IV SA/Wr 427/25

IV SA/Wr 427/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-01-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 323
art. 24a ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 6, art. 9, art. 11, art. 79a, art. 107  par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Protokolant Referent Agnieszka Zych-Zaborska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2025 r. nr SKO 4530.26.2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami wnioskowanych na E. S. i K. S. w okresie zasiłkowym 2018/2019 uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. S. (dalej jako: wnioskodawczyni, strona skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej jako: SKO, organ odwoławczy) z 13 maja 2025 r., nr SKO 4530.26.2025, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego (dalej jako: wojewoda, organ I instancji) z 26 marca 2025 r., nr PS-KŚ.7060.1.1681/20.ZR.001940.2025SK1 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami wnioskowanych na E. S. i K. S. w okresie zasiłkowym 2018/2019.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że E. S. w dniu 20 sierpnia 2018 r. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Krośnicach wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami na dzieci: E. S. i K. S. na okres zasiłkowy 2018/2019. Do wniosku załączyła m.in. zaświadczenie o dochodach z 8 sierpnia 2018 r.
Wójt Gminy Krośnice decyzją z 26 listopada 2018 r. ( GOPS.4300.225.2018.JK) przyznał wnioskodawczyni prawo do wnioskowanych świadczeń na E. S. oraz K. S. na okres zasiłkowy 2018/2019
Wojewoda postanowieniem z 25 lipca 2024 r. (PS-KŚ.7060.1681/20.021538.2024.SK1), powołując się m.in. na art. 21 ust. 1 pkt 1, art. 23a ust. 3, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323) ustalił, że w sprawie wnioskodawczyni mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 31 października 2021 m.in. względem ww. wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami na okres zasiłkowy 2018/2019.
W związku z powyższym, Wójt Gminy Krośnice decyzją z 12 sierpnia 2024 r., uchylił decyzję własną z 26 listopada 2018 r. (GOPS.4300.225.2018.JK).
Wojewoda pismem z 6 lutego 2025 r. wezwał wnioskodawczynię do dostarczenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o świadczenie wychowawcze, tj. odpisu podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty lub odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, lub odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem lub innego tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, zobowiązujących do alimentów F. O. na dzieci E. S. oraz K. S. Poinformował ją jednocześnie, że dokumenty należy dostarczyć w terminie do 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Wskazał, że w przypadku niedostarczenia dokumentów w wyznaczonym terminie lub dostarczenia dokumentów po wyznaczonym terminie "wniosek pozostanie bez rozpatrzenia". Wezwanie zawierało jednocześnie pouczenie o następującej treści: "W przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenie (...) wychowawcze przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niedostosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (...) (art. 24a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych)".
W odpowiedzi na wezwanie organu, wnioskodawczyni złożyła oświadczenie sporządzone w dniu 24 lutego 2025 r., w którym wskazała m.in., że samotnie wychowuje dzieci oraz że nie ma i nigdy nie miała przyznanych alimentów na dzieci od F. O. Ojciec dzieci nigdy nie zajmował się nimi, nie mieszkał na terenie Polski i nie prowadził z nią wspólnego gospodarstwa domowego.
Przywołaną na wstępie decyzją z 26 marca 2025 r. wojewoda odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do ww. świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przytoczył następnie przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004.
Na podstawie art. 67 Rozporządzenia Nr 883/2004 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Jednak emeryt lub rencista jest uprawniony do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego właściwego ze względu na emeryturę lub rentę. Zgodnie z art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Nr 883/2004 w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa:
a) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania;
b) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do następujących kryteriów dodatkowych:
i) w przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem, że taka praca jest wykonywana i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa. W tym ostatnim przypadku koszt świadczeń dzielony jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym;
ii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie otrzymywania emerytur lub rent: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że emerytura lub renta jest wypłacana na podstawie jego ustawodawstwa i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najdłuższy okres ubezpieczenia lub zamieszkania na podstawie kolidujących ustawodawstw;
iii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie miejsca zamieszkania: miejsce zamieszkania dzieci. Natomiast art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Nr 883/2004 stanowi, iż w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1.
Wskazał następnie, że w okresie objętym rozstrzygnięciem mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, polskie ustawodawstwo ma zastosowanie w pierwszej kolejności, a zatem organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia jest Wojewoda Dolnośląski.
W toku czynności wyjaśniających ustalono, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że:
a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
b) ojciec dziecka jest nieznany,
c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka,
e) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Wojewoda rekapitulował, że z akt sprawy wynika, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek wskazanych w ww. przepisie. Wobec powyższego powinna dostarczyć odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty lub odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sadowej, lub odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej prze mediatorem lub innego tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, zobowiązujący do alimentów Pana F. O. na dzieci. Wnioskodawczyni nie przedstawiła ww. dokumentu, zatem należało odmówić prawa do świadczeń rodzinnych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO decyzją z 13 maja 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie wojewody. Organ odwoławczy ponownie przytoczył przepisy Rozporządzenia Nr 883/2004. Wyjaśnił m.in. uwarunkowania prawne związane ze stosowaniem w przedmiotowej sprawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przechodząc do realiów rozpatrywanej sprawy, SKO stwierdziło, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka wyłączająca możliwość przyznania wnioskowanych świadczeń, o której mowa w art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że osobie samotnie wychowującej dziecko zasiłek rodzinny przysługuje w razie zasądzenia świadczeń alimentacyjnych od drugiego rodzica na dziecko. Wskazana przesłanka negatywna (zasada) nie ma zastosowania w razie zaistnienia jednej z sytuacji enumeratywnie wymienionych w art. 7 pkt 5 ustawy, tj. w razie śmierci drugiego z rodziców dziecka, przeszkody w zasądzeniu alimentów wynikającej z tego, że ojciec dziecka jest nieznany, oddalenia powództwa o alimenty od drugiego z rodziców dziecka, zobowiązania przez sąd jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązania drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka oraz pozostawania przez dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu, pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Dalej zauważyło że z bezspornych okoliczność faktycznych sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest osobą samotnie dzieci. Poza sporem pozostaje, że ich ojciec jest znany, jak również to, że nie jest i nigdy nie był zobowiązany do alimentów na córki (oświadczenie E. S. z 24 lutego 2024 r.). Nieubieganie się przez Stronę o świadczenia alimentacyjne od F. O. na dzieci stanowi zatem przeszkodę w przyznaniu Stronie jako osobie samotnie wychowującej dzieci prawa do świadczeń rodzinnych objętych wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2018 r.
W skardze od tej decyzji wnioskodawczyni wniosła o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła, że nie poinformowano ją co znaczy "samotna matka".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Co istotne – w szczególności w realiach rozpatrywanej sprawy - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie doprowadziła zaś do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja SKO jak i poprzedzająca ją decyzja wojewody naruszają przepisy procesowe w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy a przez to nie mogą zostać utrzymane w obrocie prawnym.
Podstawą prawną ww. decyzji były przepisy wspomnianej ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Na samym jednak wstępie należy wskazać na szczególny aspekt weryfikowanych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, których przedmiotem było – co należy podkreślić – ponowne merytoryczne ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, które wcześniej zostały przyznane uchyloną ostateczną decyzją Wójta Gminy Krośnice z 26 listopada 2018 r.
W tym kontekście należy więc pamiętać, że jedną z podstawowych reguł, którymi kierują się organy administracji publicznej przy wydawaniu decyzji jest ogólna zasada praworządności (legalizmu). Zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta stanowi powtórzenie art. 7 Konstytucji RP, według którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przy tym działanie na podstawie prawa oznacza prawidłowe zastosowanie zarówno normy prawa materialnego, jak i normy prawa procesowego. Organ administracji publicznej obowiązany jest wykazać działanie na podstawie prawa w ciągu całego postępowania oraz przez przytoczenie w decyzji podstawy prawnej i uzasadnienia prawnego (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024, art. 6).
Rozwinięcie przywołanej zasady stanowi procesowy obowiązek powołania podstawy prawnej decyzji oraz jej prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego (art. 107 § pkt 1 i 4 K.p.a.). W szczególności, uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.).
Nie można przy tym stracić z pola widzenia, że sądowa kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu obejmuje badanie zarówno poprawności interpretacji i zastosowania norm prawnych, jak i poprawności przeprowadzonych czynności procesowych oraz dokonanej przez organ oceny zebranego materiału dowodowego, która winna znaleźć właściwe odzwierciedlenie w jego właściwym uzasadnieniu. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem własnych ustaleń w sprawie, ale poddaje ocenie poprawność ustaleń poczynionych przez organ. To zaś sprawia, że treść rozstrzygnięcia bez kompletnego uzasadnienia nie poddaje się kontroli Sądu pod względem jego zgodności z przepisami prawa a zatem w aspekcie wynikającym z treści norm art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
Przejście do porządku dziennego nad ewentualnymi mankamentami procesowymi uzasadnienia aktu indywidualnego oznaczałoby, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie stawiałby się w roli kolejnej "trzeciej instancji" merytorycznie rozpatrującej sprawę. Przyjęcie takiej optyki jest tym bardziej niedopuszczalne gdy postępowanie administracyjne – tak jak w niniejszym wypadku – zmierza do wydania rozstrzygnięcia negatywnego dla jednostki.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy można więc przyjąć, że obowiązkiem organów obu instancji było – w ramach prawidłowego uzasadnienia podstawy procesowej rozstrzygnięcia możliwie pełne i wszechstronne wyjaśnienie wnioskodawczyni jej sytuacji w świetle mających zastosowanie norm prawnych. Nie można przy tym pominąć, że wydanie weryfikowanych decyzji stanowi podstawę do dalszych czynności prawnych zmierzających do orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń.
Analizując zatem motywy weryfikowanych decyzji Sąd wpierw dostrzega, że oprócz powtórzenia brzmienia art. 67 oraz art. 68 Rozporządzenia Nr 883/2004 organy administracji nie wyjaśniły w oparciu o jakie okoliczności stanu faktycznego oraz o jakie dowody ustaliły, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, natomiast polskie ustawodawstwo ma zastosowanie w pierwszej kolejności. Przytaczając przepisy ww. Rozporządzenia Nr 883/2004 nie wyjaśniły przepisów prawnych w tym zakresie.
Organy administracji skupiły się natomiast od razu na kwestii merytorycznej, tj. przesłanki ustalenia świadczeń w sytuacji kiedy wnioskodawczyni jest "osobą samotnie wychowującą dziecko" oraz wynikających z tego obowiązków na tle odnoszącego się do przedmiotu sprawy art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy przypomnieć, że wg jego brzmienia zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że:
a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
b) ojciec dziecka jest nieznany,
c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka,
e) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.
W tym miejscu wypada nadmienić, że zastosowanie przepisów o koordynacji systemów w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nakłada na wojewodę obowiązek wydawania decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Innymi słowy, uchylenie wspomnianej decyzji Wójta Gminy Krośnice z 26 listopada 2018 r. nałożyło na wojewodę procesowy obowiązek ponownego przeprowadzenia – co do istotny - postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych w zakresie stanu prawnego i faktycznego adekwatnego do powołanego na wstępie wniosku skarżącej z 20 sierpnia 2018 r.
Stąd też obowiązkiem wojewody było podjęcie wszelkich czynności mających na celu ponowne merytoryczne rozpatrzenie jej wniosku w tym ewentualne usunięcie stwierdzonych braków formalnych lub merytorycznych, które uniemożliwiłyby wydanie decyzji zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W tym też celu wystosował opisane wyżej wezwanie z 6 lutego 2025 r. przywołując w podstawie prawnej m.in. art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, według którego w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
Sąd dostrzega natomiast, że przewidziana w powołanym przepisie sankcja nieuzupełnienia braków jest zatem czytelna i nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych. W omawianej sytuacji, tj. nieuzupełnienia dokumentów, właściwy organ nie wydaje decyzji administracyjnej (w tym opartej na art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych), lecz pozostawia podanie bez rozpatrzenia. A zatem mamy do czynienia z sytuacją analogiczną do treści art. 64 § 2 K.p.a. Wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego, który nie zawiera "wymaganych dokumentów" po prostu nie wywołuje skutków prawnych, o czym należy poinformować wnioskodawcę. Brak jest zatem możliwości do wydania decyzji administracyjnej, która w omawianej sytuacji nie ma podstaw prawnych. Zresztą należy podkreślić, że o wzmiankowanej sankcji wojewoda dwukrotnie poinformował wnioskodawczynię w piśmie z 6 lutego 2025 r.
Już tylko z tego należało uznać, że rozstrzygnięcie sprawy wnioskodawczyni przez wojewodę w formie decyzyjnej (co zostało zaakceptowane przez SKO) może oznaczać działanie bez podstawy prawnej. Organy nie wyjaśniły czemu wniosek nie został pozostawiony bez rozpatrzenia zgodnie z dyspozycją ww. przepisu, chociaż taka właśnie sankcja wynikała z pouczenia zawartego w wezwaniu z 6 lutego 2025 r.
Niezależnie od tego Sąd dostrzega, że według art. 24a ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych (przepis obowiązujący od 1 lipca 2017 r.), w przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko, której prawo do świadczeń rodzinnych w stosunku do danego dziecka uzależnione jest od ustalenia na rzecz tego dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczeń i nie dołączy do wniosku tego tytułu wykonawczego, podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i, w zakresie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych w stosunku do tego dziecka, wyznacza termin 3 miesięcy na dostarczenie tytułu wykonawczego. W przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a-e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a-e, w wyznaczonym terminie, świadczenia rodzinne przysługują od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
W przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie dostarczy, w terminie, o którym mowa w ust. 4, tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego, ponieważ sąd wydał postanowienie w przedmiocie odmowy udzielenia zabezpieczenia w sprawie o alimenty, bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia dostarczenia tytułu wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a-e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a-e (art. 24a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
A zatem w kwestii uzupełnienia dokumentów, o które wnosił wojewoda zastosowanie powinien znaleźć ww. art. 24a ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nie art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto art. 24a ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje dłuższy 3 miesięczny termin chociażby z tego powodu, że strona na datę składania wniosku wcale nie musi dysponować żądanymi dokumentami. Co istotne, zdaniem Sądu, obowiązku stosowania tego przepisu nie wyklucza orzekanie w sprawie wojewody w realiach koordynacji systemów. Tak czy inaczej organy w ogóle nie rozważyły w ogóle możliwości zastosowania ww. regulacji zamiast art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Przy tym wskazując na dostrzeżone mankamenty procesowe postępowania Sąd nie rozstrzyga merytorycznej zasadności spornego świadczenia w kontekście przywołanych regulacji materialnoprawnych (art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Ocena taka w świetle przedmiotowej sprawy byłaby po prostu przedwczesna. Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast procesowy aspekt prowadzonego postępowania pod kątem formy rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie jak i kwestia zapewnienia wnioskodawczyni realnej możliwości zachowania prawa do świadczenia o ile w świetle przepisów prawa jest to możliwe.
Nie można zapominać, że skarżąca w dobrej wierze pobierała świadczenia na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Czynności organów nakierowane na uchylenie prawa do świadczenia podjęto natomiast po 6 latach od jego przyznania Z kolei czynności procesowe wojewody w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, będące pokłosiem informacji organu zagranicznego z czerwca 2020 r., zostały podjęte po ponad 4 latach od ich uzyskania.
W tym kontekście – zdaniem Sądu – sformułowane wezwanie z dnia 6 lutego 2025 r. nie wyjaśniało w pełni sytuacji prawnej wnioskodawczyni chociażby w związku z potencjalną koniecznością zwrotu wypłaconego świadczeń. A przez to mogło nie uzewnętrzniać w należyty sposób jego znaczenia prawnego. W szczególności nie wyjaśniono wnioskodawczyni co w jej sytuacji oznaczałoby pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia oraz ewentualnych dalszych tego konsekwencji prawnych.
Działanie wojewody kolidowało tym samym z dyspozycją art. 9 i art. 79a K.p.a.
Tym samym Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 9, art. 11 oraz art. 79a K.p.a. a także art. 24a ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję wojewody.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku, podejmując czynności procesowe mające podstawę prawną w adekwatnych przepisach prawa.