IV SA/Wr 40/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą prawa do zasiłku przedemerytalnego, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem możliwości dowodzenia pracy w szczególnych warunkach innymi środkami niż tylko świadectwo pracy.
Skarżący T.S. domagał się przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, argumentując, że jego praca w PKS powinna być zaliczona do pracy w warunkach szczególnych. Organy administracji odmówiły, opierając się na braku odpowiedniego udokumentowania tego okresu w świadectwie pracy. Sąd uchylił decyzje, wskazując, że świadectwo pracy nie jest jedynym dowodem i należy zbadać inne środki dowodowe w celu ustalenia charakteru pracy skarżącego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego dla T.S., który pracował w Przedsiębiorstwie Państwowej Komunikacji Samochodowej. Skarżący twierdził, że jego praca w dziale energetycznym, związana z dozorem technicznym i obsługą agregatów prądotwórczych, powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach, co uprawniałoby go do zasiłku. Organy administracji, w tym Wojewoda, utrzymały w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku, ponieważ okres pracy w szczególnych warunkach udokumentowany świadectwem pracy wynosił jedynie kilka miesięcy, a skarżący nie przedstawił innych dowodów potwierdzających jego stanowisko. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na wadliwość postępowania organów. Sąd podkreślił, że świadectwo pracy nie jest jedynym dowodem pozwalającym na ustalenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a organy powinny zbadać inne dostępne środki dowodowe, zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nakazano ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tej wykładni.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, praca ta może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, jednak wymaga to odpowiedniego udowodnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że świadectwo pracy nie jest jedynym dowodem potwierdzającym wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Należy dopuścić inne środki dowodowe, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, aby ustalić, czy rodzaj i charakter pracy odpowiada wymogom określonym w przepisach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.o.z.p.b. art. 37 § lit. j ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Pomocnicze
k.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.e.r.f.u.s. art. 117
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ustawa z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół art. 11 § ust. 2
Ustawa z dnia 20.12.2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadectwo pracy nie jest jedynym dowodem potwierdzającym wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Należy dopuścić inne środki dowodowe w celu ustalenia charakteru pracy.
Odrzucone argumenty
Praca skarżącego w PKS nie była pracą w szczególnych warunkach, ponieważ nie została odpowiednio udokumentowana w świadectwie pracy. Wyrok sądu cywilnego oddalający roszczenie o sprostowanie świadectwa pracy wyklucza możliwość dalszego kwestionowania charakteru pracy.
Godne uwagi sformułowania
świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. możliwe było wykazywanie za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Skład orzekający
Tadeusz Kuczyński
przewodniczący sprawozdawca
Wanda Wiatkowska-Ilków
sędzia
Alojzy Wyszkowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do świadczeń (np. zasiłku przedemerytalnego) na podstawie dowodów innych niż świadectwo pracy, gdy charakter pracy jest sporny."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji odmawia przyznania świadczenia z powodu braku odpowiedniego udokumentowania pracy w szczególnych warunkach w świadectwie pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji i że dokumenty takie jak świadectwo pracy nie są jedynymi dowodami. Ma to znaczenie praktyczne dla wielu osób ubiegających się o świadczenia.
“Świadectwo pracy to nie wszystko! Sąd przypomina, jak udowodnić pracę w szczególnych warunkach.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 40/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2005-12-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-02-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Alojzy Wyszkowski Tadeusz Kuczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Wanda Wiatkowska-Ilków Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Hasła tematyczne Bezrobocie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 58 poz 514 art. 37 lit. j ust. 1 Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 75; art. 76 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118 art. 117 Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie Decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...], na podstawie oraz art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 20.12.2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 65) w związku z art. 37 j i art. 37 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (J.t. z 2003r. Dz.U. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Zastępcy Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. działającego z upoważnienia Starosty Powiatu, z dnia [...]r., nr [...], orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia podano, że zaskarżoną decyzją w oparciu o przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. z 2001r. Nr 154. poz. 1793) w związku z art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odmówiono T. S., przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., ponieważ nie spełnia warunków dla przyznania tego prawa, a w szczególności dlatego, że jego okres uprawniający do zasiłku wynosi [...] lat. [...] miesięcy i [...] dni, w tym w warunkach szczególnych [...] miesięcy. W odwołaniu od tej decyzji T. S. wniósł o jej zmianę, bądź uchylenie i przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, bo uważa, że jego praca w PKS powinna być zaliczona do pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnych charakterze, a jego problem wynikł stąd, że nie było go w zakładowym wykazie osób pracujących w tych warunkach. Skarżący podnosi, że pracował w tych samych warunkach co osoby, które są w wykazie tj. mistrz, kierownik stacji obsługi, zastępca kierownika do spraw technicznych, kontroler techniczny, funkcjonariusz pożarnictwa, robotnik transportowy, placowy, dyspozytor techniczny i inni, dlatego w jego przypadku powinna mieć zastosowanie analogia ustawy i analogia prawa. Skarżący podaje, że był pracownikiem technicznym, dozoru technicznego świadczącym w tym zakładzie również pracę fizyczną, przy przerwach w zasilaniu uruchamiał agregat prądotwórczy i musiał pełnić stały dozór przy agregacie, bywało, że i po dwie doby bez przerwy, przy olbrzymim hałasie itd. "przy czym był tylko jednym takim pracownikiem technicznym, był więc "na każde zawołanie". Skarżący wskazuje, że Dziennik Ustaw Nr 8 z 18.02.1983r, zalicza w dziale - prace różne - pracowników technicznych, dozoru technicznego w warunkach szczególnych, tak samo mistrza, kierownika stacji obsługi, zastępcy do spraw technicznych, dyspozytora technicznego, kontrolera technicznego, funkcjonariusza pożarnictwa i szereg innych. Zdaniem skarżącego, przepisy dotyczące przyznania zasiłku przedemerytalnego są sprzeczne z "ustawami zasadniczymi, które obowiązywały i obowiązują w Polsce, w tym: z Konstytucją oraz z Europejską Konwencją, w tym artykułem 14 - ratyfikowaną przez Polskę w 1991r. - gdyż wprowadzają dyskryminację ze względu na płeć." Na podstawie akt ustalono, że T. S. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. dnia [...]r., przedłożył świadectwo ukończenia technikum zawodowego, świadectwa pracy za okres: - od [...]. do [...]r. - wydane przez Zakład Budowlano-Montażowy w Z. Ś., - od [...]r. do [...]r. - wydane przez DZWAP [...] w Z. Ś., - od [...]r. do [...]r. - wydane przez DZWAP [...] w Z. Ś. - od [...]r. do [...]r. - wydane przez Zakład Naprawczy Mechanizacji Rolnictwa w Z. Ś. oraz od [...]r. do [...]r. - Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w D., w tym w warunkach szczególnych w okresie od [...]r. do [...]r., a stosunek o pracę został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę na mocy art. 10 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z 28.12.1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy - Dz. U. Nr 4/90, udokumentował łączny okres zatrudnienia [...] lat, [...] miesięcy oraz [...] dni, w tym w warunkach szczególnych [...] miesięcy i decyzją z dnia [...]r. został uznany z dniem [...]r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...]r., w wysokości [...] zł miesięcznie, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych. W dniu [...]r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego motywując tym, że PUP przyznał mu od [...]r. tylko zasiłek na okres [...] miesięcy oraz podając, że w Sądzie Rejonowym w Z. S., a następnie w Sądzie Okręgowym toczyła się z jego powództwa sprawa sygn. akt [...], wniesiona [...]r. i zakończona ostatecznie wyrokiem Sądu Okręgowego, z dnia [...]r., oddalającym jego roszczenia dotyczące uznania [...] roku przepracowanego w PKS za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do wniosku skarżący dołączył kserokopie: pisma z dnia [...]r., adresowanego do Komisji PPKS w D., odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ś. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z dnia [...]r., sygn. akt [...], oddalającego, po rozpoznaniu w dniu [...]r. sprawy z powództwa skarżącego przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej Spółce Akcyjnej w D. o sprostowanie świadectwa pracy oraz apelacji wniesionej przez skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego w Z. Ś., z dnia [...]r., sygn. akt [...]. W piśmie z dnia [...]r., w uzupełnieniu wniosku z dnia [...]r., w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, skarżący podał, że niewątpliwie jego praca była pracą w warunkach szczególnych, gdyż pracował w takich samych warunkach jak inni, ale inni byli i są w wykazie pracowników pracujących w warunkach szczególnych, a "jego w wykazie zakładowym nie ma". Skarżący wskazał na Dział - Energetyka oraz Dział - Prace Różne (Dz.U. Nr 8 z 18.12.1983r.) stwierdzając, że jego stanowisko i praca w PKS powinny być zaliczone do pracy w warunkach szczególnych, ponieważ wykonywał prace przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych. Rozpatrując odwołanie Wojewoda D. stwierdził, co następuje: Organ I instancji, rozpatrując w dniu [...]r. wniosek skarżącego. złożony po wejściu w życie przepisu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), który skreślił art. 37 "j", będący dotychczas podstawą przyznawania zasiłku przedemerytalnego, oparł się w zaskarżonej decyzji na przepisie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.200lr. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół wskazując, że zgodnie z tym przepisem osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają1 oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, jednakże organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stosuje przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez ten organ, a przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 65), który wszedł w życie z dniem 06.02.2003r. rozszerzył krąg osób, którym może zostać przyznany zasiłek przedemerytalny o osoby, które do dnia 12 stycznia 2002r. spełniły warunki do ich nabycia. Skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś. w dniu [...]r., zatem rozpatrując jego wniosek z dnia [...]r. rozważono, czy spełnił on, w dniu złożenia tego wniosku, warunki określone w przepisie art. 37 j ust. 1 (w związku z art. 37 1 ust. 1) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w myśl którego prawo do zasiłku przedemerytalnego może być przyznane osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub, 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W dniu rejestracji skarżący spełniał warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, posiadał okres uprawniający do emerytury oraz udokumentował okres zatrudnienia wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, w tym w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze [...] miesięcy - wynika to bezsprzecznie z przedłożonych przez skarżącego świadectw pracy. Zgodzić się należy ze skarżącym, że w PPKS przepracował ponad [...] lat, jednak przez cały ten okres nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a tylko przez okres [...] miesięcy tj. od [...]r. do [...]r. i jest to jedyny udokumentowany przez skarżącego okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Fakt, iż skarżący pracował w tych samych warunkach co osoby, które są w wykazie tj. mistrz, kierownik stacji obsługi, zastępca kierownika do spraw technicznych, kontroler techniczny, funkcjonariusz pożarnictwa, robotnik transportowy, placowy, dyspozytor techniczny i inni nie ma wpływu na uznanie, że skarżący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Okres uprawniający do zasiłku skarżącego został ustalony w sposób prawidłowy i dlatego zgodzić się należy ze stanowiskiem organu I instancji, że prawo do zasiłku przedemerytalnego nie może skarżącemu zostać przyznane. Natomiast zarzuty skarżącego, że przepisy dotyczące przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego naruszają wskazane przez niego przepisy, a w szczególności przepisy "ustaw zasadniczych" nie mogą zostać przez organ rozpatrujący odwołanie uwzględnione. Ponadto należy stwierdzić, że wiek skarżącego, sposób rozwiązania z nim stosunku pracy, ani trudna sytuacja na rynku pracy nie mogły mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Poza tym przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują możliwości przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu trudnej sytuacji materialnej. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego T. S. wniósł o jej uchylenie, akcentując swoje prawo do zasiłku przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy stwierdzić, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r., sygn. K 19/02 ogłoszonym w Dz.U. nr 59, poz. 517 orzeczono, że art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r., powołanej wyżej, w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy" i wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki nabycia prawa do świadczenia, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Wyrok ten odniesiony odpowiednio do zasiłku przedemerytalnego nie mógł mieć wpływu na wynik orzeczenia sądowego, gdyż zakwestionowana część art. 11 ust. 2 ustawy nie stanowiła składnika podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 37 "j" ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w dniu wydawania decyzji ostatecznej w sprawie, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej ustawowe warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz legitymującej się okresem uprawniającym do emerytury, jeżeli posiada przy tym okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub okres wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w ..przepisach emerytalnych" za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do przepisów emerytalnych, o których mowa w art. 37j ust. 1 ustawy należy m.in. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, powołane wyżej. Przepis § 2 tego rozporządzenia stanowi, że okresy takiej pracy stwierdza na podstawie posiadanej dokumentacji zakład pracy w wydanym pracownikowi świadectwie pracy. Przedstawienie tego świadectwa może być jednak niekiedy niemożliwe, np. z powodu likwidacji zakładu pracy lub dlatego, że pracodawca odmawia jego wydania pracownikowi, kwestionując szczególny charakter pracy na danym stanowisku, lub warunki jej wykonywania. Na tle tej regulacji w orzecznictwie wyrażono jednolity pogląd, że w ramach postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek zainteresowanej osoby, możliwe było wykazywanie za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa, przede wszystkim ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie wyłączał stosowania w takiej sytuacji art. 75 kpa. Podkreślono ponadto, że również art. 117 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm./ nie wprowadza ograniczeń w dowodzeniu zeznaniami świadków faktów mających znacznie dla ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie /por. np. wyrok SN z dnia 24 maja 2001r. I PKN 413/00, OSNI PiSP 2003, nr 6, poz. 150/. SN stwierdził, że przepis ten ma wprost i bezpośrednie zastosowanie do postępowania w sprawie o zasiłek przedemerytalny. Skarżący w trakcie postępowania administracyjnego, jak i w treści skargi konsekwentnie utrzymywał, że wykonywana przez niego praca w dziale energetycznym, wiążąca się z dozorem inżynieryjno-technicznym w wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie prac szczególnych oraz praca związana z bieżącą konserwacją agregatów i urządzeń prądotwórczych kwalifikuje się do zaliczenia do prac w szczególnych warunkach. W celu potwierdzenia swojej argumentacji przytacza stosowne przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Organ nie rozważał i nie analizował zasadności tego żądania, twierdząc, że udokumentowany przez skarżącego /świadectwem pracy/ okres pracy w szczególnych warunkach wynosił [...] miesięcy, t.j. od [...]r. do [...]r. Organ przyjął zatem w dorozumiany sposób, że świadectwo pracy może stanowić jedyną podstawę ustalenia uprawnień wynikających z wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W świetle przedstawionych wyżej rozważań pogląd organu o niedającej się niczym zastąpić mocy dowodowej świadectwa pracy w analizowanym zakresie nie jest zasadny. Należy zauważyć, że według stanowiska judykatury /m.in. wyroku SN z 17 maja 1996r., I PRN 40/96 "Prokuratura i Praworządność" 1996, nr 10, s. 58/ świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c. nawet wówczas, gdy wydane zostaje przez urząd administracji państwowej /wyrok z dnia 20 lutego 1991 r., I PR 422/90, nie publikowany/. Nie zawiera ono elementów ocennych, a jedynie fakty wskazane w przepisie art. 97 Kodeksu pracy. Samo przez się nie tworzy praw podmiotowych ani ich nie pozbawia. Nie ma więc cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw /uzasadnienie uchwały z dnia 28 września 1990 r., III PZP 15/90, OSNCP 1991, z. 4, poz. 45/. Dowód przeciwko stwierdzeniom czy brakowi stwierdzeń w świadectwie pracy, jako dokumencie, w ramach postępowania o konkretne roszczenie może być przeprowadzony w każdym czasie, także po upływie terminów z art. 97 § 21 k.p. /patrz uzasadnienie uchwały z dnia 28 września 1990 r., III PZP 15/90, OSNCP 1991, z. 4, poz. 45). Odpowiednio można również stwierdzić, że świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Wprawdzie skarżący w trakcie postępowania administracyjnego stwierdził, że wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...]r. oddalono jego roszczenie dotyczące uznania [...] roku pracy w PKS za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jednakże w aktach administracyjnych sprawy zamieszczono tylko wyrok Sądu Okręgowego w Ś. - Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. oddalający apelację T. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Z. Ś. z dnia [...]r. o sprostowaniu świadectwa pracy. Trudno zakładać, że powództwo o sprostowanie świadectwa pracy, które zawiera nieprawdziwe lub niepełne informacje /art. 97 § 21 k.p./ jest tożsame z powództwa o ustalenie, iż pracę wykonywano w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nawiązując do rozpatrywanej sprawy należy zresztą zauważyć, że w orzecznictwie niepodzielnie panuje stanowisko o braku podstaw prawnych dla tego rodzaju powództw ustalających, gdyż - jak się przyjmuje - ustalenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach dla potrzeb uzyskania świadczenia z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu powinno być rozstrzygnięte przez organ administracyjny w toku postępowania administracyjnego /por. np. uchwałę SN z 3.XI.1994r. I PZP 45/94, OSNIAPiUS 1995, nr 5, poz. 94/. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy opierając się na dopuszczonych przez przepisy dowodach przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia, czy wykonywana przez skarżącego praca w PKS mieści się w wykazie prac w szczególnych warunkach ujętych w rozporządzeniu RM z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. nr 8, poz. 43 ze zm./. Prowadząc takie postępowanie należy mieć na uwadze, że określenie "praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" utożsamiana być musi z rodzajem i rozmiarem pracy określonej w umowie o pracę. Jeżeli więc strony umówiły się o pracę w danym charakterze, to należy przyjąć, że umówił się o pracę wykonywaną stale w tym charakterze, a jej zmiana musiałaby być każdorazowo udokumentowana. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji /art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, gdyż decyzja odmowna zasadniczo nie nadaje się do wykonania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI