IV SA/Wr 354/13

IV SA/Wr 354/13 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2013-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2013-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący/
Julia Szczygielska
Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 243/14 - Wyrok NSA z 2017-05-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
art. 32 ust. 1, art. 5 ust. 1 i ust. 4 b, art. 3 pkt 2 i pkt 23 i 24
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2013 r. nr [...[ w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania świadczeń rodzinnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego L. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Nr [...] z dnia 15 stycznia 2013 r. wydanej przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G., Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., w przedmiocie uchylenia decyzji nr [...] z dnia 26 listopada 2012 r. dotyczącej przyznania świadczeń rodzinnych na dzieci: H.P., M. S. i S. S. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) orzeczono utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że decyzją z dnia
26 listopada 2012 r., nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. przyznał W. S. świadczenia rodzinne na dzieci: H.P., M. S. i S. S.
Następnie pismem z dnia 24 grudnia 2012 r. zawiadomiono stronę o
wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia powyższej decyzji.
Decyzją Nr [...]z dnia 15 stycznia 2013 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. uchylił decyzję nr [...]z dnia 26 listopada 2012 r. dotyczącą przyznania W. S. świadczeń rodzinnych na dzieci: H.P., M. S. i S. S.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i podkreślił możliwość zmiany decyzji dotychczasowej przyznającej świadczenia rodzinne z powodu zmiany sytuacji rodzinnej lub dochodowej rodziny mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Następnie organ I instancji przywołał przepisy prawa regulujące zasady udzielania świadczeń rodzinnych, w szczególności dotyczące pojęć uzyskania i utraty dochodu. W dalszej części organ
I instancji wyjaśnił przyczyny, z powodu których przyznał stronie świadczenia rodzinne na mocy decyzji z dnia 26 listopada 2012 r. Wskazał, iż dochód rodziny w 2011 r. wyniósł 20.200,00 zł, miesięcznie - 1683,33 zł, zaś w przeliczeniu na osobę w rodzinie była to kwota 420,83 zł. Dochód ten nie przekroczył kryterium dochodowego wynoszącego 539,00 zł, a zatem stronie przysługiwało prawo do świadczeń rodzinnych.
Jak dalej wskazał organ I instancji, W. S. podjęła zatrudnienie w firmie E. Sp. z o.o. od dnia 16 października 2012 r. i dochód za drugi miesiąc zatrudnienia tj. za miesiąc listopad 2012 r. wyniósł 1.127,39 zł.
W związku z tym dokonano przeliczenia dochodu strony i jej rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego. Do dochodu z roku 2011 r. w wysokości 1.683,33 zł dodano kwotę 1.127,39 zł. Uzyskaną kwotę 2.810,72 zł podzielono na 4, co dało kwotę 702,68 zł na osobę w rodzinie. Dochód ten przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych. Zatem uchylono decyzję dotychczasową w związku z tym, że uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.
W odwołaniu z dnia 22 lutego 2013 r. od powyższej decyzji W. S. wskazała, iż prawo do świadczeń rodzinnych było ustalane na podstawie dochodu z 2011 r. W tymże roku, jak podała skarżąca, nie pracowała i nie posiadała żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu, wynikających z pracy zarobkowej. Dzieci otrzymywały jedynie świadczenia rodzinne i alimenty. Pracę w E. Sp. z o.o. strona podjęła od dnia 16 kwietnia 2012 r., w tym staż od kwietnia 2012 r. do października 2012 r. Ponadto MOPS był informowany o zmianie sytuacji mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Umowę o pracę podpisano ze stroną do dnia 15 stycznia 2013 r. Ponadto dzieci nie otrzymały w sierpniu 2012 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem strony jej dochód w 2011 r. nie przekroczył kwoty 2.000,00 zł miesięcznie jak to przyjął organ I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wniesionego odwołania stwierdziło, co następuje.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.
Wskazany przepis umożliwia zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych m. in. z powodu zmiany sytuacji dochodowej rodziny, ale takiej, która ma wpływ na prawo do świadczenia. Oceny, czy wystąpiły stosowne okoliczności należy dokonywać w kontekście treści przepisów regulujących prawo do świadczeń rodzinnych.
I tak, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539 zł. Z kolei w myśl ust. 2 art. 5 ustawy w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 623,00 zł. Według art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Począwszy od 1 listopada 2012 r. najniższy zasiłek rodzinny wynosi 77 zł
(§ 2 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959). Pod pojęciem "dochodu rodziny" należy rozumieć sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Z kolei za dochód ustawodawca uważa m. in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt la ustawy). Dochód członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a ustawy).
Z powyższego wynika więc, że zasadą jest, iż warunkiem uzyskania prawa do świadczeń rodzinnych jest uzyskiwanie odpowiednio niskiego dochodu. Ustawodawca przewidział, iż ma to być dochód z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy.
Ponadto ustawodawca przewidział sytuacje polegające na zmianach wysokości dochodu rodziny w trakcie i po roku kalendarzowym poprzedzającym osiągnięcie dochodu. Są to regulacje stanowiące odstępstwo od zasady, a zatem podlegają ścisłej interpretacji. I tak, w myśl art. 3 pkt 24 c cyt. ustawy poprzez uzyskanie dochodu należy rozumieć uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.
W myśl art. 5 ust. 4b cyt. ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.
Jak wynika z akt sprawy W. S. jest osobą rozwiedzioną i tworzy rodzinę wraz z dziećmi: H. P., M. S. i S. S. Dochód rodziny w 2011 r. wyniósł 20.200,00 zł, miesięcznie - 1683,33 zł, zaś w przeliczeniu na osobę w rodzinie była to kwota 420,83 zł. Dochód ten nie przekroczył kryterium dochodowego wynoszącego 539,00 zł, a zatem stronie przysługiwało prawo do świadczeń rodzinnych, o czym orzeczono decyzją z dnia
26 listopada 2012 r. Sytuacja wnioskodawczyni uległa jednak zmianie. Mianowicie podjęła ona zatrudnienie w firmie E. sp. z o.o. od dnia 16 października 2012 r. Z tego tytułu uzyskała wynagrodzenie za miesiąc listopad 2012 r. w kwocie 1.127,39 zł. Wynagrodzenie to wypłacono stronie już po dacie wydania decyzji z dnia 26 listopada 2012 r., o czym świadczy pismo strony z dnia 5 grudnia 2012 r., w którym wskazała, iż wynagrodzenie ma być jej wypłacane do 10 - tego dnia każdego miesiąca i oczekuje ona na zaświadczenie o zarobkach. Nastąpiła więc zmiana sytuacji dochodowej rodziny po wydaniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, skutkująca koniecznością uchylenia tej decyzji. Zatem do miesięcznego dochodu rodziny z roku 2011 r. w wysokości 1.683,33 zł należało dodać kwotę 1.127,39 zł z tytułu uzyskanego wynagrodzenia. Uzyskaną w ten sposób kwotę 2.810,72 zł należało zaś podzielić na 4, co dało kwotę 702,68 zł na osobę w rodzinie. Dochód ten przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych.
W tej sytuacji należy stwierdzić, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego właściwej oceny. Odnosząc się do argumentacji odwołania Kolegium wskazało, iż decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych mają charakter związany i nawet minimalne przekroczenie kryterium dochodowego musi skutkować zmianą decyzji przyznającej świadczenia. Organy administracji orzekające w sprawie nie mają w tym zakresie żadnej swobody, mają obowiązek działania w oparciu o ustawę i jakiekolwiek od niej odstępstwa stanowiłyby naruszenie prawa. Jednocześnie ustawodawca nie wymienił w katalogu sytuacji skutkujących utratą dochodu - utraty uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zatem nie można było uwzględnić faktu, iż dzieci strony w sierpniu 2012 r. nie uzyskały dochodów z tego tytułu. W tej sytuacji strona może ponownie ubiegać się o przyznanie świadczeń rodzinnych w przypadku zmiany jej sytuacji dochodowej np. w razie utraty dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. S. zarzuciła, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G. bezprawnie pozbawił jej dzieci świadczeń rodzinnych. Skarżąca wskazała, iż nie uzyskiwała dochodów ani w listopadzie 2011 r. ani też w listopadzie 2012 r. Po odbyciu półrocznego stażu podpisała umowę o pracę w okresie od 16 października 2012 r. do 15 stycznia 2013 r. Ponadto w sierpniu 2012 r. złożyła wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna M. i także otrzymała decyzję odmowną. Strona podała, że w roku 2011 nie pracowała w ogóle i poza świadczeniami rodzinnymi na trzech synów i alimentami na nich nie otrzymywała żadnych innych dodatkowych środków. Ponadto po zakończeniu pracy, w dniu 26 lutego 2013 r., zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, zaś Ośrodek jest w posiadaniu pełnej dokumentacji strony. W związku z tym skarżąca wniosła o przywrócenie jej prawa do świadczeń rodzinnych.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r poz. 270). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 139, poz. 992 ze zm.).
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539 złotych. Stosownie do art. 3 pkt 2 powołanej wyżej ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny.
Z kolei w myśl art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 - 4b.
Powołany przepis, nakazujący do stanu faktycznego wynikającego z wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych stosować stan przeszły, bowiem prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy powinien być, zdaniem Sądu, wykładany systemowo, przy uwzględnieniu celu ustawy o świadczeniach rodzinnych, zamieszczonych w systemie przepisów odnoszących się do szeroko rozumianej pomocy społecznej, zatem skierowanych do osób, rodzin wymagających wsparcia i socjalnej ochrony. Zwrócić należy uwagę, że świadczenia rodzinne są formami pomocy państwa skierowanymi do rodzin o najniższych dochodach. Ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego odbywa się poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, a otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się przez 12, a także na liczbę osób w rodzinie. Jednakże zauważyć należy, że taki sposób obliczenia dochodu rodziny nie budzi wątpliwości w sytuacji, gdy dochody rodziny są stałe, czyli nie nastąpiło ani uzyskanie dodatkowego dochodu, ani też jego utrata, bowiem wówczas ustawodawca przewiduje inny sposób obliczenia dochodu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 września 2013 r., II SA/Sz 353/13, zamieszczony w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Instytucję utraty oraz uzyskania dochodu reguluje art. 5 ust. 4 - 4b ustawy
o świadczeniach rodzinnych zastrzegając, że należy ją uwzględnić przy obliczaniu dochodu członka rodziny. Służą one urealnieniu wysokości dochodu rodziny na dzień ubiegania się o prawo do świadczenia rodzinnego w stosunku do dochodów uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy w związku ze zmianą sytuacji finansowej wynikającą z uzyskania albo utraty dochodu. Ustawodawca w art. 3 pkt 24 enumeratywnie określił sytuacje obligujące organ do uwzględnienia uzyskania dochodu.
Stosownie do art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.
W myśl art. 5 ust. 4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych.
W cytowanym wyżej wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 września 2013 r.
II SA/Sz 353/12 trafnie stwierdzono, że z powołanych regulacji wynika, że mimo wyraźnego rozdzielenia sytuacji uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i po tym roku, to jednak oba rozwiązania służą ustaleniu prawa do świadczeń na podstawie dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę.
W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku o świadczenia rodzinne należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość, jak wynika z art. 23 ust. 4 d ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dokumenty te zostały określone w § 2 ust. 2 pkt 6 lit. lim- rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. 2011 r., Nr 298. poz. 1769). Taką samą regulację zawiera rozporządzenie MPiPS z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r. poz. 3, § 2 ust. 2 pkt 5 lit. ,,l" i ,,m". Dokumenty te, to:
1) dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny oraz liczbę miesięcy, w których dochód był osiągany - w przypadku uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy;
m) dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty - w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Z powołanych przepisów wynika, że w sytuacji zmian w wysokości dochodu, spowodowanych zarówno jego zwiększeniem, jak i zmniejszeniem przy obliczeniu przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny, od którego uzależnione jest prawo do świadczeń rodzinnych należy wziąć pod uwagę uzyskanie dochodu lub jego utratę w roku następującym po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, pomiędzy 1 stycznia tego roku aż do dnia złożenia wniosku, nie wcześniej jednak niż do
1 października, czyli do początku okresu zasiłkowego.
W przedmiotowej sprawie dochody rodziny zwiększyły się na skutek podjęcia przez skarżącą zatrudnienia.
Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi zaś sposób wyliczenia dochodu skarżącej. W ocenie organów administracji, skoro skarżąca w listopadzie 2012 r. uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie 1.127,39 zł, to przy zastosowaniu regulacji wynikającej z treści art. 5 ust. 4 ,,b" ustawy dochód na jednego członka rodziny wnioskodawczyni wyniósł 702,68 zł na osobę w rodzinie, zatem przekroczył kryterium dochodowe, warunkujące przyznanie przedmiotowego świadczenia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczącym interpretacji sposobu liczenia dochodu rodziny w związku z treścią art. 5 ust. 4 ,,b" ustawy o świadczeniach rodzinnych, podkreśla się jednak, że z literalnego brzmienia przepisu art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika wprawdzie, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, zastosowanie jednakże tego przepisu z pominięciem reguł wynikających z ustawy (ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny w roku kalendarzowym) oznaczałoby, iż o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie (uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym) oraz dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc. Natomiast, skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia rodzinnego jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4b ustawy, dochód ten należy liczyć w stosunku rocznym. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. W ten sposób zostanie obliczony dochód rodziny powiększony
o uzyskany dochód, jak przewiduje to art. 5 ust. 4b ustawy w sposób realizujący cele ustawy, umożliwiający uzyskanie świadczenia. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę czy członka rodziny dodatkowy, a późniejszy dochód
z jednego miesiąca będzie w sposób zasadniczy decydował o prawie do zasiłku rodzinnego za okres wcześniejszy (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lipca 2013 r., II SA/Łd 403/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 września 2013 r.,
II SA/Sz 353/13, oba zamieszczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Dodać należy, że przedstawiona interpretacja przepisów określających sposób liczenia dochodu rodziny w ustawie o świadczeniach rodzinnych niepodzielnie panowała we wcześniejszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 440/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 797/11, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 dnia 2011 r., IV SA/Wr 525/11, zamieszczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreśla się, że wskazana interpretacja jest zgodna z celami ustawy realizującej założenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.
Z uwagi na powyższe Sąd uchylił decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) w związku z
art. 135 p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organy zastosują wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przedstawioną w motywach wyroku, prawidłowo wyliczając dochód stanowiący podstawę dla ustalenia prawa do wnioskowanych świadczeń, mając na względzie, że rodziny w trudnej sytuacji materialnej, a zwłaszcza wielodzietne mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych
(art. 71 ust. 1 Konstytucji).
PM 14.11.2013 r.