IV SA/Wr 41/22

IV SA/Wr 41/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-08-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Katarzyna Radom /sprawozdawca/
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2092/22 - Wyrok NSA z 2023-12-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Sędzia WSA del. Tomasz Judecki Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...]nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy orzeczenie Burmistrza Gminy W. z dnia 3 września 2021 r. odmawiające K. D. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Jak wynikało z akt sprawy powołaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił Stronie przyznania prawa do wskazanego świadczenia, w związku z opieką nad matką – K. D..
W uzasadnieniu organ objaśniał, że analiza wniosku i zebranych w sprawie dokumentów wykazała, że Skarżący sprawuje opiekę nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec matki i w związku z tym nie podejmuje zatrudnienia. Fakt i konieczność sprawowania opieki potwierdzono wywiadem środowiskowym. Skarżący nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty i innych świadczeń wyłączających możliwość ustalenia prawa do świadczenia. Dalej organ wywodził, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki (matki Skarżącego) powstała po okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: u.ś.r.), co wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia.
Nadto z poczynionych organ ustaleń wynikało, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z J. D. (ojcem Skarżącego). Zgodnie z oświadczeniem Strony ojciec jest osobą schorowaną, od urodzenia nie posiada rąk i nie może zapewnić żonie opieki. Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr [...] w W. zaliczyła go na stałe do drugiej grupy inwalidów (orzeczenie z dnia 16 marca 1992 r.). Odnosząc się do tych wyjaśnień organ nie zanegował, że ojciec Strony nie jest w stanie sprawować opieki nad żoną, wobec czego obowiązki te przejął Skarżący. Jednakże ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie o zaliczeniu J. D. do drugiej grupy inwalidów jest równoznaczne z posiadaniem orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zatem przyznanie Stronie wnioskowanego świadczenia wyklucza wystąpienie przesłanki negatywnej, o której mowa w powołanym przepisie.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy opisaną decyzję, choć nie podzieliło wszystkich podnoszonych w niej argumentów. W uzasadnieniu przywołano brzmienie art. 17 ust. 1, ust. 1b oraz art. 3 pkt 21 u.ś.r. Następnie wskazano, że osoba wymagająca opieki jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, co potwierdza orzeczenie właściwego organu. Odnosząc się do przesłanki wyłączającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. organ odwołał się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 stwierdzającego niezgodność ww. przepisu z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Stosując prokonstytucyjną wykładnię ww. przepisu organ odwoławczy stwierdził, że moment powstania niepełnosprawności nie może ważyć na ocenie ustalenia prawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Odnosząc się do kolejnej podstawy wyłączającej prawo do ustalenia wnioskowanego świadczenia organ stwierdził, że przyznanie świadczenia nie jest możliwe z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., gdyż mąż osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że jest on osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. c u.ś.r., co potwierdza orzeczenie właściwej Komisji Lekarskiej z dnia 16 marca 1992 r. Organ powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2391/20 wskazujące na konieczność dokonania wykładni literalnej powołanego przepisu, co wynika z faktu, że ani sądy ani organy administracji nie mają wiadomości specjalnych pozwalających na ocenę zdrowia osoby zobowiązanej alimentacyjnie. Zaznaczył, że rygoryzm przepisu odpowiada celom ustawy, co wyklucza wykładnię rozszerzającą.
W skardze Strona wyjaśniała, że ojciec (mąż osoby wymagającej opieki) ma 84 lata, nie ma górnych kończyn oraz ma problemy z chodzeniem (raczej leży). Porusza się na wózku i potrzebuje równie dużej uwagi jak mama, która jest po operacji usunięcia nerki zaatakowanej nowotworowo. W tej chwili mama leczy się onkologicznie, oczekuje na chemioterapię. Skarżący opiekuje się tak matką jak i ojcem. Informował, że złożył wniosek o ustalenie stopnie niepełnosprawności ojca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi uzasadniał brakiem formalnym, tj. niewskazaniem przez Stronę numeru PESEL. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.
W ślad za pismem z dnia 15 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu nadesłało oświadczenie Strony podające nr PESEL wraz z kopią orzeczenia z dnia 25 lutego 2022 r. uznającego ojca Skarżącego za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska przyjętego przez organy administracji, a odmawiającego Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.
W opinii Sądu pogląd organów administracji wykluczający w realiach rozpoznawanej sprawy prawo Skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że małżonek osoby wymagającej opieki (ojciec Strony) nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności nie ma uzasadnienia, co nie oznacza, że Sąd potwierdza, że takie prawo Stronie przysługuje. Treść rozstrzygnięć organów obu instancji wskazuje bowiem, że ostatecznie wsparto je wyłącznie na okolicznościach wynikających w ww. przepisu nie dokonując oceny dalszych przesłanek uzasadniających przyznanie Stronie wnioskowanego świadczenia, tj. zaniechano ustalenia istnienia związku przyczynowego między rezygnacją, niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki. Jednocześnie wskazać trzeba, że ocena tych okoliczności nie może być dokonana przez Sąd, który powołany jest do badania legalności objętych skargą decyzji, a więc ich zgodności z prawem a nie czynienia ustaleń faktycznych i orzekania, co do istoty sprawy.
Przechodząc zatem do oceny zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem przyznanych ustawowo kompetencji, poza zakresem rozważań należy pozostawić spór dotyczący wykładni i stosowania art. 17 ust. 1b. u.ś.r. Sąd podziela korzystne dla Skarżącego stanowisko organu odwoławczego wywodzone z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I K 38/13 OTK-A 2014/9/104 oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, że moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Na tym jednak kończy się aprobata Sądu dla poglądów organów wyrażanych w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, a odnoszących się do wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.
Dla przejrzystości wywodu właściwe wydaje się przywołanie istotnych w sprawie przepisów. I tak zgodnie z art. 17 ust.1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z ust. 1a ww. ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Jednocześnie w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ww. ustawy wskazano, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Dokonując analizy przywołanych norm trzeba wskazać, że krąg i kolejność osób uprawnionych do świadczeń w związku ze sprawowaniem opieki jest przez ustawodawcę ściśle wskazany. Zasadniczo wstępni i opiekunowie wyprzedzają osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ich krąg z kolei wyznacza ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej k.r.o.). Istotne w tym miejscu jest wskazanie na przepis art. 128 k.r.o. stanowiący, że obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Przy czym kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala kolejność osób zobowiązanych. Zatem obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o).
Zgodnie z przepisami Kodeksu obowiązek alimentacyjny małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych (art. 130, art. 60 § 1-3, art. 23 i art. 27 k.r.o.). Nie powinno budzić wątpliwości, że małżonkowie są rodziną i łączą ich więzy wynikające z zawarcia związku małżeńskiego polegające na wzajemnym wsparciu, wspólnym zaspokajaniu różnorodnych potrzeb, wzajemnej opiece. Małżeństwo jest zatem podstawową komórką społeczną, która staje się "rodziną" bliższą niż krewni związani węzłami krwi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 524/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).
Zasada ta, w opinii Sądu, jest również wyrażana na gruncie niniejszej ustawy, w tym sensie, że obowiązek małżonka wyprzedza obowiązek dalszych krewnych (art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a u.ś.r.). Dalsze osoby obowiązane do alimentacji będą uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego wówczas gdy małżonek osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. A zatem gdy nie będzie w stanie sprawować pieczy nad osobą wymagającą opieki, zaś potwierdzeniem tego faktu, zgodnie z literalnym brzmieniem ww. zapisu, jest wskazane orzeczenie o niepełnosprawności.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie jest wątpliwe, że mąż osoby wymagającej opieki nie ma takiego orzeczenia, co w świetle literalnej wykładni tego przepisu, dokonanej w zaskarżonej decyzji wykluczałoby przyznanie świadczenia Skarżącemu.
Wykładnia przepisów nie może się jednak zamykać wyłącznie w ich gramatycznym odczytaniu. Dla właściwego wyjaśnienia zaznaczenia normy prawnej wynikającej z tego zapisu konieczne jest posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową. Właściwe odczytanie znaczenia normy prawnej wymaga bowiem przeprowadzenia jej wykładni z użyciem wszystkich trzech metod interpretacyjnych, dopiero wspólny dla nich rezultat da oczekiwany wynik.
Na tle rozważanego sporu konieczność odwołania się do dalszych rodzajów wykładni ma potwierdzenie orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z wypowiadanymi tam tezami – bazującymi na wykładni systemowej wewnętrznej - warunki wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym, tj. gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Olsztynie z dnia 5 czerwca 2018r., sygn. akt II SA/Ol 320/18 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 382/21, a także w Łodzi z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 524/21, dostępne w CBOSA).
Zatem w sytuacji, gdy ustawowo wskazany opiekun z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego nie jest w stanie sprawować opieki nad osobą jej wymagającą obowiązek alimentacyjny (w tym zaś przypadku uprawnienie do świadczeń może przejść na kolejną z uprawnionych osób), nawet wówczas gdy dotyczy to małżonka nie legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności.
Rację ma organ administracji, że nie posiada uprawnień do dokonania takiej oceny samodzielnie, w tym zatem zakresie musi się posiłkować dowodami potwierdzającymi takie okoliczności faktyczne. Z reguły będzie to dokumentacja medyczna poświadczająca brak możliwości sprawowania opieki nad drugą osobą, a także podeszły wiek współmałżonka. Chodzi o dowody lub fakty, które prima facie potwierdzą, że opiekun z obiektywnych względów nie może zajmować się osobą wymagającą opieki, przy czym nie chodzi tu sytuacje przejściowe ale długotrwałą niezdolność do świadczenia takiej opieki. Takimi okolicznościami będzie między innymi podeszły wiek osoby zobowiązanej, który uniemożliwia już sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną wymagająca pomocy, gdyż sam obowiązany takiej opieki wymaga, jak i stan zdrowia, potwierdzony właściwą dokumentacją, która niespornie dowodzi istnienia problemów zdrowotnych, motorycznych.
Odejście od literalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. uzasadnia także odwołanie się do wartości konstytucyjnych, w szczególności zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), nakazu ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP) i zasad szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), uzupełnionej wykładnią celowością przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Dostrzec bowiem trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym regulacje odnoszące się do przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 listopada 2015 r., I OSK 1062/14, z dnia 13 listopada 2015 r., I OSK 1286/14, z dnia 12 maja 2017 r., I OSK 328/16 oraz z dnia 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/17 oraz wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 723/21, dostępne w CBOSA).
I jakkolwiek przywołany pogląd nie jest jednolicie postrzegany przez Sądy administracyjne, negujące odwoływanie się do wykładni celowościowej, to dostrzec trzeba, że nie jest ona jedyną i wyłączną podstawą wywodzenia znaczenia spornej w sprawie normy prawnej. Stanowi ona bowiem element procesu wykładni przepisów prawa, który w swoim założeniu – co już zaznaczano – winien się wspierać na trzech filarach wykładni zmierzającej do odczytania przepisu stosowanie do jego brzmienia w otoczeniu normatywnym z uwzględnieniem zakładanego celu danej normy prawnej.
Uzupełniająco należy odnotować wyrażany w orzecznictwie sądowym pogląd, że rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego powinno uwzględniać, że formalnego ograniczenia wynikającego z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. nie można stosować w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (z racji wieku i stanu zdrowia oraz rodzaju niepełnosprawności podopiecznego) nie może realizować swych obowiązków, a obowiązki te realizuje inna osoba (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1939/18 oraz z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 829/16). Przy czym te "obiektywne przyczyny" powinny być przede wszystkim związane z wiekiem lub stanem zdrowia współmałżonka, a nie z innymi subiektywnymi okolicznościami (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Białymstoku z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 642/12 i z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 987/12; we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. IV SA/Wr 924/14; w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 972/19; w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 429/21, dostępne w CBOSA).
Jakkolwiek spór w niniejszej sprawie nie idzie o sposób wykładni art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., lecz treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., to jednak w okolicznościach faktycznych zawisłej przed Sądem sprawy mamy do czynienia z sytuacją, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów nie może realizować swoich obowiązków alimentacyjnych wobec żony.
Zdaniem Sądu, nie można uznać, by zaistniałe w sprawie okoliczności wykluczające możliwość sprawowania opieki przez J. D. nad niepełnosprawną żoną miały charakter subiektywny.
Jak bowiem wynika z akt sprawy mąż osoby wymagającej opieki urodzony w 1941 r. (lat 81), posiada orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa z dnia 16 marca 1992 r. zaliczające go do drugiej grupy inwalidów. Z zaświadczenia tego wynika, że inwalidztwo spowodowane jest stanem narządu ruchu i istnieje od dzieciństwa. Nadto, że ojciec Skarżącego nie jest zdolny żadnej pracy. Potwierdza to przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego wynika, że mąż osoby wymagającej opieki "od urodzenia nie ma rąk", nadto jest osobą schorowaną, ma schorzenie kręgosłupa, trudności w poruszaniu się i zaniki pamięci. Opisane w ww. orzeczeniu i potwierdzone w wywiadzie środowiskowym okoliczności dotyczące stanu zdrowia ojca Skarżącego przekonują, że on sam wymaga opieki i wsparcia w codziennych czynnościach życiowych, co uchyla możliwość sprawowania opieki nad inną osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zatem niewątpliwie opisane okoliczności ocenić trzeba jako obiektywne przyczyny wyłączające możliwość sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną przez J. D., co w świetle przedstawionych reguł wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. powoduje, że obowiązek alimentacyjny i związane z nim uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego może być realizowane przez dalsze osoby, rzeczywiście sprawujące opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia.
Na marginesie już tylko dostrzec trzeba, że w toku postępowania sądowego Skarżący przedstawił orzeczenie z dnia 25 lutego 2022 r. zaliczające męża osoby wymagającej opieki do stopnia niepełnosprawności - znacznego, potwierdzając tym samym fakt, że sam wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innych osób w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Przyjęcie wykładni wskazanego przepisu wspartej wyłącznie na literalnym jego brzmieniu, z pominięciem opisanych w rozważaniu Sądu dalszych reguł interpretacyjnych legło u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją aktu.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej obowiązane będą do ponownej oceny okoliczności sprawy, z uwzględnieniem wykładni spornego przepisu przedstawionej przez Sąd, i ustalenia, czy w świetle zgormadzonych w sprawie dowodów Stronie służy uprawnienie, którego się domaga.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.