IV SA/Wr 351/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę skarżącej za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła o świadczenie w lutym 2025 r., ale domagała się jego przyznania od początku 2024 r., powołując się na nawrót choroby nowotworowej córki, liczne wizyty lekarskie i hospitalizację, które uniemożliwiły jej terminowe złożenie wniosku. Podniosła zarzuty naruszenia art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasady proporcjonalności, zasady zaufania obywatela do organów administracji oraz art. 71 i 72 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Sąd podkreślił, że przepis ten nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia z mocą wsteczną z powodu szczególnych okoliczności, a jedynym wyjątkiem jest art. 24 ust. 2a, który nie miał zastosowania w tej sprawie. Sąd powołał się również na orzecznictwo NSA potwierdzające brak możliwości przyznania świadczenia za okres wsteczny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących terminu przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego, i braku możliwości przyznania ich z mocą wsteczną z powodu okoliczności faktycznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku w terminie i nie rozstrzyga innych kwestii związanych z przyznawaniem świadczeń pielęgnacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być ustalone z mocą wsteczną, tj. za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, w sytuacji gdy opóźnienie wynika z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia z mocą wsteczną z powodu szczególnych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który jednoznacznie wskazuje na datę złożenia wniosku jako początek prawa do świadczenia. Podkreślono, że świadczenie nie jest przyznawane z urzędu, a jego przyznanie wymaga wniosku. Wyjątek określony w art. 24 ust. 2a nie miał zastosowania.
Czy w okolicznościach sprawy można zastosować zasadę proporcjonalności i zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej, aby przyznać świadczenie pielęgnacyjne za okres wsteczny?
Odpowiedź sądu
Nie, zasady te nie pozwalają na odstąpienie od literalnego brzmienia przepisu prawa materialnego określającego termin rozpoczęcia prawa do świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy prawa materialnego, w tym art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, są jasne i nie pozostawiają miejsca na interpretację uwzględniającą szczególne okoliczności wnioskodawcy w zakresie daty początkowej świadczenia. Zasady te nie mogą zastąpić normy prawnej.
Czy art. 71 i 72 Konstytucji RP (ochrona rodziny, rodzicielstwa i dobra dziecka) nakładają na państwo obowiązek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres wsteczny w sytuacji niezłożenia wniosku w terminie z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy?
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy konstytucyjne nie nakazują przyznania świadczenia z mocą wsteczną wbrew przepisom ustawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że choć przepisy konstytucyjne nakładają na państwo obowiązek wspierania rodziny i ochrony dobra dziecka, to nie mogą one prowadzić do przyznawania świadczeń w sposób sprzeczny z jasno określonymi przepisami prawa materialnego, które regulują warunki i terminy ich przyznawania.
Przepisy (8)
Główne
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia z mocą wsteczną z powodu szczególnych okoliczności.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
u.ś.r. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Wyjątek od zasady z ust. 2, dotyczący ustalenia prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, jeśli wniosek o świadczenie zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania obywatela do organów administracji publicznej.
Konstytucja RP art. 71 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona rodzicielstwa i rodziny.
Konstytucja RP art. 72 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona dobra dziecka.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z mocą wsteczną od 1 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. pomimo złożenia wniosku 11 lutego 2025 r. • Naruszenie art. 24 ust. 2 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie zasady proporcjonalności i zasady zaufania obywatela do organów administracji publicznej. • Naruszenie art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. • Wbrew zarzutom skarżącej, z przepisu tego nie sposób natomiast wyinterpretować normy prawnej, zgodnie z którą - w uzasadnionych przypadkach - można przyznać świadczenie z mocą wsteczną, jeśli opóźnienie w złożeniu wniosku nastąpiło z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy.
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Kamieniecka
członek
Marta Pająkiewicz-Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących terminu przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego, i braku możliwości przyznania ich z mocą wsteczną z powodu okoliczności faktycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku w terminie i nie rozstrzyga innych kwestii związanych z przyznawaniem świadczeń pielęgnacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest terminowe składanie wniosków o świadczenia, nawet w trudnych sytuacjach życiowych, i jak sądy interpretują przepisy prawa materialnego w takich przypadkach.
“Czy trudna sytuacja życiowa usprawiedliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z mocą wsteczną? Sąd odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.