IV SA/Wr 43/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję odmawiającą przydziału lokalu mieszkalnego, uznając, że skorzystał on już z pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, co wyłącza prawo do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej.
Funkcjonariusz Policji K. M. skarżył decyzję odmawiającą mu przydziału lokalu mieszkalnego. Argumentował, że pomoc finansowa, którą otrzymał w przeszłości, była jedynie pożyczką z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a nie pomocą na uzyskanie lokalu. Organy administracji oraz Sąd uznały, że otrzymana pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe, przyznana na podstawie przepisów ustawy o Policji, wyłącza możliwość przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że policjanci nie podlegają przepisom prawa pracy dotyczącym funduszu świadczeń socjalnych, a otrzymana pomoc była świadczeniem resortowym.
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji K. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przydziału lokalu mieszkalnego. K. M. domagał się przydziału lokalu, argumentując, że pomoc finansowa, którą otrzymał w 1995 roku na budownictwo mieszkaniowe, była w rzeczywistości pożyczką z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a nie pomocą na uzyskanie lokalu w rozumieniu ustawy o Policji. Podkreślał, że lokal spółdzielczy, na który otrzymał środki, zwrócił z powodu braku ogrzewania i ciepłej wody, a jego wartość była znikoma w stosunku do obciążeń. Organy administracji, w tym Komendant Miejski Policji w J. G. i Komendant Wojewódzki Policji we W., konsekwentnie odmawiały przydziału lokalu, wskazując, że zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjant, który skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, traci prawo do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, szczegółowo analizował przepisy ustawy o Policji dotyczące uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy. Potwierdził, że pomoc finansowa przyznana na podstawie decyzji administracyjnej ze środków budżetowych, nawet jeśli była przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego lub inne obciążenia członka spółdzielni, wyłącza prawo do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Sąd odrzucił argumentację skarżącego o pożyczce z funduszu świadczeń socjalnych, podkreślając, że policjanci nie podlegają przepisom prawa pracy, a otrzymana pomoc była świadczeniem resortowym. Ponadto, sąd uznał, że zwrot lokalu spółdzielczego z powodu problemów z mediami, wynikających z zadłużenia lokatorów, nie uzasadnia ponownego przyznania prawa do lokalu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skorzystanie z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, wyłącza prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji przewiduje dwie formy realizacji prawa do lokalu: przydział decyzją administracyjną lub pomoc finansową. Skorzystanie z jednej formy wyklucza możliwość skorzystania z drugiej. Pomoc finansowa przyznana na podstawie decyzji administracyjnej ze środków budżetowych, nawet jeśli była przeznaczona na spłatę kredytu lub inne obciążenia, jest traktowana jako pomoc na uzyskanie lokalu, co skutkuje utratą prawa do przydziału lokalu decyzją administracyjną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (28)
Główne
u.o. Policji art. 88 § ust. 1
Ustawa o Policji
Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości służby lub pobliskiej.
u.o. Policji art. 90
Ustawa o Policji
Określa zasoby lokalowe, z których mogą być przydzielane lokale policjantom.
u.o. Policji art. 94 § ust. 1
Ustawa o Policji
Stanowi zastępczą formę realizacji prawa do lokalu – prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu.
u.o. Policji art. 95 § ust. 1
Ustawa o Policji
Określa przypadki, w których nie przydziela się lokalu mieszkalnego, w tym w razie skorzystania z pomocy finansowej (pkt 1).
Zarządzenie nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993 r.
Określało wysokość pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy i zasady jej przyznawania.
u.o. Policji
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Pomocnicze
u.o. Policji art. 96
Ustawa o Policji
Dotyczy przeniesienia do służby w innej miejscowości i zwrotu pomocy finansowej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.f.ś.s.
Ustawa z dnia 30 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
Nie ma zastosowania do policjantów.
u.z.f.ś.s.
Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
Nie ma zastosowania do policjantów.
u.z.f.s.i.m.
Ustawa z dnia 24 października 1986 r. o zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym
Nie obowiązywała w czasie wydawania decyzji.
p.s.
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze
u.s.m.
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
p.b.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Zarządzenie nr 42 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 lipca 1994 r.
Zmieniające zarządzenie nr 41 MSW.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r.
Dotyczy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (obowiązujące później).
p.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c.
Kodeks cywilny
Uchwała nr 154 Rady Ministrów z dnia 6 lipca 1973 r.
Dotyczyła pomocy finansowej państwa dla żołnierzy i funkcjonariuszy MO na budownictwo mieszkaniowe, uchylona.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skorzystanie z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe wyłącza prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji). Pomoc finansowa przyznana policjantowi na podstawie przepisów ustawy o Policji nie jest świadczeniem z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Zwrot lokalu z przyczyn zależnych od lokatora nie uzasadnia ponownego przyznania prawa do lokalu.
Odrzucone argumenty
Otrzymana pomoc finansowa była pożyczką z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a nie pomocą na uzyskanie lokalu. Lokal spółdzielczy został zwrócony z powodu obiektywnej niemożności zamieszkiwania (brak mediów). Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieumożliwienie pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Nieuwzględnienie złożonych przez stronę środków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
Policjanci pozostają w niepracowniczych stosunkach służbowych typu administracyjnego, których status prawny jest regulowany w odrębny i szczególny sposób w ustawie o Policji. Możliwość taka może jedynie wynikać z uruchomienia w sprawie jednego z trybów nadzwyczajnych procedury administracyjnej. Z istoty "pomocy" wynika, że nie służy ona zastąpieniu inicjatywy (samodzielności) podmiotu w realizacji jego zamierzeń życiowych, wyręczeniu obywatela w trosce o własne sprawy, lecz jedynie wsparciu go (w określonej części) w działaniach przekraczających jego możliwości.
Skład orzekający
Wanda Wiatkowska-Ilków
przewodniczący
Tadeusz Kuczyński
sprawozdawca
Lidia Serwiniowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o Policji dotyczących uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy, w szczególności wyłączenia prawa do przydziału lokalu po skorzystaniu z pomocy finansowej oraz rozróżnienia świadczeń resortowych od świadczeń z ZFŚS."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2008 roku. Interpretacja przepisów ustawy o Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla funkcjonariuszy służb mundurowych – prawa do lokalu mieszkalnego i jego związku z otrzymaną pomocą finansową. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów prawa administracyjnego w kontekście socjalnym.
“Czy pomoc finansowa na mieszkanie odbiera policjantowi prawo do lokalu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 43/08 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2008-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Lidia Serwiniowska
Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/
Wanda Wiatkowska-Ilków /przewodniczący/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OZ 558/08 - Postanowienie NSA z 2008-07-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
art. 88, art. 94, art. 95
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Małgorzata Rutkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego I. oddala skargę; II. przyznaje adw. W. K. kwotę 292,80 (słownie:dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) zł w tym 22% VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.
Uzasadnienie
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), art.95 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 - ze zmianami) po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Nr [...] z dnia [...]r. wydanej przez Komendanta Miejskiego Policji w J. G. w sprawie odmowy przydzielenia lokalu mieszkalnego orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wskazano, że K. M. jest funkcjonariuszem w służbie stałej i pełni służbę w Komendzie Miejskiej Policji w J. G.
W dniu 15 stycznia 2007 r. złożył on w Komendzie Miejskiej Policji w J. G. wniosek o przydział lokalu mieszkalnego.
Komendant Miejski Policji w J. G. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. odmówił przydzielenia lokalu mieszkalnego K. M.
Organ I instancji w uzasadnieniu powyższej decyzji podał, iż w dniu 10 kwietnia 2007r. do Komendy Miejskiej Policji w J. G. wpłynął wniosek o przydział: lokalu mieszkalnego st. asp. K. M. Zainteresowany przyjęty został do służby 16 września 1989 roku mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej z dniem 16 września 1992 roku. W dniu 5 kwietnia 1995 roku otrzymał przydział spółdzielczego lokalu mieszkalnego w G. nr [...] na warunkach lokatorskich o powierzchni użytkowej 53,50 m2. Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Komendanta Rejonowego Policji w J. G, zainteresowany otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w wysokości 8.499,20 zł.
W dniu 31 sierpnia 2006 roku zajmowane dotychczas mieszkanie zainteresowany zwrócił do dyspozycji właściciela to jest Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. Ś. Z mieszkania był zmuszony zrezygnować z uwagi na brak dostaw ciepłej wody oraz zaniechanie ogrzewania wynikające z niewypłacalności Spółdzielni. Od dnia 31 sierpnia 2006 roku przebywa w mieszkaniu prywatnym obcych osób w R. nr [...] gm. M. i jest tam zameldowany na pobyt czasowy od dnia 5 września 2006 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku.
Komendant Miejski Policji w J. G. stwierdził, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 95 ust 1 pkt 1 cytowanej ustawy o Policji - lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie skorzystania z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zainteresowany skorzystał z pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości w dniu 28 kwietnia 1995 roku. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, iż zainteresowanemu nie można przydzielić lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ponieważ skorzystał z pomocy finansowej na jego uzyskanie, a nie został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości w rozumieniu art. 96 ustawy o Policji.
Od powyższej decyzji K. M. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., w którym wnosił o jej uchylenie oraz o pozytywne rozpatrzenie jego wniosku z dnia 05.04.2007 roku o przydział lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podał, iż od co najmniej stycznia 1995 roku jako funkcjonariusz Policji w służbie stałej czynił starania o polepszenie warunków mieszkaniowych jego rodziny składającej się już wówczas z czterech osób. Pomimo, że spełniał wymogi zawarte w przepisie ust. 1 art. 83 ustawy o Policji - nie mógł uzyskać lokalu mieszkalnego opisanego w przepisie art. 90 ustawy, - zarówno w miejscowości, w której pełnił służbę jak i w miejscowości pobliskiej wobec braku lokali mieszkalnych dla policjantów, na które stosownie do przepisu art. 90 ustawy - przeznacza się lokale będące w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów administracji państwowej lub zakładów pracy a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Z tego też względu był zmuszony we własnym zakresie podjąć starania o uzyskanie lokalu mieszkalnego o odpowiednim standardzie w okolicznych Spółdzielniach Mieszkaniowych. Polepszenie warunków mieszkaniowych swojej rodziny uzyskał poprzez przydział lokalu mieszkalnego z dnia 05.04.1995 roku wydanego przez Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w G. Ś. - na lokal mieszkalny nr [...] w budynku nr [...] w miejscowości G., gmina M.. powiat L. Ś.
W opinii K. M. przydzielony mu lokal mieszkalny w G. - nie był i nie jest lokalem mieszkalnym, o którym mowa w przepisie pkt 8 § 1 zarządzenia nr 41 z dnia 09.03.1993r. Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania, a także w przepisie art. 90 ustawy z 06.04.1990r. o Policji. Miejscowość G. nie była i nie jest miejscowością pobliską w rozumieniu przepisu § 1 pkt 11 zarządzenia nr 41 z dnia 09.03.1993r. Ministra Spraw Wewnętrznych - cytowanego powyżej, ani też w rozumieniu przepisu art. 88 ustawy z dnia 06.04.1990r. o Policji. Stwierdził, że lokal mieszkalny w G. nie jest także lokalem mieszkalnym uzyskanym przez niego na podstawie decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisu art. 94 ust 1 ustawy o Policji. Niemniej jednak na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] roku Komendanta Rejonowego Policji w J. G. w sprawie przyznania mu pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości na budownictwo mieszkaniowe otrzymał pomoc finansową w kwocie 8499,20 zł z przeznaczeniem na spłatę kredytu mieszkaniowego. W załączeniu przedłożył kserokopię 6 dokumentów.
Zainteresowany nadmienił, że wyliczona wówczas dla niego pełna wysokość pomocy finansowej to zaledwie 8499,20 zł a jej przydzielenie wiązało się z powodu nieprecyzyjnych przepisów resortowych z pozbawieniem jego prawa gwarantowanego mu miedzy innymi art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Wartość udzielonej mu pomocy w kwocie 8499,20 zł w stosunku do obciążeń finansowych lokalu mieszkalnego w G. była znikoma. Obrazuje to zaświadczenie z dnia 13.04.1995r. Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w G. Ś. stwierdzające, iż koszt 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej zajmowanego wówczas przez niego lokalu mieszkalnego (po denominacji) wynosi 630,76 zł a stan zadłużenia jaki przejął do spłaty z tytułu kapitalizacji odsetek na dzień 01.01.1995r. wynosił 29861,12 zł. Z zaświadczenia Zastępcy Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wynikało, że wkład mieszkaniowy wynosi 17227,00 zł, a niespłacony kredyt 42338,00 zł.
K. M. zarzucił, że nie przestrzegano go lub pouczono o tym, że udzielenie mu w takiej formie pomocy finansowej pozbawiło go uprawnień gwarantowanych przepisu art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, co w jego przekonaniu mogło naruszyć przepis art. 8 kpa.
Zdaniem zainteresowanego przyznana mu pomoc finansowa na podstawie decyzji z dnia [...]r. nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w J. G. - nie była przeznaczona na budownictwo mieszkaniowe lecz na pokrycie innych obciążeń członka spółdzielni, stosownie do przepisu § 3 pkt 1 ust.1 zarządzenia nr 41 z dnia 09.03.1993r. Ministra Spraw Wewnętrznych, który stanowił, że pomoc finansową przyznaje się osobom uprawnionym z przeznaczeniem na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego lub budowlanego w spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, a także na pokrycie innych obciążeń członka spółdzielni. Zatem przyznana mu pomoc finansowa nie spełnia dyrektywy przepisu art.94 ust. 1 i 95 ust. 1 ustawy o Policji. Uważa, że skorzystał z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego - lecz nie na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, o czym mowa jest w przepisie art. 94 ust. 1 przedmiotowej ustawy - lecz na pokrycie innych obciążeń członka spółdzielni - co w pełni uzasadnia jego odwołanie. Stwierdził, iż nie bez znaczenia jest również fakt, że z dniem 31.08.2006 roku zrzekł się lokatorskiego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku Osiedla Mieszkaniowego w G. - przekazując ten lokal do dyspozycji Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. Ś. jako pozbawiony dostaw energii cieplnej i ciepłej wody, a tym samym nie nadający się do dalszego zamieszkiwania w kontekście przepisów między innymi rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustawy z dnia 07.07.1994 roku Prawo Budowlane. Fakt ten powinien być udokumentowany w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.
Komendant Wojewódzki Policji we W. po rozpatrzeniu akt sprawy K. M. wydał dnia [...] roku decyzję [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Nakazał, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uzupełnił o brakujący w aktach sprawy wniosek K. M. o przydział lokalu mieszkalnego, ustalił faktyczną powierzchnię mieszkalną lokalu mieszkalnego położonego w G., gdyż w aktach sprawy brak było dokumentu stwierdzającego powyższą powierzchnię oraz ustalił czy na dzień przyznania zainteresowanemu pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości na budownictwo mieszkaniowe na podstawie decyzji b. KRP w J. G. z dnia [...]r. - miejscowość G. była miejscowością pobliską w stosunku do miejscowości, w której wówczas K. M. pełnił służbę.
Komendant Miejski Policji w J. G. po ponownym rozpoznaniu sprawy prawa K. M. do lokalu mieszkalnego wydał dnia [...] roku decyzję NR [...], w której orzekł o odmowie przydzielenia lokalu mieszkalnego. Podał, że zgodnie z wytycznymi organu II instancji, przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, co następuje:
Pomyłkowo podano datę wniosku o przydział lokalu mieszkalnego z dnia 15.01.2007 roku. Wniosek taki faktycznie został złożony przez zainteresowanego w dniu 10 kwietnia 2007 roku. a sporządzony został w dniu 5 kwietnia 2007 roku. Powierzchnia mieszkalna lokalu w G. wynosiła 41,60 m2, natomiast powierzchnia użytkowa 53,50 m2. Na dzień przyznania zainteresowanemu pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości na budownictwo mieszkaniowe, miejscowość G. me była miejscowością pobliską w stosunku do miejscowości /J. G./, w której wówczas K. M. pełnił służbę.
Komendant Miejski Policji w J. G. stwierdził w motywach, że zainteresowany do służby przyjęty został z dniem 16 września 1989 roku, mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej z dniem 16 września 1992 roku. W dniu 5 kwietnia 1995 roku otrzymał przydział spółdzielczego lokalu mieszkalnego w G. nr [...] na warunkach lokatorskich, składające się z 3 izb o powierzchni użytkowej 53,50 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 41,60 m2. W lokalu tym zamieszkał wraz z żoną E. oraz córkami: M. i A. Metraż powierzchni mieszkalnej lokalu odpowiadał przysługującym zainteresowanemu normom zaludnienia.
Na wniosek zainteresowanego, w dniu [...] roku Komendant Rejonowy Policji w J. G. wydał decyzję Nr [...], mocą której przyznał zainteresowanemu pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w pełnej wysokości, w kwocie 8499,20 zł. Podstawą prawną były przepisy § 4 i § 5 zarządzenia Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993 roku w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Staży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania. Przepis § 1 cytowanego zarządzenia Nr 41 zawiera wyjaśnienia określeń użytych w zarządzeniu, który w pkt 4 stanowi, iż przez "pomoc finansową " należy rozumieć pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe udzielone ze środków budżetowych Ministra Spraw Wewnętrznych. W pkt 13 wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej zainteresowany złożył oświadczenie, że zapoznał się z warunkami uzyskania i zwrotu pomocy finansowej określonej w przepisach zarządzenia 41 MSW z dnia 09.03.1993r. z późniejszymi zmianami. Zatem organ I instancji stwierdza, iż zgodnie z art. 9 k.p.a. został o swoich prawach poinformowany. Zarządzenie to obecnie nie obowiązuje. W tej kwestii obowiązuje obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131 poz. 1468).
W dniu 31 sierpnia 2006 roku zainteresowany zwrócił zajmowany dotychczas lokal mieszkalny do dyspozycji właściciela, to jest Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w G. Ś. Decyzję swoją motywował zaniechaniem ogrzewania budynku, wynikającego z niewypłacalności Spółdzielni. Od dnia 31 sierpnia 2006 roku przebywa w mieszkaniu prywatnym, obcych osób w R. nr [...] Gmina M., należącego do J. i M. R., w zamian za opiekę nad lokalem. W lokalu tym jest zameldowany na pobyt czasowy do 31 grudnia 2008 roku. Aktualnie zainteresowany, jak również jego małżonka nie posiadają żadnej nieruchomości ani lokalu mieszkalnego.
Komendant Miejski Policji w J. G. stwierdził, że przepis art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji jednoznacznie określa, iż lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie skorzystania z pomocy finansowej. Przeto wniosek zainteresowanego o przydział lokalu mieszkalnego należało załatwić odmownie. Za chybione uznano twierdzenie zainteresowanego, że otrzymana kwota nie była pomocą finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a jedynie pożyczką z zakładowego funduszu mieszkaniowego, udzieloną na podstawie ustawy z dnia 30 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Ustawa ta ma zastosowanie do pracowników, zatrudnionych na podstawie umowy o prace (art. 2 Kodeksu pracy). Natomiast policjanci nie są pracownikami, albowiem nie pozostają w stosunku pracy, lecz w stosunku administracyjno-prawnym, regulowanym przez cytowaną ustawę o Policji. W konsekwencji ustawa o Policji oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, regulują wyczerpująco przysługujące policjantowi uprawnienia związane z prawem do lokalu mieszkalnego.
Komendant Miejski Policji w J. G. podał, iż powoływanie się w przedmiotowej sprawie na opinie L. F. - radcy prawnego Departamentu Prawnego MSW i A, który wspomniał o pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, jest nieuprawnione, ponieważ autor rozważał, kwestię w kontekście podatku dochodowego od osób fizycznych, zatem nie odnosi się do przedmiotowej sprawy. Zainteresowanemu nie można przydzielić lokalu mieszkalnego na podstawie art. 96 ust. 1 i 2 ustawy o Policji ponieważ nie spełnił przesłanek tam określonych, mianowicie: nie został przeniesiony do służby w innej miejscowości i nie zwrócił pomocy finansowej przyznanej na wkład mieszkaniowy w spółdzielni.
Od powyższej decyzji K. M. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. Zarzucił, że jest ona krzywdząca nie tylko dla niego lecz także dla jego rodziny - dobro której gwarantowane jest przez Państwo między innymi w przepisach ust. 1 art. 71 oraz ust. 1 art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jego zdaniem wydana została po nie dość dokładnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wbrew oczywistym wymogom przepisów zawartych min. w art. 7, 8, 9 oraz § 1 art. 10 w związku z przepisem art. 75 i § 1 art. 77 k.p.a. Nie zgodził się z zawartymi w niej stwierdzeniami, że otrzymał w dniu 28 kwietnia 1995r. pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w pełnej przysługującej mu wysokości w kwocie 8.499,20 zł, uważając, że była to jedynie pożyczka z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. W celu udowodnienia powyższego twierdzenia przytoczył treść art. 8 ust. 2-5 powołanej ustawy, które przewidują udzielenie pomocy finansowej z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych m.in. w formie oprocentowanych pożyczek wraz z regulacją warunków ich zwrotu. Powołał się na treść pkt 1 § 1 zarządzenia nr 42 MSW z dnia 26.07.1994r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz jej przyznawania i zwracania, obowiązującego od 01.01.1994r., w którym postanowiono, że w § 1 pkt 4 po wyrazach "Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wstawia się średnik i dodaje: pomoc finansowa jest świadczeniem w rozumieniu przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych...". Zarzucił, że stosowanie opracowanych druków takich jak wniosek o przyznanie pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości na budownictwo mieszkaniowe - zamiast wniosku o przyznanie pożyczki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, w kontekście przepisów art. 720, 721, 722, 723 i 724 - Tytułu XIX kodeksu cywilnego traktującego o pożyczkach jak i decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej w pełnej wysokości na budownictwo mieszkaniowe - zamiast dokumentacji wymaganej przepisami ustawy z dnia 24.10. 1986r. o zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym w jednostkach gospodarki uspołecznionej umowy w sprawie pożyczki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych - jest niczym innym jak nadużyciem mającym na celu pozbawienie go uprawnień wynikających z przepisu ust 1 art. 88 ustawy z dnia 06.04.i990r. o Policji w postaci prawa do lokalu mieszkalnego.
Komendant Wojewódzki Policji we W. rozpatrując odwołanie stwierdził, że w myśl art. 95 ust ł pkt 1 ustawy pragmatycznej, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, który skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w an. 94. W art. 94 wskazanej ustawy ustanowiona jest zastępcza forma realizacji prawa do lokalu mieszkalnego - prawo do pomocy finansowej.
Zgodnie z treścią art. 94 ust. i ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku policjantowi, który, nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Oceniając, uprawnienia K. M. do lokalu mieszkalnego w świetle przedstawionych faktów należy stwierdzić, że zachodzi przesłanka wyłączająca przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej określona w art. 95 ust. i pkt 1 ustawy o Policji albowiem skorzystał on z pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości tj. 8.499,20 zł na uzyskanie spółdzielczo lokatorskiego lokalu mieszkalnego położonego w G. o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia. Powyższą pomoc finansową w wysokości 8.499,20 zł otrzymał na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji w J. G. Nr [...] z dnia [...]r. ze środków budżetu Państwa pod rządem przepisów art. 94 i art. 96 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji oraz na podstawie przepisów wykonawczych wspomnianej ustawy o Policji tj. zarządzenia Nr 41 MSW z dnia 9 marca 1993 roku w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, urzędu Ochrony Państwa. Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania i zmieniającego go zarządzania Nr 42 MSW z dnia 26 lipca 1994 roku. Jednocześnie należy nadmienić, iż naliczenie wysokości przyznanej pomocy finansowej nastąpiło zgodnie z wyżej podanymi przepisami wówczas obowiązującymi i zgodnie z przysługującymi zainteresowanemu czteroma normami zaludnienia (wnioskodawca, żona i dwie córki). Oznacza to, że przyznana K. M. pomoc finansowa została przyznana pod rządem ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji, a nie na podstawie ustawy z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych jak wskazuje skarżący.
Należy nadmienić, iż miejscowość G., w której położony jest lokai mieszkalny, na uzyskanie którego wnioskodawca otrzymał pomoc finansową była i jest nadal miejscowością, która w stosunku do miejsca pełnienia służby przez zainteresowanego, nie jest miejscowością pobliską. Jednak we wniosku z dnia 20.04.1995 roku złożonym przez K. M. w sprawie przyznania wyżej wymienionej pomocy finansowej przełożony uczynił wzmiankę następującej treści: "st. sierż. M. zadania i obowiązki służbowe wykonuje na dobrym poziomie. Zamieszkiwanie w tej miejscowości nie będzie kolidować z interesem służby". Pozwalało to na przyznanie K. M. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w miejscowości G. zgodnie z wówczas obowiązującym przepisem tj. § 5 zarządzenia powyżej podanego.
W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego skarżący zarzucił organom I i II instancji błędną wykładnię przepisów prawa materialnego to jest przepisów art. 88 i 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, co miało negatywny wpływ na pozytywne załatwienie jego wniosku o przydział lokalu mieszkalnego złożonego w dniu 5 kwietnia 2007r. w Komendzie Powiatowej Policji w J. G.. W przekonaniu skarżącego pomoc finansową na nabycie lokalu w kwocie 8.499,20 złotych, którą otrzymał z b. Komendy Rejonowej Policji w J. G. w dniu 28.04.1995r. decyzją Komendanta Rejonowego Policji w Jeleniej Górze nr [...] nie jest pomocą finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość - w rozumieniu art. 94 ust.1 ustawy o Policji, lecz pożyczką w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego oraz § 12 ust.1 uchwały nr 154 Rady Ministrów z dnia 06.07.1973r. w sprawie pomocy finansowej państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe".
Zarzucił też, iż przy rozpatrywaniu jego sprawy nie uwzględniono przytaczanych przez niego przepisów ustawy z dnia 24.10.1986r. o zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym w jednostkach gospodarki uspołecznionej. Stwierdził, że traktowanie wypłaconej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie jako pożyczki narusza przepisy art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a.
Zarzucił również, że przy rozpatrywaniu jego sprawy nie uwzględniono złożonych przez jego pełnomocnika wniosków dowodowych w organie I instancji i nie umożliwiono pełnomocnikowi skarżącego wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów, a zatem w przekonaniu skarżącego nie uczyniono zadość przepisom m.in. art. 10 § 1 i § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
Pismem z dnia 15 września 2008r. skarżący nadesłał do Sądu kserokopie wymienionych przez siebie dokumentów wnosząc o ich przyjęcie w poczet materiału dowodowego sprawy oraz o zbadanie, czy zostały one uwzględnione przez organy w postępowaniu administracyjnym.
Kolejnym pismem z dnia 25 września 2008r. zatytułowanym "pismo procesowe – wnioski dowodowe" K. M. nadesłał kserokopie artykułów prasowych i aktów prawnych, także wnosząc o ich włączenie w poczet dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, powołanej wyżej. Problematykę uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji reguluje Rozdział 8 powołanej ustawy zatytułowany: Mieszkania funkcjonariuszy Policji.
Przepis art. 88 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z treści tak zredagowanego przepisu należy wywnioskować, iż zamiarem ustawodawcy było stworzenie takich warunków, w których policjant w służbie stałej będzie mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej.
Lokal, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji może być przydzielony decyzją administracyjną z zasobów lokalowych będących w dyspozycji Policji, a gdy nie jest to możliwe, stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, w formie zastępczej poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi:
1. w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94,
2.posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy,
3. którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy,
4.w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.
Analiza powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, że policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy o Policji, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Z treści powołanych przepisów wynika, że jedną z form realizacji prawa do lokalu mieszkalnego jest prawo pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Warunek powstania uprawnienia mieszkaniowego policjanta do lokalu lub domu należy zatem wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki da uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 pkt 1 cytowanej ustawy, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje prawo do uzyskania lokalu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ, zgodnie z treścią art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu (uchwala Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., OPS 1/99, miejsce publ. ONSA 1999, Nr 3, poz. 77).
W przedmiotowej sprawie jest niesporne, że decyzją Komendanta Rejonowego Policji w J. G. z dnia [...]r., nr [...], na podstawie § 4 w związku z § 9 Zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji ... oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz.Urz. MSW nr 3, poz. 40 ze zm.) przyznano skarżącemu pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości na budownictwo mieszkaniowe, t.j. w kwocie 8.499,20 zł z przeznaczeniem na spłatę kredytu mieszkaniowego. Zarządzenie to – w odniesieniu do policjantów zostało wydane na podstawie art. 94 ust. 2 i 96 ust. 3 ustawy o Policji.
W trakcie postępowania administracyjnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego skarżący starał się wykazać, że przyznana mu przedmiotową decyzją pomoc finansowa nie spełniała wymogów normatywnych udzielania takiej pomocy na cele mieszkaniowe, gdyż: 1) nie służyła ona uzyskaniu lokalu mieszkalnego w Spółdzielni lecz pokryciu innych obciążeń członka spółdzielni, 2) uzyskana kwota w istocie była pożyczką z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, zatem – stosowanie druków o przyznanie pomocy finansowej zamiast dokumentacji wymaganej przy ubieganiu się o świadczenia z funduszu socjalnego było nadużyciem organu służbowego, 3) przyznana kwota była niewystarczająca w stosunku do obciążeń finansowych nabytego lokalu. W konsekwencji – w opinii skarżącego – nie był on beneficjentem pomocy finansowej na cele mieszkaniowe ze środków resortowych w znaczeniu normatywnym ustalonym w przepisach prawa policyjnego, co w pełni uzasadnia jego żądanie przyznania lokalu mieszkalnego.
Ustosunkowując się do tych zarzutów należy skarżącemu wyjaśnić, że w tym postępowaniu nie jest możliwe skuteczne wzruszenie ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia 28 kwietnia 1995r. o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Możliwość taka może jedynie wynikać z uruchomienia w sprawie jednego z trybów nadzwyczajnych procedury administracyjnej. Poczynione uwagi mają na celu wyjaśnienie skarżącemu, że podstawowe mechanizmy (zasady) rządzące przyznaniem świadczeń uznawanych za świadczenia służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych policjantów zostały w jego sprawie spełnione.
Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 i § 3 ust. 1 powołanego zarządzenia nr MSW pomoc finansowa przysługiwała osobie uprawnionej, która m.in. nabyła lub uzyskała w inny sposób spółdzielczy lokal mieszkalny z przeznaczeniem na "uzupełnienie wkładu mieszkaniowego", a także "pokrycie innych obciążeń członka spółdzielni’. Nie ulega wątpliwości, że przyznana skarżącemu pomoc z przeznaczeniem na spłatę kredytu mieszkaniowego mieściła się w zakresie pojęcia "innych obciążeń członka spółdzielni" wyczerpując w ten sposób normatywnie zdeterminowane cele, na które pomoc ta mogła być przeznaczona. W pkt 14 wniosku o przyznanie pomocy finansowej skarżący oświadczył, że zapoznał się z warunkami uzyskania i zwrotu pomocy.
Bez znaczenia pozostaje przy tym argumentacja skarżącego, że przyznana mu wówczas pomoc w kwocie 8.499,20 zł była niewystarczająca w stosunku do obciążeń finansowych nabytego przezeń lokalu spółdzielczego. Z istoty "pomocy" wynika, że nie służy ona zastąpieniu inicjatywy (samodzielności) podmiotu w realizacji jego zamierzeń życiowych, wyręczeniu obywatela w trosce o własne sprawy, lecz jedynie wsparciu go (w określonej części) w działaniach przekraczających jego możliwości. Nie wykazano przy tym, by przyznana skarżącemu kwota naruszała obowiązujące wówczas normatywy wyliczenia jej wysokości, co mogłoby rodzić wątpliwości, czy chodziło o "pomoc finansową" na budownictwo mieszkaniowe w rozumieniu zarządzenia nr 41 MSW z 19 marca 1993r., czy też o inne świadczenie finansowe.
Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że przyznana mu kwota 8.499,20 zł nie była pomocą na uzyskanie lokalu mieszkalnego lecz pożyczką z zakładowego funduszu nagród udzieloną na podstawie ustawy z dnia 30 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Organ zasadnie podkreślił, że świadczenia z tego funduszu odnosiły się (i nadal odnoszą) do działalności socjalnej pracodawców na rzecz pracowników. Bezspornie przemawiają za tym definicje ustawowe (w brzmieniu z dnia wydawania decyzji z [...]r.) "działalności socjalnej" jako nieodpłatnej lub częściowo odpłatnej usługi świadczonej przez zakłady pracy na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielanie pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową, "zakładu pracy" jako jednostki organizacyjnej określonej w art. 3 kodeksu pracy oraz "osób uprawnionych do korzystania z funduszu" jako pracowników i ich rodziny, emerytów i rencistów – byłych pracowników ich rodziny oraz inne osoby, którym zakład pracy przyznał prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu.
W myśl niekwestionowanego w literaturze i orzecznictwie sądowym stanowisku policjanci pozostają w niepracowniczych stosunkach służbowych typu administracyjnego, których status prawny jest regulowany w odrębny i szczególny sposób w ustawie o Policji. Stosowanie do nich przepisów prawa pracy (a tak należy zakwalifikować przepisy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych) byłoby możliwe tylko w wypadku, gdyby w ustawie o Policji istniał konkretny przepis prawa materialnego odsyłający do stosowania w tych sprawach unormowań ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Tymczasem, przepisu takiego brak, a ustawa o Policji regulując w całościowy i wyczerpujący sposób uprawnienia mieszkaniowe policjantów nie pozwala nawet na konstruowanie dorozumianego odesłania w tym przedmiocie do norm prawa pracy. Na rzecz takiej interpretacji przemawia także wprost przepis art. 1 ust. 2 ustawy o Zakładowym funduszu świadczeń socjalnych zezwalający Ministrowi Spraw Wewnętrznych na tworzenie takiego funduszu, ale tylko dla pracowników zatrudnionych w podległych mu jednostkach, nie będących funkcjonariuszami. Dodać należy, że wskazana ustawa nie zawiera przepisów stanowiących podstawę prawną do decyzyjnego załatwiania spraw świadczeń socjalnych. Zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej oraz zasady i warunki korzystania z usług świadczeń finansowych z Funduszu, z uwzględnieniem ust. 1, określa pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zakładowymi organizacjami związkowymi. W zakładach pracy, w których nie działają zakładowe organizacje związkowe, regulamin uzgadnia się z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów. Oznacza to, że czynność przyznania lub nieprzyznania świadczenia socjalnego jest tu czynnością z zakresu prawa pracy, wraz z cywilnoprawnym trybem dochodzenia ewentualnych sporów.
Skarżący otrzymał pomoc finansową na cele mieszkaniowe na podstawie decyzji administracyjnej, co wynikało (i wynika) z zasad udzielania takich świadczeń ustalonych w ustawie o Policji. Wyklucza to traktowanie tego świadczenia w kategoriach cywilnoprawnej czynności prawa zobowiązań wraz z przypisanym je reżimem zawierania i dochodzenia roszczeń. Zresztą, nawet tzw. potoczna wiedza i doświadczenie życiowe wskazują, że podstawą powstania stosunku pożyczki może być umowa, a nie decyzja administracyjna.
Do zbyt daleko idących wniosków nie uprawnia także podnoszony przez skarżącego fakt nowelizacji § 1 pkt 4 zarządzenia nr 41 MSW polegającej na dodaniu zdania, że "pomoc finansowa jest świadczeniem w rozumieniu przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych". Stwierdzenie to wskazując na funkcjonalne podobieństwo tych świadczeń, nie upoważnia jednak do wyciągania wniosku, że pomoc finansowa podlega reżimowi przyznawania świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
Z materiałów sprawy wynika, że miejscowość G., w której skarżący otrzymał spółdzielczy lokal mieszkalny nie była "miejscowością pobliską" w stosunku do miejsca pełnienia służby. Należy jednak zauważyć, że ustawa o Policji w brzmieniu w dacie wydawania decyzji z 28 kwietnia 1995r. o pomocy mieszkaniowej nie zawierała definicji "miejscowości pobliskiej". Definicję taką wprowadzono do jej treści dopiero z dniem 19 października 2001r. Regulujący tę sprawę § 5 ust. 1 Zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993r. stanowił, że pomoc finansową przyznaje się osobie uprawnionej na uzyskanie lokalu (domu) w: 1) miejscu pełnienia służby lub, 2) w miejscowości pobliskiej (definicją tego pojęcia zawierał przepis § 1 pkt 11 zarządzenia ) albo, 3) w innej miejscowości, z której istnieje dogodny dojazd publicznymi środkami komunikacji do miejsca pełnienia służby, a Kierownik jednostki organizacyjnej stwierdzi, że zamieszkiwanie funkcjonariusza w tej miejscowości nie będzie kolidować z interesem służby. Warunki te zostały zatem określone, a ze wzmianki uczynionej przez przełożonego na wniosku mieszkaniowym skarżącego z dnia 20 kwietnia 1995r. ("st. sierż. M. zadania i obowiązki służbowe wykonuje na dobrym poziomie. Zamieszkiwanie w tej miejscowości nie będzie kolidować z interesem służby") wynika, że pomoc finansowa związana była ze spełnieniem przesłanek określonych w pkt 3. Oznacza to, że w świetle obowiązujących wówczas regulacji przyznana skarżącemu pomoc finansowa na cele mieszkaniowe nie uchybiała normatywnie określonemu warunkowi związania tej pomocy z uzyskaniem lokalu położonego w: 1) miejscu pełnienia służby, lub 2) w miejscowości pobliskiej, albo 3) w innej miejscowości spełniającej kryteria lokalizacyjne określone w rozporządzeniu.
Skarżący wywodzi swój tytuł do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego także z faktu, że z dniem 31 sierpnia 2006r. zrzekł się lokatorskiego prawa do mieszkania w G. i przekazał je do dyspozycji Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. Ś. Powodem podjęcia tego kroku było pozbawienie dostaw energii cieplnej i ciepłej wody, co – zdaniem skarżącego – uniemożliwiało dalsze zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, zwłaszcza w kontekście wymogów stawianych lokalom mieszkalnym przez przepisy prawa budowlanego. Istotnie w orzecznictwie sądowym można spotkać się ze stanowiskiem, że rezygnacja z przydzielonego lokalu wiążąca się z jego nieodpowiedniością, czy to pod względem przysługującej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej, czy też stanu technicznego lokalu może tworzyć po stronie organów służbowych obowiązek przyznania prawa do lokalu (por. np. wyrok NSA z 18 stycznia 2002r., I SA 1457/00, Lex nr 81810). Zdaniem składu orzekającego, stanowisko wyrażone w powołanym orzeczeniu nie może być odniesione do sytuacji skarżącego. W jego wypadku rezygnacja z lokalu nie była podyktowana względami "nieodpowiedzialności" wynikającej z niewłaściwej powierzchni mieszkalnej lub stanu technicznego lokalu, lecz z pozbawienia budynku niektórych mediów (ogrzewanie, ciepła woda) spowodowanego zadłużeniem lokatorów osiedla w Giebułtowie z tytułu opłat czynszowych, opłat za centralne ogrzewanie i ciepłą wodę. Powyższe oznacza, że "nieodpowiedniość" lokalu powodująca utrudnienia w dalszym zamieszkiwaniu w nim nie wynikała z przyczyn całkowicie obiektywnych, niezależnych od skarżącego, i innych najemców, lecz z przyczyn subiektywnych, bezpośrednio lub pośrednio zależnych od lokatorów budynku. Spowodowane one zostały bądź to zwłoką najemców w uiszczaniu należnych opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokalu, bądź też – w razie braku takiej zwłoki – brakiem właściwego nadzoru nad działalnością i przedsięwzięciami władz spółdzielni, w formach przewidzianych w ustawie z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003r., nr 189, poz. 1848) i w ustawie z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. nr 119, poz. 1116 ze zm.), co mogło ułatwić nieracjonalne gospodarowanie majątkiem spółdzielni. W takiej sytuacji przyznanie skarżącemu prawa do lokalu z zasobów resortu lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu naruszałoby nie tylko zasadę jednokrotności przysługiwania tego prawa (poza wyjątkami wskazanymi w ustawie), ale byłoby też równoznaczne z ponownym zaangażowaniem pomocy publicznej w rozwiązanie trudnej sytuacji mieszkaniowej skarżącego, powstałej – jak to wyżej wykazano – z przyczyn co najmniej pośrednio zależnych także od niego.
Z przytoczonych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, organ dokonał właściwej wykładni przepisów, nie dopuścił się także uchybień procesowych, które mogłyby skutkować jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego należycie ocenił materiały dokumentacyjne sprawy. Jeśliby nawet – jak utrzymuje skarżący – organ nie umożliwił pełnomocnikowi skarżącego wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, to okoliczność ta miałaby znaczenie w sprawie tylko w wypadku, gdyby fakt ten miał wpływ na sposób rozstrzygnięcia. Tymczasem skarżący takiego związku nie wykazał. Nieuprawniony jest także zarzut skargi, że organy nie uwzględniły złożonych przez stronę środków dowodowych. Zaoferowane przez skarżącego dokumenty powielały materiały dokumentacyjne zgromadzone przez organ. Rozstrzygnięcie w sprawie opierało się przede wszystkim na materialnoprawnej wykładni przepisów prawa policyjnego, dla której inne środki dowodowe zaoferowane przez skarżącego (teksty przepisów, wycinki prasowe, itp.) nie miały znaczenia.
Z powodów wywiedzionych wyżej, w sprawie nie mogła znaleźć zastosowania ustawa z dnia 24 października 1986r. o zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym, tym bardziej, że w czasie wydawania decyzji już nie obowiązywała. To samo dotyczy powołanej w skardze uchwały nr 154 Rady Ministrów z dnia 6 lipca 1973r. w sprawie pomocy finansowej państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy MO na budownictwo mieszkaniowe uchylonej z dniem 10 lipca 1986r.
Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w pismach skarżącego z dnia 15 września 2008r. i 25 września 2008r., gdyż zaoferowane dowody ograniczały się przede wszystkim do tekstów ustaw i innych aktów prawnych oraz artykułów prasowych. Powyższe trudno zaliczyć do systemu środków dowodowych znanych procesowemu prawu administracyjnemu. Akty prawne nie są źródłami informacji umożliwiających dowodzenie, lecz stanowią podstawę prawną rozstrzygnięcia i są znane sądowi z racji sprawowanego urzędu. Artykuły prasowe zawierające częstokroć subiektywne opinie i oceny ich autorów w opisywanej sprawie nie mogą być pomocne przy rozstrzyganiu problemów związanych z – wykładnią prawa materialnego. Zaoferowane przez skarżącego inne dowody, np. kopia odwołania, wniosek o przyznanie pomocy finansowej, itp. zostały dołączone do akt administracyjnych sprawy przesłanych przez organ, wobec czego nie miały waloru dowodów uzupełniających z dokumentów, wyjaśniających istotne wątpliwości (art. 106 § 3 ustawy procesowej).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI