IV SA/WR 369/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-07-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejinformacja przetworzonaradnyinteres publicznyGminne Centrum Kultury i Sztukiumowy cywilnoprawneuchylenie decyzjiprocedura administracyjna

WSA we Wrocławiu uchylił decyzje odmawiające udostępnienia umów cywilnoprawnych, uznając, że organ nie wykazał prawidłowo, iż żądana informacja ma charakter przetworzony i nie wezwał prawidłowo radnego do wykazania szczególnego interesu publicznego.

Skarżący, radny M. M., wystąpił o udostępnienie umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminne Centrum Kultury i Sztuki. Organ odmówił, uznając informację za przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnego interesu publicznego, twierdząc, że wnioskodawca tego nie uczynił. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że organ nie wykazał prawidłowo, iż informacja jest przetworzona, a przede wszystkim nie wezwał skutecznie skarżącego do wykazania przesłanki szczególnego interesu publicznego, co jest kluczowe w przypadku informacji przetworzonej, zwłaszcza gdy wnioskodawcą jest radny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sztuki w Trzebnicy, które odmawiały udostępnienia informacji publicznej w postaci umów cywilnoprawnych zawartych przez Centrum w 2022 roku. Skarżący, radny M. M., domagał się udostępnienia tych umów. Organ dwukrotnie odmówił, uznając żądane dokumenty za informację przetworzoną, która wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego. Organ twierdził, że skarżący nie wykazał tej przesłanki. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując na istotne uchybienia proceduralne organu. Przede wszystkim, sąd stwierdził brak w aktach sprawy dowodu na to, że organ prawidłowo wezwał skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego. Pismo organu z dnia 7 marca 2022 r., na które powoływał się organ, nie zawierało takiego wezwania. Ponadto, sąd zakwestionował prawidłowość zakwalifikowania żądanych umów jako informacji przetworzonej, wskazując, że organ nie przedstawił wystarczającej argumentacji, aby uzasadnić ten charakter informacji, mimo że dotyczyła ona 125 dokumentów i wymagała anonimizacji. Sąd podkreślił, że w przypadku radnego, który ma możliwość wykorzystania informacji dla dobra publicznego, wymóg wykazania szczególnego interesu publicznego powinien być rozpatrywany inaczej, a sam status radnego może być wystarczający do uznania tej przesłanki za spełnioną. W konsekwencji, sąd uchylił obie decyzje organu i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał w sposób wystarczający, że żądane dokumenty mają charakter informacji przetworzonej. Przedstawił jedynie liczbę dokumentów i czas potrzebny na ich przygotowanie, ale zabrakło analizy zaangażowania pracowników i środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie przedstawił wystarczającej argumentacji, aby uzasadnić kwalifikację żądanych umów jako informacji przetworzonej. Wskazano na potrzebę szczegółowej analizy nakładów pracy, liczby zaangażowanych pracowników i czasu potrzebnego na przygotowanie informacji, a nie tylko ogólne stwierdzenia o ilości dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definicja i przesłanki udostępniania informacji publicznej przetworzonej, w tym wymóg wykazania szczególnego interesu publicznego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo do informacji i jego ograniczenia.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podstawa prawna odmowy udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 17

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, że żądana informacja ma charakter przetworzony. Organ nie wezwał prawidłowo skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego. Status radnego powinien być uwzględniony przy ocenie przesłanki szczególnego interesu publicznego.

Godne uwagi sformułowania

brak jest dokumentu, który wskazywałby, że strona została wezwana przez organ do wykazania szczególnego interesu publicznego w piśmie tym brak jest wezwania strony do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd zatem zobligowany był stwierdzić, że takiego wezwania strona po prostu nie otrzymała. W ocenie Sądu, przedstawione przez organ w decyzjach argumenty świadczące za zasadnością przyjęcia takiej kwalifikacji publicznej nie są wystarczające do oceny, czy w istocie, żądanie przez stronę kopii umów cywilno-prawnych za 2022 r. stanowią informację publiczną przetworzoną. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do tych poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądowym, gdzie przyjmuje się, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Gdyby jednak organ konsekwentnie utrzymywał, że żądanie wniosku kwalifikuje się jako informacja publiczna przetworzona, to z uwagi na status skarżącego, który jest radnym, organ powinien odstąpić od wezwania skarżącego od wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pk1 u.d.i.p. uznając, że w okolicznościach faktycznych sprawy przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. została spełniona.

Skład orzekający

Tomasz Świetlikowski

przewodniczący

Daria Gawlak-Nowakowska

członek

Marta Pająkiewicz-Kremis

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej w kontekście dostępu do informacji publicznej, znaczenie statusu radnego dla przesłanki szczególnego interesu publicznego, obowiązki organu w procedurze udostępniania informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy będącego radnym i konkretnego rodzaju żądanej informacji (umowy cywilnoprawne). Może wymagać dostosowania do innych kategorii wnioskodawców i informacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do informacji publicznej i pokazuje, jak ważne są procedury administracyjne oraz jak sąd interpretuje pojęcie informacji przetworzonej. Status radnego jako wnioskodawcy dodaje jej kontekstu.

Czy radny zawsze ma prawo do informacji? Sąd wyjaśnia, kiedy organ musi udostępnić dokumenty.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 369/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant: Karolina Sdzuj, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sztuki w Trzebnicy z dnia 19 maja 2022 r. nr L. dz. 197/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 21 kwietnia 2022 r. (L.dz.152/2022); II. zasądza od Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sztuki w Trzebnicy na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 lutego 2022 r. M. M. powołując się na posiadany status radnego Rady Miejskiej w Trzebnicy wystąpił do Gminnego Centrum Kultury i Sztuki w Trzebnicy (dalej: Gminne Centrum Kultury i Sztuki, Centrum ) m.in. o udostępnienie umów cywilno-prawnych zawartych przez to Centrum w 2022 r.
Decyzją z dnia 21 kwietnia 2022 r. Dyrektor Gminnego Centrum Kultury i Sztuki odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej w postaci umów cywilnoprawnych zawartych przez Centrum w 2022 r. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej: u.d.i.p.). W uzasadnieniu wydanego orzeczenia organ stwierdził, że żądana przez stronę informacja publiczna jest informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt u.d.i.p. Na uzasadnienie tego stanowiska organ podał, że udostępnienie żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej wymaga podjęcia czynności polegających na przeanalizowaniu licznych dokumentów oraz wyselekcjonowaniu dokumentów określonych szczegółowo przez wnioskodawcę (około 125 sztuk). Po wyselekcjonowaniu żądanych dokumentów konieczne jest ich ewentualne zanonimizowanie w celu ukrycia danych chronionych jako dane osobowe. W posumowaniu stwierdził, że konieczność przeprowadzenia takich czynności, które zajęłyby pracownikom Gminnego Centrum Kultury i Sztuki około 14 dni powoduje, ze żądana przez stronę informacja ma charakter informacji przetworzonej.
Jak dalej argumentował organ, art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ogranicza uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej poprzez konieczność wykazania, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Usprawiedliwione zatem było żądanie od wnioskodawcy wykazania tej przesłanki. Wnioskodawca nie podjął się wykazania, że uzyskanie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego wobec czego organ samodzielnie dokonał oceny wystąpienia tej przesłanki w sprawie, bacząc w szczególności na fakt, że skarżący jest rannym Gminy Miejskiej w Trzebnicy. W ocenie organu, sam status radnego nie stanowi o tym, że w sprawie występuje przesłanka szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji. Zdaniem organu, szczególny wymóg z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązuje w sposób generalny, bez żadnych ograniczeń podmiotowych.
Na skutek wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia 19 maja 2022 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p., Dyrektor Gminnego Centrum Kultury i Sztuki utrzymał w mocy decyzję z dnia 21 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ powtórzył argumentację zaprezentowaną w decyzji z dnia 21 kwietnia 2022 r. zwracając nadto uwagę, że organ nie posiada systemów komputerowych, które pozwoliłyby na łatwe i szybkie wyszukanie żądanych przez stronę informacji. W decyzji tej zwrócono również uwagę na to, że wniosek strony z dnia 21 lutego 2022 r. jest jednym z wielu z jakimi strona występuje do organu w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej a pracownicy organu są nieustannie zaangażowani w przygotowywanie dokumentów żądanych przez wnioskodawcę.
Decyzja z dnia 19 maja 2022 r. stała się przedmiotem skargi jaką strona wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu.
Wydanej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych;
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i wydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej podczas gdy zdaniem skarżącego brak jest przesłanek do kwalifikowania żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej;
3) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona.
Na tle tych zarzutów skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;
- zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
W sprawie nie ma sporu co do tego, że żądane przez stronę kopie umów cywilno-prawnych za rok 2022 stanowią informację publiczną oraz że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Spór dotyczy tego, czy organ zasadnie zakwalifikował żądanie strony jako informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz czy miał on podstawy do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek strony z dnia 21 lutego 2022 r.
Przede wszystkim w pierwszej kolejności w sprawie należy zwrócić uwagę na to, że w aktach sprawy brak jest dokumentu, który wskazywałby, że strona została wezwana przez organ do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu jej żądanej informacji. Na bezskuteczne wezwanie strony do wykazania przesłanki z art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. konsekwentnie wskazuje się zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w decyzji z dnia 21 kwietnia 2022 r. W nawiązaniu do argumentacji organu przedstawionej w zaskarżonej decyzji, z której wynika, że w piśmie z dnia 7 marca 2022 r. organ poinformował stronę że rozpatrzenie wniosku nastąpi w terminie do 21 kwietnia 2022 r. a nadto również (informując o tym, że żądana przez stronę informacja stanowi informację publiczną przetworzoną) wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej zwrócić trzeba uwagę, że w aktach sprawy znajduje się wprawdzie kierowane do strony pismo organu z dnia 7 marca 2022 r., jednak jego treść nie odpowiada tej przytoczonej w zaskarżonej decyzji. Co przy tym istotne, w piśmie tym brak jest wezwania strony do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak wynika niezbicie z treści analizowanego pisma organu, adresat wniosku informuje w nim wnioskodawcę m.in. o tym, że realizacja wniosku nie jest możliwa w terminie 14 dni z uwagi na ilość złożonych do organu wniosków o udostępnienie informacji publicznej i związane z tym obciążenie Centrum dodatkowymi obowiązkami.
Nadto, w piśmie tym również organ informuje stronę o tym, że rozpatrzenie jego wniosku nastąpi w terminie określonym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. do dnia 21 kwietnia 2022 r. Co za tym idzie, w piśmie tym brak jest zarówno stwierdzenia organu, że żądana przez stronę informacja publiczna jest informacją publiczną przetworzoną (wraz z wyjaśnieniem tej oceny), jak i - przede wszystkim - akcentowanego przez organ wezwania strony do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., którego strona miała nie wykazać.
Dopiero z treści wydanych w sprawie decyzji (tj. z dnia 19 maja 2022 r. i 21 kwietnia 2022 r.) wynika stanowisko organu co do zakwalifikowania żądanej przez stronę informacji publicznej jako informacji publicznej przetworzonej.
W sprawie trzeba również dostrzec, że Sąd na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. zobowiązał pełnomocnika organu do nadesłania Sądowi – w terminie 7 dni – pisma organu z dnia 7 marca 2022 r. zobowiązującego stronę do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w żądaniu wnioskowanej informacji. Wymagany przez Sąd dowód wezwania strony do wykazania przesłanki z art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. nie został nadesłany do Sądu. Orzekając na podstawie akt sprawy Sąd zatem zobligowany był stwierdzić, że takiego wezwania strona po prostu nie otrzymała. Co za tym idzie, wydana w sprawie decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja z dnia 21 kwietnia 2022 r. bazują na ustaleniach faktycznych, które nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy. Sama ta okoliczność - co do zasady - mogłaby już stanowić dostateczną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia 21 kwietnia 2022 r.
W tym miejscu należy również zauważyć, że w sprawie nie zostało nadto wykazane to, że żądana przez stronę informacja publiczna ma charakter przetworzony. Niewątpliwie, argumentację przemawiającą za taką kwalifikacją wniosku strony organ powinien zawrzeć już przy okazji wezwania strony do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. Z uwagi na brak tego wezwania w aktach sprawy, zarzuty Sądu w tym zakresie stanowią nawiązanie do tego, co przedstawione zostało w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 21 kwietnia 2022 r. Odwołując się do argumentacji pomieszczonej w tych decyzjach (w istocie niemal tożsamej) należy przypomnieć, że "przetworzony" charakter żądanych dokumentów (w liczbie 125 sztuk) organ uzasadniał ilością dokumentów, które należy wyselekcjonować dla wnioskodawcy spośród obszerniejszej dokumentacji, nadto, potrzebą zanonimizowania danych chronionych, co wedle zapewnień organu miało by zająć pracownikom Centrum 14 dni odrywając ich od codziennych obowiązków służbowych.
W ocenie Sądu, przedstawione przez organ w decyzjach argumenty świadczące za zasadnością przyjęcia takiej kwalifikacji publicznej nie są wystarczające do oceny, czy w istocie, żądanie przez stronę kopii umów cywilno-prawnych za 2022 r. stanowią informację publiczną przetworzoną.
Niewątpliwie, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji informacji publicznej przetworzonej.
W kwestii dotyczącej interpretacji pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do rozważań zawartych m. in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 915/16, w którym NSA wskazał, że analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swojego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14);
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12, 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14);
- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12);
- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14, 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15). Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (por. wyrok WSA z 23.09.2009 r., II SA/Wa 978/09, CBOSA; podobnie wyroki NSA: z 30.10.2008 r., I OSK 951/08; z 27.06.2013 r., I OSK 529/13 – CBOSA). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 05.03.2013 r., I OSK 3097/12, CBOSA). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (por. wyrok NSA z 05.09.2013 r., I OSK 865/13, CBOSA). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością;
- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – "informacja przetworzona" obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z: 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11);
- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 2 października 2014 r., I OSK 140/14, 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05).
W judykaturze wskazuje się na praktyczną trudność z wytyczeniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W tym zakresie spotyka się w orzecznictwie dwa odmienne poglądy. Zgodnie z pierwszym – tracącym, jak się wydaje, już na aktualności – nie stanowi informacji przetworzonej proste zebranie danych z wielu dokumentów, jakimi organ dysponuje. O tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z 19.03.2013 r., I OSK 2875/12, CBOSA), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z 14.09.2012 r., I OSK 1292/12, CBOSA). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną. Z kolei drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie – obecnie już raczej dominujący – wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 06.10.2011 r., I OSK 1199/11, CBOSA; podobnie wyrok NSA z 17.05.2012 r., I OSK 416/12, CBOSA).
Sąd w składzie orzekającym przychyla się do tych poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądowym, gdzie przyjmuje się, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 09.08.2011 r., I OSK 792/11; z 25.04.2012 r., I OSK 202/12; z 05.03.2015 r., I OSK 863/14; z 04.08.2015 r., I OSK 1645/14; z 25.11.2016 r., I OSK 1513/15; z 14.04.2017 r., I OSK 2791/16; z 26.03.2018 r., I OSK 2349/17; z 27.03.2018 r., I OSK 1526/16 – CBOSA). Niewątpliwie jednak obowiązkiem organu jest wykazanie tego stanu rzeczy. W sprawie organ ograniczył się jedynie do wskazania ilości dokumentów (w liczbie 125 sztuk) jakie pracownicy organu mieliby pozyskać w wyniku przeszukania obszerniejszej liczby dokumentów, nadto, zwrócił uwagę na potrzebę anonimizacji danych chronionych oraz wskazał, że przygotowanie informacji publicznej zajęłoby pracownikom organu 14 dni. W ramach przedstawionej przez organ analizy zabrakło argumentacji wskazującej na to, ilu pracowników jest zatrudnionych w Centrum Kultury i Sztuki, ilu z nich organ musiałby oddelegować celem przygotowania żądanej przez stronę informacji oraz ile godzin każdy z oddelegowanych pracowników musiałby spędzić nad przygotowaniem żądanych przez stronę dokumentów (po uprzednim ich odszukaniu, analizie, czy nie ma w nich danych wymagających zanonimizowania).
Rzeczą organu w toku ponownego rozpoznania sprawy będzie zatem ponowna ocena tego, czy w sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną czy też nie.
Gdyby jednak organ konsekwentnie utrzymywał, że żądanie wniosku kwalifikuje się jako informacja publiczna przetworzona, to z uwagi na status skarżącego, który jest radnym, organ powinien odstąpić od wezwania skarżącego od wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pk1 u.d.i.p. uznając, że w okolicznościach faktycznych sprawy przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. została spełniona.
Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie, że, zasadniczo, prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają przy tym wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być w szczególności radny w jednostce samorządu terytorialnego jako osoba , która w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów.
Za poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 660/16 należy wskazać, że tak interpretowana przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w odniesieniu do wnioskodawcy – radnego nie oznacza, że radny jednostki samorządu terytorialnego ex lege posiada łatwiejszy dostęp do informacji publicznej niż inne osoby, gdyż o tym, czy uzyska daną informację przetworzoną nie decyduje sam jego status, lecz przedmiot żądanej informacji – tj. czy jest ona mu potrzebna w celu realizacji funkcji radnego. Przykładowo zatem radny nie uzyska informacji przetworzonej w swojej prywatnej sprawie czy w sprawie publicznej, jednak niedotyczącej jednostki samorządu terytorialnego, której jest radnym. Koresponduje to ze stanowiskiem, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie wprowadza ograniczenia w zakresie kręgu podmiotów mogących skutecznie występować o udzielenie informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Z tego względu przesłanka "szczególnego interesu publicznego" musi być odnoszona do przedmiotu informacji, w jej kontekście publicznym, funkcjonalnym. Wskazany przepis ma w założeniu doprowadzić do sytuacji, w której nadzwyczajny wysiłek administracji – związany z realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej – znajduje uzasadnienie w przeważającej nad nim wartości tej informacji dla społeczeństwa (zob. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., I OSK 1313/14).
Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję z dnia 21 kwietnia 2022 r.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI