IV SA/Wr 435/24

IV SA/Wr 435/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III OSK 698/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-05
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi M. B. na czynność Prezydenta Wrocławia z dnia 6 czerwca 2024 r., nr WLM-RP.7124.257.2024.DD w przedmiocie odmowy uregulowania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 14 sierpnia 2024 r. M. B. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność Prezydenta Wrocławia (dalej "organ") z 6 czerwca 2024 r., nr WLM-RP.7124.257.2024.DD odmawiającą uregulowania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy "ulicy [...]" we W.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie m.in. § 13 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z 30 kwietnia 2020 r. nr XXII/601/20 regulującej zasady wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Wrocław, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy spełniał on wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali komunalnych poddane są rygorom prawa cywilnego, co wynika z ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725), dlatego też podlegają kontroli przez sądy powszechne.
Pismem z 7 listopada 2024 r. skarżący wniósł o wstrzymanie zaskarżonej czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "ppsa", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w myśl art. 2 ppsa, sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych.
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 ppsa. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 ppsa).
Przeprowadzona przez Sąd w sprawie analiza doprowadziła do wniosku, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona czynność polegająca na "uregulowaniu tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego" w świetle przywołanej ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie posiada charakteru administracyjnego, lecz ma wyłącznie walor cywilny. W piśmie trym w istocie sformułowano cywilnoprawne oświadczenie woli, którego treścią jest odmowa zawarcia umowy najmu z uwagi na brak spełnienia wymogów ww. uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z 30 kwietnia 2020 r. nr XXII/601/20.
Podstawą działań organu był w tej sprawie przepis § 13 uchwały, który stanowi, że poza przypadkami określonymi w art. 691 Kodeksu cywilnego Gmina może, pod warunkiem braku zaległości w opłatach za lokal oraz spełnieniu kryterium dochodowego określonego w § 7 ust. 2 pkt 3 uchwały, zawrzeć umowę najmu na czas nieoznaczony z osobą nieposiadającą tytułu prawnego do innego lokalu, zameldowaną i zamieszkującą w przedmiotowym lokalu co najmniej 3 lata. Na poczet 3 letniego okresu zameldowania i zamieszkiwania zalicza się okres zameldowania i zamieszkiwania w wykwaterowanym lub zamienionym lokalu.
Powyższe uregulowanie nie odnosi się do zakwalifikowania, bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Dopuszcza jedynie możliwość uregulowania statusu prawnego osoby, która faktycznie korzystała z danego lokalu mieszkalnego do czasu jego opuszczenia albo chwili śmierci najemcy, poprzez ewentualne zawarcie z tą osobą umowy najmu. W konstrukcji tej nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Relacja pomiędzy właścicielem lokalu, a osobą, która występuje o zawarcie umowy najmu tego lokalu po jego opuszczeniu albo po śmierci jego dotychczasowego najemcy, ma cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez właściciela lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. To, że uchwała wymienia warunki, które muszą spełnić osoby, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu, nie może być rozumiane, jako określenie przesłanek, z zaistnieniem których powstaje po stronie tych osób prawo podmiotowe, dające podstawę do domagania się od właściciela będącego organem władzy publicznej, zawarcia umowy najmu tego lokalu, zaś po stronie organu obowiązek zawarcia umowy (postanowienia NSA z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2499/12, 11 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 1381/13). Określenie w § 13 uchwały kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu po opuszczeniu lokalu albo po śmierci jego dotychczasowego najemcy, jest związane z odrębnym trybem najmu takich lokali w stosunku do ogólnych zasad. W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący nie domagał się przyznania na zasadach ogólnych jakiegokolwiek lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Przedmiotem wniosku było bowiem oddanie w najem konkretnego lokalu w trybie § 13 uchwały. W związku z tym udzielonej przez organ odpowiedzi na wniosek skarżącego nie można było uznać za wiążące rozstrzygnięcie w sprawie zakwalifikowania jej do przyznania lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Wskazane pismo stanowiło jedynie oświadczenie cywilnoprawne co do brakumożliwości zawarcia umowy. Organ wykonawczy gminy nie realizował więc w tym zakresie zadania publicznego polegającego na zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych członka wspólnoty samorządowej, lecz działał w sferze stosunków własnościowych tj. w sferze cywilnoprawnej. Innymi słowy, przedmiotem skargi w niniejszej sprawie był akt o charakterze cywilnoprawnym, odnoszący się wprost do kwestii zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu na podstawie szczególnych warunków, nie zaś rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu skarżącego do przyznania lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy w oparciu o ogólne przesłanki określone w obowiązującej uchwale (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 27 maja 2022 r., IV SA/Wr 871/21 oraz postanowienie NSA w Warszawie z 20 września 2022 r., III OSK 1886/22).
Reasumując należało stwierdzić, że zakwestionowane pismo nie stanowiło aktu bądź czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie zostało wydane w sprawie z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie można było go uznać także za innego rodzaju rozstrzygnięcie podlegające właściwości sądu administracyjnego.
Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie wykonania czynności Prezydenta Wrocławia z 6 czerwca 2024 r. nr WLM-RP.7121.257.2024.DD, Sąd wyjaśnia, że zaistnienie przesłanki do odrzucenia skargi wykluczało w niniejszej sprawie badanie dopuszczalności wstrzymania tej czynności. Merytoryczne rozpoznanie wniosku zawartego w skardze jest bowiem uwarunkowane skutecznym wniesieniem skargi do sądu.
Zaistniały brak uniemożliwił nadanie skardze dalszego biegu, w związku z czym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia.
Orzeczenie zwrotu w pkt. II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.