IV SA/Wr 401/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy Radków na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego, potwierdzając istotne naruszenie prawa przy powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły bez wymaganego porozumienia z kuratorem oświaty.
Gmina Radków zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego, które stwierdziło nieważność zarządzenia Burmistrza w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół R. S. Sąd administracyjny uznał, że Burmistrz istotnie naruszył art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego, powierzając stanowisko bez wymaganego porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. Skarga Gminy została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Radków na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego, które stwierdziło nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy Radków z dnia 17 maja 2024 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół R. S. Wojewoda uznał, że zarządzenie zostało podjęte z istotnym naruszeniem art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego, polegającym na powierzeniu stanowiska dyrektora bez uzyskania porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. Gmina Radków zarzuciła w skardze m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego, twierdząc, że stanowisko Kuratora Oświaty z 24 kwietnia 2024 r. stanowiło czynność uzgadniającą. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd podkreślił, że sformułowanie "w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny" oznacza konieczność uzyskania zgody obu organów, a nie jedynie poinformowania lub zaopiniowania. Analiza korespondencji między organem prowadzącym a Kuratorem Oświaty wykazała, że porozumienie nie zostało osiągnięte, a Kurator w piśmie z 24 kwietnia 2024 r. wskazał na brak możliwości uzgodnienia powierzenia stanowiska na okres 5 lat i zalecił ponowne ogłoszenie konkursu. Sąd uznał, że zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego, co uzasadniało stwierdzenie jego nieważności. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych, w tym braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego, również uznano za bezzasadne, gdyż nie wykazano ich istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że postępowanie nadzorcze dotyczy wyłącznie legalności aktu, a nie oceny kwalifikacji kandydata czy przyczyn braku porozumienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, powierzenie stanowiska dyrektora szkoły bez uzyskania wymaganego porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny stanowi istotne naruszenie art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zarządzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sformułowanie "w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny" oznacza konieczność uzyskania zgody obu organów, a nie jedynie poinformowania lub zaopiniowania. Analiza korespondencji wykazała brak takiego porozumienia, co skutkowało istotnym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Przesłanka sprzeczności z prawem, warunkująca sankcję nieważności, jest pojęciem nieostrym, ale chodzi tu o sprzeczność oczywistą, bezpośrednią i wyraźną.
p.o. art. 63 § 1
Ustawa Prawo oświatowe
p.o. art. 63 § 12
Ustawa Prawo oświatowe
Jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu, w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru jedynie wskazuje, że akt wydano z naruszeniem prawa.
u.s.g. art. 91 § 5
Ustawa o samorządzie gminnym
W postępowaniu nadzorczym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie odpowiednio.
p.o. art. 63 § 3
Ustawa Prawo oświatowe
Zasadą jest wyłonienie kandydata na dyrektora w drodze konkursu.
p.o. art. 63 § 21
Ustawa Prawo oświatowe
Stanowisko dyrektora powierza się na 5 lat szkolnych, jednak nie krótszy niż jeden rok szkolny.
p.o. art. 29 § 1
Ustawa Prawo oświatowe
k.p.a. art. 61 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 148
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły bez uzyskania porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny stanowi istotne naruszenie art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego. Sformułowanie "w porozumieniu" oznacza konieczność uzyskania zgody obu organów, a nie jedynie poinformowania lub zaopiniowania. Analiza korespondencji wykazała brak porozumienia między organem prowadzącym a kuratorem oświaty. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego nie jest samoistną podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia, jeśli nie wykazano jego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Kuratora Oświaty z 24 kwietnia 2024 r. stanowiło czynność uzgadniającą. Brak zastrzeżeń Kuratora do oceny spełnienia wymogów formalno-prawnych przez kandydata należy traktować jako wypracowanie porozumienia. Powierzenie stanowiska dyrektora jest władczą kompetencją organu gminy, a kurator nie ma kompetencji do wstrzymania kandydatury. Naruszenie art. 91 ust. 5 u.s.g. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego. Naruszenie art. 91 ust. 3 u.s.g. poprzez brak w rozstrzygnięciu nadzorczym uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Godne uwagi sformułowania
"w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny" stanowi synonim wyrażenia "za zgodą" lub "w uzgodnieniu" "Skoro organem powierzającym jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), to ten organ przedstawia kuratorowi oświaty propozycję powierzenia ww. stanowiska konkretnej osobie i na taką treść kurator oświaty może, ale nie musi wyrażać zgody." Gdyby intencją ustawodawcy było jedynie zaopiniowanie, użyłby sformułowania "po zaopiniowaniu przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny" zamiast "w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny". Postępowanie nadzorcze nie jest klasycznym postępowaniem administracyjnym. Nieprawidłowe lub zbyt późne zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego, a nawet jego brak nie decyduje o prawidłowości samego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Skład orzekający
Andrzej Nikiforów
przewodniczący
Aneta Brzezińska
sprawozdawca
Marta Pająkiewicz-Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu uzyskania porozumienia z organem nadzoru pedagogicznego przy powierzaniu stanowiska dyrektora szkoły w trybie pozakonkursowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wyłonienia kandydata w konkursie i powierzenia stanowiska w trybie art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania oświatą i relacji między samorządem a administracją rządową, co jest istotne dla prawników i samorządowców.
“Dyrektor szkoły bez zgody kuratora? Sąd wyjaśnia, kiedy samorząd przekracza swoje kompetencje.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 401/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-12-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Nikiforów /przewodniczący/ Aneta Brzezińska /sprawozdawca/ Marta Pająkiewicz-Kremis Symbol z opisem 6145 Sprawy dyrektorów szkół 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Oświata Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III OSK 721/25 - Wyrok NSA z 2025-08-26 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 609 art. 91 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.) Dz.U. 2023 poz 900 art. 63 ust. 12 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , Protokolant: Referent Aleksandra Bartczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Radków na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 5 lipca 2024 r. nr NK-N.4131.115.2.2024.KP w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia z dnia 17 maja 2024 r., nr 105/2024 w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Z. w W. oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zarządzeniami z 13 stycznia 2023 r. (13/2023), 13 lutego 2023 r. (54/2023), 14 marca 2023 r. (78/2023) oraz 19 czerwca 2023 r. (141/2023) Burmistrz Miasta i Gminy Radków ogłaszał konkursy w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora Z. w W. przy "ul. [...]". W wyniku ww. konkursów nie wyłoniono kandydata (w dwóch pierwszych konkursach żaden kandydat nie przystąpił do konkursu, a w toku dwóch kolejnych konkursów nie wyłoniono kandydata). Zarządzeniem z 17 lipca 2023 r. (157/2023) w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków Dyrektora Z. w W. przy "ul. [...]", Burmistrz Miasta i Gminy Radków (dalej: strona skarżąca) – na podstawie art. 63 ust. 13 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r., poz. 900), dalej: p.o. oraz art. 30 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 572), dalej u.s.g. – powierzył R. S. pełnienie obowiązków Dyrektora ww. Z. od 18 lipca 2023 r. do czasu powierzenia stanowiska Dyrektora, nie dłużej niż do 30 kwietnia 2024 r. Pismem z 8 kwietnia 2024 r. (OKiS.2131.2.2024) Burmistrz Miasta i Gminy Radków wystąpił do Kuratorium Oświaty we Wrocławiu w sprawie uzgodnienia powierzenia stanowiska Dyrektora Z. w W. R. S., przesyłając w załączeniu wymagane dokumenty dotyczące potwierdzenia spełniania przez kandydatkę wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko Dyrektora. W odpowiedzi na powyższe pismo, Dolnośląski Kurator Oświaty w piśmie z 24 kwietnia 2024 r. (DW.544.2.2024.JW.1) wskazał, że w zaistniałej sytuacji Gmina Radków powinna ponownie ogłosić konkurs na stanowisko Dyrektora Z. w W. i dopiero w przypadku jego nierozstrzygnięcia rozważyć potrzebę zastosowania trybu określonego w art. 63 ust. 12 p.o. Dolnośląski Kurator Oświaty wskazał również na brak możliwości (obecnie) dokonania uzgodnienia powierzenia stanowiska Dyrektora Z. w W. R. S. na okres 5 lat, tj. zgodnie z przekazaną informacją od 1 maja 2024 r. do 30 kwietnia 2029 r. Abstrahując od powyższego, Dolnośląski Kurator Oświaty podniósł, że w myśl art. 63 ust. 21 p.o. stanowisko dyrektora powierza się na 5 lat szkolnych, jednak nie krótszy niż jeden rok szkolny. Tym samym gdyby powierzenie stanowiska Dyrektora Z. w W. miało rzeczywiście nastąpić z dniem 1 maja 2024 r., to nie mogłoby ono trwać dłużej niż do 31 sierpnia 2028 r. Pismem z 30 kwietnia 2024 r. (OKiS.2131.2.2024) Burmistrz Miasta i Gminy Radków poinformował Dolnośląskiego Kuratora Oświaty (w szczególności), że powierzenie stanowiska dyrektora szkoły stanowi władczą kompetencję organu gminy. Kurator oświaty, jako organ administracji rządowej, nie ma kompetencji do wstrzymania zaproponowanej kandydatury, a tym bardziej do oceny możliwości dokonania uzgodnienia powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, tak miało to miejsce w piśmie z 24 kwietnia 2024 r. Burmistrz podniósł również, że brak zastrzeżeń Dolnośląskiego Kuratora oświaty do oceny spełnienia warunków formalno – prawnych przez R. S. traktuje jako wypracowanie porozumienia co do powołania jej osoby na Dyrektora Z. w W. Zarządzeniem z 17 maja 2024 r. (105/2024) w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Z. w W. przy "ul. [...]", Burmistrz Miasta i Gminy Radków – na podstawie art. 63 ust. 1 w zw. art. 29 ust. 1 pkt 2 p.o. oraz art. 30 ust. u.s.g. – powierzył R. S. stanowisko Dyrektora Z. w W. przy "ul. [...]" na od 18 maja 2024 r. do 31 sierpnia 2028 r. Zarządzenie to zostało doręczone Wojewodzie Dolnośląskiemu za pośrednictwem ePUAP 18 czerwca 2024 r. Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z 5 lipca 2024 r. (NK N.4131.115.2.2024.KP) Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność ww. zarządzenia. W ocenie organu nadzoru zostało ono podjęte z istotnym naruszeniem art. 63 ust. 12 p.o., polegającym na powierzeniu stanowiska dyrektora bez uzyskania porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. Jak uzasadniono w rozstrzygnięciu, w sprawie nie doszło bowiem do uzgodnienia powierzenia stanowiska dyrektora Z. w W. z nadzorem pedagogicznym, który w piśmie z 24 kwietnia 2024 r. (DW.544.2.2024.JW.1), poinformował Burmistrza Miasta i Gminy Radków, że Gmina Radków powinna ponownie ogłosić konkurs na stanowisko dyrektora Z. w W. i dopiero w przypadku jego nierozstrzygnięcia rozważyć potrzebę zastosowania trybu określonego w art. 63 ust 12 p.o. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone Burmistrzowi Miasta i Gminy Radków za pośrednictwem ePUAP 9 lipca 2024 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Gmina Radków – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zarzuciła rozstrzygnięciu nadzorczemu rażące naruszenie przepisów: 1) art. 63 ust. 12 p.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Wojewodę Dolnośląskiego, że do powierzenia stanowiska dyrektora doszło bez uzyskania porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, 2) art. 63 ust. 12 p.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie przyjęcie przez Wojewodę Dolnośląskiego, że stanowisko Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z 24 kwietnia 2024 r. - wobec braku negatywnej oceny kandydata na stanowisko Dyrektora Z. w W. - stanowiło czynności uzgadniające kandydaturę na stanowisko, tym samym, że doszło do porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny w zakresie powierzenia tego stanowiska, 3) art. 63 ust. 12 p.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Wojewodę Dolnośląskiego, że do powierzenia stanowiska dyrektora doszło bez uzyskania porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, podczas gdy organ nadzoru pedagogicznego na każdym etapie postępowania dysponując kompletem dokumentów dotyczących stażu, kwalifikacji, umiejętności, wykształcenia oraz oceny pracy kandydatki, nie wniósł zastrzeżeń do kandydatury R. S., 4) art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez przyjęcie, że zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy Radków z 17 maja 2024 r. (105/2024) jest sprzeczne z prawem, 5) art. 91 ust. 5 u.s.g. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego przez Wojewodę Dolnośląskiego, 6) art. 91 ust. 3 k.p.a. poprzez brak w rozstrzygnięciu nadzorczym uzasadnienia faktycznego i prawnego, 7) art. 7, art. 10 , art. 77 § 1 k.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że pomiędzy organem prowadzącym, a organem nadzoru pedagogicznego, nie doszło do czynności uzgadniających kandydata na stanowisko Dyrektora Z. w W., a tym samym, że nie doszło do porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny w zakresie powierzenia tego stanowiska, 8) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że do powierzenia stanowiska dyrektora doszło bez uzyskania porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, podczas gdy doszło do wypracowania porozumienia co do powołania na stanowisko dyrektora Z. w W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. kontrola sądu administracyjnego polega na badaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonych aktów administracyjnych. Obejmuje ona m.in. kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 148 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru, uchyla ten akt, zaś w przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 5 lipca 2024 r. (NK-N.4131.115.2.2024.KP) stwierdzające – na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 609 ze zm), dalej: u.s.g. – nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy Radków z 17 maja 2024 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Z. w W. przy "ul. [...]". W tym miejscu podnieść należy, że zawarta w art. 91 ust. 1 u.s.g. przesłanka sprzeczności z prawem, warunkująca sankcję nieważności jest pojęciem nieostrym. Przyjmuje się jednak, że chodzi tu o sprzeczność oczywistą, bezpośrednią i wyraźną, wynikającą wprost z treści przepisu prawa (wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r., III OSK 3457/21, Lex nr 3188042). Wobec faktu, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru nie stwierdza nieważności zarządzenia, ograniczając się jedynie do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa (o czym stanowi art. 91 ust. 4 u.s.g.), przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g., jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego. Należy do nich naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania zarządzeń, podstawy prawnej podejmowania zarządzeń, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania zarządzeń (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, opub. w OwSS 1998/3/79). I w rozpoznanej sprawie – wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze – doszło do istotnego naruszenia prawa materialnego przez organ prowadzący szkołę tj. art. 63 ust. 12 Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r., poz. 900), dalej: p.o. skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności opisanego powyżej zarządzenia z 17 maja 2024 r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu, w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny, kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej. W tym miejscu podkreślić należy, że przy powierzeniu przez organ prowadzący szkołę stanowiska jej dyrektora, zasadą jest wyłonienie kandydata w drodze konkursu (art. 63 ust. 3 p.o.). Ustawodawca przewidział wprawdzie wyjątek w procedurze powołania dyrektora szkoły, aczkolwiek wskazał, że może on zaistnieć tylko i wyłącznie w przypadku, gdy do konkursu nie zgłosił się żaden kandydat, albo gdy w wyniku konkursu go nie wyłoniono. Dodatkowo powierzenie stanowiska w tym trybie obarczone zostało spełnieniem określonych warunków. Powierzenie może być bowiem dokonane dopiero po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej oraz po porozumieniu się w kwestii kandydata z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. W omawianym stanie prawnym mamy zatem do czynienia z dwoma formami współdziałania organów, a mianowicie z koniecznością zasięgnięcia opinii oraz z uzyskaniem porozumienia. Oba te warunki muszą zaistnieć łącznie. O ile można zgodzić się ze stroną skarżącą, że powierzenie stanowiska dyrektora szkoły stanowi władczą kompetencję organu gminy wykonywaną w ramach zadania publicznego powierzonego przez ustawodawcę do realizacji przez samorząd gminy. To niemniej jednak nie można zapominać, że kurator oświaty jako organ administracji rządowej został wyposażony w kompetencję do "wyrażenia stanowiska", co do tak zgłoszonej kandydatury. Współdziałanie obu tych organów ustawodawca nazwał natomiast "porozumieniem". Oznacza to zdaniem Sądu, że musi być "zgoda obu organów" na treść projektu zarządzenia powierzającego konkretnej osobie stanowisko dyrektora szkoły. "Skoro organem powierzającym jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), to ten organ przedstawia kuratorowi oświaty propozycję powierzenia ww. stanowiska konkretnej osobie i na taką treść kurator oświaty może, ale nie musi wyrażać zgody. W ten sposób ustawodawca uzależnił powierzenie tego stanowiska od uzgodnienia z kuratorem oświaty. Okoliczność, że ustawodawca posłużył się określeniem "w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny", stanowi synonim wyrażenia "za zgodą" lub "w uzgodnieniu" (K. Bandarzewski, Wybór dyrektora gminnej szkoły podstawowej w trybie pozakonkursowym, "Przegląd Prawa Publicznego" 2021 r., nr 6, s. 84). Ww. stanowisko odnośnie wykładni art. 63 ust. 12 p.o. znalazło aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 27 września 2023 r., poz. II OSK 1992/22) i zostało podzielone przez Sąd w składzie rozpoznającym sprawę, co z kolei znalazło wyraz w treści uzasadnienia wyroku. Nieuprawnione pozostają zatem twierdzenia skargi, z których wynika, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny" nakłada na organ prowadzący szkołę lub placówkę wyłącznie (jedynie) obowiązek poinformowania organu sprawującego nadzór pedagogiczny o zamiarze powierzenia stanowiska, co ma umożliwić mu zgłoszenie przez nadzór ewentualnych uwag, co do wymaganych przepisami kompetencji kandydata. Zgodzić się należy z Wojewodą Dolnośląski, że gdyby taka była intencja ustawodawcy, to wówczas użyłby sformułowania "po zaopiniowaniu przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny" zamiast "w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny". W konsekwencji powyższego, wbrew stanowisku Burmistrza Miasta i Gminy Radków, wymóg uzyskania "porozumienia organu sprawującego nadzór pedagogiczny", nie został spełniony. Wojewoda Dolnośląski w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym prawidłowo zatem stwierdził, że do dnia wydania zakwestionowanego aktu powierzenia stanowiska dyrektora Z. nie doszło do uzgodnienia wskazywanej przez Burmistrza Miasta i Gminy Radków kandydatury. Z treści pisma Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z 24 kwietnia 2024 r. wyraźnie bowiem wynika, że po pierwsze Gmina powinna ponownie ogłosić konkurs na stanowisko Dyrektora Z. w W. i dopiero w przypadku jego nierozstrzygnięcia rozważyć potrzebę zastosowania trybu określonego w art. 63 ust. 12 p.o., a po wtóre (i co jest istotne w sprawie), że "brak jest obecnie możliwości dokonania uzgodnienia powierzenia stanowiska Dyrektora Z. w W. R. S. na okres 5 lat". Tym samym trudno przyjąć za organem prowadzącym, że "w niniejszej sprawie organ prowadzący szkołę jak i organ sprawujący nadzór pedagogiczny osiągnęli jednomyślność, zgodność stanowisk". Stanowisko wyrażone przez Burmistrza Miasta i Gminy Radków w piśmie z 30 kwietnia 2024 r. skierowanym do Kuratorium Oświaty, z którego wynika, że "brak zastrzeżeń Dolnośląskiego Kuratora Oświaty do oceny spełnienia wymogów formalno – prawnych przez R. S., Burmistrz traktuje jako wypracowanie porozumienia co do powołania jej osoby na Dyrektora Z. w W." jest zatem co najmniej nieuprawnione, gdyż pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stanowiskiem organu nadzoru pedagogicznego wyrażonym w tym zakresie w piśmie z 24 kwietnia 2024 r. Czego zresztą dowodzi - wprost - nie tylko treść pisma Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z 24 kwietnia 2024 r., lecz również treść pisma z 4 czerwca 2024 r,. (DW.544.2.2024) kierowanego do Wojewody Dolnośląskiego, w którym organ ten poinformował o nieprawidłowych działaniach Burmistrza Miasta i Gminy Radków dotyczących powierzenia stanowiska Dyrektora Z. w W. (czyli braku porozumienia w tym zakresie). Analiza materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności korespondencji pomiędzy organem prowadzącym Zespół, a Dolnośląskim Kuratorem Oświaty, prowadzi zatem do jednoznacznego wniosku, że akt powierzenia stanowiska dyrektora Z. w W. został wydany bez uzyskania (uprzedniego) porozumienia (zgody) z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. Tym samym, trafnie uznał Wojewoda Dolnośląski, że wydając ten akt, Burmistrz Miasta i Gminy Radków dopuścił się istotnego naruszenia art. 63 ust. 12 p.o., co z kolei uzasadniało stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. Tym samym zarzuty skargi – w tym zakresie oraz wskazujące na naruszenie art. 7, 10, 77 § 1 k.p.a. z uwagi na nieprawidłowe (błędne) ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez "uznanie, że pomiędzy organem prowadzącym, a organem nadzoru pedagogicznego nie doszło do porozumienia w zakresie powierzenia stanowiska dyrektora" – należało uznać za bezzasadne. W tym miejscu pokreślenia wymaga, że w postępowaniu nadzorczym przedmiotem kontroli jest wyłącznie badanie legalności (zgodności z prawem) zarządzenia, w tym przypadku zgodności powierzenia stanowiska dyrektora Z. w W. Organ nadzoru nie ocenia zatem - w tym postępowaniu - kwalifikacji kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, ani powodów (czy też przyczyn) nie osiągnięcia porozumienia pomiędzy stronami (wyrok NSA z 27 września 2023 r. III OSK 1993/22, CBOIS). Takich kompetencji nie ma również Sąd kontrolujący wydane w tym postępowaniu rozstrzygniecie nadzorcze, a tym samym nie może badać przesłanek z powodu, których Dolnośląski Kurator Oświaty nie wyraził zgody na powierzenie stanowiska dyrektora wskazanej przez organ prowadzący kandydatce, lecz zalecił (pomimo już czterech uprzednio ogłoszonych konkursów) ponowne ogłoszenie konkursu. W ocenie Sądu, nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 91 ust. 5 u.s.g. w związku z art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. Rację ma bowiem Wojewoda Dolnośląski podnosząc, iż postępowanie nadzorcze nie jest klasycznym postępowaniem administracyjnym gdyż - stosownie do treści art. 91 ust. 5 u.s.g.- w postępowaniu nadzorczym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie odpowiednio. Postępowanie nadzorcze ma szczególny charakter, ponieważ nie jest postępowaniem administracyjnym w indywidualnej sprawie, a przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego nie jest werdykt w sprawie indywidualnej z zakresu administracji, lecz orzeczenie o zgodności lub sprzeczności z prawem uchwał lub zarządzeń organów gminy. Stosowanie odpowiednio przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należy rozumieć jako unormowanie pomocnicze wszędzie tam, gdzie ustawa o samorządzie gminnym nie normuje cech rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasad i trybu postępowania nadzorczego. I choć, z treści art. art. 91 ust. 5 u.s.g. w zw. z art. 61 § 1 i 4 k.p.a., wynika obowiązek zawiadomienia Gminy o wszczęciu postępowania, to jednak zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, nie tylko nieprawidłowe lub zbyt późne zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego, ale nawet jego brak nie decyduje o prawidłowości samego rozstrzygnięcia nadzorczego (wyrok WSA w Kielcach z 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 339/15; wyrok WSA w Gdańsku z 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 359/14, CBOSA). Dlatego też choć (jak wynika z akt sprawy) organ nadzoru nie zawiadomił Burmistrz Miasta i Gminy Radków o wszczęciu postępowania nadzorczego, to jednak podnieść należy, że uwzględnienie tego rodzaju zarzutu jako podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego byłoby możliwe pod warunkiem wykazania w skardze istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Skoro zatem (jak wynika z treści skargi) poza sformułowaniem tego zarzutu nie wykazano tego rodzaju wpływu, to również zarzut ten należało uznać za bezzasadny. Końcowo wskazać należy, iż art. 91 ust. 3 u.s.g. wskazuje, że rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego narusza ten przepis, gdyż nie wyjaśnia, na czym polega sprzeczność z prawem uchwały rady gminy w stopniu na tyle istotnym, że warunkującym stwierdzenie jej nieważności. Artykuł 91 ust. 3 u.s.g. determinuje bowiem obowiązek organu nadzoru do zawarcia w rozstrzygnięciu nadzorczym uzasadnienia, z którego treści będzie wynikała argumentacja organu nadzoru, dlaczego uznał on dany akt lub jego część za nieważną. Uzasadnienie prawne aktu nadzoru powinno więc zawierać wyjaśnienie przepisów, których naruszenia zarzuca danemu organowi oraz ustalenie ciężaru gatunkowego (rodzaju) stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2018 r., I OSK 686/18, wyrok NSA z 19 października 2021 r, III FSK 4090/21, CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził naruszenia ww. art. 91 ust. 3 u.s.g. "przez brak w rozstrzygnięciu nadzorczym uzasadnia faktycznego i prawnego", gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie tylko zawiera oba te elementy, lecz również wskazuje (pogrubioną czcionką) na czym polega to istotne naruszenie prawa skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy Radków z 17 maja 2024 r. (naruszenie art. 63 ust. 12 p.o. polegające na powierzeniu stanowiska dyrektora bez uzyskania porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny). Reasumując, w toku dokonanej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które by dawało podstawę do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI