IV SA/Wr 403/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzje o uchyleniu zasiłku przedemerytalnego, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania z powodu niespełnienia wymogu prawomocnego stwierdzenia fałszerstwa dowodu.
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny z powodu rzekomego poświadczenia nieprawdy w świadectwie pracy. Organy administracji wznowiły postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., uznając świadectwo pracy za fałszywe, mimo że postępowanie karne zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego. WSA uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że brak jest prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałszerstwo dowodu, co jest warunkiem koniecznym do wznowienia postępowania w tym trybie.
Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody D. uchylająca decyzję przyznającą J. M. zasiłek przedemerytalny. Podstawą uchylenia było wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż organ uznał, że świadectwo pracy, na podstawie którego przyznano zasiłek, poświadcza nieprawdę. W uzasadnieniu wskazano na ustalenia prokuratury, która umorzyła śledztwo w sprawie poświadczenia nieprawdy z powodu braku znamion czynu zabronionego. Organ I instancji uchylił decyzję przyznającą zasiłek, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach oraz naruszenie zasady zaufania do państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie decyzje, stwierdzając, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że ustawowy wymóg stwierdzenia fałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, dającego podstawę prawną wznowienia postępowania, należy rozumieć ściśle. Umorzenie śledztwa przez prokuraturę z powodu braku znamion czynu zabronionego nie może być uznane za stwierdzenie fałszerstwa dowodu. Sąd wskazał również na potrzebę analizy przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach oraz dowodów przedstawionych przez stronę, które mogły przeczyć zeznaniom świadków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie prokuratury o umorzeniu śledztwa z powodu braku znamion czynu zabronionego nie może być uznane za prawomocne orzeczenie stwierdzające fałszerstwo dowodu, które jest warunkiem koniecznym do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wymóg stwierdzenia fałszerstwa dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, dającego podstawę prawną wznowienia postępowania administracyjnego, należy rozumieć ściśle. Umorzenie śledztwa przez prokuraturę z powodu braku znamion czynu zabronionego nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem fałszerstwa dowodu i nie daje organowi administracji podstaw do orzekania w zakresie fałszu dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 i par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 151 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
u.p.z.i.i.r.p. art. 71 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
u.p.z.i.i.r.p. art. 72 § 3 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
u.ś.p. art. 29
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
u.ś.p. art. 30
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
u.z.p.b. art. 37j § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 13, poz. 86
Rozporządzenie Rady Ministrów z 4 maja 1979 r. w sprawie I kategorii zatrudnienia
Dz. U. Nr 32, poz. 186
Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1981 r.
Dz. U. Nr 8, poz. 43
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszerstwo dowodu, co jest warunkiem koniecznym do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Umorzenie śledztwa przez prokuraturę z powodu braku znamion czynu zabronionego jako podstawa do stwierdzenia fałszerstwa dowodu. Zaliczenie pracy kierowcy samochodu dostawczego do I kategorii zatrudnienia lub pracy w szczególnych warunkach na podstawie przepisów z lat 70. i 80. XX wieku.
Godne uwagi sformułowania
Ustawowy wymóg stwierdzenia fałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu [...] należy rozumieć ściśle, a więc jako rozstrzygnięcie właściwego organu, zawierające w sentencji orzeczenia expressis verbis stwierdzenie co do faktu sfałszowania dowodu, a nie jako wniosek wyprowadzony przez organ administracji [...] na podstawie całokształtu prowadzonych czynności prokuratorskich lub stwierdzeń organu prokuratorskiego, zawartych w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa.
Skład orzekający
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Kuczyński
członek
Małgorzata Masternak-Kubiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w szczególności wymogu prawomocnego stwierdzenia fałszerstwa dowodu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego, a organ administracji próbuje oprzeć wznowienie postępowania na ustaleniach z tego umorzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie procedur prawnych, nawet w przypadku podejrzenia oszustwa. Pokazuje też, jak organy administracji mogą nadużywać pewnych trybów postępowania, a sąd administracyjny pełni rolę strażnika legalności.
“Fałszywe świadectwo pracy a wznowienie postępowania: Sąd wyjaśnia, kiedy można uchylić decyzję.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 403/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-06-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-05-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Małgorzata Masternak-Kubiak Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Kuczyński Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Hasła tematyczne Zabezpieczenie społeczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145 par. 1 pkt 1 i par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Tezy Ustawowy wymóg stwierdzenia fałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, dającego podstawę prawną wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 145 par. 1 pkt 1 i par. 2 k.p.a. należy rozumieć ściśle, a więc jako rozstrzygnięcie właściwego organu, zawierające w sentencji orzeczenia expressis verbis stwierdzenie co do faktu sfałszowania dowodu, a nie jako wniosek wyprowadzony przez organ administracji w sprawie wznowienia postępowania na podstawie całokształtu prowadzonych czynności prokuratorskich lub stwierdzeń organu prokuratorskiego, zawartych w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji przyznającej zasiłek przedemerytalny I. uchyla decyzję organu I i II instancji II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej przez J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] wydana na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 72 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) oraz art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. z 2003 r. Dz. U. Nr 58, poz. 514 z poz. zm.) w związku z art. 29 i 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymująca w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...] r. znak [...], orzekającą w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego o uchyleniu decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...]r., znak [...]przyznającej J. M. z dniem [...] r. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku i orzekająca o przyznaniu J. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r., w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych na okres [...] miesięcy. Postanowieniem z dnia [...]r. znak [...]Starosta Ś. - po uprzednim kilkakrotnym wznawianiu postępowania i jego umarzaniu - wznowił z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowanie w sprawie przyznania J. M. z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...] r. znak [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ stwierdził , że dowód ( świadectwo pracy ) na podstawie którego strona nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku poświadcza nieprawdę , o czym świadczy pismo Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w Ś. znak: [...]z dnia [...] r. wraz ze sprostowanym świadectwem wykonywania prac w warunkach szczególnych za okres od [...]r. do [...]r. oraz kserokopiami angaży J.M.. W wyniku wznowienia postępowania działający z upoważnienia Starosty Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. wydał decyzję z dnia [...].r Nr [...] , którą uchylił decyzję ostateczną Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...] r. znak [...] na mocy której przyznano stronie prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku i orzeczono o przyznaniu jej z dniem [...]r. statusu osoby bezrobotnej oraz przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres [...] miesięcy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał , że na dzień składania wniosku o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego strona przedłożyła szereg świadectw pracy, które dokumentowały okresy zatrudnienia pozwalające ustalić łączny okres uprawniający do zasiłku wielkości [...] lat [...] miesiąca i [...] dni, w tym w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Natomiast uzyskane przez organ informacje w anonimowych pismach z dnia [...] r. i [...]r. oraz informacje uzyskane od Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w Ś. - w tym sprostowane świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych pracy sporządzone na wniosek organu- spowodowały konieczność zweryfikowania okresu uprawniającego stronę do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem organu ponowna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazuje istotną niezgodność z poprzednim stanem faktycznym, z uwagi na to ,że ze sporządzonego przez PPKS Ś. sprostowanego świadectwa pracy wynika, iż strona wykonywała pracę w warunkach szczególnych w okresie od [...]r. do [...]r. , a nie jak wynika to z świadectwa pracy przedstawionego w dniu składania wniosku do Rejonowego Urzędu Pracy w okresie od [...]r. do [...] r. Wobec tego organ powziął uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności dokumentu stanowiącego podstawę do przyznania decyzją z dnia [...]r. zasiłku przedemerytalnego i celem usunięcia wątpliwości oraz ustalenia czy świadectwo pracy z dnia [...]r. zawiera poświadczenie nieprawdy co do okresów zatrudnienia w warunkach szczególnych zawiadomił w dniu [...]r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa poprzez poświadczenie nieprawdy w dokumencie urzędowym. W wyniku przeprowadzonych czynności w ramach postępowania karnego ustalono, że w dokumencie będącym świadectwem pracy z dnia [...] r. przedłożonym przez J.M., a wystawionym przez jego żonę B. L. - M. poświadczono nieprawdę. Organ I instancji stwierdził ,że dokument z dnia [...]r. wystawiony w ostatnim dniu pozostawania przez stronę w stosunku pracy, potwierdzający jej zatrudnienie w PPKS w Ś. nie zawiera żadnej informacji o zatrudnieniu w warunkach szczególnych. Zdaniem organu fakt umorzenia śledztwa przez Prokuraturę w Ś., - ze względu na okoliczność nieświadomego działania podejrzanych - nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, z uwagi na bezsprzeczne ustalenie poświadczenia nieprawdy w drodze dokonanych w sprawie czynności dochodzeniowo śledczych. Organ stwierdził dalej ,że skoro podstawę wznowienia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., to na podstawie art. 146 § 1 k.p.a. zachodzą okoliczności pozwalające na uchylenie decyzji z dnia [...]r., bowiem od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie upłynęło [...] lat. W ocenie organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że zachodzą okoliczności, z których wynika że dowód - świadectwo pracy na podstawie którego J. M. nabył prawo do zasiłku w wysokości 160% kwoty zasiłku - poświadcza nieprawdę (okazał się fałszywy). Stwierdzenie tego stanowi przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., co daje podstawę do zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...]r. znak [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. wniósł o jej uchylenie , podnosząc, iż odwołuje się kolejny raz w tej samej sprawie , a Urząd Pracy od dwóch lat nie robi nic innego w jego sprawie, jak tylko dopasowuje wydawane decyzje do stosowanej przez siebie interpretacji przepisów prawa, przyjmując jako podstawę wznowienia albo "poświadczenie nieprawdy" , albo dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne " okazały się fałszywe". Odwołujący podniósł , że w tej sprawie Prokuratura Rejonowa w Ś. wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec tego, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Organ miał prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienia w określonym terminie, a skoro tego nie uczynił, to nie ma prawa do stwierdzenia, że na dokumencie urzędowym poświadczono nieprawdę, bowiem oryginał świadectwa pracy został zwrócony do organu jako zgodny z prawem. Odwołujący wskazał na rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania , które przewiduje możliwość wydania przez pracodawcę w uzasadnionych przypadkach odpisu świadectwa pracy, na podstawie kopii tego świadectwa z wyraźnym stwierdzeniem, że odpis jest zgodny z kopią świadectwa pracy znajdującą się w aktach osobowych pracownika. Zdaniem strony uzasadnionym przypadkiem nie jest pismo organu z dnia [...]r. do PPKS w Ś., w którym organ zwraca się o poprawienie wystawionego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Odnosząc się do argumentu organu podnoszącego ,że świadectwo przedłożone w dniu rejestracji wystawione zostało po upływie kilkunastu lat od ustania zatrudnienia, odwołujący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono , że prawo do świadczeń nabywa się z chwilą spełnienia ustawowych warunków , niezależnie od dnia wystąpienia z wnioskiem o świadczenie. Wskazał, że organ mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie zwrócił uwagi na fakt , iż wszystkie świadectwa pracy odwołującego przedłożone na potrzeby uzyskania zasiłku przedemerytalnego pochodzą z roku [...]. Jako bezzasadne ocenił odwołujący twierdzenie organu, według którego dokument potwierdzający jego zatrudnienie z dnia [...]r. nie zawiera żadnej informacji o zatrudnieniu w warunkach szczególnych. Wskazał , że druki świadectw pracy z tamtego okresu były ustalone na podstawie obowiązujących wówczas przepisów określających co powinno znaleźć się w świadectwie pracy. Dane o których mówi organ były obowiązkowo wyszczególniane w świadectwie pracy dopiero z momentem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1997r. Odwołujący podkreślił, że pracę w szczególnych warunkach wykonywał nieprzerwanie od [...]r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, Natomiast okresów pracy w szczególnych warunkach nie można udowodnić za pomocą zeznań świadków , a stwierdzenia tych okresów pracy może dokonać jedynie zakład pracy - pracodawca, a żaden inny podmiot nie może więc wystawić świadectwa, jak również dokonać jego sprostowania. Według odwołującego błędna interpretacja przepisów prawa jest przyczyną ciągłych zmian decyzji wydawanych przez organy w jego sprawie, a Urząd Pracy z instytucji administracyjnej stał się instytucją sądową i za wszelką cenę chce wykazać fałszowanie dokumentów, by znaleźć usprawiedliwienie na wznowienia postępowania z art 145 § 1pkt 1 k.p.a., co czyni przeprowadzając dowody ze świadków w celu podważenia dowodów z dokumentów. W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji szczegółowo zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania, przedstawiając wszystkie rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie o wznowienie postępowania w sprawie przyznania odwołującemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wskazał na całokształt czynności przeprowadzonych przez organ I instancji, w tym na anonimowe pisma będące podstawa dokonania prze organ pierwszych czynności w sprawie, korespondencję z Zarządcą Komisarycznym oraz Zastępcą Dyrektora PPKS w Ś. - w wyniku której organ wszedł w posiadanie sprostowanego świadectwa pracy, informacje w zakresie uprawnień strony do kierowania pojazdów mechanicznych - uzyskane ze Starostwa Powiatowego Wydziału Komunikacji w Ś. - oraz na zeznania przesłuchanych świadków , a to : Z. O.( Zarządcy Komisarycznego PPKS w Ś.), T. N. ( Zastępcy Dyrektora PPKS w Ś.) oraz B. L. - M.. W konkluzji Wojewoda D. stwierdził, że zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w Ś., z dnia [...]r., znak : [...]i przytoczył przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a. Jako trafne ocenił Wojewoda D. stanowisko organu I instancji , według którego w sprawie zaistniała przesłanka określona w pkt 1 art. 145 § 1 k.p.a., bowiem dowód na podstawie którego uznano, że strona legitymuje się wymaganym, dla przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, okresem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, okazał się fałszywym. Powołał się na postanowienie prokuratury , z którego wynika, że osoba wystawiająca świadectwo , będąca żoną odwołującego B. L. -M. w dokumencie tym poświadczyła nieprawdę, a jedynie brak świadomości przy poświadczeniu nieprawdy w tym dokumencie spowodował, że organ prowadzący postępowanie karne uznał, iż jej czyn i czyn odwołującego nie zawiera znamion czynu zabronionego. Zdaniem organu stwierdzenie tego nie może być równoznaczne z przyjęciem tezy, że dokument ten nie jest dokumentem fałszywym. Według organu odwoławczego strona wykonywała prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze przez okres krótszy, niż wymagany, dlatego zasadnie organ I instancji uchylił dotychczasową decyle i rozstrzygnął o przyznaniu stronie jedynie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r., w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych na okres [...]miesięcy. Dodatkowo wskazał organ II instancji na art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. , według którego organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § I lub art. 145a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przesłanki do wydania nowej decyzji, o treści wskazanej przez organ I instancji, zaistniały, jednakże zdaniem organu rozstrzygnięcie sprawy wniosku strony dotyczącego zasiłku przedemerytalnego, złożonego w dniu rejestracji należy do właściwości organu I instancji i będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnej decyzji. W skardze na decyzję ostateczną J. M. wniósł o jej uchylenie , zarzucając naruszenie: - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 1979 r. w sprawie I kategorii zatrudnienia (Dz. U. Nr 13, poz. 86 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1981 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 186 ), rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), - art. 97 kodeksu pracy poprzez wystawienie świadectwa pracy w szczególnych warunkach przez podmiot nieuprawniony , - zasady zaufania do państwa przez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 k.p.a.. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż uprawnienia wynikające z wykonywania pracy w szczególnych warunkach nabył na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów z 1979 r. i 1981 r., wykonując w latach [...] - [...] pracę na stanowisku kierowcy towarowego. Potwierdzeniem tego jest dokumentacja Zarządu KPKS we W., w której znajdują się pisma zobowiązujące na podstawie powołanych rozporządzeń do wprowadzenia uregulowań wewnętrznych dotyczących ustalenia stanowisk pracy na których praca będzie zaliczona do prac w I kategorii zatrudnienia. Wskazał, że takie stanowiska zostały ustalone przez Dyrektora Oddziału z przekazaniem protokołu do jednostki nadrzędnej (protokół z posiedzenia komisji określającej stanowiska pracy zaliczone do I kategorii zatrudnienia z dnia [...]r.). od tego momentu komórka kadrowa miała obowiązek sporządzania i wydawania świadectw prac w I kategorii zatrudnienia, które akceptował Dyrektor Oddziału. Według skarżącego z przepisów rozporządzeń wynika, że jeżeli pracownik, przez okres co najmniej lat 10 wykonywał prace zaliczone do I kategorii zatrudnienia, a w tym czasie warunki pracy, w których je wykonywał uległy poprawie, to mimo to zachowuje dotychczasowe uprawnienia wynikające z zaliczenia ich pracy do prac w I kategorii zatrudnienia. Wskazał, że [...] r. miał przepracowane [...] lat w I kategorii zatrudnienia na różnych stanowiskach. Skarżący powołał się także na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r., w którym przewidziano, że prace dotychczas zaliczone do I kategorii uważa się za prace w szczególnych warunkach. Zdaniem skarżącego Urząd Pracy nie dołożył staranności i nie zbadał sprawy pod kątem prawnym i faktycznym w tym zakresie, przyjmując wręcz bierną postawę wobec jego wyjaśnień i nie uwzględniając 5 lat pracy na stanowisku kierowcy. Podniósł także , że działania organu opierały się wyłącznie na anonimach, wynikiem czego zarzucono jemu i jego żonie sfałszowanie i przedłożenie sfałszowanego świadectwa pracy, mimo istniejących pism jednostki nadrzędnej PKS jak i postanowień prokuratury o umorzeniu śledztwa i w przedmiocie zwrotu dowodów rzeczowych, a organy naruszyły zasadę zaufania do państwa z uwagi na ciągłe zmiany podstawy prawnej wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,iż w postępowaniu doszło do naruszenia norm procesowego prawa administracyjnego skutkującego koniecznością wycofania z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji. Przede wszystkim zauważyć należy , iż decyzja pierwszo-instancyjna w niniejszej sprawie wydana została po uruchomieniu nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania i zakres rozpoznania tej sprawy determinuje okoliczność, że decyzja będąca przedmiotem osądu została wydana w wyniku wznowienia postępowania. A zatem w pierwszej kolejności odnieść się należy do kwestii zasadności wznowienia postępowania , a więc oceny czy zaistniały przesłanki, których wystąpienie otwiera prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przesłanki te określone zostały w przepisach art. 145 i 146 Kodeksu postępowania administracyjnego , które uzależniają możliwość wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją od wystąpienia w szeregu przesłanek zarówno pozytywnych jak i negatywnych. Zdaniem organów obu instancji w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka pozytywna , o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego , według której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie , jeżeli dowody , na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne , okazały się fałszywe. Przesłanka to dotyczy zaistniałych faktów i działań towarzyszących wydaniu decyzji będącej przedmiotem wznowienia. Wskazać w miejscu należy, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ograniczone jest wystąpieniem łącznym trzech warunków, a mianowicie: po pierwsze, w decyzji ostatecznej organ administracyjny dokonał ustaleń faktycznych z powołaniem się na fałszywy dowód; po drugie , sfałszowanie dowodu musi zostać stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innego organu; po trzecie , fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy ( por. B. Adamiak , J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego -Komentarz , Warszawa 2005 str.637-679). Jednym zatem z koniecznych warunków wykazania zaistnienia omawianej podstawy wznowienia postępowania - poza wyjątkami określonymi w art. 145 § 2 i 3 k.p.a.- jest wymóg stwierdzenia prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu faktu sfałszowanie dowodu . Zasadą bowiem jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Rozważenia więc wymaga czy obie wydane w sprawie decyzje czynią zadość powyższemu wymogowi , a mianowicie czy wyjaśniają na czym polegał fałsz dokumentu i kto stwierdził sfałszowanie dowodu , na którym oparta była poprzednia decyzja. Jak wynika zarówno z materiału aktowego badanej sprawy jak i uzasadnienia decyzji organu I instancji, ujawnione okoliczności sprawy nie pozwalały organowi wprost na stwierdzenie ,że sfałszowanie dowodu było oczywiste . Przeciwnie organ badający podstawę wznowienia miał wątpliwości w tym zakresie i celem ustalenia czy świadectwo pracy z dnia [...]r. w zakresie dotyczącym określenia okresu pracy w szczególnych lub w szczególnym charakterze zawiera poświadczenie nieprawdy zawiadomił organ prokuratorski. Z postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ś. z dnia [...]r. Nr [...] wynika , że prowadzone śledztwo przeciwko J. M. - podejrzanemu, o to, że przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy stwierdzające nieprawdę świadectwo pracy- oraz przeciwko B. L.- M. - podejrzanej o to, że wystawiła skarżącemu świadectwo pracy, w którym poświadczyła nieprawdę odnośnie zatrudnienia w latach [...]-[...] w szczególnych warunkach , umorzono wobec stwierdzenia ,że czyny te nie zawierają znamion czynu zabronionego. Według obu organów orzekających w sprawie przedłożony przez stronę dokument w postaci świadectwa pracy z dnia [...]r. wystawionego przez PKS Ś. poświadcza nieprawdę w zakresie okresu pracy skarżącego w warunkach szczególnych . Jak wynika z uzasadnienia decyzji pierwszo-instancyjnej " poświadczenie nieprawdy na dokumencie ustalone zostało czynnościami dochodzeniowo-śledczymi prowadzonymi przez Prokuraturę Rejonową w Ś.. Wprawdzie śledztwo w sprawie zostało umorzone , nie mogą jednak pozostawać bez wpływu na wynik prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego , nie budzące wątpliwości fakty". Zaprezentowane stanowisko organu I instancji zyskało pełną aprobatę organu odwoławczego , który dodatkowo wywiódł ,że " Z postanowienia prokuratury wynika, że osoba wystawiająca świadectwo , będąca żoną odwołującego B. L.-M. w dokumencie tym poświadczyła nieprawdę, a jedynie brak świadomości przy poświadczeniu nieprawdy w tym dokumencie spowodował, że organ prowadzący postępowanie uznał, iż jej czyn i czyn odwołującego J.M. nie zawiera znamion czynu zabronionego". Zdaniem organu II instancji " brak świadomości przy poświadczeniu nieprawdy na dokumencie nie może powodować uznania , że dokument ten nie jest dokumentem fałszywym". Nasuwa się zatem pytanie czy postanowienie prokuratury o umorzeniu śledztwa wobec stwierdzenia ,że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego może być uznane orzeczenie stwierdzające sfałszowanie dowodu, W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie ustawowy wymóg stwierdzenia fałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu , dającego podstawę prawną wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a należy rozumieć ściśle , a więc jako rozstrzygnięcie właściwego organu , zawierające w sentencji orzeczenia expressis verbis stwierdzenie co do faktu sfałszowania dowodu , a nie jako wniosek wyprowadzony przez organ administracji w sprawie wznowienia postępowania na podstawie całokształtu prowadzonych czynności prokuratorskich lub stwierdzeń organu prokuratorskiego , zawartych w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa. W analizowanej sprawie organy obu instancji powołały jako podstawę wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie wykazując jednak, że dowód w postaci świadectwa pracy z dnia [...] r. - na podstawie którego niewątpliwie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne- okazał się fałszywy. Wobec tego powołanie jako wyłącznej postawy wznowienia postępowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 dyskwalifikuje brak wymaganego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu. W każdym bądź razie zawarte w sentencji postanowienia prokuratorskiego umarzającego śledztwo stwierdzenie , że czyny podejrzanych nie zawierają znamion czynu zabronionego wyklucza możliwość przyjęcia przez organ administracji ,że dokument będący przedmiotem śledztwa został sfałszowany. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 k.p.a. nie daje organom administracji podstawy do orzekania w zakresie fałszu dowodów. W związku z tym jako nieuprawnione przedstawia się zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, iż brak świadomości przy poświadczaniu nieprawdy na dokumencie nie może powodować uznanie, że dokument ten nie jest dokumentem fałszywym. Przyjęcie powyższej okoliczności jako dającej podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt1 k.p.a - wobec braku innych ustaleń wymaganych przepisem art. 145 § 2 k.p.a. - narusza prawo. Z przedmiotowego postanowienia prokuratora nie wynika bowiem na czym polegało sfałszowanie kwestionowanego świadectwa pracy. Natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego nie można wywnioskować, że sfałszowanie dowodu było oczywiste. Zresztą takiej tezy organy orzekające w sprawie nie postawiły . Dysponując świadectwem pracy z dnia [...] r. wystawionym przez pracodawcę skarżącego Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w Ś. oraz kserokopią sprostowanego świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia [...]r. -sporządzonym na wniosek organu - uznano za konieczne zweryfikowanie okresu uprawniającego stronę do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego , gdyż z dostarczonego przez PPKS Ś. sprostowanego świadectwa pracy wynika, iż strona wykonywała pracę w warunkach szczególnych w okresie od [...]r. do [...]r. , a nie jak wynika to z świadectwa pracy przedstawionego w dniu składania wniosku do Rejonowego Urzędu Pracy od [...]r. [...]r. Oparcie się przez organ na zeznaniach świadków T. N. oraz Z. O. - według których obsługa samochodu dostawczego nie może zostać zaliczona jako zatrudnienie w warunkach szczególnych - przy ustalaniu okoliczności sfałszowania świadectwa pracy wobec zaoferowanych przez stronę w toku postępowania odwoławczego dowodów w postaci kserokopii pisma jego pracodawcy nr [...], protokołu z posiedzenia komisji określającej stanowiska pracy zaliczone do I kategorii zatrudnienia z dnia [...]r. oraz ogłoszenia, z których treści wynika bezsprzecznie zaliczenie kwestionowanej obsługi samochodu dostawczego do pierwszej kategorii zatrudnienia, nie potwierdza w żaden sposób oczywistości sfałszowania świadectwa pracy. W tym zakresie organ nie ustosunkował się w żaden sposób do zaoferowanych przez stronę dowodów, które niewątpliwie przeczą zeznaniom świadków . Zważywszy ,że nie poczyniono ustaleń na jakich stanowiskach pracował skarżący w latach [...] - [...] w kontekście obowiązujących w tym okresie przepisów regulujących kwestię pracy w szczególnych warunkach. W końcu nie od rzeczy jest wskazać ,że w realiach rozpatrywanej sprawy , o przy dokonywaniu ewentualnych ustaleń co do przesłanki wznowienia w kategorii oczywistości fałszu dowodu , nieodzowne wydaje się przeanalizowanie treści świadectwa pracy pod kątem obowiązujących w tym przedmiocie regulacji , na które powoływała się strona w odwołaniu oraz w piśmie z dnia [...]r. , a to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia (Dz. U. Nr 13, poz. 86) , rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1981 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia (Dz. U. Nr 32 , poz. 186), a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43). Tym bardziej ,że przepisy przejściowe i końcowe tego ostatniego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w przepisie § 19 ust.2 nakazywały traktować prace dotychczas zaliczone do I kategorii zatrudnienia w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia (Dz. U., Nr 13, poz. 86) jako prace wykonywane w szczególnych warunkach, o których mowa w § 4 wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Marginalnie już tylko Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa ,że w wykazie prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprania do niższego wieku emerytalnego, zamieszczonym w załączniku do wymienionego rozporządzenia, w dziale VIII dotyczącym transportu i łączności, mowa jest o pracach kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Jednakże w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1981 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 186) zmieniającego rozporządzenie w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia, zawierającym wykaz prac zaliczonych do pierwszej kategorii zatrudnienia w dziale VIII zawierającym wyszczególnienie prac w transporcie i łączności, w punkcie 2 zaliczono pracę kierowcy samochodów ciężarowych do pierwszej kategorii zatrudnienia bez określania ilości tonażu. Analogiczny zapis znajduje się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r. (Dz. U., Nr 13, poz. 86) w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia. Konkludując powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nie było podstawy do rozpoznawania sprawy co do jej istoty i wydawania decyzji w trybie art. 151 k.p.a. , albowiem poczyniono błędnie ustalenia co do przyczyn wznowienia postępowania , które miały wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Stwierdzenie tego co obligowało Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy , a rozstrzygnięcie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji ma oparcie w art. 152 tej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI