IV SA/Wr 413/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku osłonowego, wskazując na potrzebę prawidłowego rozpatrzenia ponownego wniosku w świetle przepisów k.p.a.
Skarżąca G.K. wniosła o przyznanie dodatku osłonowego, a po odmowie organów złożyła skargę do WSA we Wrocławiu. Zarzuciła błędy proceduralne i merytoryczne w decyzjach organów obu instancji, w tym nierozpoznanie jej wniosku z 21 października 2022 r. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, stwierdzając, że organy błędnie pozostawiły wniosek bez rozpatrzenia lub odmówiły przyznania dodatku, zamiast zastosować przepisy k.p.a. dotyczące ponownego wniosku w tej samej sprawie.
Przedmiotem skargi G.K. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Wałbrzychu utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Strzegomia o odmowie przyznania dodatku osłonowego. Skarżąca złożyła pierwotnie wniosek o dodatek osłonowy 30 czerwca 2022 r., który został przyznany informacją z 8 lipca 2022 r. Następnie, 21 października 2022 r., złożyła kolejny wniosek, wskazując inną liczbę osób w gospodarstwie domowym. Burmistrz początkowo pozostawił ten wniosek bez rozpatrzenia, a po zażaleniu SKO przekazało go do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie Burmistrz odmówił przyznania dodatku, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła szereg błędów, w tym nierozpoznanie istoty sprawy, rozpatrzenie innej decyzji i innego odwołania, a także błędne zastosowanie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie decyzje. Sąd podkreślił, że dodatek osłonowy jest jednorazowym wsparciem i dotyczy roku 2022. Wskazał, że w przypadku złożenia ponownego wniosku o dodatek osłonowy, który został już przyznany, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., a nie merytorycznie rozpoznawać wniosek. Sąd uznał, że organy błędnie oceniły tożsamość sprawy i doprowadziły do sytuacji istnienia dwóch wykluczających się rozstrzygnięć. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, nakazując organom ponowne postępowanie z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli ponowny wniosek dotyczy sprawy już rozstrzygniętej i nie ma podstaw do zmiany rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie do spraw dotyczących dodatku osłonowego. Niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy w tym samym przedmiocie. Jeśli wniosek jest powtórny i dotyczy tej samej sytuacji, organ powinien zastosować art. 61a § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.d.o. art. 2 § ust. 1, 5, 6, 8, 9, 11
Ustawa o dodatku osłonowym
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 3 § pkt 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § ust. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 17 § ust. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o dodatek osłonowy, który powinien być potraktowany jako ponowny wniosek w tej samej sprawie. Błędy proceduralne i merytoryczne w decyzjach organów obu instancji, w tym rozpatrzenie innej decyzji i innego stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
W sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca w dniu 30 czerwca 2022 r. złożyła wniosek o wypłatę dodatku osłonowego... W tym stanie rzeczy przyczyną zarówno pozostawienia wniosku skarżącej z 21 października 2022 r. bez rozpatrzenia, jak i wydania decyzji Burmistrza z 23 stycznia 2023 r. i zaskarżonej decyzji było uznanie, że wniosek ten jest kolejnym wnioskiem o przyznanie dodatku osłonowego, która to sprawa została już rozpatrzona w dniu 8 lipca 2022 r. W istocie więc organy z jednej strony dokonały oceny tożsamości sprawy wywołanej wnioskiem z 30 czerwca 2022 r. i sprawy wywołanej wnioskiem z 21 października 2022 r. uznając, że drugi z tych wniosków jest kolejnym w sprawie już rozstrzygniętej. Z drugiej strony, wniosek ten oceniły merytorycznie w oparciu o art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o. Doprowadziło to do sytuacji, że w sprawie dodatku osłonowego istnieją w obrocie prawnym dwa wykluczające się rozstrzygnięcia, tj. informacja z 8 lipca 2022 r. o przyznaniu dodatku osłonowego oraz decyzja odmawiająca przyznania tego dodatku. Końcowo Sąd dostrzega wady zaskarżonej decyzji, na które wskazała skarżąca, i ocenia je jako niedbałość organu odwoławczego.
Skład orzekający
Anetta Makowska-Hrycyk
sprawozdawca
Ewa Kamieniecka
członek
Gabriel Węgrzyn
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownego składania wniosków o świadczenia administracyjne, w szczególności dodatku osłonowego, oraz stosowanie art. 61a k.p.a. w takich przypadkach. Podkreślenie znaczenia prawidłowego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach administracyjnych, nawet w przypadku uproszczonych procedur przyznawania świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki dodatku osłonowego i jego procedury przyznawania, ale zasady dotyczące ponownego rozpoznawania spraw mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet w przypadku świadczeń socjalnych. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego.
“Błąd urzędników kosztował odmowę dodatku osłonowego – sąd stanął po stronie obywatela.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 413/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Makowska-Hrycyk /sprawozdawca/ Ewa Kamieniecka Gabriel Węgrzyn /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1 art. 2 Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Protokolant Referent Agnieszka Zych-Zaborska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr SKO 4103/364/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku osłonowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Strzegomia z dnia 23 stycznia 2023 r. nr OPS-DO.527.2.2023 Uzasadnienie Przedmiotem skargi G. K. (dalej skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr SKO 4103/364/2023 sprostowana postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Strzegomia (dalej: Burmistrz) z dnia 23 stycznia 2023 r. nr OPS-DO.527.2.2023 o odmowie przyznania dodatku osłonowego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 30 czerwca 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o wypłatę dodatku osłonowego. We wniosku oświadczyła, że powadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe - 2 osoby, a głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe. Informacją z 8 lipca 2022 r. wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1; dalej: u.d.o.) Burmistrz przyznał skarżącej dodatek osłonowy w wysokości 750 zł (jedna rata) do wypłaty w terminie do 2 grudnia 2022 r. W dniu 21 października 2022 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie dodatku osłonowego wykazując wieloosobowe gospodarstwo domowe - 3 osoby w gospodarstwie domowym oraz główne źródło ogrzewania - kocioł na paliwo stałe. Zawiadomieniem z 8 listopada 2022 r. (doręczonym w dniu 17 listopada 2022 r.) Burmistrz pozostawił wniosek skarżącej z 21 października 2022 r. bez rozpatrzenia, ponieważ żądanie skarżącej w sprawie dodatku osłonowego zostało już rozpoznane w dniu 8 lipca 2022 r. W dniu 24 listopada 2022 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. pozostawienie wniosku z 21 października 2022 r. bez rozpatrzenia, które Burmistrz przekazał wraz z aktami do SKO za pismem z dnia 30 listopada 2022 r. Pismem z 3 stycznia 2023 r. SKO na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) przekazało wniosek skarżącej z 21 października 2022 r. wraz z aktami sprawy wg właściwości do Burmistrza. W piśmie tym SKO wyjaśniło, że pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpatrzenia nie znajduje uzasadnienia w przepisach u.d.o. i powołało się w tym zakresie na art. 2 ust. 11 u.d.o. Zawiadomieniem z 12 stycznia 2023 r. (doręczonym w dniu 13 stycznia 2023 r.) Burmistrz poinformował skarżącą, że zostanie wydana decyzja odmowna, ponieważ na wniosek skarżącej z 30 czerwca 2022 r. dodatek osłonowy został już jej przyznany informacją z dnia 8 lipca 2022 r. Decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 6 pkt 2 i ust. 11 u.d.o. Burmistrz omówił przyznania skarżącej dodatku osłonowego. W uzasadnieniu wskazał, że dodatek osłonowy został już skarżącej przyznany w wyniku rozpatrzenia jej wniosku z dnia 30 czerwca 2022 r. Po rozpatrzeniu odwołania SKO zaskarżoną decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wniesionej 29 maja 2023 r.) skarżąca zaskarżyła w całości decyzję SKO i wskazała na nieścisłości co do daty wydania decyzji Burmistrza. Zarzuciła, że: 1) sentencja tej decyzji nie została podpisana przez żadnego z członków składu orzekającego w sposób wymagany art. 17 ust. 5 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, co stanowi naruszenie tego przepisu przez jego niezastosowanie i skutkuje tym, że jest to orzeczenie nieistniejące w obrocie prawnym; 2) sentencja zaskarżonej decyzji wskazuje, że SKO rozpatrzyło odwołanie skarżącej zam. w S. "ul. [...]" od decyzji Burmistrza z dnia 24 grudnia 2022 r. nr OPS-DO.527.2.2023, co wskazuje jednoznacznie, że rozpatrzyło inną decyzję i inne odwołanie, niż faktycznie wniesione przez skarżącą, gdyż w dniu 22 lutego 2023 r. skarżąca zam. w S. "ul. [...]" złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia 23 stycznia 2022 r. - a nie od decyzji z 24 grudnia 2022 r., co dowodzi jednoznacznie, że faktycznie odwołanie skarżącej nie zostało w ogóle rozpatrzone przez SKO. Ponadto wskazała, że decyzja Burmistrza z 24 grudnia 2022 r. nie została skarżącej doręczona, chyba że na nieistniejący adres "ul. [...]" w S. niemający z miejscem zamieszkania i zameldowania skarżącej nic wspólnego. Zatem SKO utrzymało w mocy nieznaną skarżącej decyzję Burmistrza, jeżeli taką wydał. Również uzasadnienie decyzji SKO wskazuje, że była to decyzja Burmistrza z 24 grudnia 2022 r., co dodatkowo potwierdza, że odwołanie skarżącej nie zostało rozpatrzone; 3) treść uzasadnienia decyzji SKO wskazuje, że do rozpatrzenia sprawy w ogóle nie została wzięta sprawa dotycząca skarżącej, gdyż opis sprawy dotyczy A. W. zam. w Ś. "ul. [...]". Dowodzi to, że do podstawy rozstrzygnięcia nie została wzięta sprawa skarżącej i nie zostało w żaden sposób rozważone odwołanie skarżącej z powołanym stanem faktycznym i prawnym sprawy; 4) w związku z powstałym zarzutem nierozpoznania istoty sprawy, SKO nie rozpoznał też wadliwie zastosowanego przez Burmistrza art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o. będącego podstawą wydania decyzji Burmistrza z 23 stycznia 2023 r. Uzasadnienie wskazuje, że SKO nie odnosi się w ogóle do art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o., natomiast wskazuje art. 2 ust. 8 pkt 1 u.d.o., podczas gdy skarżąca nie składała wniosku o wypłatę dodatku osłonowego za 2022 r., lecz za 2020 r. i 2021 r. W dniu 30 czerwca 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o wypłatę dodatku osłonowego za 2020 r. zachowując termin wskazany w pkt 4 ppkt 9a wniosku, a podstawę ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego stanowiły dochody za 2020 r. Wniosek ten skarżąca złożyła wraz z deklaracją dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw; 5) z decyzji Burmistrza wynika, że rozpoznał wniosek o innym numerze (3297) niż wniosek skarżącej (3297.2022) z dnia 21 października 2022 r., co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. SKO sprostowało oczywiste omyłki zaskarżonej decyzji usuwając część jej uzasadnienia, która odnosiła się do innego wnioskodawcy i innego stanu faktycznego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zagadnieniem spornym jest prawo skarżącej do dodatku osłonowego, o który wystąpiła wnioskiem z 21 października 2022 r. Wedle organu brak było podstaw do przyznania skarżącej kolejnego dodatku osłonowego. Wniosek skarżącej o wypłatę dodatku osłonowego został już bowiem rozpatrzony na jej wniosek z dnia 30 czerwca 2022 r., a dodatek - przyznany informacją z dnia 8 lipca 2022 r. z terminem wypłaty do 2 grudnia 2022 r. Dodatek osłonowy na podstawie art. 2 ust. 8 pkt 1 u.d.o. przysługiwał za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Skarżąca ustalenia organu odwoławczego kwestionuje wskazując, że jej wniosek z 21 października 2022 r. w ogóle nie został rozpatrzony, a zaskarżona decyzja dotyczy innej osoby, innego wniosku i innego okresu, za który miała nastąpić wypłata dodatku – skarżąca w dniu 21 października 2022 r. wnioskowała o wypłatę dodatku osłonowego za 2020 i 2021 rok. W sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca w dniu 30 czerwca 2022 r. złożyła wniosek o wypłatę dodatku osłonowego wykazując wieloosobowe gospodarstwo domowe (dwie osoby) oraz kocioł na paliwo stale jako główne źródło ogrzewania. Zgodnie z informacją z dnia 8 lipca 2022 r. dodatek ten został skarżącej przyznany, lecz w aktach administracyjnych sprawy brak dowodu jej doręczenia skarżącej. Nie ma też wątpliwości, że skarżąca w dniu 21 października 2022 r. złożyła wniosek o dodatek osłonowy, który różnił się od poprzedniego liczbą osób w gospodarstwie domowym (trzy osoby) oraz oświadczeniem w zakresie Części I punktu 4. wniosku co do roku kalendarzowego. Burmistrz początkowo pozostawił wniosek skarżącej z dnia 21 października 2022 r. bez rozpatrzenia w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: k.p.a) uzasadniając, że jest to drugi wniosek w sprawie, która została już rozpatrzona. Następnie - wskutek zażalenia skarżącej - SKO pismem z 3 stycznia 2023 r. przekazało ww. wniosek do rozpatrzenia Burmistrzowi wg właściwości wyjaśniając, że pozostawienie tego wniosku bez rozpatrzenia nie ma uzasadnienia w przepisach tj. art. 2 ust. 8 u.d.o. Decyzją z 23 stycznia 2023 r. Burmistrz odmówił przyznania dodatku osłonowego z powodu niespełnienia przesłanki z art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o., ponieważ ww. wniosek jest kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie, zaś SKO decyzję te utrzymało w mocy. W tym stanie rzeczy przyczyną zarówno pozostawienia wniosku skarżącej z 21 października 2022 r. bez rozpatrzenia, jak i wydania decyzji Burmistrza z 23 stycznia 2023 r. i zaskarżonej decyzji było uznanie, że wniosek ten jest kolejnym wnioskiem o przyznanie dodatku osłonowego, która to sprawa została już rozpatrzona w dniu 8 lipca 2022 r. (informacja o przyznaniu dodatku osłonowego w kwocie 750 zł z terminem wypłaty do 2 grudnia 2022 r. w jednej racie). W istocie więc organy z jednej strony dokonały oceny tożsamości sprawy wywołanej wnioskiem z 30 czerwca 2022 r. i sprawy wywołanej wnioskiem z 21 października 2022 r. uznając, że drugi z tych wniosków jest kolejnym w sprawie już rozstrzygniętej. Z drugiej strony, wniosek ten oceniły merytorycznie w oparciu o art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o. Doprowadziło to do sytuacji, że w sprawie dodatku osłonowego istnieją w obrocie prawnym dwa wykluczające się rozstrzygnięcia, tj. informacja z 8 lipca 2022 r. o przyznaniu dodatku osłonowego oraz decyzja odmawiająca przyznania tego dodatku. Rozstrzygnięcia zatem wymaga, jaka procedura powinna być zastosowana w sprawie, tj. w przypadku gdy wnioskodawca złoży kolejny wniosek o wypłatę dodatku osłonowego przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym oraz przed upływem ustawowego terminu do jego złożenia. W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że – zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy o dodatku osłonowym (druk sejmowy nr IX.1820, Sejm IX kadencji) - dodatek osłonowy jest jednorazowym wsparciem gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu kosztów energii oraz pokryciu powiązanych z nimi rosnących cen żywności. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku osłonowego wspomoże ich budżety oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Dodatek osłonowy jest częścią tarczy inflacyjnej – rozwiązaniem przygotowanym jako narzędzie pomocowe gospodarstwom domowym w 2022 r. Ma zrównoważyć rosnące ceny energii oraz żywności. W stanie prawnym obowiązującym w sprawie dodatek osłonowy dotyczył i mógł być wypłacony w 2022 r. Wbrew argumentacji skarżącej – podniesionej, zresztą, dopiero na etapie skargi – dodatek osłonowy z oczywistych względów nie mógł dotyczyć i być wypłacony za lata 2020 i 2021. Dodatek osłonowy został uregulowany w art. 2 u.d.o. rozróżniając dwa rodzaje dodatku osłonowego, tj. dodatek osłonowy unormowany w art. 2 ust. 5 u.d.o. oraz zwiększony dodatek osłonowy w przypadku ubóstwa energetycznego unormowany w art. 2 ust. 6 u.d.o. Zgodnie z tym przepisem (ust. 1) dodatek osłonowy przysługuje: 1) osobie w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981, 2105 i 2270) nie przekracza kwoty 2100 zł, oraz osobie w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę; 2) osobie, o której mowa w pkt 1, w przypadku gdy wysokość jej przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych na osobę przekracza kwotę, o której mowa w pkt 1, w wysokości różnicy między kwotą dodatku osłonowego a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny miesięczny dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych na osobę. Zgodnie z ust. 5 dodatek osłonowy wynosi rocznie: 1) 400 zł dla gospodarstwa domowego jednoosobowego; 2) 600 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób; 3) 850 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób; 4) 1150 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób. Zgodnie z ust. 6 dodatek osłonowy, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi, zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 554, 1162 i 1243), wynosi rocznie: 1) 500 zł dla gospodarstwa domowego jednoosobowego; 2) 750 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób; 3) 1062,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób; 4) 1437,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób. Dodatek osłonowy przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1, za okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. i jest wypłacany w dwóch równych ratach w terminie do dnia 31 marca 2022 r. oraz do dnia 2 grudnia 2022 r. W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, złoży wniosek o wypłatę dodatku osłonowego później niż na 2 miesiące przed upływem tych terminów, dodatek osłonowy jest wypłacany jednorazowo, niezwłocznie po przyznaniu tego dodatku (ust. 8). Wnioski o wypłatę dodatku osłonowego złożone po dniu 31 października 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 9). Przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta dodatku osłonowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku osłonowego, uchylenie lub zmiana prawa do tego dodatku oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku osłonowego wymagają wydania decyzji (ust. 11). Przepisy u.d.o. nie zawierają wprost odesłania do przepisów regulujących procedurę stosowaną przy rozpoznawaniu wniosku o dodatek osłonowy. Z art. 3 u.d.o. jasno jednak wynika, że wypłata dodatku osłonowego jest zadaniem z zakresu administracji rządowej, a przytoczony art. 2 ust. 11 u.d.o. wskazuje formy rozstrzygnięcia wniosku o dodatek osłonowy jednoznacznie odnoszące się do postępowania administracyjnego - k.p.a.. Z przepisów tej ustawy wynika, co prawda, uproszczony sposób weryfikacji prawa do dodatku osłonowego wynikający z założonej przez ustawodawcę skuteczności wsparcia – wypłata dodatku osłonowego – co zależy od szybkości jego udzielenia (skoro wniosek może być złożony najpóźniej w dniu 31 października 2022 r., a jego rozpoznanie i wypłata ma nastąpić w dwóch równych ratach, przy czym druga rata najpóźniej do 2 grudnia 2022 r., lub jednorazowo i niezwłocznie w przypadku wskazanym w art. 2 ust. 8 u.d.o.) – wobec czego uzasadnia to przyjętą w ustawie o dodatku osłonowym uproszczoną procedurę, tzn. bez prowadzenia szczegółowego postępowania administracyjnego. Sąd w składzie orzekającym nie ma jednak wątpliwości, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w sprawach dotyczących dodatku osłonowego. Oznacza to, że przypadek złożenia ponownego wniosku o dodatek osłonowy, który został już przyznany (a zatem rozstrzygnięty) przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym oraz przed upływem ustawowego terminu do jego złożenia winien być rozpoznany z uwzględnieniem przepisów k.p.a., tj. art. 61a k.p.a. Niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy w tym samym przedmiocie. O ile zatem, wniosek z 21 października 2022 r. dotyczy sprawy, która została już rozstrzygnięta informacją z 8 lipca 2022 r., a nie ma podstaw do zmiany wysokości wsparcia (dla gospodarstwa domowego liczącego 2-3 osoby kwota dodatku jest taka sama – art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o.) organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ zaistniała uzasadniona przyczyna, z powodu której postępowanie nie może być wszczęte. Przyznanie dodatku osłonowego jest decyzją organu, choć ustawodawca – ze względu na skuteczność wsparcia – zdecydował, że nie jest ona formalnie wydawana (art. 2 ust. 11 zdanie pierwsze u.d.o.), lecz o jej podjęciu - i tym samym przyznaniu dodatku wskutek przeprowadzonej weryfikacji - wnioskodawca jest informowany (art. 2 ust. 12 u.d.o.). Taki wniosek wypływa z analizy przepisów u.d.o. oraz uzasadnienia projektu do niej wyżej wskazanego. Powody odformalizowania przyznania dodatku osłonowego (decyzja pozytywna) poprzez rezygnację z wydania pisemnej decyzji w przypadku pozytywnego zakończenia procesu weryfikacji wniosku o dodatek osłonowy – można odnaleźć w uzasadnieniu projektu u.d.o., w którym ustawodawca wskazał, że projektowana ustawa ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy ok. 6, 84 mln gospodarstw (52% wszystkich gospodarstw domowych) w Polsce. Wydanie pisemnej decyzji w każdym przypadku potencjalnie oznaczałoby procedowanie i wydanie 6, 84 mln decyzji w terminie do końca 2022 r., co mogłoby zakłócić osiągnięcie celu ustawy. W sprawie zaś dodatkowo należy zauważyć, że gospodarstwo domowe skarżącej należy do gospodarstw dotkniętych ubóstwem energetycznym, skoro uzyskała wsparcie w kwocie 750 zł (art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o.). Wobec tego przepisy u.d.o. muszą dodatkowo gwarantować realizację prawa unijnego w tym zakresie. Wskazane w art. 2 ust. 11 zdanie pierwsze u.d.o. odstąpienie od obowiązku wydania decyzji nie może całkowicie rugować przepisów postępowania administracyjnego, stronie winno być zapewnione prawo do dobrej administracji, prawo do bycia wysłuchanym i prawo do sądu wyrażone w art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE z 26.10.2012 C 32, str. 391), które realizują się poprzez stosowanie przepisów postępowania administracyjnego. Skoro zatem skarżącej został przyznany dodatek osłonowy oraz o ile wniosek z 21 października 2021 r. jest ponownym wnioskiem w tej sprawie złożonym w tym samym stanie faktycznym i prawnym przed upływem terminu ustawowego, to brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania tego wniosku i podjęcia kolejnego rozstrzygnięcia w trybie art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o. Zadaniem organu w ponownym postępowaniu będzie wyjaśnienie, czy wniosek z 21 października 2022 r. jest rzeczywiście ponownym wnioskiem (powtórnym, w tym samym stanie faktycznym, prawnym i przed upływem terminu ustawowego do jego złożenia) o wypłatę dodatku węglowego w 2022 r. i w przypadku takiego ustalenia podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie uwzględniając powyższe wskazania Sądu. Końcowo Sąd dostrzega wady zaskarżonej decyzji, na które wskazała skarżąca, i ocenia je jako niedbałość organu odwoławczego. Mają one jednak charakter oczywistych omyłek, choć nie wszystkie zostały sprostowane przez SKO postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r. Nie ma jednak wątpliwości, że zaskarżona decyzja dotyczyła decyzji Burmistrza z 23 stycznia 2023 r., a także że odnosiła się do skarżącej i została jej doręczona. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI