IV SA/WR 398/24

IV SA/Wr 398/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza Miasta Kłodzka na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu nr SKO 4103/261/2024 z dnia 20 czerwca 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia, że zgromadzone dokumenty są niewystarczające do rozstrzygnięcia sporu o właściwość postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
B. (dalej: skarżący) wniósł skargę na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) mającą formę pisma z dnia 20 czerwca 2024 r. nr SKO 4103/261/2024, którym SKO zwróciło skarżącemu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między skarżącym a Wójtem Gminy Kłodzko w sprawie skierowania małoletniej W. S. do domu pomocy społecznej. Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") poprzez brak merytorycznego rozstrzygnięcia sporu; 2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a poprzez brak działań zmierzających do zebrania materiału dowodowego w sprawie. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności i zobowiązanie SKO do wydania decyzji rozstrzygającej spór kompetencyjny w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 5 lipca 2023 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Żaganiu złożony został przez E. T. wniosek o umieszczenie W. S. w domu pomocy społecznej. Wniosek ten wraz z dokumentacją został w dniu 24 lipca 2024 r przekazany do Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko z uwagi na fakt zamieszkiwania wnioskodawczyni na terenie tej gminy. Z uwagi na powzięcie informacji o zmianie miejsca zamieszkania wnioskodawczyni na miasto Wrocław, Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko pismem z dnia 12 września 2023 r. przekazał sprawę z wniosku E. T. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu.
Dalej skarżący wskazuje, że uznając swoją niewłaściwość Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu w dniu 5 października 2023 r. zwrócił przedmiotowy wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko. Wobec tej okoliczności Wójt Gminy Kłodzko zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Prezydentem Wrocławia w sprawie wskazania organu właściwego do skierowania małoletniej W. S. do domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt I OW 230/23, uznał Wójta Gminy Kłodzko za organ właściwy w ww. sprawie. Pomimo takiego rozstrzygnięcia NSA, jak podaje skarżący, Wójt Gminy Kłodzko, w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. w dniu 18 kwietnia 2024 r. przekazał skarżącemu wniosek o umieszczenie małoletniej W. S. w domu pomocy społecznej.
W wyniku przekazania sprawy przez Wójta Gminy Kłodzko skarżący wskazuje, że pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. wystąpił do SKO o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Wójtem Gminy Kłodzko w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o skierowaniu małoletniej W. S. do domu pomocy społecznej.
SKO pismem z 20 czerwca 2024 r. nr SKO 4103/261/2024 zdecydowało o zwrocie wniosku skarżącemu stwierdzając, że zgromadzone w sprawie dokumenty są niewystarczające do rozstrzygnięcia sporu o właściwość. Organ ten stwierdził, że skarżący powinien podjąć stosowne czynności w celu ustalenia osoby pełniącej funkcję opiekuna prawnego małoletniej W. S., odebrania od opiekuna stosownego zaświadczenia oraz ustalenia miejsca jego zamieszkania.
W ocenie Skarżącego z powyższym rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić gdyż SKO nie podjęło czynności i działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy i tym samym rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie. Odnosząc się do treści skargi Kolegium zauważyło, że będące przedmiotem skargi pismo nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. Nie jest również postanowieniem, na które służy zażalenie, kończącym postępowanie w sprawie czy też rozstrzygającym sprawę co do istoty. Ponadto w opinii SKO, będące przedmiotem skargi pismo nie posiada również charakteru czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Zdaniem SKO, aby dany akt lub czynność mogły być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego powinny ustalać (odmawiać ustalenia) lub stwierdzać (odmawiać stwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego, tym samym wiążąco kształtować sytuację prawną określonego podmiotu. Będące przedmiotem skargi pismo SKO nie spełnia zaś podanych warunków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 wyżej wskazanego przepisu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 572) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760) oraz postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Analiza treści złożonej skargi nie pozwala stwierdzić, aby przedmiotem zaskarżenia miał być, któryś z podanych powyżej aktów administracyjnych. W tym miejscu wskazać należy, że kwestię określenia organów właściwych do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami administracji normuje art. 22 k.p.a. Postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość nie jest jednak postępowaniem administracyjnym. Spór o właściwość jest wewnętrzną sprawą administracji publicznej, nie podlegającą kontroli za pomocą środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jak też sądowoadministracyjnym. Rozstrzygnięcie sporu następuje bowiem w formie aktu administracyjnego, ale nie w formach przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. A zatem rozstrzygnięcie sporu nie następuje ani w formie decyzji administracyjnej, ani postanowienia (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2009, s. 129 - 130). Rozstrzygnięcie sporu o właściwość między organami na podstawie art. 22 § 1 k.p.a. nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. i nie przysługują na niego środki odwoławcze w administracyjnym toku instancji, ani skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 28 marca 1991 r., SA/Lu 218/91, opublikowane w ONSA 1991/1/30).
Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie stanowi również określonego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. innego niż decyzja lub postanowienie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z przesłanek, jaką musi spełniać czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest to bowiem, by dotyczyła ona obowiązków lub uprawnień podmiotu, do którego jest kierowana (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. II GSK 2566/21). Sąd podziela stanowisko orzecznictwa, że sformułowanie "dotyczy", użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odnosi się jedynie do bezpośredniego i ścisłego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem bądź obowiązkiem podmiotu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2022 r., sygn. II GSK 812/22). Kryterium "z zakresu administracji publicznej" oznacza przy tym, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem.
W rozumieniu przywołanego wyżej przepisu, za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, który podlegałaby zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie można uznać zaskarżonej czynności stanowiącej odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest działaniem faktycznym adresowanym do jednostki usytuowanej poza aparatem administracyjnym, której podjęcie wywołuje następstwo w postaci nabycia uprawnienia lub nałożenia obowiązku (za: wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1457/19, CBOSA).
Rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie mieści się w żadnym z normatywnie określonych przypadków określonych w art. 3 p.p.s.a. warunkujących właściwość sądów administracyjnych do rozpoznania skargi na taki akt bądź na bezczynność w razie jego niepodjęcia. W szczególności podkreślenia wymaga, że podstawy do uznania dopuszczalności będącej przedmiotem rozpoznania skargi nie można upatrywać również w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Przepis ten bowiem wyraźnie wskazuje, że dopuszczalna jest skarga na bezczynność organu w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, które - co istotne - muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w postępowaniach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w postępowaniach objętych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, skoro - jak wskazano wyżej - rozstrzygnięcie sporu o właściwość (lub bezczynność w tym zakresie) nie można uznać za akt dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wobec powyższego działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.