IV SA/Wr 382/25

IV SA/Wr 382/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska /sprawozdawca/
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 104 § 1; art. 107 § 1; art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 3 ust. 1; art. 18 ust. 1; art. 18 ust. 1 pkt 4; art. 40 ust. 2 i 3; art. 106; art. 107; art. 110 ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2015 poz 1422
§ 3 pkt 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1717
art. 19; art. 42 ust. 1; art. 69b ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych  innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 lutego 2025 r. nr SKO 4101/196/2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Pismem z 1 stycznia 2025 r. I. G. (dalej: skarżąca) wniosła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Stroniu Śląskim wniosek o udzielenie pomocy finansowej na remont budynku gospodarczego. Skarżąca wskazała, że w wyniku powodzi doszło do całkowitego zniszczenia garażu na działce [...]/[...] przy "ul. [...]", przynależnego do jej lokalu mieszkalnego przy "ul. [...]", w którym przechowywane były sprzęty niezbędne dla osoby niepełnosprawnej w jej codziennym funkcjonowaniu: wózek inwalidzki, chodzik rehabilitacyjny, kule i laski inwalidzkie, samochód przystosowany do użytku osób niepełnosprawnych oraz narzędzia warsztatowe i remontowe.
Decyzją z 7 stycznia 2025 r. (OPS.5104.190073.01.01.25) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Stroniu Śląskim, działający z upoważnienia Burmistrza (dalej: organ I instancji) – na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: k.p.a. i art. 3 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 4 i art. 40 ust. 2 i 3, art.106 i art. 107 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 ze. zm.), dalej: u.p.s. – odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie podniósł, że zgłoszony we wniosku garaż nie spełnia definicji budynku gospodarczego i nie jest przeznaczony do zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych, zatem rozmiar poniesionej przez skarżąca szkody nie kwalifikuje się do udzielenia pomocy finansowej we wnioskowanej przez skarżącą formie.
Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie, w którym wskazała na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II SA/Go 482/14 wywodząc, że garaż jest budynkiem gospodarczym, ponieważ zaspokajał jej potrzeby związane z codziennym funkcjonowaniem - budynek ten służył do przechowywania: narzędzi, które nie były używane na co dzień w domu, łopat i szczotek wykorzystywanych do odśnieżania wejścia i chodnika dla pieszych przed garażem, sprzętu malarskiego, rowerów, kijków do nordic walking, sprzętu ortopedycznego i wózka inwalidzkiego. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia w zakresie przyznania wnioskowanego zasiłku w kwocie 100.000 zł.
Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2025 r. (SKO 4101/196/25) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: k.p.a. i art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 2 i 3, art. 18 ust. 1 pkt 4 i art. 110 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 ze. zm.), dalej: u.p.s. oraz na "Zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. SKO zaakcentowało, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego w kwocie do 100.000 zł w związku ze szkodami powstałymi w budynkach gospodarczych przeznaczonych na cele bytowe. Z zawartego w nim opisu wynika, że wskutek powodzi doznała szkód majątkowych obejmujących budynek gospodarczy, gdyż całkowicie zniszczony został garaż przynależny do lokalu mieszkalnego położonego przy "ul. [...]" w S., w którym przechowywane były sprzęty niezbędne dla osoby niepełnosprawnej w jej codziennym funkcjonowaniu: wózek inwalidzki, chodzik rehabilitacyjny, kule i laski inwalidzkie, samochód przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych, narzędzia warsztatowe i remontowe. SKO podkreśliło, że ustalenia z przeprowadzonego we wcześniejszej sprawie wywiadu środowiskowego wskazują na zalanie wodą powodziową piwnicy przynależnej do lokalu skarżącej, w której znajdował się wózek inwalidzki, chodzik inwalidzki, kule, laski, rower stacjonarny, rower, przetwory i obuwie. Zawierają informację, że woda zabrała należący do skarżącej garaż wraz z całym wyposażeniem. Zgodnie z Protokołem szacowania strat w mieniu prywatnym - budynki gospodarcze z 7 stycznia 2025 r. przez komisję do spraw szacowania strat przedmiotem wizji był garaż, który nie jest budynkiem gospodarczym i nie służy zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej.
SKO podniosło, że osobom poszkodowanym w wyniku powodzi w 2024 r. przyznawana jest pomoc na remont lub odbudowę budynku gospodarczego rozumianego jako budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski tj. budynek przeznaczony, np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego nie przysługuje w przypadku innego przeznaczenia tego budynku, np. w ramach działalności rolniczej na cele produkcji rolnej przeznaczonej do sprzedaży rynkowej lub związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wykorzystywanych, jako np. lokale usługowe, magazynowe lub produkcyjne (część I Zasad). SKO podkreśliło, że powołana definicja nie stanowi definicji ustawowej budynku gospodarczego, lecz określa wyłącznie dla jakiego rodzaju budynków gospodarczych przewidziana została pomoc remontowo-budowlana, a podstawowym kryterium jest przeznaczenie tego rodzaju budynku na zaspokajanie niezbędnych potrzeb bytowych użytkownika zniszczonego wskutek powodzi obiektu. SKO przywołało treść § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z której wynika, że przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. SKO podkreśliło, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że garażu nie można zakwalifikować jako budynku gospodarczego - kategoria obiektu gospodarczego w rozumieniu § 3 pkt 8 rozporządzenia została wyróżniona w oparciu o pełnioną przez niego funkcję gospodarczą. Dla kwalifikacji obiektu jako gospodarczego funkcja ta winna być dominującą i podstawową. Garaż jest obiektem z zasady służącym przechowywaniu pojazdów, które w zakresie przedmiotów wskazanych w przepisie się nie mieszczą. Niewątpliwie w garażu, oprócz samochodu, może być przechowywany inny sprzęt, nie decyduje to jednak o zmianie podstawowej funkcji obiektu jako garażu. W tym kontekście SKO odwołało się do oświadczeń skarżącej, która podniosła, że garaż położony w S. "pełnił funkcję magazynu, przechowalni, stanowiąc nieodzowną przestrzeń dla różnorodnych działań (...) umożliwiał przechowywanie sprzętu dla niepełnosprawnych, narzędzi ogrodowych i warsztatowych, rowerów oraz innych przedmiotów, dla których nie ma miejsca w niewielkim mieszkaniu".
Zdaniem SKO, ustalenia organu I instancji w zakresie przeznaczenia budynku - garażu, którym skarżąca nie zaprzecza, wyklucza możliwość przyznania pomocy finansowej na odbudowę tego budynku. Wykorzystanie budynku do przechowywania narzędzi i ww. przedmiotów wskazanych przez skarżąca wychodzi bowiem poza definicję niezbędnej potrzeby bytowej rozumianej jako potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia i zwykłych stosunków związanych ze statusem obywatela.
Od niniejszej decyzji skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając jej naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 40 ust. 2 i 3 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie błędnej wykładni pojęcia "budynek gospodarczy" i nieuzasadnione uznanie, że garaż nie może być uznany za budynek gospodarczy, pomimo że był wykorzystywany do przechowywania sprzętów niezbędnych dla osoby niepełnosprawnej: wózka inwalidzkiego, chodzika rehabilitacyjnego, kuli i laski inwalidzkiej, samochodu przystosowanego do przewozu osoby niepełnosprawnej oraz innych przedmiotów niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa domowego i zaspokajania potrzeb bytowych, co zostało wykazane w toku postępowania;
b) Zasad udzielania pomocy finansowej poprzez ich błędne zastosowanie jako źródła prawa w zakresie ujętej w nich definicji budynku gospodarczego, w sytuacji, gdy zastosowanie winna znaleźć definicja budynku gospodarczego ujęta w § 3 pkt 8 rozporządzenia.
2. prawa procesowego: art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
a) błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i niezasadne uznanie, naruszające zasadę praworządności, iż skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek do ustalenia na jej rzecz świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku gospodarczego;
b) niepełne i nierzetelne ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieuwzględnieniu rzeczywistego sposobu wykorzystywania budynku gospodarczego przez skarżącą, jakim było wykorzystywanie budynku gospodarczego do zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych;
c) naruszenie prawa do udziału w postępowaniu - brak zawiadomienia skarżącej o terminie i miejscu oględzin budynku gospodarczego przez Komisję ds. szacowania strat, co uniemożliwiło przedstawienie dodatkowych wyjaśnień i dowodów w trakcie czynności dowodowych, mimo że jako strona postępowania skarżąca powinna mieć taką możliwość;
d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ II instancji winien był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze. zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na tej podstawie obowiązkiem Sądu jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu - zgodności z prawem w zakresie naruszenia prawa procesowego i materialnego, bez względu na zgłaszane zarzuty i wnioski. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) z 27 lutego 2025 r. (SKO 4101/196/2025) utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 7 stycznia 2025 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont budynku gospodarczego z powodu przyjęcia, że zniszczony w wyniku klęski żywiołowej, to jest powodzi we wrześniu 2024 r., garaż nie kwalifikuje się jako budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej. Z takim twierdzeniem nie zgodziła się skarżąca wskazując, że garaż posiada cechy budynku gospodarczego. W ocenie skarżącej, budynek gospodarczy to taki, który służy zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych. A jej garaż spełniał taką rolę, gdyż poza samochodem skarżąca przechowuje w nim również inne sprzęty niezbędne dla osoby niepełnosprawnej: wózek inwalidzki, chodzik rehabilitacyjny, kule i laski inwalidzkie oraz inne przedmioty niezbędne dla gospodarstwa domowego.
Jak stanowi art. 2 ustawy z 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 654, ze zm.), dalej zwana ustawą powodziową, użyte w ustawie określenie "poszkodowany" oznacza w szczególności osobę fizyczną, która na skutek powodzi doznała szkód majątkowych lub utraciła, chociażby czasowo, możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości lub lokalu.
W art. 19 ustawy z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2024 r. poz. 1717), dalej: ustawa – wprowadzono do ustawy z 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw – zmiany poprzez dodanie art. 69b. Przepisy ustawy weszły w życie 26 listopada 2024 r. W ustawie brak przepisów przejściowych, co wskazuje na konieczność stosowania art. 69b ustawy do osoby albo rodziny, które poniosły stratę w wyniku klęski żywiołowej, to jest powodzi we wrześniu 2024 r., z uwzględnieniem stanu faktycznego danej sprawy. W art. 42 ust. 1 ustawy unormowano, że przepisy art. 69b ustawy stosuje się również do wniosków o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Złożone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokumenty i oświadczenia na potrzeby ustalenia dochodu i sytuacji majątkowej nie podlegają rozpoznaniu.
Zgodnie zaś z treścią art. 69b ust. 1 ustawy, zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.s.p., z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny.
Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 2 u.p.s, zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, przy czym według art. 39 ust. 1-2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Skoro zatem art. 69b ustawy odwołuje się do instytucji zasiłku celowego uregulowanego w ww. przepisach u.p.s., to wykładnia tego przepisu musi uwzględniać kontekst i cele ustawy o pomocy społecznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 80/25). Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto został dotknięty klęską żywiołową. Przyznanie zasiłku wymaga bowiem ustalenia, czy po stronie wnioskodawcy istnieje niezaspokojona niezbędna potrzeba bytowa. Przepis art. 40 u.p.s. nie może być realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy powinny bowiem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy).
Ustawowe przesłanki przyznania świadczenia zostały uzupełnione przez Zasady udzielania pomocy finansowej - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., dalej: Zasady. W powołanych Zasadach, wśród form przyznawanej pomocy w związku z powodzią, wskazano obok pomocy doraźnej, pomoc remontowo-budowlaną, przyznawaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., na którą składa się:
a) zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi,
b) zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, przyznawane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, a zatem zasiłek o przyznanie którego wnioskowała skarżąca.
Zważywszy na powyższe wskazać należy, że pomoc remontowo-budowlana (w tym, ta wnioskowana przez skarżącą na budynek gospodarczy), przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, o których mowa w art. 6 pkt 14 u.p.s. lub 6 ust. 9 u.p.s., w rozumieniu u.p.s., co oznacza, że stanowi wsparcie dla prowadzonego przez nie gospodarstwa domowego. Pomoc ta przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. (pkt II części I Zasad). Przy czym stosownie do – pkt 5 części I Zasad – przez budynek gospodarczy rozumie się: budynek gospodarczy służący zaspokojeniu niezbędnych potrzeb rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski tj. budynek przeznaczony np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego nie przysługuje w przypadku innego przeznaczenia tego budynku, np. w ramach działalności rolniczej na cele produkcji rolnej przeznaczonej do sprzedaży rynkowej lub związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wykorzystywanych jako np. lokale usługowe, magazynowe lub produkcyjne (pkt 5 części I Zasad). Reasumując powyższe, budynek gospodarczy powinien być wykorzystywany dla potrzeb gospodarstwa domowego (stanowić jego funkcjonalną część) i jako taki spełniać niezbędne potrzeby bytowe. Nie może być wykorzystywany do innych celów, w szczególności celów zawodowych, czy prowadzonej działalności gospodarczej.
Niewątpliwie zatem, w pierwszej kolejności należy dokonać kwalifikacji, czy dany budynek stanowi "budynek gospodarczy", czy też takiego budynku nie stanowi. Dopiero pozytywna kwalifikacja budynku w tym zakresie uzasadniać będzie przejście do dalszych ustaleń tj., czy budynek ten jest wykorzystywany dla potrzeb gospodarstwa domowego i czy jako taki spełnia niezbędne potrzeby bytowe. Przystępując zaś do kwalifikacji budynku jako "budynku gospodarczego" należy wziąć pod uwagę pełnioną przez niego funkcję gospodarczą. Przy czym, funkcja ta powinna być dominująca, podstawowa oraz pierwotna. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wnioskując o pomoc remontowo-budowalną nie kwestionowała, iż budynek (obiekt), który uległ całkowitemu zniszczeniu w czasie powodzi, która miała miejsce 15 września 2024 r. – to garaż. Podstawową funkcją garażu jest przechowywanie pojazdów, które nie mieszczą się w katalogu przedmiotów wskazanych w treści § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2022 r., poz. 1225) zawierającego definicję pojęcia "budynek gospodarczy". Zgodnie bowiem z § 3 pkt 8 rozporządzenia przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Zresztą z treści wniosku skarżącej wynika, że w garażu przechowywany był samochód dostosowany do przewozu osoby niepełnosprawnej. Dlatego też, bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżącą okoliczność, że oprócz samochodu w garażu przechowywała również inne rzeczy (narzędzia, których nie używała w domu, łopaty, szczotki do odśnieżania wejścia i chodnika dla pieszych, sprzęt malarski, rowery, kijki). Niewątpliwie w garażu, oprócz pojazdów, może być przecież przechowywany również inny sprzęt. Niemniej jednak, nie przesądza to, zdaniem Sądu, o zmianie podstawowej i dominującej funkcji budynku jako garażu. Dlatego też, faktyczne przechowywanie w garażu przez skarżącą innych przedmiotów, sprzętów, rzeczy poza samochodem, czy nawet zmiana jego przeznaczenia w trakcie użytkowania na "magazyn, przechowalnię, nieodzowną przestrzeń do różnorodnych działań", nie może stanowić (i nie stanowi) o zmianie pierwotnej funkcji jaką pełni garaż (przechowywanie samochodów), która to właśnie przesądza o jego kwalifikacji. Poza tym, w zakresie twierdzeń skarżącej, iż w garażu przechowywane były nadto "inne sprzęty niezbędne dla osoby niepełnosprawnej codziennym jej funkcjonowaniu: wózek inwalidzki, chodzik rehabilitacyjny i laski inwalidzkie (...)", wskazać należy, że pozostają one w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Jak bowiem wynika z treści wywiadu środowiskowego przeprowadzonego ze skarżącą 23 września 2024 r. wymienione sprzęty inwalidzkie znajdowały się w zalanej po sufit piwnicy. Skarżąca zaś na etapie postępowania administracyjnego, czy też sądowego nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń w tym zakresie np. dokumentacji zdjęciowej i jednocześnie nie odniosła się do ustaleń faktycznych organów w tym zakresie.
Z powyższych powodów SKO zasadnie zatem przyjęło, że garażu nie można zakwalifikować jako budynku gospodarczego. W następstwie czego nie można było również przyjąć, że garaż ten służył zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych. W konsekwencji czego, organy zasadnie zatem odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy. Wreszcie za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie skarżącej, że organy w sposób nieuprawiony przy rozpoznawaniu sprawy kierowały się Zasadami, a nie źródłami prawa powszechnie obowiązującego, gdyż nie wzięły pod uwagę treści § 3 pkt 8 rozporządzenia definiującego pojęcie "budynku gospodarczego. Po pierwsze wskazać należy, że pomoc udzielana na podstawie art. 69b ustawy w zw. z art. 39 i 40 u.p.s. niewątpliwie stanowi zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s.). Sposób wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustala wojewoda (art. 22 pkt 1 u.p.s.), zaś gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 u.p.s.). Choć ustanowione w oparciu o art. 22 pkt 1 u.p.s. wytyczne nie mają zatem charakteru aktu prawa miejscowego, to jednak wiążą gminę na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s. i powinny być respektowane przy wypłacie, na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s, zasiłków celowych ze środków finansowych przekazanych gminie z budżetu państwa na ten cel (wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 3501/16). Po wtóre zaś, z uzasadnienia decyzji SKO (k. 4-5) wyraźnie wynika, że organ ten – wbrew twierdzeniom skarżącej – dokonując kwalifikacji budynku (garażu) wzięło pod uwagę nie tylko treść Zasad, lecz również treść § 3 pkt 8 rozporządzenia. I dopiero na tej podstawie wywiodło, że garaż z uwagi na jego pierwotną i podstawą funkcję jaką jest przechowywanie pojazdów nie stanowi "budynku gospodarczego". Dlatego też zarzuty skarżącej, o których mowa w pkt 1 skargi, należało uznać za bezzasadne.
Odnosząc się natomiast do zarzutów natury procesowej (zawartych w pkt II skargi) wskazać należy, w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, wyrażonej w art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: k.p.a., koniecznym jest wykazanie, że jej naruszenie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji tego, realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesione przez skarżącą, zaniechanie zawiadomienia jej o terminie i miejscu oględzin garażu przez Komisję należy zatem oceniać z punktu widzenia uniemożliwienia skarżącej podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Skarżąca, formułując taki zarzut, powinna zatem wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, to wynik sprawy byłby odmienny (wyroki NSA z: 20 kwietnia 2023 r., II OSK 842/20, 18 maja 2023 r., III OSK 6/22, 6 czerwca 2023 r., II GSK 1536/21, 20 czerwca 2023 r., II OSK 2157/20, z 20 lutego 2025 r. o sygn. akt I OSK 48/22, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała natomiast, by podnoszone przez nią uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. W skardze podniosła jedynie, że brak poinformowania jej o terminie i miejscu oględzin garażu uniemożliwił jej przedstawienie "swojego stanowiska" przed organem I instancji, aczkolwiek nie wskazała jakie argumenty, czy środki dowodowe chciałaby ewentualnie wówczas przedstawić i jaki miałoby to wpływ na wynik sprawy. Poza tym, skarżąca swoje "stanowisko w sprawie", mogła wyrazić na dalszym etapie postępowania, w tym chociażby w treści odwołania od decyzji organu I instancji, co też jak wynika z akt sprawy uczyniła.
Poza tym, wbrew twierdzeniom skargi, postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku skarżącej zostało przeprowadzone prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami, wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy wskazały – stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. – podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Odniosły się do przesłanek warunkujących możliwość przyznania wnioskowanego przez skarżącą zasiłku i dokonały ich oceny. Wprawdzie, w podstawie prawnej organy wprost nie przywołały art. 69b ustawy, to jednak nie można przyjąć aby w związku z tym doszło do takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O wpływie na wynik sprawy można mówić bowiem w sytuacji, że gdyby naruszenie przepisów nie miało miejsca, to prawdopodobnie organ wydałby decyzję o odmiennej treści (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicza, M. Grzywacz, (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. C.H. Beck, Warszawa 2019 r., 6. wydanie, s. 698). Taka sytuacja nie występuje w sprawie z wniosku skarżącej, gdyż zauważone przez Sąd uchybienie w tym zakresie nie wpłynęło na dokonane przez organy ustalenia faktyczne i prawne, w świetle których podjęte rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe. Innymi słowy, w okolicznościach faktycznych sprawy, kiedy to organy prawidłowo uznały, że garaż nie stanowi budynku gospodarczego, nie było podstaw prawnych do przyznania wnioskowanej pomocy. Ponadto, z treści uzasadnienia SKO wyraźnie wynika, że wskazane przez skarżącą w skardze okoliczności (całkowicie zniszczenie garażu oraz rzeczywisty sposób jego użytkowania) nie zostały pominięte przez organy, tak jak sugeruje to skarżąca. Wręcz przeciwnie, zostały one przez SKO przywołane i szczegółowo rozważone w kontekście oceny funkcji jaką pełni garaż (czyli przechowywania pojazdu) warunkującej jego kwalifikację. Końcowo, trudno zarzucić SKO naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, w której SKO jako organ odwoławczy zgodziło się z kierunkiem rozstrzygnięcia organu I instancji. Zarzucając zaś organom naruszenie "zasady równości i sprawiedliwości społecznej" skarżąca powołała się na okoliczność, iż "innym mieszkańcom S. w tożsamym stanie faktycznym przyznawano zasiłki na odbudowę budynku gospodarczego", jednakże jednocześnie skarżąca na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła materiału dowodowego w tym zakresie. Sąd administracyjny orzeka zaś na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie (art. 133 p.p.s.a) i nie jest związany rozstrzygnięciami wydanymi w "innej" sprawie.
Z tych wszystkich powodów Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.