IV SA/Wr 362/09

IV SA/Wr 362/09 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2009-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Małgorzata Masternak-Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 266/10 - Wyrok NSA z 2010-05-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
art. 7 pkt 5; art. 10; art. 11a ust. 1, art. 32
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Tezy
Uznanie dziecka przez jego ojca ma wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, lecz skoro ten fakt prawotwórczy miał miejsce przed wystąpieniem strony z wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych i nie był znany organowi przyznającemu świadczenia, to należało zweryfikować decyzję ostateczną o przyznanie świadczenia rodzinnego na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego a nie przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G., decyzją z [...] r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 pkt 5 i art. 8 pkt 2 i 3a, art. 10 ust. 1, art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. T., od decyzji działającej z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. Z. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Z. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie świadczeń rodzinnych na D. T. w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 października 2009 r., orzekło o:
1) uchyleniu zaskarżonej decyzję w całości;
2) uchyleniu decyzji z dnia [...] r., nr [...], wydaną przez działającą z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. Z. p. o. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Z. o przyznaniu K. T. na D.T. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od dnia 1 września 2008 r.;
3) o przyznaniu K. T. na D. T. prawa do zasiłku rodzinnego w kwocie 48 zł w okresie od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz o odmówieniu prawa do zasiłku rodzinnego w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 30 listopada 2008 r.;
4) o przyznaniu K. T. na D. T. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. i w okresie od dnia 7 marca 2009 r. do dnia 31 października 2009 r. oraz o odmówieniu prawa do tego dodatku do zasiłku rodzinnego w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 30 listopada 2008 r.;
5) o odmówieniu K. T. na D. T. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Decyzją z dnia [...] r., [...], działająca z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. Z. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Z., po wznowieniu postępowania, orzekła o:
1) uchyleniu decyzji z dnia [...]r., nr [...];
2) odmowie przyznania K. T. na D. T. zasiłku
rodzinnego w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r.;
3) odmowie przyznania K. T. na D. T. dodatku do
zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r.;
4) odmowie przyznania K. T. na D. T. dodatku do
zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r.;
5) przyznaniu K. T. na D. T. zasiłku rodzinnego w
okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 października 2009 r.;
6) przyznaniu K. T. na D. T. dodatku do zasiłku
rodzinnego tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 października 2009 r.;
7) utracie ważności decyzji z dnia [...] r., nr [...].
Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 2 października 2008 r. organ ten pozyskał od wnioskodawczyni wiedzę o tym, że jej syn D. T. został, w dniu 16 kwietnia 2007 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Z., uznany przez swojego ojca P. L.. Powyższe oznacza, że aby K. T., jako osoba samotnie wychowująca dziecko posiadała prawo do świadczeń rodzinnych musiały być spełnione warunki określone w art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie organu pierwszej instancji wnioskodawczyni w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. nie spełniała tych warunków, ponieważ pomimo, że znany był ojciec dziecka, to nie zostały zasądzone alimenty na jej syna. Jednocześnie organ pierwszej instancji podał, że od dnia 1 stycznia 2009 r. wnioskodawczyni spełniła warunki do otrzymania zasiłku rodzinnego, ponieważ w dniu 2 stycznia 2009 r. przedłożyła wyciąg z protokołu ugody sądowej z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie alimentów na syna. Powyższe w ocenie organu pierwszej instancji uzasadniało odmowę przyznania świadczeń rodzinnych w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz przyznanie zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 października 2009 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 6 marca 2009 r.
Od tej decyzji odwołała się K. T. reprezentowana przez pełnomocnika. W odwołaniu podniosła, że decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej, ponieważ orzekła o świadczeniach rodzinnych przyznanych już decyzją z dnia [...]., nr [...], w sytuacji gdy ta decyzja jest ostateczna, a wnioskodawczym nie wyrażała zgody na zmianę lub uchylenie tej decyzji. Odwołująca się wyraziła też pogląd, że są sprzeczne z Konstytucją RP oraz Konwencją o prawach dziecka te przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, które pozbawiają prawa pomocy tych samotnie wychowujących dziecko matek, które nie wystąpiły przeciwko ojcu dziecka o alimenty. Odwołująca się wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. lub o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji o ponownego rozpatrzenia.
W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzją z dnia [...]r;, nr [...], działająca z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. Z. p.o. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Z., po rozpoznaniu wniosku z dnia 1 lipca 2008 r., orzekła o przyznaniu K. T. na syna – D. T. zasiłku rodzinnego w kwocie 48 zł wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. oraz dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 6 marca 2009 r. w kwocie 400 zł miesięcznie. Decyzja wydana została przy ustaleniu, że K. T. samotnie wychowuje swojego syna i nie jest znany ojciec dziecka. Decyzja stała się ostateczna bez odwołania. W dniu 2 października 2008 r. organ pierwszej instancji otrzymał od K.T. odpis zupełny aktu urodzenia D. T., z którego wynika, że D. T. został w dniu 16 kwietnia 2007 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Z. uznany przez swojego ojca P. L.. W tych warunkach organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 9 października 2008 r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania K. T. wymienionych świadczeń rodzinnych na syna D. T., przyznanych decyzją z dnia [...] r. Postanowienie zostało doręczone K. T. w dniu 18 października 2008 r. z pouczeniem o jej prawie do przedstawienia dowodów, składania wyjaśnień oraz przeglądania akt sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. K. T. nie odniosła się do tego postanowienia. Następnie w dniu 29 października 2008 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...], o uchyleniu w całości od dnia 1 września 2008 r. decyzji z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. po rozpatrzeniu odwołania K. T. decyzją z dnia [...] r., nr [...] decyzję organu pierwszej instancji uchyliło i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swoim rozstrzygnięciu przypomniało organowi pierwszej instancji o obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i dopełnienia warunków określonych dla postępowania o wznowienie postępowania. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., [...], po wznowieniu postępowania, orzekła o: 1. uchyleniu w całości od dnia 1 września 2008 r. ostatecznej decyzji z dnia [...] r., nr [...], przyznającej K. T. na D. T., zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. oraz dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 6 marca 2009 r., 2. odmowie przyznania K. T. na D. T. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. Ta decyzja została po rozpatrzeniu odwołania K. T. uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] r., nr [...], a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy przypomniał w tej decyzji organowi pierwszej instancji o obowiązku rozpatrzenia sprawy co do istoty, zwłaszcza że w dniu 26 listopada 2008 r. doszło do ugody sądowej w sprawie alimentów dla D. T. od jego ojca. Zaskarżona w tym postępowaniu decyzja organu pierwszej instancji wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.
Zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że:
1) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
2) ojciec dziecka jest nieznany,
powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.
Wynikające z art. 10 ust. 1 ustawy świadczenie rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz wynikające z art. 11a ust. 1 ustawy świadczenie rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługują, gdy osoba uprawniona spełnia warunki określone w ustawie i jest równocześnie uprawniona do zasiłku rodzinnego.
W sprawie niniejszej zostało ustalone, że gdy K.T. w dniu 1 lipca 2008 r. występowała do organu pierwszej instancji o świadczenia rodzinne, jej rodzina składała się z dwóch osób (jej samej i jej dziecka), przy czym ojciec D. T. był znany, co zostało potwierdzone odpowiednim wpisem w akcie urodzenia dziecka, lecz nie były zasądzone alimenty na rzecz dziecka. W tak ustalonym stanie faktycznym organ pierwszej instancji wydał decyzję przyznającą wnioskowane świadczenia rodzinne, nie mając wiedzy o tym, że już w dniu 16 kwietnia 2007 r. J. L. złożył przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Z. oświadczenie o uznaniu dziecka. A zatem od dnia 16 kwietnia 2007 r. odpadła podstawa do przyznania zasiłku rodzinnego na D. T. z tego powodu, że był wychowywany przez osobę samotną i że nie było zasądzone na jego rzecz świadczenie alimentacyjne. Fakt, że od dnia 16 kwietnia 2007 r. znany jest ojciec D. T., oznacza, że nawet, jeśli dziecko jest wychowywane przez osobę samotną (i nie zachodzą inne przesłanki wymienione w art. 7 pkt 5 ustawy), to zasiłek rodzinny nie przysługuje na to dziecko.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 149 § 1 i 2 w związku z art. 150 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy; właściwym organem jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ, co wynika z art. 151 § 1 k.p.a., wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W ustalonym stanie faktycznym organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że wystąpiła wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa do uchylenia decyzji dotychczasowej. Jak to wskazano powyżej uprawnienie do zasiłku rodzinnego, a tym samym i do dodatków do niego uzależnione jest w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko m. in. od tego, aby było zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że wystąpiły przypadki wymienione w art. 7 pkt 5 ustawy. A zatem fakt, że dziecko jest wychowywane samotnie przez jednego z rodziców, ale drugi z rodziców jest znany, ma istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy. Tym, samym, skoro w dacie wydawania decyzji z dnia [...] r. (jak również w dacie składania wniosku o świadczenia rodzinne) organ pierwszej instancji nie miał wiedzy o tym, że D. T. już w dniu 16 kwietnia 2007 r. został uznany przez swojego ojca, i potraktował K. T., jako osobę samotnie wychowującą dziecko, którego ojciec jest nieznany, to ujawniła się w sprawie istotna nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nie znana organowi, który wydał decyzję. Konsekwencją ujawnienia się tej nowej okoliczności stała się konieczność uchylenia decyzji z dnia 11 lipca 2008 r. i ponownego rozpatrzenia sprawy co do istoty. Ponowne rozpatrzenie sprawy to załatwienie wniosku na podstawie ustaleń faktycznych zebranych również w toku postępowania wznowionego. Organ pierwszej instancji nadal rozpoznaje sprawę rozpoczętą pierwotnym wnioskiem strony.
W tej sprawie organ pierwszej instancji uzyskał od wnioskodawczym w dniu 2 stycznia 2009 r. informację o tym, że w dniu 26 listopada 2008 r. zawarta została ugoda sądowa w sprawie świadczeń alimentacyjnych na rzecz D. T.. Informacja ta została zawarta we wniosku K. T. z dnia 14 stycznia 2009 r. o przyznanie na D. T. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Z dołączonego do tego wniosku wyciągu z protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym w L. Ś. w dniu 26 listopada 2008 r. do sprawy o sygn. akt [...] wynika, że P. L. i K.T. zawarli ugodę mocą której, P. L. zobowiązał się płacić na rzecz D. T. alimenty w kwocie po 300 zł miesięcznie od dnia 1 listopada 2008 r. Na podstawie tego wniosku organ pierwszej instancji - niezależnie od prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, w którym wydana została decyzja z dnia 11 lipca 2008 r. - wydał decyzję z dnia [...] r., nr [...], którą przyznał K. T. na D. T. zasiłek rodzinny w kwocie 48 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 października 2009 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 6 marca 2009 r. Ta decyzja stała się ostateczna bez jej zaskarżenia. Te okoliczność należało uwzględnić przy załatwianiu tej sprawy przez organ odwoławczy.
Odnośnie prawa do zasiłku rodzinnego to z uwagi na brzmienie art. 7 pkt 5 ustawy zasiłek ten nie przysługiwał w okresie, gdy ojciec D. T. był znany, lecz nie były od niego zasądzone alimenty. Ten okres w tej sprawie to okres września, października i listopada 2008 r. W dniu 26 listopada 2008 r. ojciec i matka dziecka zawarli ugodę sądową, która została zaakceptowana przez sąd postanowieniem z tego samego dnia, które uprawomocniło się w dniu 3 grudnia 2008 r. A zatem można stwierdzić, że od 1 grudnia 2008 r., czyli miesiąca, w którym uprawomocniło się postanowienie sądu umarzające postępowanie w sprawie alimentów, przysługuje zasiłek rodzinny na D. T. Tym samym skoro uprawnienie do tego zasiłku decyzją z dnia 10 lutego 2009 r. zostało przyznane na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 października 2009 r., to niniejszą decyzją zasiłek rodzinny został przyznany także na okres od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r.
Odnośnie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, to z uwagi na brzmienie art. 11a ust. 12 i art. 8 pkt 3a ustawy to dodatek ten nie przysługuje, ponieważ ojciec D. T. był znany w okresie objętym wnioskiem z dnia 11 lipca 2008 r., a nadto ugodą z dnia 26 listopada 2008 r. są zasądzone alimenty od niego na rzecz dziecka. Tym samym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługiwał nie tylko w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., jak to orzekł organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji, ale nie przysługuje również po dniu 31 grudnia 2008 r. Dlatego też organ odwoławczy orzekł o odmowie przyznania tego świadczenia rodzinnego na wniosek z dnia 1 lipca 2008 r.
Odnośnie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, to z uwagi na brzmienie art. 10 ust. 1 i art. 8 pkt 2 ustawy dodatek ten nie przysługiwał w okresie do dnia 30 listopada 2008 r., ponieważ w tym okresie nie przysługiwało na D. T. uprawnienie do zasiłku rodzinnego. Tym samym skoro od dnia 1 grudnia 2008 r. prawo do zasiłku rodzinnego istnieje, to i istnieje uprawnienie do tego dodatku. W dniu 11 maja 2009 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło oświadczenie pracodawczyni K. T. o tym, że wnioskodawczyni przebywa na urlopie wychowawczym do dnia 6 marca 2010 r. Obowiązkiem organu odwoławczego było uwzględnienie i tej nowej okoliczności, stąd też organ odwoławczy orzekając w sprawie przyznał dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz okres od dnia 7 marca 2009 r. do dnia 31 października 2009 r., czyli do końca okresu zasiłkowego. Przypomnieć tutaj trzeba, że za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 6 marca 2009 r. dodatek został przyznany decyzją organu pierwszej instancji z dnia 10 lutego 2009 r. Organ odwoławczy miał również na uwadze, że dodatek ten przysługuje przez okres 24 miesięcy. A zatem skoro wnioskodawczym odmówiono prawa do tego świadczenia rodzinnego za okres poprzedzający dzień 1 grudnia 2008 r., to dopiero od dnia 1 grudnia 2008 r. wnioskodawczym może wykorzystać uprawnienie do dodatku przez okres 24 miesięcy.
Mając powyższe na uwadze, kierując się art. 151 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zmieniło zaskarżoną decyzję i orzekło co do istoty sprawy. Wydając tę decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało na uwadze, że wcześniej ostateczną decyzją z dnia 10 lutego 2009 r. organ pierwszej instancji częściowo orzekł o świadczeniach rodzinnych za okres po dniu 1 stycznia 2009 r. Okoliczność ta miała ten wpływ na niniejszą decyzję, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygając merytorycznie sprawę orzekało o tych okresach, które nie zostały objęte rozstrzygnięciem decyzji z dnia 10 lutego 2009 r. Niniejszą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło też rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, którym organ pierwszej instancji pozbawiał ważności decyzji z dnia 10 lutego 2009 r. Rozstrzygnięcie to pozbawione było podstawy prawnej. Stąd też obecnie uprawnienie wnioskodawczym do świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 października 2009 r. regulują łącznie dwie decyzje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśnia nadto, że jako organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego badania stosowanych przepisów ustaw pod kątem ich zgodności z Konstytucją RP i konwencjami międzynarodowymi. Tym samym nie mógł okazać się skuteczny zarzut odwołania o niekonstytucyjności tych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, z których wynika, że brak jest uprawnienia do świadczeń rodzinnych, gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie występuje o zasądzenie alimentów na rzecz dziecka od drugiego z rodziców. Swoje rozstrzygnięcie - nie wdając się w polemikę z odwołującą się - Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło na brzmieniu obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej zaskarża częściowo powyższą decyzję zarzucając jej:
1. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie w szczególności:
a) art. 3 pkt 17a, art. 8 pkt 3a i art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. nr 139, poz. 992 z późn. zm.), poprzez ustalenie, że skarżącej począwszy od dnia 1 Listopada 2008 r. nie przysługuje prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka,
b) art. 3 pkt 17a, art. 6 i art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. nr 139, poz. 992 z późn. zm.), poprzez ustalenie, iż skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje od dnia 1 grudnia 2008 r., tj. momentu uprawomocnienia się ugody sądowej a nie od dnia 1 listopada 2008 r., tj. dnia od którego ustalone zostały ugodą sądową alimenty na syna skarżącej;
2. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie w szczególności:
Art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2 i art. 3 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. poprzez stosowanie w stosunku do dzieci wychowywanych w rodzinach niepełnych dyskryminujących je uregulowań prawnych poprzez automatyczne, nieuwzględniające sytuacji materialnej i rodzinnej dziecka, pozbawianie ich prawa do świadczeń rodzinnych;
Wnosi o zmianę:
a) w punkcie 3 poprzez ustalenie, iż K. T. przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego na syna D. T. w kwocie 48,- zł od dnia 01 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2008, w pozostałym zakresie, tj. prawa do zasiłku w okresie od 01 września 2008 r. do 31 października 2008 r. sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
b) w punkcie 4 poprzez ustalenie, iż K. T. przysługuje prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400,- zł miesięcznie w okresie od 01 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. i w okresie od 07 marca 2009 r. do 31 października 2009 r. w pozostałym zakresie, tj. prawa do dodatku do zasiłku w okresie od 01 września 2008 r. do 31 października 2008 r. sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
c) W punkcie 5 poprzez ustalenie, iż K. T. przysługuje prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka syna D. T. w wysokości 170,- zł miesięcznie od dnia 01 listopada 2008 r. do dnia 31 października 2009 r.
Ewentualnie:
Jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji działającej z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. Z. Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Z. z dnia [...] r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że zgodnie z definicją osoby samotnie wychowującej dziecko zawartej w art. 3 pkt 17a, art. 6, art. 7 ust. 5, art. 8 pkt 3 a i art. 1 la ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych począwszy od dnia 1 listopada 2008 skarżąca spełnia ustawowe warunki do przyznania jej zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Jest bowiem panną pozostaje na urlopie wychowawczym i począwszy od 1 listopada 2008 ma sądownie ustalone alimenty na syna. Nie ma zatem żadnych podstaw, by odmówić skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz pozostałych świadczeń wynikających z ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Ponadto skarżąca uważa, iż w tym przypadku ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych narusza art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Przepisy te gwarantują bowiem równe traktowanie i nie dyskryminowanie każdego z jakiejkolwiek przyczyny. Państwo jest także zobowiązane do uwzględniania dobra rodziny, zwłaszcza znajdującej się w trudnej sytuacji. Przepisy tej ustawy w części przewidującej automatyczne pozbawianie wszelkich świadczeń rodzinnych dzieci wychowywane w rodzinach niepełnych w sytuacji, gdy nie zostały im sądownie przyznane alimenty bez względu na ich sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną naruszają także art. 2 i art. 3 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada, 1989 r., która od dnia 7 lipca 1991 r. jest obowiązującym w Polsce prawem. Ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych swoimi postanowieniami dyskryminuje dzieci wychowywane przez osoby samotne. Pozbawia te dzieci prawa do świadczeń rodzinnych bez względu na sytuację majątkową obojga rodziców. Zakłada bowiem automatyzm pozbawiania prawa do pomocy materialnej Państwa w przypadku, gdy matka dziecka, samotnie je wychowująca, nie wystąpi w stosunku do ojca dziecka o alimenty. Zmuszanie takich osób do wystąpienia o alimenty na drogę sądową pozbawia często dziecko możliwości życia w pełnej rodzinie, gdyż nie sprzyja nawiązywaniu się więzi rodzinnych. Proces sądowy jest raczej powodem wzajemnych pretensji rodziców dziecka i przyspiesza jedynie rozkład rodziny. Czasami, zwłaszcza jak to jest w tym przypadku, kiedy uznanie dziecka nastąpiło w jakiś czas po jego urodzeniu, trzeba dać czas i szansę nawiązania się więzi emocjonalnych i prawidłowych stosunków rodzinnych. Zatem często, dla dobra dziecka i stworzenia choćby szansy na powstanie rodziny, matki powstrzymują się od wystąpienia na drogę sądową przeciw ojcu dziecka o alimenty. Proces sądowy o alimenty przekreśla często te szanse już w zarodku. Za podejmowanie, tych niewątpliwie mających na celu dobro dziecka działań, matki takie są karane automatycznym pozbawieniem praw do świadczeń rodzinnych, bez badania sytuacji materialnej obojga rodziców, co zawsze ma miejsce w sytuacji dzieci niepochodzących ze związków małżeńskich. Takie działanie stanowi dyskryminację dzieci z uwagi na cenzus urodzenia, co jest zakazane Konwencją o prawach dziecka. Stanowi także nierówność tych dzieci wobec prawa i ich dyskryminację ze względu na status urodzenia. Narusza to art. 32 i art. 71 Konstytucji RP, nakazujący Państwu wspieranie rodziny i jej ochronę, zwłaszcza rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sądy administracyjne nie ustalają stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, nie zastępują one organów administracji w merytorycznym załatwieniu sprawy. Rola sądu administracyjnego sprowadza się bowiem do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew stanowisku skarżącej organy administracji dokonały właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego oraz przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami procedury administracyjnej.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Normy powołanego aktu prawnego określają warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych to jest zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, przesłanki normatywne równoznaczne z nie przysługiwaniem przedmiotowego świadczenia, jak i wskazują dolegliwości, których zaistnienie upoważnia organ do zmiany lub uchylenia, bez zgody strony, ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych. Tej ostatniej sytuacji dotyczy przepis art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne (art. 32 ust. 1). Przepis ten stanowi o nadzwyczajnym trybie umożliwiającym zmianę lub uchylenie decyzji administracyjnej. Stanowi on wyłom od zasady trwałości decyzji ostatecznej, dlatego powinien być stosowany w ściśle określonych w nim sytuacjach. Zatem w oparciu o wskazany przepis prawa można zmienić lub uchylić decyzję dotychczasową w sytuacjach, gdy:
- uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych,
- członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
- osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne.
W myśl art. 32 ust. 2 cytowanej ustawy, w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie, po rozpoznaniu wniosku z dnia 1 lipca 2008 r., organ decyzją z dnia [...] r., nr [...], orzekł o przyznaniu K. T. zasiłku rodzinnego na syna w kwocie 48 zł wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. oraz dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 6 marca 2009 r. w kwocie 400 zł miesięcznie. Decyzja wydana została przy ustaleniu, że K. T. samotnie wychowuje swojego syna i nie jest znany ojciec dziecka. Decyzja stała się ostateczna bez odwołania. W dniu 2 października 2008 r. organ pierwszej instancji otrzymał od K. T. odpis zupełny aktu urodzenia D. T., z którego wynika, że D. T. został w dniu 16 kwietnia 2007 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego uznany przez swojego ojca P. L.
Zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że:
1) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
2) ojciec dziecka jest nieznany,
3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało
oddalone,
4) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania
dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.
W ocenie Sadu organy decyzyjne prawidłowo uznały, że istota problemu w tej sprawie zasadza się w tym, że K. T. występując w dniu 1 lipca 2008 r. do organu pierwszej instancji o przyznanie świadczenia rodzinnego, przedstawiła się, jako osoba samotnie wychowująca dziecko. W składzie rodziny ujęła jedynie siebie i dziecko. Świadczenia rodzinne przyznane zostały K. T. na tej podstawie, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko, którego ojciec nie jest znany, a przez to na dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne. Organ pierwszej instancji wydał decyzję przyznającą wnioskowane świadczenia rodzinne, nie mając wiedzy o tym, że już w dniu 16 kwietnia 2007 r. ojciec złożył przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego oświadczenie o uznaniu dziecka. Zatem od dnia 16 kwietnia 2007 r. odpadła podstawa do przyznania zasiłku rodzinnego na D. T. z tego powodu, że był wychowywany przez osobę samotną i, że nie było zasądzone na jego rzecz świadczenie alimentacyjne. Fakt, że od dnia 16 kwietnia 2007 r. znany jest ojciec D. T., oznacza, że nawet, jeśli dziecko jest wychowywane przez osobę samotną (i nie zachodzą inne przesłanki wymienione w art. 7 pkt 5 ustawy), to zasiłek rodzinny nie przysługuje na to dziecko.
Powyższe wskazuje, że zaistniały podstawy do uruchomienia nadzwyczajnego trybu eliminującego decyzję ostateczną przyznająca prawo do świadczeń rodzinnych z obrotu prawnego. Organ decyzyjny nie mógł jednak zweryfikować ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie na podstawie przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powołane w przepisie art. 32 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanki normatywne, tj. zmiana sytuacji rodzinnej lub dochodowej strony mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, nabycie prawa do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz nienależnie pobrane świadczenie rodzinne, stanowią podstawę do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie rodzinne, tylko w sytuacji, kiedy zaistnieją po wydaniu decyzji o przyznaniu świadczenia rodzinnego, czyli w okresie zasiłkowym. W analizowanej sprawie okoliczność faktyczna w postaci uznania dziecka skarżącej przez jego ojca w dniu 16 kwietnia 2007 r. istniała w dniu wydawania decyzji z dnia [...] r., jednak nie była znana organowi decyzyjnemu, gdyż została ujawniona dopiero w dniu 2 października 2008 r. (w tym nie organ pierwszej instancji otrzymał od K. T. odpis zupełny aktu urodzenia syna). Uznanie dziecka przez jego ojca ma wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, lecz skoro ten fakt prawotwórczy miał miejsce przed wystąpieniem strony z wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych, lecz nie był znany organowi przyznającemu świadczenia, to należało zweryfikować decyzję ostateczną o przyznaniu świadczenia rodzinnego na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a nie przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym organ zasadnie – na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych – sięgnął do uregulowanej w kodeksie postępowania administracyjnego instytucji weryfikacji decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Jako podstawę wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W ustalonym stanie faktycznym organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że wystąpiła wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa do uchylenia decyzji dotychczasowej. Jak to wskazano powyżej uprawnienie do zasiłku rodzinnego, a tym samym i do dodatków do niego uzależnione jest w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko m. in. od tego, aby było zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że wystąpiły przypadki wymienione w art. 7 pkt 5 ustawy. A zatem fakt, że dziecko jest wychowywane samotnie przez jednego z rodziców, ale drugi z rodziców jest znany, ma istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy.
Konsekwencją ujawnienia się tej nowej okoliczności stała się konieczność uchylenia decyzji z dnia 11 lipca 2008 r. i ponownego rozpatrzenia sprawy co do istoty. Ponowne rozpatrzenie sprawy to załatwienie wniosku na podstawie ustaleń faktycznych zebranych również w toku postępowania wznowionego. Organ pierwszej instancji nadal rozpoznaje sprawę rozpoczętą pierwotnym wnioskiem strony.
Odnośnie prawa do zasiłku rodzinnego to Sąd podziela stanowisko i argumentację organu odwoławczego, iż z uwagi na brzmienie art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek ten nie przysługiwał w okresie, gdy ojciec D. T. był znany, lecz nie były od niego zasądzone alimenty. Ten okres w tej sprawie to okres września, października i listopada 2008 r. z akt sprawy wynika, że w dniu 26 listopada 2008 r. ojciec i matka dziecka zawarli ugodę sądową, która została zaakceptowana przez sąd postanowieniem z tego samego dnia, które uprawomocniło się w dniu 3 grudnia 2008 r. Tym samym skoro uprawnienie do tego zasiłku decyzją z dnia 10 lutego 2009 r. zostało przyznane na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 października 2009 r., to prawidłowo zasiłek rodzinny został przyznany także na okres od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r.
Odnośnie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, to z uwagi na brzmienie art. 11a ust. 12 i art. 8 pkt 3a ustawy to dodatek ten nie przysługuje, ponieważ ojciec D. T. był znany w okresie objętym wnioskiem z dnia 11 lipca 2008 r., a nadto ugodą z dnia 26 listopada 2008 r. zostały zasądzone alimenty od niego na rzecz dziecka. Tym samym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługiwał nie tylko w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., ale nie przysługuje również po dniu 31 grudnia 2008 r. Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo orzekł o odmowie przyznania tego świadczenia rodzinnego na wniosek strony z dnia 1 lipca 2008 r.
Odnosząc się do zarzutu o niekonstytucyjności tych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, z których wynika, że brak jest uprawnienia do świadczeń rodzinnych, gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie występuje o zasądzenie alimentów na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, Sąd wyjaśnia, że nie jest uprawniony do badania stosowanych przepisów ustaw pod kątem ich zgodności z Konstytucją RP. W wypadku wątpliwości sądu, co do konstytucyjności ustawy winien on uruchomić procedurę pytań prawnych, o których mowa w art. 193 Konstytucji RP.
Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP: "Każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem". Przepis ten ma na celu usunięcie wątpliwości, co do konstytucyjności aktu normatywnego mającego być podstawą orzeczenia sądowego w danej sprawie. Możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym, zgodnie z art. 193 Konstytucji, wymaga rozważenia charakteru zależności rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed pytającym sądem od "odpowiedzi na pytanie prawne". Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i doktryna prawa, znamienną dla pytania prawnego zależność, opatrują cechą "relewantności", tj. prawnej doniosłości ze względu na badany typ stosunku prawnego lub prawa poddawanego ocenie w konkretnym przypadku. "Ocena relewantności musi obejmować także kwestię zasadności występujących w tym względzie zastrzeżeń. Wykazanie więc, że zastrzeżenia co do konstytucyjności danej normy prawnej są tak istotne, że zachodzi potrzeba ich wyjaśnienia w ramach procedury pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego, stanowi wstępny warunek do rozważenia, czy pomiędzy odpowiedzią na pytanie prawne a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy zachodzi wspomniana zależność. Wspomniane zastrzeżenia musza dotyczyć normy prawnej mającej znacznie dla rozstrzygnięci. Mogą tu wchodzić w grę zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania" (R. Hauser, A. Kabat, Pytania prawne jako procedura kontroli konstytucyjności prawa, "Przegląd Sejmowy" 2001 nr 1, s. 33). W przedmiotowej sprawie Sąd nie dostrzegł wątpliwości co do konstytucyjności kwestionowanych przez skarżącą przepisów oraz wspomnianej wyżej relewantności zależności odpowiedzi Trybunału na rozstrzygnięcie tej sprawy.
Sąd nie podziela zarzutu i argumentacji strony skarżącej co do sprzeczności postanowień ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konwencją o Prawach Dziecka, przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ (Dz. U. z 1991 r., nr 120, poz. 526, z późn. zm.) w zakresie, w jakim pozbawiają prawa pomocy te samotnie wychowujące dziecko matki, które nie wystąpiły przeciwko ojcu dziecka o alimenty. To na rodzicach zasadniczo ciąży podstawowy obowiązek zapewnienia opieki i utrzymania dziecka. Z zasady subsydiarności, której wyraz daje art. 72 ust. 2 i preambuła Konstytucji RP wynika, że Państwo udziela pomocy dopiero wówczas, gdy rodzice nie są w stanie zapewnić środków na utrzymanie dziecka.
Skoro organy przeprowadziły postępowanie administracyjne bez naruszenia zasad procedury administracyjnej oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, to zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.