IV SA/Wr 398/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D., które stwierdziło nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora przedszkola, uznając, że nie było wakatu na tym stanowisku.
Gmina S. skarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D., które stwierdziło nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora przedszkola. Wojewoda uznał, że zarządzenie naruszało prawo, ponieważ stanowisko dyrektora nie było wolne – poprzednia dyrektorka nie została skutecznie odwołana. Gmina argumentowała, że odwołanie było skuteczne z mocy prawa pracy i że organ nadzoru ingeruje w kompetencje sądu pracy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że rozstrzygnięcie nadzorcze było zgodne z prawem, a stwierdzenie nieważności zarządzenia o odwołaniu dyrektorki wstrzymuje jego wykonanie.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D., które stwierdziło nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Przedszkola Publicznego w S. A. C. Wojewoda uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że zarządzenie Wójta naruszało istotnie przepisy Prawa oświatowego, ponieważ zostało wydane pomimo braku wakatu na stanowisku dyrektora. Wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] stwierdziło bowiem nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] w sprawie odwołania poprzedniej dyrektorki, B. S. Organ nadzoru podkreślił, że stwierdzenie nieważności ma skutek ex tunc, co oznacza, że B. S. nadal pozostawała dyrektorką. Gmina S. w skardze zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz Konstytucji RP, argumentując, że organ nadzoru ingeruje w kompetencje sądu pracy i błędnie interpretuje skutki odwołania ze stanowiska dyrektora zgodnie z Kodeksem pracy. Gmina podniosła również, że postępowanie sądowe w sprawie odwołania B. S. toczy się przed sądem pracy, a akt nadzoru nie może przesądzać o jego wyniku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o odwołaniu dyrektorki wstrzymuje jego wykonanie z mocy prawa (art. 92 ust. 1 u.s.g.), co oznacza, że zarządzenie to nie wywołuje skutków prawnych od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Sąd wyjaśnił, że powołanie i odwołanie dyrektora placówki oświatowej jest aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym nadzorowi wojewody, nawet jeśli wywołuje skutki w sferze prawa pracy. Kompetencje sądu pracy ograniczają się do rozstrzygania o roszczeniach pracowniczych, natomiast sąd administracyjny bada legalność aktu nadzoru. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo stwierdził istotne naruszenie prawa przez Wójta, polegające na powierzeniu stanowiska dyrektora mimo braku wakatu, co obligowało do stwierdzenia nieważności zarządzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o odwołaniu dyrektora wstrzymuje jego wykonanie z mocy prawa, co oznacza, że stanowisko dyrektora pozostawało obsadzone. Powierzenie stanowiska innej osobie w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe i stanowi istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 92 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Prawo oświatowe art. 63 § 1
Ustawa Prawo oświatowe
Prawo oświatowe art. 63 § 10
Ustawa Prawo oświatowe
Prawo oświatowe art. 63 § 21
Ustawa Prawo oświatowe
Pomocnicze
u.s.g. art. 30 § 2 pkt 5
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 85
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 86
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 98 § 5
Ustawa o samorządzie gminnym
Prawo oświatowe art. 29 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo oświatowe
k.p. art. 70 § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 69 § pkt 2 lit. c
Kodeks pracy
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 175 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5 i 6
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej, lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej art. 8 § ust. 2 pkt 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. jest zgodne z prawem, ponieważ stwierdzenie nieważności zarządzenia o odwołaniu dyrektora wstrzymuje jego wykonanie z mocy prawa, co oznacza, że stanowisko dyrektora pozostawało obsadzone. Powierzenie stanowiska dyrektora innej osobie w sytuacji braku wakatu stanowi istotne naruszenie przepisów Prawa oświatowego. Organ nadzoru (wojewoda) nie ingeruje w kompetencje sądu pracy, badając legalność aktu administracyjnego. Nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora, stwierdzona przez wojewodę, wyklucza możliwość powołania na to stanowisko innej osoby.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 91 ustawy o samorządzie gminnym poprzez wadliwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że zarządzenie Wójta Gminy S. narusza prawo w sposób istotny. Zarzut naruszenia art. 70 kodeksu pracy oraz art. 7, art. 10, art. 173 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuprawnioną ingerencję w ocenę skuteczności odwołania dyrektora placówki oświatowej. Argumentacja Gminy, że odwołanie dyrektora jest skuteczne z mocy prawa pracy i że organ nadzoru nie może ingerować w kompetencje sądu pracy. Argumentacja Gminy, że akt nadzoru może mieć charakter dowodowy w postępowaniu przed sądem pracy, ale nie jest wiążący.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Zarządzenie, którego nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych. Celem przepisu art. 92 ust. 1 u.s.g. jest zapobieganie możliwości wywołania skutków prawnych przez akt organu jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do którego zachodzi podejrzenie o jego niezgodność z prawem. Personalny charakter prawny uchwały lub zarządzenia organu w żadnej sposób nie odbiera tym aktom publicznoprawnego charakteru i nie wyłącza możliwości kontrolowania tego rodzajów aktów w trybie nadzoru. W realiach rozstrzyganej sprawy aktualność zachowuje pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1447/17, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Takie czy inne rozstrzygniecie sporu z zakresu prawa pracy, a więc w istocie sporu o wtórnych skutkach prawnych aktów administracyjnoprawnych, nie może niweczyć ani konwalidować aktów z zakresu administracji publicznej podjętych z naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
przewodniczący
Bogumiła Kalinowska
sędzia
Marta Pająkiewicz-Kremis
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadzoru nad uchwałami i zarządzeniami organów gminy, w szczególności w kontekście powierzania i odwoływania ze stanowisk kierowniczych w jednostkach samorządu terytorialnego, oraz relacji między prawem administracyjnym a prawem pracy w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odwołaniem i powołaniem dyrektora placówki oświatowej, gdzie kluczowe jest stwierdzenie nieważności wcześniejszego aktu przez organ nadzoru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt kompetencji między organem nadzoru administracyjnego a sądem pracy w kontekście zarządzania placówkami oświatowymi, co jest istotne dla samorządowców i prawników administracyjnych.
“Konflikt kompetencji: Kto decyduje o dyrektorze przedszkola – wojewoda czy sąd pracy?”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 398/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2021-11-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Bogumiła Kalinowska Ewa Kamieniecka /przewodniczący/ Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6145 Sprawy dyrektorów szkół 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III OSK 1098/22 - Wyrok NSA z 2023-02-21 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 713 art. 92 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Bogumiła Kalinowska, Marta Pająkiewicz - Kremis (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Przedszkola Publicznego w S. oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D. stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Przedszkola Publicznego w S. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że Wójt Gminy S., powołując się na art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713, dalej: u.s.g.) oraz art. 63 ust. 1, ust. 10 i ust. 21 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910) wydał w dniu [...] zarządzenie Nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Przedszkola Publicznego w S. Zarządzenie to zostało przedłożone organowi nadzoru w dniu [...]. W toku badania legalności tego zarządzenia organ nadzoru stwierdził jego podjęcie z istotnym naruszeniem art. 63 ust. 21 w zw. z art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego, polegającym na powierzeniu stanowiska dyrektora Przedszkola Publicznego w S. pomimo braku wakatu na stanowisku dyrektora. Organ nadzoru podniósł, że podstawowym warunkiem jaki musi być spełniony do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki jest to, by stanowisko było nieobsadzone. Tymczasem, w dniu [...], tj. w dniu wydania kwestionowanego zarządzenia, którym Wójt Gminy S. powierzył A. C. stanowisko dyrektora Przedszkola Publicznego w S. na okres od 1 czerwca 20021 r. do 31 sierpnia 2025 r., dyrektorem tego przedszkola pozostawała nadal B. S., albowiem rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D. stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odwołania B. S. ze stanowiska dyrektora tego przedszkola. Organ nadzoru podniósł, że stwierdzenie nieważności zarządzenia ma skutek ex tunc, co oznacza, że należy traktować je jako niebyłe, tj. takie, które nigdy nie wywołało żadnych skutków prawnych. W realiach rozstrzyganej sprawy oznacza to, że B. S. nie została odwołana w dniu [...] ze stanowiska Dyrektora Przedszkola Publicznego w S., a tym samym, brak było podstaw do powierzania stanowiska dyrektora tego przedszkola innej osobie. W skardze wniesionej na to rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina S. zarzuciła: 1) naruszenie art. 91 ustawy o samorządzie gminnym poprzez wadliwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Przedszkola Publicznego w S. narusza prawo w sposób istotny, pomimo iż ten akt został wydany w zgodzie z wymogami z art. 63 ust. 10 i ust. 21 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz został wydany przez organ uprawniony do jego wydania w okolicznościach dowodzących zaistnienie przesłanek do powołania nowej osoby na stanowisko dyrektora ww. placówki w sytuacji natychmiastowego odwołania poprzedniego dyrektora, na mocy zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...], obowiązującego w obrocie prawnym, co do którego nie zapadł prawomocny wyrok sądu administracyjnego lub sądu powszechnego o jego bezskuteczności; 2) naruszenie art. 70 kodeksu pracy oraz art. 7, art. 10, art. 173 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuprawnioną ingerencję w ocenę skuteczności odwołania dyrektora placówki oświatowej, której skutki określa wprost ustawa kodeks pracy, tj. odwołanie jest skuteczne z dniem doręczenia odwołania, a odwołanemu pracownikowi ze stanowiska (również dyrektora placówki oświatowej) nie przysługuje prawo powrotu na zajmowane stanowisko, co wprost wynika z treści art. 69 pkt 2 lit. c) kodeksu pracy. W rozwinięciu zarzutów skargi strona skarżąca podniosła, że zaskarżony akt nadzoru ingeruje w wyłączną kompetencję władzy sądowniczej, w tym przypadku – sądu pracy, przed którym toczy się postępowanie z powództwa B. S. o ocenę prawidłowości odwołania jej ze stanowiska. Podniosła, że zawarta w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym argumentacja, że stanowisko dyrektora Przedszkola Publicznego w S. pozostaje nadal obsadzone przez odwołanego dyrektora tej placówki (B. S.) pomija ustawowe reguły dotyczące odwołania ze stanowiska, co reguluje art. 70 § 1 kodeksu pracy. Cytując przepis art. 70 § 1 kodeksu pracy strona skarżąca zaakcentowała, że przepis ten ma zastosowanie również do pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na stanowisko na czas określony. Zdaniem strony skarżącej, prezentowany przez nią pogląd co do skuteczności odwołania B. S. ze stanowiska dyrektora Przedszkola Publicznego w S. koresponduje z treścią wyroku Sądu Najwyższego – Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 5 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt I PK 129/17. Strona zwróciła przy tym uwagę, że wydanie i doręczenie aktu nadzoru z dnia [...] w sprawie Nr [...] nastąpiło po dacie dokonania wręczenia odwołania, o czym organ nadzoru posiadał pełną wiedzę. W ramach dalszej argumentacji strona podniosła, że obecnie, B. S., złożyła pozew do sądu pracy (Sądu Rejonowego w L.), a postępowanie w tej sprawie toczy się pod sygn. akt [...]. Wyraziła przekonanie, że akt nadzoru może mieć w tym postępowaniu charakter dowodowy, jednak nie wiążący. Dodała, że akt nadzoru (z dnia [...]) nie kreuje na nowo stosunku pracy i nie jest aktem przesądzającym o zasadności powództwa B. S. przed sądem pracy. Zwróciła również uwagę, że w sprawie dotyczącej dyrektora placówki oświatowej nie przysługuje prawo do przywrócenia do pracy, a jedynie prawo do odszkodowania, co wynika z art. 69 kodeksu pracy oraz szeregu orzeczeń sądów powszechnych. W nawiązaniu do powyższego podniosła, że także w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 282/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał na niemożność odwrócenia skutków zarządzenia z dnia [...]. W skardze zaznaczono również, że konkurs na stanowisko dyrektora Przedszkola Publicznego w S. (po odwołaniu B. S.) został ogłoszony zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo oświatowe oraz uczestniczyły w nim uprawnione podmioty (poprzez wyznaczonych przedstawicieli), w tym, przedstawiciele D. Kuratora Oświaty. W tym zakresie nie były zgłaszane żadne uwagi i konkurs został skutecznie rozstrzygnięty. Wyłonionemu w tym konkursie kandydatowi powierzono stanowisko dyrektora Przedszkola Publicznego w S. Końcowo strona wskazała na skutki, w tym te finansowe, związane z obowiązywaniem zaskarżonego aktu nadzoru. Wskazała nadto, że obecnie, obowiązki dyrektora pełni jeden z nauczycieli, który jednak nie zamierza tego kontynuować po 31 maja 2021 r. i który nie startował w konkursie na dyrektora. Podniosła również, że żaden inny nauczyciel w tej placówce nie zamierza pełnić tych obowiązków. Oznacza to, że od 1 czerwca 2021 r. placówka nie będzie miała dyrektora i zarządzanie tą jednostką nie będzie realizowane. Strona nadmieniła również z daleko idącej ostrożności, że B. S. od 1 lutego 2021 r. przebywa na rocznym urlopie na poratowanie zdrowia i nie może wykonywać obowiązków na stanowisku dyrektora. Na tle tej całościowej argumentacji strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru; 2) orzeczenie o kosztach według norm przepisanych; 3) przeprowadzenie dowodu z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 282/21 na okoliczność skutecznego wykonania zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odwołania B. S. z zajmowanego stanowiska dyrektora Przedszkola Publicznego w S. oraz związanej z tym konieczności powołania nowej osoby na stanowisko dyrektora tej placówki oświatowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że odwołanie ze stanowiska dyrektora przedszkola publicznego, jak i powołanie na to stanowisko maja charakter kompetencji władczej organu jednostki samorządu terytorialnego, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty. Personalny charakter prawny uchwały lub zarządzenia organu organu w żadnej sposób nie odbiera tym aktom publicznoprawnego charakteru i nie wyłącza możliwości kontrolowania tego rodzajów aktów w trybie nadzoru, zaś wydawanie przez wojewodę rozstrzygnięć nadzorczych w tego typu sprawach nie może być postrzegane w kategoriach ingerencji w samodzielność organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego oraz kompetencji sądu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. odpowiada prawu. W stanie faktycznym i prawnym sprawy jest rzeczą oczywistą, że skoro Wojewoda D. w dniu [...] stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Przedszkola Publicznego w S. B. S., to w takiej sytuacji, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego Gminie ([...]) znalazł zastosowanie art. 92 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem: "Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego." Zawarte w tym przepisie stwierdzenie "wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa" należy odczytywać w ten sposób, że zarządzenie, którego nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OSK 968/13). Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że podobną wykładnię art. 92 ust. 1 u.s.g. zaprezentował Wojewoda D. w zaskarżonym w sprawie rozstrzygnięciu nadzorczym. Uzupełniająco należy jednocześnie wskazać - wykorzystując dorobek orzecznictwa sądowego - że celem przepisu art. 92 ust. 1 u.s.g. jest zapobieganie możliwości wywołania skutków prawnych przez akt organu jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do którego zachodzi podejrzenie o jego niezgodności z prawem, a także, uniemożliwienie stosowania zakwestionowanego rozstrzygnięciem nadzorczym aktu do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu nadzoru. Nadto, ma ono zapobiegać ignorowaniu przez organy samorządu terytorialnego rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność uchwał/zarządzeń, co prowadziłoby do tego, że przepisy prawa przyznające organowi nadzoru kompetencje do stwierdzania nieważności uchwały/zarządzenia, pozostawałyby de facto martwe. Nie wywierałyby bowiem skutecznego wpływu na los spraw, do których odnosiły się kwestionowane w trybie nadzoru uchwały/zarządzenia (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia - 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 2197/16 i 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 249/17 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2278/18). Z ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym oraz znajdujących potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy wynika, że zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...], (którego nieważność stwierdził Wojewoda D. w zaskarżonym akcie nadzoru ) o powołaniu na stanowisko Dyrektora Publicznego Przedszkola w S. A. C. zostało wydane po tym, jak Wojewoda D. – w trybie nadzorczym w dniu [...] – stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] o odwołaniu wcześniejszego dyrektora tej placówki, tj. B. S. W nawiązaniu do argumentacji przedstawionej w skardze należy podnieść, że w sprawach dotyczących odwołania dyrektora publicznego przedszkola (podobnie zresztą jak w przypadku odwołania dyrektora szkoły publicznej) źródłem zmian w tych stosunkach pracowniczych nie jest wolna wola pracodawcy, ale akty (uchwały lub zarządzenia) z zakresu administracji publicznej, podlegające w pierwszej kolejności nadzorowi wojewody pod kątem kryterium zgodności z prawem (art. 85 u.s.g.), a także, podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Okoliczność, że akt taki wywołuje konsekwencje w sferze prawa pracy nie może niweczyć, ani konwalidować wadliwie podjętych aktów z zakresu administracji publicznej. W realiach rozstrzyganej sprawy aktualność zachowuje pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1447/17, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. W nawiązaniu do powyższego oraz odpowiednio adaptując wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyżej wyroku (w sprawie o sygn. akt I OSK 1447/17) pogląd prawny do okoliczności faktycznych rozstrzyganej sprawy należy stwierdzić, że personalny charakter odwołania z funkcji dyrektora przedszkola publicznego nie stanowi o jego prywatnoprawnym charakterze, albowiem obsada stanowiska kierowniczego w tym przypadku jest formą zarządzania przedszkolem publicznym (placówką oświatową), a zarządzanie przedszkolem publicznym wchodzi w zakres administracji publicznej. Okoliczność, że akt taki wywołuje konsekwencje w sferze prawa pracy ma jedynie ten skutek, że osoba odwołana może własnego interesu prawnego w sferze stosunków pracowniczych dochodzić przed sądem pracy. W sprawie należy dostrzec, co trafnie akcentował pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r., że powołanie i odwołanie dyrektora publicznej placówki oświatowej jest aktem organu administracji publicznej zarówno o charakterze personalnym, wywołującym skutki w sferze prawa pracy, jak i aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Ta specyfika powołania i odwołania dyrektora publicznej placówki oświatowej wymaga uwzględnienia pewnej dychotomii prawnej, albowiem w obu przypadkach (powołaniu i odwołaniu) uwzględnić należy zarówno przepisy prawa pracy, jak i przepisy prawa administracyjnego. W postępowaniu przed sądem administracyjnym przedmiotem badania Sądu nie są oczywiście roszczenia pracownicze odwołanego dyrektora, do rozpatrzenia których właściwy jest sąd pracy, ale zasadność wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w zakresie stwierdzonych prawidłowości przy odwołaniu danej osoby ze stanowiska dyrektora przedszkola publicznego. Trzeba w tym jednocześnie wyraźnie zaakcentować, że takie czy inne rozstrzygniecie sporu z zakresu prawa pracy, a więc w istocie sporu o wtórnych skutkach prawnych aktów administracyjnoprawnych, nie może niweczyć ani konwalidować aktów z zakresu administracji publicznej podjętych z naruszeniem prawa. Podniesiona w skardze okoliczność złożenia przez B. S. pozwu do Sądu Pracy nie może skutkować przyjęciem, że kwestia zgodnego z prawem odwołania jej ze stanowiska dyrektora publicznego przedszkola w S. stanowi wyłączną kompetencję sądu powszechnego (sądu pracy), a zakwestionowany akt nadzorczy w sposób bezprawny ingeruje w stosunki pracy w oświacie. Należy dostrzec, że kompetencje sądu powszechnego (sądu pracy) ograniczają się do rozstrzygania o zasadności roszczeń pracowniczych, natomiast zaskarżony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu akt nadzorczy Wojewody D. stanowi wyraz realizowania przez ten organ kompetencji nadzorczych jakie ustawodawca poruczył mu w treści art. 85 i 86 u.s.g. W myśl art. 86 u.s.g. organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. Z kolei art. 85 u.s.g. stanowi, że nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 85 u.s.g. nadzorowi podlega "działalność gminna". Zgodnie z poglądem Trybunału Konstytucyjnego przedstawionym w uchwale z 27 września 1994 r., (W 10/93, OTK 1994/2/46) działalnością komunalną (gminną) w rozumieniu art. 85 i art. 87 u.s.g. jest wszelka działalność gmin oraz innych wymienionych w tej ustawie jednostek samorządu terytorialnego. Niewątpliwie, wojewoda sprawują na podstawie kryterium zgodności z prawem nadzór nad działalnością gminną jest uprawniony do zastosowania przysługujących mu kompetencji nadzorczych w stosunku do uchwał i zarządzeń z zakresu działalności gminnej. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne. Jak trafnie podniósł Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę, personalny charakter prawny uchwały lub zarządzenia w żadnej sposób nie odbiera tego rodzaju aktom publicznoprawnego charakteru i nie wyłącza możliwości kontrolowania tego rodzajów aktów w trybie nadzoru, zaś wydawanie przez wojewodę rozstrzygnięć nadzorczych w tego typu sprawach nie może być postrzegane w kategoriach ingerencji w samodzielność organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego oraz kompetencji sądu pracy. Z tej perspektywy, pozbawione podstaw były zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 70 kodeksu pracy oraz art. 1, art. 10, art. 173 i art. 175 konstytucji RP. W zaskarżonym rozstrzygnięciu Wojewoda D. stwierdził, że w okolicznościach faktycznych sprawy, powierzenie przez Wójta Gminy S. stanowiska Dyrektora Przedszkola Publicznego w S. A. C. w sposób istotny narusza art. 63 ust. 21 w zw. z art. 63 ust. 1 Prawa oświatowego albowiem nastąpiło w warunkach braku wakatu na to stanowisko, jako że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stwierdzona została nieważność zarządzenia Wójta gminy S. z dnia [...] w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Przedszkole Publicznego w S. B. S. W ocenie Sądu, kontrolowane rozstrzygnięcie Wojewody D., stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia [...] zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, które jednoznacznie wskazuje, że wspomniane zarządzenie w sposób istotny narusza art. 63 ust. 21 w zw. z art. 63 ust. 1 Prawa oświatowego, co obligowało Wojewodę D. do stwierdzenia jego nieważności. Wojewoda D. w sposób wystarczający wykazał na czym to naruszenie polegało. Organ ten szczegółowo przedstawił wynikające z treści art. 92 ust. 1 u.s.g. skutki stwierdzenia nieważności w trybie nadzoru konstatując, że wyeliminowane z obrotu prawnego – mocą rozstrzygnięcia nadzorczego – akty organów gminy nie mogą stanowić podstawy i oparcia dla jakichkolwiek późniejszych działań, które służą jej wykonaniu bądź stanowią ich konsekwencję. W tym kontekście Wojewoda podniósł, że w świetle prawa, w dniu wydania kwestionowanego zarządzenia ([...]) Dyrektorem Przedszkola Publicznego w S. była nadal B. S. Powierzenie tego stanowiska innej osobie (A. C.) było – w świetle art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym – bezprzedmiotowe. Trafnie podnosi Wojewoda D., że przepis art. 63 ust. 21 w zw. z art. 63 ust. 1 Prawa oświatowego może znaleźć zastosowanie jedynie w razie wakatu na stanowisku dyrektora przedszkola. Pogląd, że przepis art. 63 ust. 10 zdanie 1 ustawy Prawo oświatowe, który stanowi, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu, znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy stanowisko to nie jest obsadzone, jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 431/20, LEX nr 3040605). W nawiązaniu do wskazywanego przez stronę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2021 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 282/21 należy wskazać, że wypowiedziane tam stanowisko Sądu odnosi się do kwestii możliwości wstrzymania zaskarżonego przez B. S. zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] nr [...]. Argumentacja Sądu koncentrowała się w tym przypadku na samej wykonalności aktu dotyczącego odwołania ze stanowiska dyrektora przedszkola. W treści wspomnianego postanowienia Sąd wyraźnie zaznaczył, że zastosowanie instytucji tymczasowej ochrony na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) możliwe jest jedynie w stosunku do aktów, które nakładają się do wykonania, a więc takich, które nakładają na adresata obowiązek określonego zachowania bądź też obowiązek powstrzymania się od podejmowania określonych działań, a nadto takich, które nie zostały jeszcze wykonane. Odmowa wstrzymania zaskarżonego zarządzenia opierała się na argumentacji, że zarządzenie Wójta Gminy S. w przedmiocie odwołania B. S. ze stanowiska dyrektora publicznego w S. zostało już wykonane. Stanowisko Sądu przedstawione w tym orzeczeniu wyraźnie odnosi się do kwestii możliwości zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd w tym postanowieniu nie rozstrzygał (bo i tez nie mógł) o kwestii zgodności z prawem takiego zarządzenia. Z tych względów, pogląd Sądu zawarty w tym postanowieniu strona nie może skutecznie wykorzystywać na poparcie zasadności prezentowanej w skardze argumentacji. Odnosząc się końcowo do podnoszonej w skardze kwestii związanej z przeprowadzeniem i zatwierdzeniem konkursu na stanowisko dyrektora przedszkola publicznego w S. już po wydaniu przez Wójta Gminy S. zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora tego przedszkola B. S. należy podzielić argumentację Wojewody D., że w tej sytuacji, po ogłoszeniu konkursu, organ go przeprowadzający mógł powstrzymać się z wydawaniem kolejnych zarządzeń lub mógł zastosować dyspozycję § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej, lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1587) stanowiącego, że organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczna placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Z przedstawionych wyżej względów, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI