IV SA/Wr 373/11

IV SA/Wr 373/11 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2011-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 160 ust. 1, art. 207 ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6-9, art. 11, art. 15, art. 107 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia semestru IV i V i rejestracji na semestr VI I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu na rzecz Anny Krzemień kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem bez daty, zarejestrowanym według twierdzeń strony przeciwnej Dziekanacie Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego Uniwersytetu Przyrodniczego we W. w dniu 9 marca 2011 r., skarżąca A. K. zwróciła się do Prodziekana ds. kierunku Ochrona Środowiska Uniwersytetu Przyrodniczego we W. o zaliczenie przedmiotów z semestru IV i V oraz wpisanie na semestr VI kierunku Ochrona Środowiska, podając, że toczące się wobec niej postępowanie oraz wydane w jej sprawie decyzje administracyjne rażąco naruszają prawo, a to art. 101 – art. 113 k.p.a. w związku z czym powinny być uznane za nieważne.
W uzasadnieniu podniosła, że nigdy nie otrzymała decyzji o skreśleniu z listy studentów, nie składała odwołania od decyzji o skreśleniu, nie otrzymała też nigdy decyzji o skierowaniu na powtarzanie semestru IV, jak również decyzji zakazującej uczestniczenia w zajęciach oraz zaliczeniach w semestrze V. Podała, że posiada pozytywne zaliczenia wszystkich przedmiotów z semestru IV oraz V w związku z czym nie widzi podstaw prawnych do uchylania się przez Prodziekana ds. kierunku Ochrona Środowiska od obowiązku wpisania jej na semestr VI z równoczesnym zaliczeniem semestru IV oraz V w całości.
Po rozpatrzeniu powyższego podania, w skierowanym do skarżącej w piśmie z dnia 13 marca 2011 r. znak PDd.52/23/2010, Prodziekan Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego Uniwersytetu Przyrodniczego we W. podał, że podstawą decyzji podejmowanych odnośnie skarżącej nie jest kodeks postępowania administracyjnego lecz Regulamin studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. stanowiący Załącznik do uchwały nr 32/2010 Senatu. Wszystkie podjęte wobec skarżącej decyzje zostały przedstawione w formie pisemnej na podaniach, jakie skarżąca składała do Dziekanatu, na karcie zaliczeniowej lub w indeksie.
W dalszej części pisma organ wymienił wszystkie podania skarżącej zgromadzone w danych osobowych w Dziekanacie WPT. Pisma te w ocenie organu wskazują o bieżącym informowaniu zainteresowanej, akceptacji przez nią na uczelni obiegu dokumentów oraz świadczą o postępie (lub braku) w studiowaniu.
Organ podał, że nie jest prawdą, że skarżąca nie otrzymała decyzji o skreśleniu oraz decyzji o skierowaniu na powtarzanie semestru IV. Przyznał, że skarżąca istotnie nie odwoływała się od decyzji o skreśleniu.
Odnosząc się do decyzji, na podstawie których skarżąca uczestniczyła w zajęciach semestru V, powołał się na pismo wystosowane z Dziekanatu z dnia 27 października 2010 r. do wszystkich prowadzących zajęcia na semestrze V, w którym poinformowano, że skarżąca została skreślona z listy studentów V semestru kierunku Ochrona Środowiska. W piśmie tym zawarta jest prośba skierowana do prowadzących zajęcia z przedmiotów realizowanych na semestrze V o nie wpisywanie skarżącej na listę.
Organ wyjaśnił, że podstawy pełnego lub warunkowego zaliczenia semestru na Uniwersytecie Przyrodniczym we W. reguluje Regulamin studiów w rozdziale 9 "Zasady rejestracji i zaliczeń" w § 22 w pkt 4 i 5 dotyczącym zasad rejestracji pełnej i warunkowej.
Z dokumentów zgormadzonych w teczce danych osobowych skarżącej wynika, że nie uzyskała zarówno pełnej, jak i warunkowej rejestracji na semestr IV i została skierowana na powtarzanie tego semestru w dniu 22.10.2010 r.
Organ podał, że podstawa prawna, jaką kierował się w podejmowaniu decyzji w stosunku do skarżącej to Regulamin studiów. Podał również, że podtrzymuje wszystkie dotychczas podjęte odnośnie skarżącej decyzje, które są zgodne z Regulaminem studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o unieważnienie bądź uchylenie decyzji organu I instancji oraz wszczęcie postępowania wyjaśniającego, z jakich przyczyn organ I instancji nie podejmuje decyzji na podstawie k.p.a.
Podniosła zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 104 i art. 107 k.p.a.
Zarzuciła, że nie zostało jej doręczone pismo z dnia 27.10.2010 r., na które organ I instancji powołuje się w wydanej decyzji, z czego wywiodła, że mogła uczestniczyć w zajęciach prowadzonych oraz zaliczeniach semestru V. Podniosła również, że w trakcie zajęć semestru V, za zgodą Prodziekana Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego oraz zgodą Dziekana kierunku Rolnictwo, uczestniczyła w zajęciach poprawkowych z mikrobiologii, który to przedmiot był jej jedyną zaległością zaliczeniową z semestru IV i uzyskała pozytywne zaliczenie, co uzasadnia żądanie wpisania jej na semestr IV. Zaliczyła też wszystkie przedmioty z semestru V, lecz prowadzący zajęcia nie wpisali jej ocen do indeksu w związku z w/w pismem z dnia 27.10.2010 r., co w ocenie skarżącej nie zmienia faktu, że posiada wymagany Regulaminem studiów limit punktów ECS umożliwiający wpis na semestr VI.
Skarżąca opisała też okoliczności związane z doręczeniem jej decyzji wydanej w niniejszej sprawie przez organ I instancji oraz podała, że po otrzymaniu przez nią indeksu przekazanego do Dziekanatu w dniu 14 marca 2011 r. w związku z niniejszą sprawą, indeks został jej zwrócony lecz z wpisem na str. 88 o skierowaniu na urlop w celu powtarzania semestru IV od 30.09.2010 r. do 20.02.2011 r., a więc z datą wsteczną, a ponadto na str. 39 zamieszczono w nim pieczęć, także z datą wsteczną – 22.10.2010 r., z czego zdaniem skarżącej wynika celowe wprowadzanie przez organ I instancji w błąd odnośnie stanu faktycznego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 160 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 22 ust. 10 Regulaminu studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. stanowiącego załącznik do uchwały nr 32/2010 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia 30 kwietnia 2010 r., a także art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Dziekana Wydziału Przyrodniczo - Technologicznego z dnia [...] w sprawie odmowy zaliczenia semestru IV i V, rejestracji na semestr VI studiów stacjonarnych Wydziału Przyrodniczo – Technologicznego Uniwersytetu Przyrodniczego we W. na kierunku Ochrona środowiska, Prorektor ds. studenckich i nauczania Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu: uchylił decyzję Dziekana Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego z dnia [...] w części decyzji dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na zaliczenie semestru IV i utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego z dnia [...] w części dotyczącej odmowy zaliczenia semestru V i rejestracji odwołującej się na semestr VI.
W uzasadnieniu podał, że A. K. odwołała się od decyzji Dziekana Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego z dnia [...] dotyczącej odmowy zaliczenia semestru IV i V oraz rejestracji (wpisu) na semestr VI.
Podał, że po analizie dokumentów w sprawie i obowiązujących przepisów, w szczególności Regulaminu studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. uchylona zostaje decyzja Dziekana w części dotyczącej odmowy zaliczenia semestru IV, ponieważ w styczniu 2011 r., za uprzednio uzyskaną zgodą Dziekana na powtarzanie semestru, odwołująca się zaliczyła przedmiot "Mikrobiologia" na innym kierunku (również za zgodą Dziekana), realizowany zgodnie z programem studiów w semestrze IV, uzyskując brakujące 5 punktów ECTS. W związku z powyższym posiadany przez odwołującą się deficyt punktów ECTS zmniejszył się do 7. Zgodnie § 19 ust. 4 pkt 5 Regulaminu studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. wprowadzonego w życie uchwałą nr 32/2010 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia 30 kwietnia 2010 r. oraz uchwałą Rady Wydziału Nr 73/2007 z dnia 8 maja 2007 r. uchwalony deficyt punktów ECTS, umożliwiający rejestrację (wpis) na następny semestr wynosi 8, co daje możliwość zaliczenia odwołującej się semestru IV i kontynuację studiów.
Organ odwoławczy podał, że decyzja Dziekana Wydziału Przyrodniczo -Technologicznego z dnia [...] została utrzymana w mocy w części dotyczącej odmowy zaliczenia semestru V i rejestracji (wpisu) na semestr VI w roku akademickim 2010/2011, ponieważ Dziekan Wydziału Przyrodniczo - Technologicznego nie wyraził zgody na wpis na semestr V ze względu na zbyt duży deficyt punktów ECTS. W tym czasie deficyt punktów ECTS odwołującej się wynosił 12, a zgodnie z uchwałą Rady Wydziału nr 73/2007 z dnia 08 maja 2007 r. oraz § 19 ust. 4 pkt 5 Regulaminu studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. (wprowadzonego w życie uchwałą nr 32/2010 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2010 r.) mógł wynosić 8 punktów ECTS. Organ podał, że ze względu na brak zaliczenia semestru V odwołująca się nie może zostać zarejestrowana na semestr VI (zgodnie z § 22 ust. 10 Regulaminu studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W.).
W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 i art. 107 k.p.a.
Powołując się na powyższe domagała się stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji oraz uchylenia decyzji organu II instancji.
W uzasadnieniu podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu a ponadto dodała, że rozpoznając sprawę organ odwoławczy powołał się jedynie na Regulamin studiów odnośnie wymaganych punktów ECTS, bez szczegółowego wyjaśnienia i powołania podstawy prawnej, co rażąco narusza prawo i uzasadnia zarzut naruszenia zaufania obywateli do organów Państwa, a także świadomość i kulturę prawną obywateli. Uniemożliwia też jakąkolwiek ocenę zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji wydając decyzje. Skarżąca zarzuciła, że organ II instancji nie rozpatrzył żadnego z podniesionych przez nią argumentów merytorycznych oraz formalnych. Całkowicie został pominięty fakt wpisania skarżącej na semestr V, a następnie skreślenia jej z tego semestru bez wydania stosownej decyzji administracyjnej.
Zarzuciła, że Rektor nie odniósł się również do zarzutu braku poszanowania przez organ I instancji obowiązującego prawa, w szczególności kodeksu postępowania administracyjnego, pomimo przytoczenia utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych. Nie zostały też w żaden sposób rozpatrzone zarzuty niespełnienia przez decyzję organu I instancji wymogów formalnych zawartych w art. 107 k.p.a. Powyższe naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponadto dodał, że w wydanej w sprawie decyzji organ I instancji podtrzymał dotychczasowe decyzje dotyczące toku studiów skarżącej, w tym decyzję odmawiającą zaliczenia awansem następnego semestru w trakcie powtarzania semestru IV. Skarżąca nie zwracała się z wnioskiem o rejestrację na semestr V i nie otrzymała rejestracji na semestr V w indeksie.
Podał, że z dokumentacji skarżącej wynika, że na dzień 30.09.2010 r., tj. ostatni dzień semestru IV skarżąca nie zaliczyła fizyki z II semestru oraz meteorologii i klimatologii, a także mikrobiologii z semestru IV, wobec czego deficyt punktów ECTS na ten dzień wynosił 12, tym samym zgodnie z § 22 ust.5 i 6 Regulaminu studiów Uniwersytetu Przyrodniczego skarżąca przekroczyła dopuszczalną liczbę punktów deficytowych ECTS o 4 punkty, co zgodnie z Regulaminem Studiów uniemożliwiło rejestrację (wpis) warunkową na V semestr. Skarżąca zrealizowała za zgodą Dziekana kurs poprawkowy z mikrobiologii na innym kierunku, tj. na V semestrze kierunku Rolnictwo w dniach 28.01.2011 r. i 07.02.2011 r., uzupełniając 5 punktów ECTS, wobec powyższego na dzień rozpatrzenia odwołania skarżąca uzupełniła wymogi niezbędne do zaliczenia semestru IV, a także rejestracji warunkowej na semestr V.
Skarżąca w piśmie doręczonym Dziekanowi w dniu 09.03.2011 r. ubiegała się także o zaliczenie V semestru, pomimo, że nie była na ten semestr zarejestrowana. Organ wyjaśnił, że semestr V rozpoczął się 01.10.2010 r. a zakończył 28.02.2011 r. Podniósł, że skarżąca nie ubiegała się nigdy o rejestrację na semestr V, lecz o zgodę na aktywne uczestniczenie awansem we wszystkich zajęciach semestru V na kierunku Ochrona Środowiska, lecz nie otrzymała zgody Dziekana na powyższe, ponieważ nie zaliczyła semestru IV na dzień rozpoczęcia semestru V, a nadto osiągnęła 12 punktów deficytowych ECTS przy dopuszczalnych 8 punktach do warunkowej rejestracji na kolejny semestr. Nie mogła zatem zaliczyć V semestru. Skarżąca ponownie w dniu 17.11.2010 r. zwróciła się o umożliwienie realizacji awansem w trakcie powtarzania semestru przedmiotów: język angielski, roślinność rekultywacyjna oraz hydrologia, na co Dziekan nie wyraził zgody. Pomimo nie wyrażenia zgody przez władze Uczelni na aktywne uczestniczenie skarżącej we wszystkich przedmiotach V semestru, skarżąca wprowadziła w błąd prowadzących zajęcia V semestru i prosiła o wpisanie na listę studentów V semestru, obiecując przedłożenie decyzji Dziekana o rejestracji na V semestr w terminie późniejszym. Skarżąca uczestniczyła w zajęciach, lecz zajęć tych nie zaliczyła, wobec czego nie mogła zostać zarejestrowana na semestr VI, który rozpoczął się 01.03.2011r.
Powołując się na art.160 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym organ wskazał, że organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa powołany w zaskarżonej decyzji Regulamin studiów, z którego przepisów wynika, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca nie otrzymała w indeksie wpisu na semestr V studiów I stopnia, wobec czego nie mogła uczestniczyć w zajęciach z tego semestru i zaliczyć go, co uzasadnia trafność zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 107 k.p.a. organ podniósł, że jest on nietrafny, ponieważ zgodnie z art. 207 ustawy o szkolnictwie wyższym do decyzji podejmowanych przez organy Uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio k.p.a. oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zachowanie uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad komunikowania o rozstrzygnięciu organów uczelni. Biorąc pod uwagę, że publiczna szkoła wyższa nie jest organem administracji publicznej, a jedynie szkołą wyższą powołaną do wykonywania określonych zadań publicznych, nie można oczekiwać, że będzie działała jako organ administracji publicznej, gdyż została powołana do realizacji zadań określonych w art. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Strona skarżąca powołała się w tym względzie na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Dodała również, że zewnętrzny charakter mają decyzje o przyjęciu na studia i skreśleniu z listy studentów. Wszystko, co odbywa się pomiędzy studentem a Uniwersytetem w ramach prawnego stosunku zakładowego, regulowane jest decyzjami wewnętrznymi, które nie podlegają takiemu rygorowi formalno - prawnemu jak decyzje zewnętrzne.
Powołując się na powyższe strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi.
Na rozprawie skarżąca cofnęła zgłoszony w skardze wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z czym postanowieniem podjętym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 sierpnia 2011 r. Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., umorzył postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem. Skarżąca oświadczyła również, że wnosi o zasądzenie na jej rzecz poniesionych przez nią w sprawie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd administracyjny nie może oprzeć tej kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., określającym zakres kognicji sądu administracyjnego, przedmiotem zaskarżenia do sądu mogą być m. in. decyzje administracyjne. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a.). Takie wady i uchybienia, zdaniem Sądu, wystąpiły w niniejszej sprawie w związku z czym skarga podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Prorektora ds. studenckich i nauczania Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia [...], nr [...] wydana z powołaniem się na art. 160 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 22 ust. 10 Regulaminu studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. stanowiącego załącznik do uchwały nr 32/2010 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia 30 kwietnia 2010 r., a także art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., którą to decyzją - po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Dziekana Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego z dnia [...] w sprawie odmowy zaliczenia semestru IV i V, rejestracji na semestr VI studiów stacjonarnych Wydziału Przyrodniczo–Technologicznego Uniwersytetu Przyrodniczego we W. na kierunku Ochrona środowiska - Prorektor ds. studenckich i nauczania Uniwersytetu Przyrodniczego we W.: uchylił decyzję Dziekana Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego z dnia [...] w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na zaliczenie semestru IV i utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego z dnia [...] w części dotyczącej odmowy zaliczenia semestru V i rejestracji odwołującej się na semestr VI.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 160 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zgodnie z którym: "Organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów." Z niekwestionowanych w tym względzie ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa w Uniwersytecie Przyrodniczym we W. obowiązujący w dacie rozstrzygania sprawy Regulamin studiów Uniwersytetu Przyrodniczego we W. stanowiący załącznik do uchwały nr 32/2010 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia 30 kwietnia 2010 r., wprowadzony w życie, zgodnie z § 3 w/w uchwały, z dniem 1 października 2010 r.
Zważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym: "Do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego."
Decyzja organu szkoły wyższej podjęta w sprawie zaliczenia semestru oraz w sprawie rejestracji na następny semestr jest decyzją podjętą przez organ uczelni w indywidualnej sprawie dotyczącej praw i obowiązków studenta jako podmiotu praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danej szkoły wyższej. W tej sytuacji, zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie stosuje się do nich odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko w niczym nie uchybia określonej przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym autonomii szkół wyższych.
Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie ich wprost bądź z modyfikacjami. Przy czym, w niektórych sytuacjach przepisy regulujące daną materię samodzielnie kształtują określone kwestie proceduralne. Ustawa o szkolnictwie wyższym nie wprowadza autonomicznych zasad związanych z formułowaniem lub treścią decyzji podejmowanych w sprawach, o jakich mowa w art. 207 ust. 1 tejże ustawy. Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a. przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i dopuszczalności odstępstw od uregulowanych tam zasad. Niemniej jednak uznać należy, że te ewentualne odstępstwa dotyczą jedynie kwestii związanych z realizacją trybu i zasad postępowania wynikających z przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, regulujących postępowanie w sprawach o przyznanie stypendium. Organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Z tych względów postępowanie w sprawie zaliczenia semestru oraz w sprawie rejestracji na następny semestr winno zachować ogólne cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe zasady tego postępowania określone m. in. w art. 6, tj. zasadę legalizmu, art. 7, tj. zasadę prawdy obiektywnej określanej także jako zasada proporcjonalności, art. 8, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, art. 9, tj. zasadę informowania stron o ich sytuacji prawnej zwanej także zasadą jawności, art. 11, tj. zasadę przekonywania oraz określoną w art. 15 zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wydane przez organ decyzyjny rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach administracyjnych winny też odpowiadać wymogom art. 107 § 1 k.p.a., a z uzasadnienia tejże decyzji winno wynikać, z jakich przyczyn organ nie uwzględnił żądania w całości, bądź w części, a to w związku z wyżej wymienionymi ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, które organ rozstrzygający sprawę ma obowiązek przestrzegać, prowadząc postępowanie administracyjne.
I tak, w myśl wyartykułowanej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu, merytorycznemu rozstrzygnięciu. Zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest kontrola decyzji wydanej w I instancji przez ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że w przypadku skutecznego wniesienia odwołania, organ II Instancji obowiązany jest do ponownego rozważenia całokształtu materiału dowodowego i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum. Wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy winien przy tym usunąć naruszenia prawa, tak procesowego jak i materialnego, których dopuścił się organ I instancji. W szczególności, zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., stanowiącego o realizacji normy art. 7 k.p.a., zobowiązany jest tym samym do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie w myśl art. 80 k.p.a. dokonania oceny na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Na podstawie art. 136 k.p.a. uprawniony jest przy tym do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i jedynie w sytuacji, gdy stwierdzi, że dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości, bądź w znacznej części, obowiązany jest wydać decyzję kasacyjną o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 k.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są bowiem prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jednocześnie, podejmując rozstrzygnięcie, organ odwoławczy nie może opierać się tylko na zarzutach strony, lecz każdorazowo uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Na mocy art. 11 k.p.a. winien też wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Decyzja administracyjna, zwłaszcza negatywna, odmawiająca wnioskodawcy określonego uprawnienia, nie powinna pozostawiać wątpliwości co do tego, jakie względy dowodowe rozstrzygały o takim załatwieniu sprawy.
Odnosząc powyższe uwagi do postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że zarówno organ i instancji, jak i organ odwoławczy, uchybiły w sposób istotny, a więc mający wpływ na wynik sprawy, wyżej wymienionym przepisom prawa.
Rozpoznając podanie skarżącej zarejestrowane w Dziekanacie Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego Uniwersytetu Przyrodniczego we W. w dniu 9 marca 2011 r. organ I instancji rozstrzygnął owo podanie pismem z dnia 13 marca 2011 r. znak PDd.52/23/2010, które strony wskazały zgodnie na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. jako decyzję tego organu powołaną w zaskarżonej decyzji jako decyzja organu I instancji z dnia [...]. W tym dniu, według zgodnych twierdzeń stron postępowania, nastąpiło doręczenie owego pisma skarżącej. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 16.07.2010 r. sygn. I OSK 216/10 (lex nr 672894): "Chwilą wydania decyzji jest nie data doręczenia stronie lecz data jej sporządzenia, czyli w przypadku decyzji pisemnej dzień podpisania decyzji." Jeżeli zatem przyjąć, że pismo to jest decyzją administracyjną podpisaną w dniu 13 marca 2011 r., to winno być określane jako decyzja administracyjna z tego właśnie dnia.
Pismo to zawiera minimum elementów, jakie zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądowoadministracyjnym powinna zawierać decyzja administracyjne. Do takich elementów zaliczyć należy: oznaczenie organu wydającego decyzję, wskazanie jej adresata, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Wydane w niniejszej sprawie pismo z dnia 13 marca 2010 r. podpisane przez Dziekana Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego Uniwersytetu Przyrodniczego we W. zawiera minimum elementów pozwalających je uznać za decyzję administracyjną. Zawiera bowiem oznaczenie organu wydającego decyzję, wskazuje jej adresata, zawiera też rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Pismo to nie w pełni jednak rozstrzyga żądanie zawarte we wniosku. We wniosku bowiem wszczynającym postępowanie skarżąca domagała się zaliczenia semestru IV i V oraz wpisanie na semestr VI. W będącym decyzją administracyjną piśmie z dnia 13 marca 2011 r. organ I instancji wymienił wszystkie podania skarżącej zgromadzone w danych osobowych w Dziekanacie WPT, wskazał przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie i podał, że skarżąca nie uzyskała zarówno pełnej, jak i warunkowej rejestracji na semestr IV w związku z czym została skierowana na powtarzanie tego semestru w dniu 22.10.2010 r. Z powyższego można wywieść, że organ I instancji nie uwzględnił podania strony, nie zaliczył jej semestru IV, a tym samym odmówił zaliczenia semestru V i wpisu na semestr VI, choć tych rozstrzygnięć w sposób jednoznaczny decyzja pierwszoinstancyjna nie zawiera. W tej sytuacji przyjąć należy, że decyzja organu I instancji narusza w sposób istotny przepis art. 104 § 1 k.p.a., a także wymienione wyżej ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcia podjętego przez organ decyzyjny w indywidualnej sprawie administracyjnej nie można domniemywać. Powinno być ono sformułowane przez organ decyzyjny w wydanym przez niego rozstrzygnięciu w sposób jednoznaczny.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podtrzymała zgłoszony w sprawie wniosek i podnosząc zarzut naruszenia wymienionych w odwołaniu przepisów prawa domagała się stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia. Trafnie organ odwoławczy, mając na względzie treść odwołania uznał, że nie jest ono wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, lecz żądaniem rozpatrzenia sprawy w trybie odwoławczym.
Rozstrzygając sprawę organ odwoławczy, z powołaniem się m.in. na art. 138 § 1 i 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na zaliczenie semestru IV i w tym zakresie, z istotnym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie orzekł o istocie sprawy. W dalszej części rozstrzygnięcia utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy zaliczenia semestru V i rejestracji skarżącej na semestr VI, chociaż decyzja wydana przez organ I instancji wprost takich rozstrzygnięć nie zawiera. Powyższe uchybienie uzasadnia przyjęcie, że zaskarżona decyzja w powyższym zakresie została podjęta z istotnym naruszeniem art. 15 k.p.a. Ponadto organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutów odwołania i nie podał, z jakich względów jego zdaniem nie zasługują one na uwzględnienie.
Zauważyć należy, że w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy w sposób pełny przedstawił swoje stanowisko odnośnie zgłoszonego żądania wszczynającego postępowanie w sprawie, powołał też fakty mające znaczenie w sprawie, odniósł się także do zarzutów odwołania i wskazał przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Zważyć jednak należy, że próba uzasadnienia rozstrzygnięcia w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 k.p.a. Pismo procesowe nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w nim rozważań i ocen, które winny zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym tej decyzji. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22.10.2009 r. sygn. IV SA/Po 313/09, lex nr 574089). W wyroku z dnia 03.03.2010 r. sygn. VIII SA/Wa 842/09 (lex nr 607086) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że: "Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę."
Skoro wydane w sprawie decyzje administracyjne w sposób istotny naruszają wyżej wymienione przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mające - w związku z przepisem art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym - odpowiednie zastosowanie do postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, podlegały one uchyleniu, co orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, w wydanych decyzjach administracyjnych rozstrzygną o całości zgłoszonego żądania skarżącej zawartego we wniosku z dnia 9 marca 2011 r. z zachowaniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a podjęte w tej mierze decyzje uzasadnią zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (pkt II wyroku) albowiem decyzja ta jako decyzja odmowna nie ma cech wykonalności. (art. 152 p.p.s.a.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt III wyroku).