art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela – zgodnie z którym nauczyciele akademiccy o co najmniej trzyletnim okresie pracy lub osoby posiadające pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują w dniu nawiązania stosunku pracy stopień nauczyciela kontraktowego – dotyczy nauczycieli zatrudnianych w szkole, którzy nie posiadają jeszcze stopnia awansu zawodowego, ponieważ za takim rozumieniem przepisu przemawia brzmienie pozostałych ustępów art. 9a ustawy Karta Nauczyciela. Konstrukcja cytowanego przepisu wskazuje na to , iż w ust. 1 ustalone są wszystkie stopnie awansu zawodowego nauczycieli, natomiast ust. 2 stanowi o uzyskaniu stopnia stażysty przez osobę rozpoczynającą pracę w szkole i nie posiadającą jeszcze żadnego stopnia, zaś szczególna sytuacja określona została w ust. 3, kiedy po uwzględnieniu dorobku zawodowego taka osoba może uzyskać od razu stopień nauczyciela kontraktowego. W ocenie organu w związku z faktem, iż odwołująca w dniu [...] r. – w dniu wejścia ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw była zatrudniona w szkole, a wszyscy nauczyciele zatrudnieni w szkole uzyskali stopnie awansu zawodowego, wadliwie zastosowano wobec niej przepis art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela.
W skardze na decyzję ostateczną E. Ś. wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji , ponawiając argumentację podniesioną w odwołaniu. W szczególności skarżąca podniosła, iż przepis art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela w pełni znajduje zastosowanie do jej osoby, a zaprezentowany przez organ pogląd, że nie powinna uzyskać stopnia awansu nauczyciela kontraktowego z uwagi na fakt, iż posiadała stopień stażysty jest jej zdaniem nie do zaakceptowania.
D. Kurator Oświaty w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie ,podnosząc iż skarżąca w dniu [...] r. nie miała ukończonych studiów i legitymowała się świadectwem dojrzałości, co w świetle obowiązującego art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw umożliwiało skarżącej uzyskanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela stażysty. Natomiast nadany skarżącej stopień nauczyciela kontraktowego został nadany w oparciu o art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r Karta Nauczyciela, co uprawniało zdaniem strony przeciwnej do stwierdzenia nieważności przedmiotowego aktu.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. uzupełniającym twierdzenia skargi skarżąca podniosła, że przepis stanowiący podstawę wydania decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego jest przepisem niejasnym i kontrowersyjnym, a błędna jego wykładnia przy takim charakterze nie może być uznania za rażące naruszenie prawa. Na poparcie swojego stanowiska wskazała , że w innych ośrodkach w tożsamych stanach faktycznych nie wszczyna się postępowań o stwierdzenie nieważności, bowiem uznaje się, iż w pierwszym etapie reformy oświatowej występowała taka rozbieżność stanowisk i wielość interpretacji przepisów oświatowych, że nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,iż wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy zgodnie z przedmiotem sprawy.
Analizując pod tym kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że zakres rozpoznania niniejszej sprawy determinuje okoliczność , iż decyzje obu organów wydane zostały po uruchomieniu nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. A zatem w pierwszej kolejności odnieść się należy do kwestii podstaw stwierdzenia nieważności.
Wypada w tym miejscu przypomnieć, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzone jest w trybie nadzoru i organ administracyjny ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach zakreślonych przepisem art. 156 §1 k.p.a. Postępowanie to nie może jednak przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym, lecz jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istota sprowadza się do ustalenia czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w powołanym przepisie. Przy czym enumeratywne wymienienie w omawianym przepisie wad, nie tylko stanowi katalog przesłanek, warunkujących stwierdzenie nieważności, ale także tym samym zakreśla ramy powierzonej sądowi administracyjnemu kontroli legalności decyzji wydanych w tym nadzwyczajnym postępowaniu.
Decyzja będąca przedmiotem osądu oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. wydane zostały na skutek wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Nr [...] - aktu nadania E. Ś. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Zdaniem obu organów orzekających w sprawie decyzja będąca przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności rażąco narusza prawo , albowiem występuje oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu. Oceniając pod tym kątem zakwestionowaną decyzję wypada zauważyć , że rażące naruszenie prawa mimo, iż nie ma ściśle określonego znaczenia, nie ma również charakteru całkowicie abstrakcyjnego. Przede wszystkim odwołać się w tym miejscu należy do orzecznictwa sądowo-administracyjnego, w którym przeważa pogląd o formalnym rozumieniu pojęcia rażącego naruszenia prawa ( por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997r. sygn. akt III SA 1134/96 ). Taka linia orzecznictwa wiąże się niewątpliwie z językową wykładnią pojęcia rażącego naruszenia prawa. Według definicji zawartej w Słowniku języka polskiego (Warszawa 1993, t. III s. 24) "rażący" znaczy oczywisty, dający się łatwo stwierdzić, niewątpliwy. Wobec tego o rażącym naruszeniu prawa możemy mówić, gdy występuje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Jest ono z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. W orzecznictwie sądowym ugruntował się również pogląd, według którego jako rażącego nie można traktować takiego rozstrzygnięcia , które wynika z odmiennej interpretacji danej normy oraz, że w przypadku stwierdzenie nieważności decyzji z oparciu o tę przesłankę, organ powinien wykazać, iż treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa oraz, że charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym decydującym dla oceny, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny obowiązujący w dniu wydania przedmiotowej decyzji. Stosownie do treści przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. ( Dz. U. z 1997r. Nr 56, poz.357 z późn. zm.) Karty Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiadała wykształcenie wyższe z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje prace na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Natomiast warunkiem z nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego – nauczyciela kontraktowego jest spełnienie wymagań z powołanego powyżej przepisu co do kwalifikacji z zastrzeżeniem jego ust. 2 i 3, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej (art. 9b ust 1 Karty Nauczyciela). Z treści przepisów § 3 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. dotyczącego szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (DZ. U. z 1991, Nr 98, poz. 433) wynika , iż kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć lub legitymująca się dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć – prowadzony rzez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli, lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.
Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19, poz. 239 z poz. zm.) skarżąca nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowawcy świetlicy szkolnej w szkole podstawowej, albowiem legitymowała się jedynie świadectwem dojrzałości Liceum Ogólnokształcącego. Wobec faktu nie posiadania przez stronę- zatrudnioną dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej ustawę Karta Nauczyciela w całym wymiarze zajęć w szkole Podstawowej Nr [...] - wystarczających kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela, uzyskała stopień nauczyciela stażysty z mocy prawa na podstawie art. 7 ust. 6 tej ustawy . Jak wynika z niewadliwych ustaleń poczynionych w sprawie przez organy orzekające w sprawie skarżąca mając status stażysty w dniu 1 września 2000 r. podjęła pracę w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym Nr [...] we W. , którego dyrektor w dniu [...] r. nadał jej stopień awansu zawodowego - nauczyciela kontraktowego , wskazując w uzasadnieniu tegoż aktu, iż skarżąca posiada kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela z uwagi na tytuł zawodowy licencjata z przygotowaniem pedagogicznym, który uzyskała w dniu [...] r.
Pozostaje poza sporem , iż w dniu wydania zakwestionowanego aktu nadania awansu zawodowego strona posiadała kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, jednakże w przepisie art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela jednoznacznie określono warunki nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego. Hipoteza tego przepisu nie obejmuje swym zakresem sytuacji w jakiej znajdowała się skarżąca w dniu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. A mianowicie posiadała ona nabyty z mocy ustawy stopień nauczyciela stażysty oraz kwalifikacje , o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, natomiast nie odbyła wymaganego przepisami powołanej ustawy stażu wymaganego do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, który zgodnie z art. 9c ust. pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela trwa 9 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko obu organów , według którego nie było podstaw do zastosowania przez Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego Nr [...] w odniesieniu do skarżącej przepisu art. 9b ust. 4 omawianej ustawy, gdyż przepis ten wyraźnie mówi o możliwości nadania stopnia awansu zawodowego nauczycielowi spełniającemu warunki, o których mowa w ust. 1 przywołanego przepisu, a więc nie tylko posiadającemu wymagane kwalifikacje, ale również legitymującego się odbytym stażem , zakończonym pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela , a w przypadku nauczyciela kontraktowego zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną . Brzmienie przepisu ust. 4 art. 9b komentowanej ustawy umożliwia również nadanie stopnia awansu zawodowego nauczycielowi zatrudnionemu w trybie art. 9a ust. 3, na który również powołał się Dyrektor Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w akcie nadania E. Ś. stopnia nauczyciela kontraktowego. Zaprezentowana przez organy orzekające w sprawie wykładnia gramatyczna przepisu art. 9 a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela stanowiącego podstawę prawną zakwestionowanego w ramach nadzoru aktu nadania również zasługuje w pełni na aprobatę Sądu. Przede wszystkim nie można dokonać odkodowania normy prawnej z przepisu ust.3 art.9 a wskazanej wyżej ustawy w oderwaniu od treści wcześniejszych ustępów komentowanego przepisu art.9a Z brzmienia ust. 2 art.9a wynika, że osoba nie posiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty, z zastrzeżeniem ust. 3, w myśl którego nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Przywołany przepis ust. 3 art. 9a ustawy Karta Nauczyciela przewiduje więc tryb zatrudnienia dla innych osób rozpoczynających pracę w szkole, posiadających co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy. Osoby te z dniem zatrudnienia w szkole, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego. Komentowany przepis dotyczy szczególnej sytuacji nabycia z mocy prawa stopnia nauczyciela kontraktowego i obejmuje swym zakresem zarówno osoby, które dotychczas nie były nauczycielami, jak i osoby, które wykonywały niegdyś pracę nauczyciela na podstawie umowy o pracę, ale w dniu [...] r. – czyli w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. nowelizującej Kartę Nauczyciela – nie były nauczycielami zatrudnionymi w szkole lub placówce. W sytuacji określonej w omawianym przepisie mamy do czynienia z nabyciem stopnia awansu na nauczyciela kontraktowego z mocy prawa, a więc właściwy organ nie tyle "nadaje" stopień awansu, który nauczyciel już uzyskał z mocy prawa z dniem nawiązania stosunku pracy, ile jedynie potwierdza ten fakt, a zatem decyzja ma charakter deklaratywny i powinna w swojej treści wskazywać datę, w której nauczyciel uzyskał stopień z mocy prawa. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w mniejszej sprawie , o czym świadczy fakt powoływania się w uzasadnieniu kwestionowanego aktu nadania jedynie na fakt spełnienia przez skarżącą wymogów kwalifikacyjnych z uwagi na legitymowanie się tytułem licencjata. Jak wynika z decyzji aktu nadania z dnia [...] r., nie było intencją organu jedynie potwierdzenie nabycia stopnia awansu nabytego z mocy prawa, za czym świadczy brak wspomnianej daty, a także przywołanie w uzasadnieniu posiadanych przez skarżącą kwalifikacji. Bezzasadnie zatem zastosowano przy akcie nadania tryb przewidziany przepisem art.9 a ust.3 ustawy –Karta Nauczyciela , bowiem objęcie skarżącej dyspozycją art. 7 ust. 6 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela wskazuje na to , że bez spełnienia wymaganych prawem warunków nie mogła nabyć z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W związku z powyższym prawidłowo wywiodły organy , iż zastosowania niewłaściwego trybu w procedurze awansu zawodowego nauczyciela , nie uwzględniającego wszystkich wymogów przewidzianych w tej procedurze , które muszą łącznie wystąpić świadczy o tym , że decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa bowiem zachodzi, gdy organ administracji wbrew literalnemu brzmieniu przepisu przyzna uprawnienie stronie mimo, że narusza tym wyraźną nie budząca wątpliwości interpretacyjnej normę prawa materialnego, co miało w niniejszej sprawie miejsce.
Nie mogą również odnieść zamierzonego skutku prawnego argumenty dotyczące funkcjonowania w obrocie prawnym innych, analogicznych aktów awansu zawodowego nauczycieli , opartych na tych samych podstawach prawnych , bowiem uznany błędnie za prawidłowy akt nie może sanować istniejącego obiektywnie rażącego naruszenia prawa i nie sprawi ,że przedmiotowy akt stanie się zgodny z prawem. , gdyż z punktu widzenia praworządności wszelkie rażące naruszenie prawa powinno być usuwane.
Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI