IV SA/Wr 391/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił akt Komendanta Policji o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego kandydata do służby, uznając brak uzasadnienia faktycznego.
Skarżący P.M. złożył skargę na akt Komendanta Policji o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji z powodu rzekomego braku nieposzlakowanej opinii, mimo że jego wcześniejsze skazanie uległo zatarciu. Sąd uznał, że akt organu był wadliwy z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia faktycznego, co narusza przepisy k.p.a. i prawo kandydata do uzyskania szczegółowych wyjaśnień. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżony akt.
Skarżący P.M. zaskarżył akt Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2021 r., który odstąpił od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w sprawie przyjęcia skarżącego do służby w Policji. Główną przyczyną odstąpienia, podaną przez organ, był brak nieposzlakowanej opinii kandydata, co miało wynikać z jego przeszłości karnej, mimo że skazania uległy zatarciu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Podniósł, że zatarcie skazania nie powinno automatycznie dyskwalifikować kandydata, a przepisy dopuszczają przyjmowanie osób, których skazania uległy zatarciu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowym zarzutem sądu było to, że akt organu z dnia 31 grudnia 2021 r. nie zawierał wystarczającego uzasadnienia faktycznego, które wyjaśniałoby, dlaczego skarżący nie spełnia wymogu nieposzlakowanej opinii. Sąd podkreślił, że kandydat ma prawo do szczegółowego uzasadnienia takiej decyzji, a późniejsza korespondencja i wyjaśnienia organu w odpowiedzi na skargę nie mogły konwalidować pierwotnej wadliwości aktu. Sąd stwierdził, że organ był zobowiązany do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego zgodnie z k.p.a. i zawarcia go w akcie. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony akt.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, akt taki jest wadliwy, jeśli nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego, które wyjaśniałoby podstawy odstąpienia od postępowania kwalifikacyjnego, zwłaszcza gdy dotyczy pojęcia nieposzlakowanej opinii.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kandydat do służby w Policji ma prawo do uzyskania szczegółowego uzasadnienia decyzji o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego. Brak takiego uzasadnienia w pierwotnym akcie organu narusza przepisy k.p.a., a późniejsze wyjaśnienia nie mogą konwalidować tej wady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.oP. art. 25 § 5 pkt 2
Ustawa o Policji
Podstawa do odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1, w tym wymogu posiadania nieposzlakowanej opinii.
u.oP. art. 25 § 1
Ustawa o Policji
Określa podstawowe wymagania dla kandydata do służby w Policji, w tym posiadanie nieposzlakowanej opinii, niekaralność, pełnię praw publicznych, wykształcenie średnie, zdolność fizyczną i psychiczną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania w celu ścisłego przestrzegania prawa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.k. art. 106
Kodeks karny
Dotyczy zatarcia skazania.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiot kontroli sądów administracyjnych - akty i czynności z zakresu administracji publicznej.
u.p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
u.p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (uchylenie aktu).
u.p.p.s.a. art. 53 § § 2 zdanie drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia przywrócenie terminu do wniesienia skargi w przypadku uchybienia bez winy.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji art. § 44 § ust. 2
Reguluje możliwość ponownego przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego po odstąpieniu od jego prowadzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akt organu o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego nie zawierał wystarczającego uzasadnienia faktycznego. Kandydat ma prawo do szczegółowego uzasadnienia decyzji o odstąpieniu od postępowania kwalifikacyjnego. Zatarcie skazania nie może być automatyczną podstawą do dyskwalifikacji kandydata bez dalszych wyjaśnień.
Odrzucone argumenty
Organ twierdził, że nie był zobowiązany do stosowania przepisów k.p.a. w zakresie uzasadnienia, ponieważ postępowanie kwalifikacyjne jest specyficzne. Organ argumentował, że późniejsza korespondencja i wyjaśnienia w odpowiedzi na skargę uzupełniały braki pierwotnego aktu.
Godne uwagi sformułowania
akt z dnia 31 grudnia 2021 r. nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego nieposzlakowana opinia to nie tylko kwestia niekaralności, lecz także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej kandydat do służby w Policji, wobec którego wydano taki akt, ma prawo uzyskać szczegółowe uzasadnienie
Skład orzekający
Ireneusz Dukiel
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Judecki
sędzia
Ewa Kamieniecka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadniania aktów administracyjnych w postępowaniach kwalifikacyjnych, zwłaszcza w kontekście pojęcia 'nieposzlakowanej opinii' oraz prawa kandydata do informacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji, ale zasady dotyczące uzasadniania aktów administracyjnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu rekrutacji do służb mundurowych – kryterium nieposzlakowanej opinii i jego interpretacji w kontekście zatarcia skazania. Kluczowe jest również podkreślenie znaczenia uzasadnienia decyzji administracyjnych.
“Czy zatarte skazanie dyskwalifikuje z Policji? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe braki organu.”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 391/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ewa Kamieniecka Ireneusz Dukiel /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Judecki Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku *Uchylono zaskarżony akt Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1882 art. 25 ust. 5 pkt 2 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA del. Tomasz Judecki, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: Ksawery Sobczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. M. na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia 31 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w sprawie przyjęcia do służby uchyla zaskarżony akt. Uzasadnienie P. M. (dalej jako strona lub skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu (dalej jako organ lub Komendant Policji) z dnia 31 grudnia 2021r., nr L. Dz. DS.-1111-1070/21, w sprawie odstąpienia od prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowania kwalifikacyjnego jako kandydata do służby w Policji na podstawie art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1882, dalej jako ustawa o Policji lub w skrócie u.oP.). W skardze zarzucono naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako k.p.a.) polegające na niewyczerpującym zebraniu i błędnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w związku z podaniem o przyjęcie do służby w Policji. W uzasadnieniu skargi strona przytoczyła brzmienie art. 25 ust. 5 pkt 2 u.oP. wskazując następnie, że jej postępowanie kwalifikacyjne zostało przerwane po złożeniu jedynie wymaganych dokumentów, do których nie było żadnych zastrzeżeń, bez przeprowadzania w stosunku do niej żadnych inne czynności, w tym również badania psychologicznego. Dalej strona podniosła, że w dniu 12 stycznia 2022 r. podczas rozmowy z Naczelnikiem Wydziału Doboru i Szkolenia KWP we Wrocławiu powiadomiono ją, że powodem odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego był brak nieposzlakowanej opinii, ponieważ w przeszłości była osobą karaną. W ocenie skarżącego skoro przepis art. 25 ust. 1 u.oP. odróżnia kryterium braku skazania prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe od innych, w tym istnienia po stronie kandydata nieposzlakowanej opinii, to opieranie decyzji lub rozstrzygnięcia na fakcie zatartego skazania jest sprzeczne z art. 106 Kodeksu karnego i nie może stanowić podstawy do czynienia z tego faktu zarzutu. Zatarcie skazania nie musi usuwać zastrzeżeń co do walorów etycznych sprawcy, jednakże fakt skazania, które uległo zatarciu nie może automatycznie dyskryminować kandydata do służby w Policji, gdyż jeżeli "pochłaniałoby" kryterium nieposzlakowanej opinii i automatycznie dyskwalifikowałoby kandydata, zbędne byłoby odwoływanie się przez ustawodawcę do tych dwóch kryteriów. Zdaniem skarżącego w sprawie zostały naruszone prawa z art. 32 i art. 60 Konstytucji RP, które stanowią, że wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do dostępu do służby w Policji na jednakowych zasadach. Skarżący nadmienił także, iż sam Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozporządzaniu z dnia 10 lipca 2020 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji dopuszcza osoby, które wcześniej były karane. Fakt ten uwidoczniony jest w załączniku do rozporządzenia, gdzie w kwestionariuszu osobowym kandydata do służby w części B dotyczącym karalności dodaje zapis "( z wyjątkiem przypadków które uległy zatarciu)". Skarżący na zakończenie wskazał, iż Komendant Policji pomimo prowadzonej korespondencji nie zmieniał swojej decyzji, jak też nie udzielono mu również informacji w jaki sposób (brak wskazania dokładnej podstawy prawnej) organ wszedł w posiadanie odpisów jego zatartych wyroków. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie. Przywołując stan faktyczny sprawy organ wskazał, że w dniu 19 sierpnia 2021 r. skarżący złożył podanie o przyjęcie do służby w związku z czym w stosunku do niego wszczęto postępowanie kwalifikacyjne. W dniu 31 grudnia 2021 r. Komendant Policji wyraził zgodę na odstąpienie od procedury kwalifikacyjnej w stosunku do strony z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 u.oP., tj. braku posiadania przez kandydata nieposzlakowanej opinii. Pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. poinformowano kandydata o zaistniałej sytuacji, który to z kolei pismem z dnia 17 stycznia 2022 r. zwrócił się z wnioskiem o zmianę decyzji. Pismem z dnia 11 lutego 2022 r., działający z upoważnienia Komendanta ,Policji , Naczelnik Wydziału Doboru i Szkolenia KWP we Wrocławiu poinformował skarżącego o przyczynach odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, braku spełnienia jednego wymogów formalnych określonych w art. 25 ust. 1 u.oP., tj. wymogu posiadania nieposzlakowanej opinii. W kolejnych miesiącach skarżący składał do Komendanta Policji pisma, w których wnosił o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji oraz ponowne przeanalizowanie sprawy odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji. Ostatecznie pismem z dnia 5 maja 2022 r. Komendant Policji poinformował skarżącego o przebiegu postępowania kwalifikacyjnego, wyjaśniając jednocześnie pozostałe wątpliwości kandydata w tym zakresie. W dalszej części odpowiedzi organ podniósł, iż procedura kwalifikacyjna dotycząca przyjęcia do służby w Policji została uregulowana w art. 25 u.oP. oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji. W niniejszej sprawie Komendant Policji w dniu 31 grudnia 2021 r. odstąpił od dalszego prowadzenia procedury kwalifikacyjnej w stosunku do skarżącego z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 u.oP. tj. z powodu braku posiadania przez kandydata nieposzlakowanej opinii. O przedmiotowym fakcie poinformowano stronę pismem z dnia 3 stycznia 2022 r., a następnie w pismach z dnia 17 lutego 2022 r.,16 marca 2022 r. i 7 kwietnia 2022 r. wyjaśniono motywy takiego rozstrzygnięcia Komendanta Policji. W przypadku skarżącego organ w toku postępowania kwalifikacyjnego ustalił, że wobec strony toczyło się postępowanie karne o czyn z art. 271 § 1 kk i art. 231 § 2 k.k., które ostatecznie zakończyło się wyrokiem skazującym Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Jednocześnie organ prowadzący postępowanie kwalifikacyjne ustalił, że wobec kandydata toczyło się inne postępowanie karne o czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 189 § 1 k.k., art. 246 kk. i art. 158 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. zakończone warunkowym umorzeniem postępowania - wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] r., sygn. akt. [...], i wyrok Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Z uwagi na powyższe rozstrzygnięcia sądów karnych Komendant Policji uznał, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 25 ust. 1 u.oP., tj. nie posiada nieposzlakowanej opinii. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów wyrażonych w skardze organ w pierwszej kolejności wskazał, że służba w Policji ma szczególny charakter, a wynika to z treści art. 25 ust. 1 u.oP., jest to charakter stosunku administracyjnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza i przyznaje właściwemu przełożonemu prawo do dobierania sobie personelu. Art. 25 u.oP. oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 25 ust. 7 u.oP., stanowią urzeczywistnienie wymogów konstytucyjnych i zawierają regulacje materialnoprawne w zakresie kryteriów selekcji kandydatów i obsadzania poszczególnych stanowisk w służbie publicznej. Wskazane przepisy w dacie kandydowania do służby w Policji przez skarżącego w sposób kompleksowy regulowały postępowanie kwalifikacyjne do służby w Policji i brak było podstaw do odsyłania w tym zakresie do innych przepisów, w tym do regulacji kodeksu postępowania administracyjnego. Zwrócono uwagę, że zarówno ustawa o Policji, ani przywołane rozporządzenie wykonawcze nie odsyłają do uregulowań k.p.a., dlatego też Komendant Policji nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż nie był zobowiązany do ich stosowania. W dalszej kolejności podkreślono, że postępowanie kwalifikacyjne jest postępowaniem wieloetapowym i ma konkursowy charakter, uwzględniający potrzeby służby oraz gwarantujący prawidłową realizację ustawowych zadań formacji. Zakres i sposób realizacji poszczególnych czynności podjętych w ramach postępowania musi odpowiadać prawnie określonej procedurze oraz pragmatyce służbowej. Jednym z etapów postępowania kwalifikacyjnego jest sprawdzenie w ewidencjach, rejestrach i kartotekach prawdziwości danych zawartych w kwestionariuszu osobowym kandydata do służby (art. 25 ust. 2 pkt 7 u.oP.). Etap ten obejmuje sprawdzenia w różnych ewidencjach i rejestrach, nierzadko obejmujących też dokumentację niejawną i pracę operacyjną, z których dane nie mogą być udostępniane osobom trzecim. Organ zaakcentował, że w tych regulacjach ustawodawca nie nałożył na przełożonego właściwego w sprawie postępowania kwalifikacyjnego obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu uzasadniania motywów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia z art. 25 ust. 5 pkt 2 u.oP., tj. w przedmiocie odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. Wskazując na powyższe stwierdzono, że w niniejszej sprawie organ dopełnił wszelkich ciążących na nim obowiązków związanych z prowadzeniem postępowania kwalifikacyjnego określonych w przepisach prawa w stosunku do skarżącego. Odnosząc się zaś do kwestii posiadania nieposzlakowanej opinii organ podniósł, że przepisy nie regulują tego pojęcia, natomiast w orzecznictwie wskazuje się, że nieposzlakowana opinia oznacza, że danej osobie nie można zarzucić zachowań sprzecznych z normami moralnymi, etycznymi oraz prawnymi. Nieposzlakowana opinia to nie tylko kwestia niekaralności, lecz także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Podniesiono przy tym, iż powszechnie przyjmuje się, że kryterium nieposzlakowanej opinii jest pojęciem wykraczającym poza ocenę zachowań związanych ze stosunkiem pracy. Kryterium to zakłada dopuszczalność oceny zarówno zachowań pracowniczych, jak i z punktu widzenia respektowania przez kandydata na policjanta norm etycznych w sytuacjach niezwiązanych bezpośrednio z pracą. W tym kontekście organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 585/21, w którym wskazano, że policjant, którego oskarżono o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, związanego z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, niewątpliwie traci przymiot nieposzlakowanej opinii. Nieposzlakowany to ten. któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego jak i prywatnego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywołać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem podejrzenie popełnienia przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl natomiast art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a.) przedmiotem sądowej kontroli administracji publicznej wykonywanej przez sądy administracyjne są wydawane przez organy inne akty (niebędące decyzjami lub postanowieniami) i podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści art. 146 § 1 u.p.p.s.a. wynika, że sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt uchyla ten akt, a uwzględniając skargę na czynność stwierdza bezskuteczność czynności. Z kolei zgodnie z treścią art. 134 § 1 u.p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Skarga strony zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest akt Komendanta Policji z dnia 31 grudnia 2021 r. o odstąpieniu od prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowania kwalifikacyjnego dotyczącego przyjęcia do służby Policji. Akt ten został sporządzony w formie adnotacji na wniosku o odstąpienie od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, o czym skarżącego poinformowano pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. Pismo to należy traktować jako akt z zakresu administracji publicznej, albowiem jest ono skierowane na zewnętrz, do podmiotu indywidualnego spoza struktury organizacyjnej organu administracji publicznej, ma charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że procedura kwalifikacyjna dotycząca przyjęcia do służby w Policji posiada przymiot postępowania o charakterze administracyjnym, a podejmowany przez przełożonego właściwego w sprawie postępowania kwalifikacyjnego akt na podstawie art. 25 ust. 5 pkt 2 u.oP. podlega kontroli sądu administracyjnego. Niniejsza sprawa jest zatem bezspornie sprawą z zakresu administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu administracyjnego pod względem legalności na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 3044/12, – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu). Terminowość wniesienia skargi Sąd przyjął na podstawie art. 53 § 2 zdanie drugie u.p.p.s.a., gdyż podniesione w skardze okoliczności uzasadniały przyjęcie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że w zaskarżonym akcie, informującym skarżącego o odstąpieniu od prowadzenia w stosunku do niego postępowania kwalifikacyjnego związanego z przyjęciem do służby w Policji, wskazano przepis art. 25 ust. 5 pkt 2 u.oP. w brzmieniu obowiązującym wedle jednolitego tekstu ustawy opublikowanego w Dz. U. z 2021 r., poz. 1882. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, w kontekście nietrafnego zarzutu podniesionego w skardze co do wadliwości wskazanej podstawy prawnej, że w chwili wydania tego aktu, jak i dalej do dnia 11 stycznia 2022 r. włącznie, wymieniona jednostka redakcyjna ustawy o Policji miała następującą treść: "Komendant Główny Policji albo komendant wojewódzki (Stołeczny) Policji odmawia poddania kandydata postępowaniu kwalifikacyjnemu, albo odstępuje od jego prowadzenia w przypadku: 1) niezłożenia kompletu dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 1; 2) niespełnienia wymagań określonych w ust. 1; 3) uzyskania negatywnego wyniku z jednego z etapów postępowania kwalifikacyjnego, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6 i 8; 4) zatajenia lub podania nieprawdziwych danych w kwestionariuszu osobowym, o którym mowa w ust. 2 pkt 1; 5) niepoddania się przez kandydata przewidzianym w postępowaniu kwalifikacyjnym czynnościom lub etapom tego postępowania; 6) przystąpienia do ponownego postępowania kwalifikacyjnego pomimo uzyskania przez niego w poprzednim postępowaniu kwalifikacyjnym negatywnego wyniku z etapu postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w ust. 2 pkt 7 lub 8, gdy z informacji posiadanych przez komendanta prowadzącego postępowanie wynika, że nie uległy zmianie okoliczności stanowiące podstawę negatywnego wyniku z danego etapu; 7) gdy nie znajduje to uzasadnienia w potrzebach kadrowych Policji. Stosując wykładnię systemową wewnętrzną należy wskazać, że powołana w zaskarżonym akcie norma prawna (art. 25 ust. 5 pkt 2 u.oP.) jest częścią przepisu, który określa wymagania, jakie musi spełnić każda z osób ubiegających się o przyjęcie do służby oraz który odnosi się do kwestii postępowania kwalifikacyjnego. Przepis ten stanowi, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych (art. 25 ust. 1 u.oP.). Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym, konieczność uregulowania prawnego postępowania kwalifikacyjnego kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji wynika z art. 60 Konstytucji RP, który stanowi, że: "Obywatele polscy korzystający w pełni z praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach". Zasadnie się również akcentuje, że powołana norma konstytucyjna nie gwarantuje przyjęcia do służby publicznej każdemu kto złoży taki akces, a ustawodawca uprawniony jest do sformułowania dodatkowych warunków, uzależniając od ich spełnienia uzyskanie określonych stanowisk w służbie publicznej, z uwzględnieniem ich rodzaju oraz istoty. Z przepisu tego wynika jednak zapewnienie równości szans dla osób podejmujących starania o pełnienie funkcji w służbie publicznej. Wspomniany przepis art. 25 ustawy o Policji, ale i również wydane na podstawie art. 25 ust. 7 u.oP. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz. U. z 2012 r., poz.432, dalej jako rozporządzenie wykonawcze) stanowią urzeczywistnienie wymogów konstytucyjnych z art. 60 Konstytucji RP i zawierają regulacje materialnoprawne w zakresie kryteriów selekcji kandydatów i obsadzania poszczególnych stanowisk w służbie publicznej. O kwestii odmowy poddania kandydata postępowaniu kwalifikacyjnemu, czy też odstąpienia od jego prowadzenia, oprócz powołanego wcześniej art. 25 ust. 5 u.oP., traktuje również § 44 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 lipca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1271). Jak stanowi powołany przepis tego rozporządzenia, w przypadku odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego z powodu, o którym mowa w art. 25 ust. 5 pkt 2 lub pkt 4 ustawy, lub z powodu uzyskania negatywnego wyniku z postępowania sprawdzającego - może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia, z wyjątkiem ustalania zdolności fizycznej i psychicznej. Odnosząc przywołane przepisy do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. Komendant Policji poinformował skarżącego o tym, że w dniu 31 grudnia 2021 r. przełożony właściwy w sprawie postępowania kwalifikacyjnego odstąpił od prowadzenia w stosunku do strony postępowania kwalifikacyjnego na podstawie art. 25 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji ( tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1882). Przedmiotowe pismo nie zawierało żadnego uzasadnienia faktycznego. Jedynie pouczenie - że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 432 z późn. zm.) skarżący może ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia odstąpienia od prowadzenia wobec niego tego postępowania. Dopiero w kolejnych pismach kierowanych do skarżącego (z dnia: 11 lutego 2022 r., 16 marca 2022 r., 7 kwietnia 2022 r. i 5 maja 2022 r.) oraz w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że odstąpienie od postępowania kwalifikacyjnego nastąpiło w związku ze stwierdzeniem, że skarżący nie spełnia przesłanki "nieposzlakowanej opinii". Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie składu Sądu wskazana dopiero na etapie wymiany korespondencji czy odpowiedzi na skargę przyczyna odstąpienia od prowadzenia w stosunku do strony postępowania kwalifikacyjnego nie może konwalidować wadliwości zaskarżonego aktu administracyjnego w drodze traktowanie tych pism jako uzupełnienie argumentacji, którą organ obowiązany był pomieścić już pierwotnie w akcie, stanowiącym przedmiot skargi do Sądu. Konsekwencją przyjęcia, że odstąpienie od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 25 ust. 5 pkt 2 u.oP. jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, podlegającym kognicji sądu administracyjnego, jest dalej idący wniosek, iż Komendant Policji w oparciu o przepisy k.p.a. był obowiązany do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu uzasadnienia tego aktu. Nie powinna bowiem budzić wątpliwości konstatacja, że kandydat do służby w Policji, wobec którego wydano taki akt, ma prawo uzyskać szczegółowe uzasadnienie, dlaczego w jego przypadku odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 3044/12, wyroki WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 80/21 i WSA we Wrocławiu z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 862/21). Późniejsza korespondencja pomiędzy stroną a organem, prowadzona z inicjatywy skarżącego, nie może być traktowana jako sanowanie niedostatków w uzasadnieniu aktu poddanego kontroli Sądu w sprawie. Zauważyć także trzeba, iż pogłębiona argumentacja jaką w niniejszej sprawie organ przedstawił w odpowiedzi na skargę nie zmienia faktu, że poddany kontroli tut. Sądu akt administracyjny z dnia 31 grudnia 2021 r. nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego, zaś samo powołanie się przez organ na przepis art. 25 ust. 5 pkt 2 u.oP. nie spełnia wymogu należytego uzasadnienia prawnego. O zasadności tego stanowiska przesądza nie tylko konstrukcja samego przepisu i zawarte tam wieloaspektowe przesłanki, jakie powinien spełnić kandydat do służby w Policji, ale również i samo pojęcie "nieposzlakowanej opinii", które jako zwrot niedookreślony wymaga odpowiedniej wykładni na tle konkretnych okoliczności faktycznych. Jak bowiem trafnie wskazuje sam organ w odpowiedzi na skargę, "nieposzlakowana opinia" to nie tylko bowiem kwestia niekaralności, lecz także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Organ prowadząc ponownie postępowanie zastosuje się do wskazówek tut. Sądu uwzględniając w pełni wymogi określone w przepisach art. 7, art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 146 § 1 u.p.p.s.a. uchylił zaskarżony akt.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI