IV SA/Wr 381/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha o uznaniu za nienależnie pobrane świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych skarżącej za okres od kwietnia do września 2024 r. w łącznej kwocie 3.000 zł oraz zobowiązaniu do ich zwrotu. Skarżąca argumentowała, że wpłaty od dłużnika alimentacyjnego dotyczyły zaległości, a nie bieżących alimentów, co wykluczałoby nienależne pobranie świadczeń. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów KPA, zasady zaufania obywatela do organów państwa oraz zasady proporcjonalności, wskazując na swoją trudną sytuację rodzinną i niepełnosprawność dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, otrzymanie alimentów bezpośrednio od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego skutkuje uznaniem tych świadczeń za nienależnie pobrane, niezależnie od tego, czy były to alimenty zaległe czy bieżące. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wymaga badania świadomości czy winy świadczeniobiorcy, a jedynie obiektywnego faktu otrzymania alimentów poza kolejnością określoną w art. 28 ustawy. Sąd wskazał również, że kwestie dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej mogą być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 23 ust. 8 ustawy, dotyczącym umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty obowiązku zwrotu świadczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w szczególności w kontekście otrzymania alimentów bezpośrednio od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu, niezależnie od ich charakteru (zaległe/bieżące).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z funduszem alimentacyjnym i jego relacją do bezpośrednich wpłat od dłużnika. Kwestie dotyczące umorzenia lub rozłożenia na raty należności są rozpatrywane w odrębnym postępowaniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy otrzymanie przez osobę uprawnioną alimentów bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od tego, czy są to alimenty zaległe czy bieżące, skutkuje uznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, otrzymanie alimentów bezpośrednio od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od ich charakteru (zaległe czy bieżące), stanowi podstawę do uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który definiuje nienależnie pobrane świadczenie jako świadczenie wypłacone, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wymaga badania świadomości czy winy świadczeniobiorcy, a jedynie obiektywnego faktu otrzymania alimentów poza kolejnością.
Czy okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, finansowej oraz niepełnosprawności dziecka mogą wpływać na ocenę legalności decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności nie wpływają na ocenę legalności decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, ale mogą być podstawą do wniosku o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty obowiązku zwrotu na podstawie art. 23 ust. 8 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że decyzja o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń jest wydawana w pierwszej kolejności, a dopiero później, w odrębnym postępowaniu, organ właściwy wierzyciela może rozpatrywać wnioski o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty na podstawie szczególnie uzasadnionych okoliczności.
Przepisy (10)
Główne
u.p.o.a. art. 2 § pkt 7 lit. d
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
u.p.o.a. art. 23 § ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Pomocnicze
u.p.o.a. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Określa kolejność zaspokojenia należności od dłużnika alimentacyjnego, wskazując, że w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, należności z tytułu tych świadczeń podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności.
u.p.o.a. art. 23 § ust. 8
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może umorzyć, odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 1025 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Otrzymanie alimentów bezpośrednio od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od tego, czy są to alimenty zaległe czy bieżące, skutkuje uznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane.
Odrzucone argumenty
Wpłaty od dłużnika alimentacyjnego dotyczyły zaległości, a nie bieżących alimentów, co wykluczało powstanie świadczeń nienależnych. • Naruszenie art. 23 ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez uznanie całości świadczeń za nienależne mimo braku wykazania świadomego i zawinionego działania świadczeniobiorcy. • Naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwa oraz zasady proporcjonalności poprzez obciążenie matki samotnie wychowującej dziecko obowiązkiem zwrotu świadczeń. • Niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie dowodów oraz twierdzeń skarżącej. • Nierówne traktowanie strony i nieuwzględnienie jej sytuacji osobistej i rodzinnej, w szczególności podwyższonych kosztów utrzymania dziecka wynikających z jego niepełnosprawności.
Godne uwagi sformułowania
Nie można bowiem pobierać świadczeń na tożsamy cel z dwóch źródeł. • Przepis art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obejmował już swym zakresem sytuację, gdy osoba uprawniona w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty. • Istotny jest natomiast obiektywny fakt otrzymania przez skarżącą rat alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego w okresie, w którym otrzymywała ona na rzecz syna jako osoby uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Skład orzekający
Anetta Makowska-Hrycyk
przewodniczący
Andrzej Nikiforów
członek
Marta Pająkiewicz-Kremis
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w szczególności w kontekście otrzymania alimentów bezpośrednio od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu, niezależnie od ich charakteru (zaległe/bieżące)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z funduszem alimentacyjnym i jego relacją do bezpośrednich wpłat od dłużnika. Kwestie dotyczące umorzenia lub rozłożenia na raty należności są rozpatrywane w odrębnym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu funduszu alimentacyjnego i potencjalnych pułapek prawnych dla rodziców. Wyjaśnia ważną kwestię interpretacji przepisów, która może mieć znaczenie dla wielu osób.
“Czy otrzymanie alimentów od byłego partnera może oznaczać konieczność zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 3000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.