IV SA/Wr 399/23

IV SA/Wr 399/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka
Katarzyna Radom
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 2 ust. 1, ust. 15, ust. 15g, ust. 15f i ust. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr SKO.DO/41/213/23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr SKO.DO/41/213/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) oraz art. 2 ust. 1, ust. 15, ust. 15g i ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 141, dalej: u.d.w.), po rozpatrzeniu odwołania E. B. (dalej Strona, Skarżąca), utrzymało mocy decyzję Prezydenta Miasta Jeleniej Góry (dalej: organ I instancji) z dnia 13 marca 2023 r., nr MOPS/DŚR/000583/DW/03/2023 w przedmiocie odmowy przyznania Stronie dodatku węglowego.
Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Strona w dniu 15 września 2022 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego. We wniosku wskazała, że prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe w budynku jednorodzinnym, w którym głównym źródłem ogrzewania jest kominek i piec kaflowy na paliwo stałe.
Organ I instancji decyzją z dnia 17 października 2022 r., nr MOPS/DŚR/002763/DW/10/2022 odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ w złożonej 27 czerwca 2022 r. deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw Strona pod adresem zamieszkania wskazała kocioł gazowy/boiler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. W dniu 6 grudnia 2022 r. Strona złożyła nową deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, w której oprócz kotła gazowego wskazała piec kaflowy na paliwo stałe jako źródło ciepła. SKO decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r., nr SKO/41/DO-285/2022 uchyliło decyzję organu I instancji z 17 października 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego celem potwierdzenia deklarowanego źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym Strony w związku z nowelizacją ustawy dokonaną z dniem 3 listopada 2022 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy wskazaną na wstępie decyzją z dnia 13 marca 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania Stronie świadczenia w formie dodatku węglowego.
Organ I instancji wyjaśnił, że przesłanki przyznania dodatki węgłowego określone zostały w art. 2 ust. 1 u.d.w. Zgodnie z tym przepisem dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576) do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Stosownie do art. 2 ust. 15g u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1.
Organ I instancji wskazał, że uwagi na fakt, iż deklarowane przez Stronę źródło ogrzewania nie zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. oraz zgodnie z zaleceniami SKO dwukrotnie kontaktował się ze Stroną w celu umówienia się na wizytę w miejscu zamieszkania, aby zweryfikować główne źródło ogrzewania (adnotacja urzędowa z 9 stycznia 2023r.). Strona poinformowała pracownika organu, iż odmawia odbycia takiej wizyty. W związku z powyższym pismem z dnia 9 lutego 2023 r.(odebranym w dniu 17 lutego 2023 r.) wezwano Stronę (w terminie 14 dni od odbioru wezwania) do złożenia pisemnego oświadczenia, czy wyraża, czy nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania oraz do ustalenia terminu przeprowadzenia powyższego wywiadu. W piśmie z dnia 17 lutego 2023 r. Strona oświadczyła, że nie wyraża zgody na wchodzenie na jej posesję. Poinformowała, że komin na budynku może stanowić wystarczające informacje o źródłach ciepła w budynku. Do dnia wydania niniejszej decyzji Strona nie skontaktowała się z organem w celu ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 15c i 15e u.d.w. wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, natomiast niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego. Zatem należało odmówić Stronie przyznania wnioskowanych świadczeń.
Strona pismem z 21 marca 2023 r. zatytułowanym :skarga" zarzuciła, że organ I instancji wbrew ustawie o dodatku węglowym odmówił jej wypłaty świadczenia. W ocenie Strony pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nadużyli uprawnień (naruszyli art. 231 § 1 k.k.) chcąc bezprawnie wejść na jej posesję.
SKO zaskarżoną decyzją z dnia 28 kwietnia 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania Strony, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium przytoczyło przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym i wskazało, że ustawowym warunkiem wypłaty jednorazowego dodatku węglowego jest dokonanie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków w terminie do dnia 11 sierpnia 2022 r., przy czym w przypadku dokonania po tej dacie zgłoszenia nowej deklaracji ze źródłem ogrzewania zgłaszanym po raz pierwszy i wskazanie tego źródła we wniosku o wypłatę dodatku węglowego - świadczenie to może być przyznane. Ustawodawca dokonał zmian w przepisach ustawy o dodatku węglowym, wprowadzonych wskutek wejścia w życie z dniem 3 listopada 2022 r. ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych ( Dz. U. z 2022 r., poz. 2236). Zgodnie z art 2 ust 15g u.d.w., dodanym z dniem 3 listopada 2022 r., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art 2 ust 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art 2 ust 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Powyższa zmiana w sposób istotny zmieniła kryteria przyznawania dodatków węglowych.
SKO wskazało, że w niniejszej sprawie Strona we wniosku o dodatek podała, że zamieszkuje w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania - którym jest kominek i piec kaflowy na paliwo stałe. Deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, w której wskazano piec kaflowy na paliwo stałe, Strona złożyła 6 grudnia 2022 r. SKO uznało zatem, że w terminie ustawowym nie złożono właściwej deklaracji, co z kolei otwiera drogę do zastosowania nowej normy prawnej wyrażonej w art. 2 ust. 15g u.d.w. Kolegium stanęło na stanowisku - w ramach wnioskowania z większego na mniejsze - że skoro rzeczony przepis dopuszcza możliwość ustalenia prawa do dodatku węglowego osobom, które nic złożyły deklaracji, ma on także zastosowanie w przypadku złożenia jej po terminie ustawowym z tym jednak zastrzeżeniem, że w tej sytuacji dokonywany przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków nie jest konieczny, jeżeli dokonał tego wpisu sam właściciel
SKO podkreśliło, że przywołany powyżej przepis art. 2 ust. 15 g u.d.w. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego u wnioskodawcy celem ustalenia źródła ogrzewania gospodarstwa domowego. Z czynności tej organ ma obowiązek sporządzić notatkę służbową. Analizując powyższy przepis doszło do wniosku, że nie pozostawia on żadnego luzu decyzyjnego dla organu rozpatrującego wniosek jeżeli chodzi o czynność wywiadu środowiskowego. Dlatego organ nie może samowolnie odstąpić od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony. W ocenie SKO stanowisko Strony zawarte w odwołaniu od decyzji, jak i piśmie z dnia 17 lutego 2023 r., w którym Strona uważa, że organ nie ma podstaw do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy o dodatku węglowym. Strona nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego celem ustalenia źródła ogrzewania w jej gospodarstwie domowym. Zatem należało odmówić prawa do wnioskowanego świadczenia.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Strona wskazała, że składa skargę na "pana: D. D. ,H. B. oraz panią: E. S.".
W uzasadnieniu skargi wywiodła, że "W/w osoby wydały decyzję z dnia 28.04.2023 r. z orzeczeniem utrzymania w mocy zaskarżonej przez mnie wcześniej i wydanej przez MOPS decyzji o odmowie udzielenia dodatku węglowego do złożonego przez mnie prawidłowo i zgodnie z Ustawa wniosku. (UWAGA: Czytaj ze zrozumieniem!!!!!). Oczywiście - zgodnie z Ustawą- można przeprowadzić wywiad środowiskowy, ale USTAWA NIE PRZEWIDUJE I NIE NARZUCA wywiadu środowiskowego w formie wchodzenia ludziom do domów. Taka forma była stosowana za czasów poprzedniego ustroju, ale nie teraz- w obecnych czasach!!!!!!!!! Teraz organizowane są inne formy. Ta ja mam pisać Państwu gotowe rozwiązania???, jak można dowiedzieć się czym kto pali w piecu?????!!!! I! Jeden rzut oka kominiarza na komin i daje on Państwu gwarancję, czym się pali w piecu!!!!!! lub też wysyłanie drona nad komin i otrzymanie od drona komputerowego raportu z dokładnością, co do czasu ostatniego palenia w piecu i określeniem czym się paliło w danym piecu. Czy to aż takie trudne??????. Jest też wiele innych form, ale szkoda mi czasu na przyuczenie tępych urzędników!!!!! Tylko, że Państwu nie zależy na określeniu źródła palenia w piecu ale na nękaniu zwykłego obywatela i pokazywaniu swojej władzy!!!!! Ja nie zgadzam się na wejście na moją posesję, a wywiad środowiskowy możecie sobie przeprowadzać jak chcecie- w każdej innej formie jak wchodzenie do mojego mieszkania. Mamy w końcu 21 wiek!!!!!, czy nie zauważyliście Państwo???? Uznaję odpowiedź w/w osób jako kategoryczne i nie uzasadnione i działające na szkodę interesu prywatnego. Wnoszę jednocześnie o ukaranie w/w osób z art. 231 Kodeksu Karnego par. 1 lub 3. Ponadto w/w osoby naruszyły art. 30, art. 31 i art. 32 Rozdział II Konstytucji RP nie szanując mojej godności, która została naruszona, "a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych". Skoro urzędnicy tego nie rozumieją na poziomie wiedzy podstawowej, sprawę będę kierować także do wyższych instancji żądać odszkodowania".
Pismem z 14 czerwca 2023 r. Skarżąca złożyła uzupełnienie do skargi gdzie wskazała: "informując, że 1.) deklaracja o źródłach ciepła i źródeł spalania paliw została dostarczona przez mnie do Urzędu Miasta Jelenia Góra w dniu 16.09.2022r. - po zakupie przez mnie kominka grzewczego-na początku września 2022r. (dowód: ksero deklaracji w załączniku) Ustawa nie zabrania zakupu i montażu kominka po terminie złożenia pierwszej deklaracji o źródłach ciepła. 2.) Ustawa " o dodatku węglowym" nie wskazuje na jedyną formę wywiadu środowiskowego, jaką miałoby być wejście na posesję osoby, która się o taki dodatek ubiega. Form wywiadu środowiskowego jest bardzo dużo, ale MOPS w Jeleniej Górze wybrał tę, najbardziej inwazyjną i dość nieprzyzwoitą- jak na XXI wiek. Proponuję inną formę wywiadu: wysłanie drona nad komin lub wysłanie kominiarza przed mój dom- w celu uzyskania potwierdzenia czy komin jest używany do spalania paliw stałych. W przypadku drona: określi on precyzyjnie kiedy dokładnie i czym było palone w piecu. 3.) Przy podpisywaniu deklaracji o źródłach ciepła i źródeł spalania podpisałam oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, a zatem jak zarówno pracownicy MOPS w Jeleniej Górze a w następstwie urzędnicy SKO-mają prawo ingerować w moje oświadczenie. Moje pytanie: to po co się je podpisuje, gdy każdy może sobie je podważać. Wnoszę ponadto o odszkodowanie za czas, który musiałam poświęcić na pisanie i kserowanie pism oraz wyjazdy na pocztę, stanie w kolejce po listy polecone- gdyż w tym czasie nie mogłam wykonywać mojej pracy oraz w nakazanie wypłaty należnego mi Ustawą dodatku węglowego, gdyż zadeklarowałam piec -kominek jako główne źródło ciepła. Wnoszę o ujęcie powyższych faktów przez Sąd administracyjny we Wrocławiu".
Pismem z dnia 27 czerwca 2023 r. Skarżąca wskazała, że złożona skarga stanowi skargę na decyzję SKO z dnia 28 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy udzielenia dodatku węglowego. Oświadczyła, że nie ma nic przeciwko dokonaniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ale by to nie było wchodzenie na jej posesję. Ustawa o dodatku węglowym nie ogranicza i nie narzuca przeprowadzenia wywiadu środowiskowego tylko i wyłącznie w jednej formie, tj. wchodzenia na posesję i do domu. Ale urzędnicy MOPS Jelenia Góra wybrali sobie tę najbardziej inwazyjną i intymną formę czyli wchodzenie do domu osoby starającej się o dodatek węglowy. To jest wstyd, że tacy urzędnicy sprawują władzę w urzędach. Wskazała, że istnieje dużo innych form przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i nie ma nic przeciwko temu. (k: 3 akt sprawy sądowej)
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 w związku z art.120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), bowiem wniosek w tej sprawie złożył organ administracji publicznej w odpowiedzi na skargę (k. 8 akt sądowych), a Skarżąca w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Dokonane przez rozstrzygające organu ustalenia w sprawie są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanych decyzjach, w tym zastosowanych przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (u.d.w.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w.
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.).
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. 9 i 12 u.d.w.). Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r., poz. 344) - art. 2 ust. 13 u.d.w..
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 u.d.w.).
Jak stanowi art. 2 ust. 15a u.d.w. (dodany łącznie z ust. 15b-15e do ustawy na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967), dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2519);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r., poz. 1577 i 2140),
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1, 202, 1692 i 2687),
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r., poz. 1191).
W myśl art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.
Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c u.d.w.). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.).
Zgodnie z art. 2 ust. 15e u.d.w. niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego.
Stosownie do art. 2 ust. 15f u.d.w., w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.
Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 15g u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
Jak stanowi art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.
Wyjaśnić należy, że przywołane wyżej przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego.
Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f u.d.w.). Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego.
Zatem informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.
Podkreślić należy, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest bowiem ogrzewanie gospodarstwa domowego urządzeniem grzewczym wymienionym w art. 2 ust. 1 u.d.w., tj. gdy głównym źródłem ogrzewania jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w.: węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
W niniejszej sprawie organ I instancji decyzją z dnia 17 października 2022 r. odmówił Skarżącej wnioskowanego dodatku. Wskazana decyzja została uchylona przez SKO decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r. Organ odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego celem potwierdzenia deklarowanego źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym Strony.
Sąd zwraca uwagę, że w złożonej w dniu 27 czerwca 2022 r. deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw Strona pod adresem zamieszkania wskazała kocioł gazowy/boiler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy. We wniosku o wypłatę dodatku węglowego Strona wskazała, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kominek i piec kaflowy na paliwo stałe. W dniu 6 grudnia 2022 r. Strona złożyła nową deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, w której oprócz kotła gazowego wskazała piec kaflowy na paliwo stałe jako źródło ciepła. W powyższych okolicznościach zdaniem Sądu zasadne było uznanie, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego pozwoli na ustalenie faktycznego źródła ogrzewania w budynku Skarżącej.
W ocenie Sądu skoro przeprowadzenie wywiadu środowiskowego było w niniejszej sprawie absolutnie konieczne, w celu przyznania dodatku węglowego, to uniemożliwienie przez Skarżącą zrealizowania tej czynności dowodowej czyniło niemożliwym pozytywne rozpatrzenie jej wniosku, albowiem nie pozwalało na wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w.
Z akt administracyjnych sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że Skarżąca w ponownie prowadzonym postępowaniu przez organ I instancji uniemożliwiła pracownikom tego organu przeprowadzenia wymaganego w tej sprawie wywiadu środowiskowego. Organ I instancji dwukrotnie kontaktował się ze Stroną w celu umówienia się na wizytę w miejscu zamieszkania, aby zweryfikować główne źródło ogrzewania (adnotacja urzędowa z 9 stycznia 2023 r.). Strona poinformowała pracownika organu, iż odmawia odbycia takiej wizyty. W związku z powyższym pismem z dnia 9 lutego 2023 r.(odebranym przez Skarżącą w dniu 17 lutego 2023 r.) wezwano Stronę (w terminie 14 dni od odbioru wezwania) do złożenia pisemnego oświadczenia, czy wyraża, czy nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania oraz do ustalenia terminu przeprowadzenia powyższego wywiadu. W piśmie z dnia 17 lutego 2023 r. Strona oświadczyła, że nie wyraża zgody na wchodzenie na jej posesję. Poinformowała, że komin na budynku może stanowić wystarczające informacje o źródłach ciepła w budynku.
W tych okolicznościach podkreślenia wymaga, że na Skarżącej jako na wnioskodawcy, w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o dodatku węglowym, spoczywał obowiązek umożliwienia organom dokonania ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i przyznania dodatku węglowego. Wobec tego, że Skarżąca nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, stanowisko organów obu instancji nie może być ocenione jako sprzeczne z prawem biorąc pod uwagę brzmienie art. 2 ust.15e u.d.w.
Analiza akt sprawy i ocena podniesionych przez Skarżącą zarzutów prowadzą zdaniem Sądu do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.).
Zatem, skoro zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących w dacie ich podjęcia przepisów prawa procesowego i materialnego, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, to Sąd zobligowany był oddalić skargę.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.