IV SA/Wr 381/25

IV SA/Wr 381/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Anetta Makowska-Hrycyk /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1993
art. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant: Referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 maja 2025 r. nr SKO 4103/91/2025 w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązanie do jego zwrotu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. G. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ drugiej instancji) nr SKO 4103/91/2025 z dnia 15 maja 2025 r., wydana na skutek odwołania strony od decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej: Prezydent Miasta, organ pierwszej instancji) z dnia 25 marca 2025 r. nr MOPS.DŚ.4314/2166/ZW/FA/2023, wydanej w sprawie uznania za nienależnie pobrane świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych stronie za okres od kwietnia do września 2024 r., w łącznej kwocie 3.000 zł oraz zobowiązania do ich zwrotu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. przyznano stronie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej, tj. T. K. (urodzonego w [...] r.) na okres od 1 kwietnia do 30 września 2024 r., w wysokości 500 zł miesięcznie.
W dniu 5 marca 2025 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Wałbrzychu Dział Świadczeń otrzymał informację o dokonanych przez dłużnika alimentacyjnego (P. K.) wpłatach rat alimentacyjnych (za okres od 1 kwietnia do 30 września 2024 r.) na rachunek bankowy strony, będącej przedstawicielką ustawową małoletniego T. K.
Pismem z dnia 12 marca 2025 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przyznanych decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 .
W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona otrzymywała alimenty niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1993 z późn. zm.), a zatem świadczenia z funduszu alimentacyjnego w tym okresie jej nie przysługiwały. W związku z powyższym, świadczenia z funduszu alimentacyjnego jakie zostały wypłacone stronie jako przedstawicielce ustawowej małoletniego T. K. za okres od 1 kwietnia do września 2024 r. zostały uznane przez ten organ za nienależnie pobrane, podlegające zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi, o czym Prezydent Miasta orzekł w decyzji z dnia 25 marca 2025 r.
W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieuwzględnieniu tego, że wpłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego dotyczyły wyłącznie wcześniejszych zobowiązań (zaległości). Nadto również, błędną ocenę prawną stanu faktycznego, w szczególności nieuwzględnienie, że w chwili wypłaty świadczeń alimentacyjnych istniały przesłanki do ich realizacji – dłużnik nie wywiązywał się ze swoich obowiązków, a zaległość alimentacyjna przekraczała trzykrotność ustawowej minimalnej kwoty alimentów (1500 zł).
Podniosła także zarzut naruszenia art. 23 ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez uznanie, że całość świadczeń wypłaconych w okresie od kwietnia do września 2024 r. była nienależna – mimo braku wykazania, że doszło do jakiegokolwiek świadomego i zawinionego działania po stronie świadczeniobiorcy.
Dodatkowo także, sformułowała zarzut naruszenia zasady zaufania obywatela do organów państwa oraz zasady proporcjonalności poprzez obciążenie strony, będącej matką samotnie wychowującą dziecko, obowiązkiem zwrotu świadczeń, pomimo tego, że dłużnik alimentacyjny nie uregulował swoich zobowiązań.
W treści odwołania strona argumentowała, że nałożenie obowiązku zwrotu kwoty 3.000 zł wraz z odsetkami w tak krótkim terminie stanowi realne zagrożenie dla stabilności finansowej jej rodziny. Zaznaczyła, że wypłacone jej świadczenia były przeznaczane na codzienne utrzymanie dziecka a "ich odebranie" skutkuje poważnym pogorszeniem sytuacji bytowej. Wyraziła pogląd, że ze względu na nierozliczenie przez dłużnika alimentacyjnego pełnej należności, żądanie zwrotu tych świadczeń jest nie tylko niezasadne, ale i niesprawiedliwe.
W powołanej na wstępie decyzji z dnia 15 maja 2025 r., SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji SKO nawiązał do treści art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów a następnie wskazał, że przepis ten nawiązuje do zasady, w myśl której, w czasie gdy osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie może przyjmować alimentów bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego, czy też pobierać ich za pośrednictwem komornika sądowego. Nie można bowiem pobierać świadczeń na tożsamy cel z dwóch źródeł. Przy czym zasada ta, dotyczy zarówno alimentów zaległych, jak i bieżących.
W nawiązaniu do przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych organ drugiej instancji stwierdził, że strona pobrała świadczenia alimentacyjne od dłużnika alimentacyjnego w tym samym okresie za który miała przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
W konsekwencji organ drugiej instancji uznał, że świadczenia wypłacone stronie z funduszu alimentacyjnego w okresie od kwietnia do września 2024 r. należy uznać – zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d) w/w ustawy - jako świadczenia nienależnie pobrane.
Zaznaczył, że w treści wniosku strona otrzymała stosowne pouczenie "o obowiązku informowania organu w przypadku otrzymania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego" a podpis strony na tym wniosku potwierdza zapoznanie się przez nią z zasadami otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Strona zarzuciła naruszenie:
- art. 28 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że wypłacone świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od kwietnia do września 2024 r. były świadczeniami nienależnie pobranymi, podczas gdy w tym okresie należności z tytułu tych alimentów dotyczyły zaległych alimentów, a nie alimentów bieżących;
- art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie dowodów oraz twierdzeń skarżącej, że spłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego w okresie wskazanym w decyzji dotyczyły alimentów zaległych, co wykluczało powstanie świadczeń nienależnych;
- art. 8 k.p.a. poprzez nierówne traktowanie strony i nieuwzględnienie jej sytuacji osobistej i rodzinnej, w szczególności podwyższonych kosztów utrzymania dziecka wynikających z jego niepełnosprawności (ADHD, zespół Aspergera), potwierdzonej orzeczeniem o niepełnosprawności.
W treści skargi strona powtórzyła argumentację dotyczącą tego, że dłużnik alimentacyjny uiszczał wyłącznie zaległe należności alimentacyjne a nie należności bieżące. Zarzuciła, że w sprawie pominięto istotne okoliczności dla sprawy, w szczególności fakt, że dziecko uprawnione do świadczeń z funduszu alimentacyjnego posiada orzeczenie o niepełnosprawności, co istotnie podnosi koszty jego utrzymania i uzasadnia szczególną ochronę interesu strony.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję:
1 uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
W ocenie Sądu, żadna z wymienionych wyżej przesłanek wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny w sprawie nie wystąpiła.
W sprawie, strona kwestionuje podstawy prawne do wydania przez organy orzekające decyzji o uznaniu za nienależnie pobrane świadczeń jakie zostały wypłacone stronie z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej, tj. T. K., za okres od kwietnia do września 2024 r. wraz z jednoczesnym zobowiązaniem do zwrotu tych świadczeń w łącznej wysokości 3.000 zł (wraz z odsetkami) w terminie 7 dni od dnia ostateczności decyzji.
Orzekająca o tym decyzja organu pierwszej instancji z dnia 25 marca 2025 r. oraz utrzymująca tę decyzję w mocy decyzja SKO z dnia 15 maja 2025 r. zostały wydane w powołaniu na art. 2 pkt 7 lit. d) i art. 23 ust. 1 i ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Przepis art. 2 pkt 7 w/w ustawy zawiera definicję świadczenia nienależnie pobranego na potrzeby ustawy z rozróżnieniem na przypadki tam opisane (pod lit. od a) do g)), zaś w art. 2 pkt 7 lit. d) wspomnianej ustawy mowa jest o tym, że nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
Jeśli chodzi o przepis art. 28 w/w ustawy, to reguluje on kwestię zaspokojenia należności od dłużnika alimentacyjnego a ustęp 1 tego przepisu ma brzmienie następujące:
W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:
1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,
3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia
- po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Z kolei powołany w decyzji organu pierwszej instancji przepis art. 23 ust. 1, ust. 1a oraz ust. 5-7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi, że:
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
Od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. a, b, d, f i g, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu.
Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. przyznano stronie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej, tj. T. K. (urodzonego w [...] r.) na okres od 1 kwietnia do 30 września 2024 r., w wysokości 500 zł miesięcznie.
Z niespornych ustaleń faktycznych - niekwestionowanych przez skarżącą oraz znajdujących potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym - wynika, że dłużnik alimentacyjny (P. K.) w okresie pobierania przez stronę przyznanych jej na dziecko świadczeń z funduszu alimentacyjnego dokonywał na konto bankowe skarżącej wpłat rat alimentacyjnych. Zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy historią operacji na rachunku bankowym dłużnika alimentacyjnego za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2024 r., w przedziale czasowym w którym strona pobierała przyznane jej decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, dłużnik alimentacyjny dokonał 6 operacji bankowych (przelewów) na konto bankowe skarżącej. Przelewy te (każdorazowo na kwotę 600 zł) zostały dokonane w dniach: 30 kwietnia 2024 r., 31 maja 2024 r., 28 czerwca 2024 r., 31 lipca 2024 r., 30 sierpnia 2024 r. oraz 30 września 2024 r. i zostały zatytułowane odpowiednio: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]".
W świetle tych faktów oraz poczynionych przez organy orzekające w sprawie ustaleń faktycznych, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisu art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy, którego zastosowanie w sprawie stanowiło podstawę wydania decyzji o uznaniu za nienależnie pobrane świadczeń jakie z funduszu alimentacyjnego zostały wypłacone stronie na wspomniane dziecko za okres od kwietnia do września 2024 r.
Zarówno zatem z treści art. 2 pkt 7 lit. d), jak i zacytowanego już wcześniej przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, że w okresie otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, osoba uzyskująca te świadczenia ma obowiązek powstrzymania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem komornika sądowego. Przepis art. 2 pkt 7 lit. d) w/w ustawy obejmuje zwłaszcza sytuacje, w których dłużnik alimentacyjny uiszcza należność bezpośrednio do rąk wierzyciela (osoby uprawnionej do świadczenia lub jej przedstawiciela ustawowego), pomimo tego, że powinien uczynić to na rachunek organu (komornika) prowadzącego egzekucję na podstawie wyroku przyznającego alimenty.
Bez znaczenia jest przy tym, czy są to alimenty na poczet zaległości, czy bieżące. Jak również to, jaka jest ich wysokość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 297/23).
Sąd podziela stanowisko organów administracji publicznej, że pobierając świadczenie z funduszu alimentacyjnego i otrzymując w tym czasie alimenty, jak miało to miejsce w sprawie, pobierająca je osoba znajduje się w sytuacji, którą trzeba zakwalifikować jako naruszenie kolejności zaspokojenia przez dłużnika alimentacyjnego wierzycieli, to jest kolejności określonej w art. 28 omawianej ustawy. Jest to okoliczność obiektywna, której zaistnienie, niezależnie od stanu świadomości osoby pobierającej świadczenia, prowadzić musi do uznania, że wypłacone w takich uwarunkowaniach świadczenia są nienależnie pobrane, a tym samym, zgodnie z art. 23 ust. 1 i ust. 1a ustawy, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
W odniesieniu do argumentów, które podnosiła strona skarżąca próbując podważyć zgodność z prawem decyzji organu pierwszej i drugiej instancji stwierdzić trzeba, że nie mogły one wpłynąć na ocenę zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji, a tym samym skutkować ich wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Odnosząc się do akcentowanej przez stronę okoliczności związanej z "brakiem świadomego i zawinionego działania po stronie świadczeniobiorcy" wyjaśnić trzeba, że w art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ustawodawca nie przewidział dokonywania oceny zachowania osoby pobierającej świadczenia przez pryzmat stanu jej świadomości (por. powołany już wcześniej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 297/23). Niezależnie od tego stwierdzenia zwrócić trzeba uwagę na to, co słusznie podnosi także SKO w zaskarżonej decyzji, że strona została pouczona o obowiązku informowania organu o przypadku otrzymania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W treści podpisanego przez nią formularza wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego znajduje się bowiem m.in. pouczenie, że w przypadku otrzymania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy są obowiązani niezwłocznie powiadomić o tych zmianach organ właściwy wierzyciela. Niepoinformowanie o tym organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń, a w konsekwencji koniecznością ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.
Te okoliczności pozwalają zakładać, że skarżąca posiadała wiedzę o ciążących na niej obowiązkach w przypadku otrzymania alimentów bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego. Skoro skarżąca złożyła wniosek i świadomie podpisała zawarte w nim oświadczenia, to należy domniemywać, że oświadczenia te były dla niej zrozumiałe. Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych nie wynika, aby skarżąca komunikowała nieczytelność bądź wątpliwości co do składanych oświadczeń i otrzymanych pouczeń.
Co istotne, organ administracji publicznej nie ma kompetencji do badania rzeczywistego stanu świadomości i zamiaru uzyskiwanych świadczeń.
Do oczekiwanego przez stronę rezultatu nie mogą także doprowadzić jej zarzuty wskazujące na to, że alimenty jakie wpłynęły na jej konto od dłużnika alimentacyjnego dotyczyły zaległych a nie bieżących zobowiązań alimentacyjnych. O czym była już mowa, przepis art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma zastosowanie w przypadku wpłat dokonywanych poza kolejnością z art. 28 w/w ustawy, i to zarówno tytułem bieżących, jak i zaległych alimentów. To, czy wpłaty jakich dokonywał dłużnik alimentacyjnych na konto skarżącej w okresie od kwietnia do września 2024 r. tytułem alimentów na syna dotyczyły alimentów zaległych czy też bieżących nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Liczy się natomiast obiektywny fakt otrzymania przez skarżącą rat alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego w okresie, w którym otrzymywała ona na rzecz syna jako osoby uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wykluczona jest bowiem kumulacja świadczeń w postaci świadczenia alimentacyjnego, płaconego przez dłużnika i świadczenia wypłacanego na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i to niezależnie od tego, jak świadczenie alimentacyjne, otrzymywane od dłużnika alimentacyjnego traktuje wierzyciel alimentacyjny.
W nawiązaniu do prezentowanego przez stronę stanowiska w tym względzie należy wyjaśnić, że do 1 stycznia 2012 r. ustawodawca nie precyzował, czy użyte w art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów sformułowanie "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" obejmuje jakiekolwiek alimenty, czy tylko alimenty bieżące. Spowodowało to niejednolitą praktykę stosowania tego przepisu, niejednolite było także orzecznictwo sądowoadministracyjne. Rozbieżności w interpretacji art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyeliminowała jego nowelizacja, wprowadzona przez art. 2 pkt 2 lit. b tiret 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205 poz. 1212). Z uzasadnienia projektu tej ustawy wynika, że celem nowelizacji art. 2 pkt 7 lit. d było ujednolicenie praktyki, gdyż część organów, kierując się wybranym orzecznictwem sądów administracyjnych, ustalała nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego jedynie w przypadku otrzymania bieżących świadczeń alimentacyjnych. W stanie prawnym znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obejmował już swym zakresem sytuację, gdy osoba uprawniona w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty. Redakcja tego przepisu nie pozostawia obecnie wątpliwości, że dla uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane bez znaczenia pozostaje okres za jaki strona otrzymała alimenty. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje również alimenty, bez względu na to, czy są one wypłacane za miesiące bieżące, czy za miesiące poprzednie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2879/23).
Podobnie, bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji pozostają podnoszone przez stronę argumenty dotyczące jej sytuacji rodzinnej, finansowej a także niepełnosprawności dziecka i związanych z tą niepełnosprawnością, zwiększonych kosztów jego utrzymania. Tego rodzaju argumentacja może natomiast mieć znaczenie (o czym Sąd w sprawie nie przesądza) na gruncie art. 23 ust. 8 w/w ustawy, oczywiście w przypadku wystąpienia przez stronę ze stosownym wnioskiem. W ramach tej procedury skarżąca może również wnosić o odroczenie terminu płatności ( krótki termin zwrotu świadczeń wypłaconych jej z funduszu alimentacyjnego stanowił jeden z zarzutów, jakie w sprawie podnosiła skarżąca). Jak stanowi art. 23 ust. 8 w/w ustawy, organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 80/23, że w kwestii umorzenia w całości lub w części nienależnego świadczenia, rozłożenia go na raty lub odroczenia terminu jego płatności, można orzekać dopiero wtedy, gdy zostanie wydana ostateczna decyzja określająca nienależne świadczenie. Z przepisu art. 23 ust. 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jasno wynika, że najpierw wydaje się decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a dopiero później organ właściwy wierzyciela, który wydał taką decyzję, może skorzystać z uprawnień określonych w powyższym przepisie
Warto w tym miejscu wspomnieć, że decyzja wydawana na podstawie art. 23 ust. 8 w/w ustawy jest tzw. decyzją uznaniową.
Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesioną w sprawie skargę w całości oddalił.