IV SA/Wr 349/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-03-30
NSAinneŚredniawsa
studia doktoranckieszkolnictwo wyższeskreślenie z listyobowiązki doktorantarealizacja programuplan badawczyzaliczanie semestrupraktyki zawodowepostępowanie administracyjneprawo o szkolnictwie wyższym

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę doktoranta na decyzję o skreśleniu z listy doktorantów, uznając brak realizacji obowiązków akademickich za uzasadniony.

Skarżący, doktorant Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, został skreślony z listy doktorantów z powodu niezrealizowania programu kształcenia, indywidualnego planu badawczego oraz nieuzyskania zaliczeń wymaganych przedmiotów i praktyk zawodowych. Doktorant wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu i wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy i wydał decyzję zgodną z prawem, a doktorant nie wykazał realizacji swoich obowiązków akademickich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. A. na decyzję Rektora Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu o skreśleniu go z listy doktorantów. Skreślenie nastąpiło z powodu niezrealizowania przez doktoranta programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego w semestrze zimowym 2020/2021, co skutkowało brakiem zaliczenia semestru. W szczególności doktorant nie uzyskał zaliczenia seminarium doktoranckiego, przedmiotu "Estetyka i teoria sztuki" oraz nie odbył obligatoryjnych praktyk zawodowych. Doktorant zarzucał organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu, nieprawidłowe zebranie i ocenę dowodów oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Kwestionował również naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że realizował program i plan badawczy. Sąd analizując zebrany materiał dowodowy, w tym opinie promotora i prowadzącej zajęcia, stwierdził, że doktorant nie wykazał realizacji swoich obowiązków akademickich. Sąd uznał, że decyzja o skreśleniu była zgodna z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulaminem szkoły doktorskiej, a zarzuty skargi okazały się niezasadne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skreślenie jest zgodne z prawem, jeśli organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a doktorant nie wykazał realizacji swoich obowiązków akademickich, mimo możliwości wypowiedzenia się i przedstawienia dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulaminu szkoły doktorskiej, opierając decyzję na opiniach promotora i prowadzącej zajęcia, które potwierdziły brak realizacji obowiązków przez doktoranta. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych okazały się niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.s.w.n. art. 207 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.s.w.n. art. 203 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.w.i.n. art. 203 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.s.w.i.n. art. 207 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.s.w.n. art. 205 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.s.w.n. art. 70 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przedstawienia zasadności przesłanek. Naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a. poprzez rozbieżność podstawy prawnej z uzasadnieniem. Naruszenie prawa materialnego art. 203 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 2 u.s.w.i.n. poprzez przyjęcie, że wystąpiła przesłanka umożliwiająca skreślenie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie orzeka merytorycznie, tj. nie wydaje orzeczeń, co do istoty sprawy lecz bada zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego. Decyzje organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 4 ust. 1 u.p.s.w. zasady autonomii szkół wyższych, nie muszą spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej, jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, powinny spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Korzystanie z zakładu publicznego, jak ma to miejsce w przypadku SD ASP, jest dobrowolne. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (np. doktoranta), wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu, obowiązującemu w danym zakładzie.

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący

Bogumiła Kalinowska

członek

Katarzyna Radom

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skreślenia doktorantów z listy, obowiązków doktoranta, procedury administracyjnej w szkołach wyższych oraz autonomii uczelni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doktoranta i regulaminu konkretnej uczelni; nacisk na uznaniowość decyzji organu uczelni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praw i obowiązków doktorantów oraz procedury administracyjnej w uczelniach wyższych, co jest istotne dla środowiska akademickiego i prawników zajmujących się prawem oświatowym.

Czy uczelnia może skreślić doktoranta za brak zaliczeń? Sąd wyjaśnia obowiązki studentów i granice autonomii uczelni.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 349/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Katarzyna Radom /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 478
art. 207
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Protokolant specjalista Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Rektora Akademii [...] we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dziekan Szkoły Doktorskiej Akademii Sztuk Pięknych we W. im. E. G., działając z upoważnienia Rektora, skreślił [....]z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej Akademii Sztuk Pięknych im.[...].
W uzasadnieniu powołanego rozstrzygnięcia wskazano, że Skarżący, będący doktorantem Szkoły Doktorskiej Akademii Sztuk Pięknych we W. (SD ASP), w semestrze zimowym 2020/2021 wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2021r., poz. 478 ze zm., dalej u.s.w.n.) nie zrealizował programu kształcenia SD ASP i indywidualnego planu badawczego. W szczególności Skarżący nie uzyskał w wyznaczonym terminie do 15 lutego 2021 r. zaliczenia seminarium doktoranckiego prowadzonego przez promotora dr hab. [...]oraz zaliczenia przedmiotu "Estetyka i teoria sztuki" prowadzonego przez dr[...]; nie odbył obligatoryjnych praktyk zawodowych w zakresie ustalonym z Promotorem. W związku z tym nie uzyskał zaliczenia semestru (zimowego 2020/2021) i równocześnie nie osiągnął zadowalających postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej.
Główną przyczyną nieuzyskania zaliczenia seminarium jest nierealizowanie przez Stronę założeń indywidulanego programu badawczego zatwierdzonego przez Radę Dyscypliny Artystycznej ASP w dniu 13 lipca 2020 r. Dokładny opis braku aktywności Strony tym zakresie i braku woli współpracy z Promotorem zawiera opinia Promotora z dnia 16 lutego 2021 r.
Przyczyną nieuzyskania zaliczenia z przedmiotu "Estetyka i teoria sztuki" jest stuprocentowa absencja podczas zajęć oraz brak próby nawiązania kontaktu z Prowadzącą. Szczegółową informację w tym zakresie zawiera dokument przedstawiony przez Prowadzącą zajęcia Dziekanowi szkoły w dniu 3 lutego 2021 r.
Powodem niezaliczenia obligatoryjnych praktyk zawodowych jest niewywiązanie się Strony z obowiązku przeprowadzenia zajęć dydaktycznych ze studentami w formule zaproponowanej Promotora, ani też w żadnej innej formie. Szczegółową informację w tym zakresie zawiera opinia Promotora z dnia 16 lutego 2021 r., z której wynika, że Skarżący nie podjął praktyki dydaktycznej w semestrze zimowym 2020/2021.
Mając na uwadze okoliczności związane z pandemia Covid -19 Skarżący został poinformowany o nieuzyskaniu zaliczenia drogą mailową, W dniu 18 lutego 2021 r. do Strony przesłano poprzez pocztę i mailowo zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy doktorantów, podpisane przez Dziekana. Do pisma załączono wskazane opinie Promotora i Prowadzącej zajęcia, do których w terminie 7 dni, pomimo pouczenia, Strona nie zgłosiła uwag czy wyjaśnień.
Powołując się na art. 203 ust. 2 u.s.w.n. oraz § 21 ust. 2 pkt d i ust. 3 Regulaminu SD ASP (dalej: regulamin) organ stwierdził, że istniały przesłanki do skreślenia Strony z listy doktorantów.
Zaskarżoną decyzję doręczono Skarżącemu w dniu 15 marca 2021 r. Nadto w dniu 12 marca 2021 r. do Strony wysłano w drodze elektronicznej informację powiadamiającą o wydaniu decyzji, instrukcjach odwoławczych oraz oferującą pomoc w tej trudnej dla Strony sytuacji.
Pismem z dnia 1 kwietnia 2021 r. (wysłanym w drodze elektronicznej) organ odpowiedział na złożone przez Stronę (tą samą drogą) pismo z dnia 29 marca 2021r. sporządzone w języku angielskim zatytułowane apeal against the dean decision (odwołanie od decyzji dziekana). W piśmie tym organ wskazał, że przesłane dokumenty nie spełniają wymogów formalnych wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednocześnie wskazał, że istnieje możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminie, instruując Skarżącego, co do wymogów pisma. Po złożeniu ww. wniosku organ przywrócił Stronie termin do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W kolejnym zaś piśmie datowanym na 8 kwietnia 2021 r. organ poinformował Stronę o możliwości i trybie wniesienia skargi do Sądu.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2021 r., uzupełnionymi pismami z dnia 15 kwietnia 2021 r. Strona złożyła skargę, zarzucając organowi naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez brak Stronie umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, co z kolei uniemożliwiło zajęcie stanowiska oraz złożenie dowodów w toku postępowania, uchybienie tym zasadom stanowi podstawę wznowienia postępowania. Wskazała także na naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronnie czynnego udziału w postępowaniu; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, brak zgromadzenia materiału dowodowego i brak dokonania oceny dowodów; art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przedstawienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, co uniemożliwia weryfikację prawidłowości decyzji, podczas gdy przedstawienie takich przesłanek stanowi obowiązek organu, a motywy decyzji powinny być ujęte tak aby strona mogła zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ; art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co uniemożliwia jej kontrolę, w szczególności brak wskazania konkretnych przepisów Regulaminu, które zostały naruszone i wskazania w jaki sposób; art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a. poprzez rozbieżność podstawy prawnej z opisem podstawy zawartym w uzasadnieniu decyzji. Nadto zarzucała naruszenie prawa materialnego art. 203 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 2 u.s.w.i.n poprzez przyjęcie, że wystąpiła przesłanka umożliwiająca skreślenie Skarżącego z listy doktorantów w postaci niewywiązywania się z obowiązku realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego, co wynika z podstawy prawnej rozstrzygnięcia, podczas gdy Strona realizowała program i plan.
Skarżący zarzucał, że decyzja jest opatrzona licznymi wadami, uzasadnienie jest lapidarne, ogólnikowe co uniemożliwia weryfikację rozstrzygnięcia. Pomiędzy podstawą prawną wskazaną w sentencji decyzji i w uzasadnieniu istnieje rozbieżność.
W niezwykle obszernym uzasadnieniu Skarżący poddał krytyce sposób nauczania, postawę Dziekana i pracowników naukowych oraz brak otwartości na formułowane przez Stronę badania naukowo artystyczne. Podkreślał, że decyzja jest krytycznym elementem badań artystycznych Strony, wyjaśniał, że pomimo wrogiego, toksycznego, dyskryminującego i zastraszającego środowiska ASP i pracy rozwijał swą konstrukcję badań artystycznych. W dalszej części pisma zatytułowanej "I protest" Skarżący obszernie objaśniał przedstawione tezy, zarzucając współudział Promotora i Prowadzącej zajęcia w wydanej decyzji. Podkreślał, że zespół "wyczerpał swoje możliwości amatorskich taktyk i technik celem powstrzymania opozycyjnych występów" Skarżącego, wskazywał na zachowania godzące w jego działania. Opisując okoliczności związane z postępowaniem w sprawie skreślenia z listy doktorantów Strona podkreślała, że wyznaczenie 7 dni na wypowiedzenie się co do okoliczności sprawy jest kolejną próbą utrudniania jakiejkolwiek możliwości sprzeciwiania się arbitralnej polityce ASP. W opinii Strony okres na wypowiedzenie się w sprawie winien wynosić od 2 do 4 tygodni. Nie wspominając o ograniczeniach związanych z pandemią i barierą językową. Skarżący opisując okoliczności doręczenia decyzji wskazał, że trwało to 7 dni w tym samym mieście, zaś pomiędzy wezwaniem do wypowiedzenia się w sprawie a decyzją upłynęły dwa dni robocze, co stanowi o celowym naruszeniu prawa przez organ. Pismo Strony zawierające odwołanie pozostało zaś bez odpowiedzi.
W dalszych wywodach Strona w ostrych słowach krytykowała program nauczania ASP, podkreślając swą konstruktywną w nim rolę, która była jedynie ignorowana, podważana, oczerniana i demonizowana. Wskazał, że odpowiedź na jego eseje kierowane do korepetytorów była negatywna i pejoratywna, nastąpiła zaś po 235 dniach. Skarżący przywołał przykłady swoich doświadczeń w czasie studiów doktoranckich, podkreślając swą rolę osoby dążącej do zmiany zdeformowanego systemu nauczania. Odnosząc się do podstaw wydania decyzji Skarżący kwestionował kwalifikacje pracowników ASP (w szczególności Prowadzącej zajęcia z "Estetyki i teorii sztuki"), szczegółowo opisując wymianę korespondencji i uwag z Prowadzącą zajęcia. Zarzucał też brak uwzględnienia wskazanych w skardze prac przez Promotora, brak przedstawienia planu nauczania, nieznajomości planu badawczego Strony. W opinii Strony zajęcia były wyczerpując, duszące i drenujące mózg, zamiast w nich uczestniczyć Skarżący poświęcił się pracy nad pisaniem raportów i esejów, które wysyłał do członków Rady Doktorskiej, wykładowców i studentów. Promotor celowo podważał i odrzucił projekt badawczy Strony, co było powodem usunięcia Strony z SD ASP. Skarżący podkreślał, że Promotor nie przedstawił żadnych uwag, czy ocen prac Strony. Odnosząc się do stwierdzeń Promotora piętnujących nieetyczne zachowanie Skarżącego, zawartych w opinii Strona wskazała, że w decyzji nie powołano się na tą okoliczność, nie podjęto także żadnych środków dyscyplinujących. Odnosząc się do niewywiązania z obowiązku przeprowadzenia prac dydaktycznych Strona przywołała korespondencję z Promotorem wskazując na proponowaną przez Stronę wizję artystyczną, która spotkała się z niezrozumieniem Promotora. Skarżący podkreślał, że stworzył szereg prac, które nie są dostrzegane przez Promotora.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zawiadomienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu Strona otrzymała 24 lutego 2021 r., zatem termin ten upłynął 3 marca 2021 r., zaś decyzję wydano w dniu 5 marca 2021 r. Odnosząc się do podstaw wydanej decyzji wskazał, że wsparł się na opinii Promotora oraz Prowadzącej jedne z wiodących w szkole zajęć. Mając na uwadze uznaniowy charakter wydanej decyzji organ wskazał, że oczekiwał na reakcję Strony i podjęcie działań zmierzających do próby prolongaty terminów, czy złożenia jakichkolwiek wyjaśnień, bezskutecznie, co legło u postaw skreślenia Strony z listy doktorantów. W odpowiedzi Strona skierowała obszerne maile deprecjonując poziom nauczania ASP, obrażające pracowników tym Promotora. Powyższe dowodzi jedynie braku poszanowania zasad uczelni i braku szacunku dla nauczycieli. Mając na uwadze fakt, że Skarżący jest obcokrajowcem organ wyjaśnił, że w dodatkowych wiadomościach kierowanych drogą mailową instruował Stronę o przysługujących jej prawach i trybie odwoławczym i skargowym, w tym o możliwości przywrócenia terminu do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co też nastąpiło. Strona jednak nie skorzystała z prawa do wniesienia ww. środka składając skargę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia postępowania dowodowego organ wskazał, że u podstaw skreślenia Strony z listy doktorantów legły opinie Promotora i Prowadzącej zajęcia oraz Karta Okresowych Osiągnięć Doktoranta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Oceniając zaskarżoną decyzję w tak nakreślonych ramach Sąd nie stwierdził aby naruszała ona przepisy prawa materialnego, czy też przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to z kolei obligowało Sąd do oddalenia skargi w całości.
Spór między stronami dotyczy zasadności skreślenia Skarżącego z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej ASP. W podstawie prawnej zaskarżonego aktu organ wskazał na art. 203 ust. 2 u.s.w.n. oraz § 21 regulaminu.
Zgodnie z brzmieniem art. 203 u.s.w.n. doktoranta skreśla się z listy doktorantów w przypadku: 1) negatywnego wyniku oceny śródokresowej; 2) niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie określonym w indywidualnym planie badawczym; 3) rezygnacji z kształcenia (ust.1). Doktorant może być skreślony z listy doktorantów w przypadku: 1) niezadowalającego postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej; 2) niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w art. 207 (ust. 2). Skreślenie z listy doktorantów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 3).
Zgodnie zaś z brzmieniem art. 207 u.s.w.n. doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej (pkt 1). Doktorant jest obowiązany do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego (pkt 2).
Stosownie do art. 205 ust. 1 pkt 2 u.s.w.n. regulamin szkoły doktorskiej określa organizację kształcenia w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w szczególności sposób dokumentowania przebiegu kształcenia.
Zgodnie zaś z § 15 ust. 3 regulaminu program kształcenia w Szkole Doktorskiej uchwalany jest przez Senat po zasięgnięciu opinii samorządu doktorantów. W ust. 6 ww. zapisu wskazano podstawy kształcenia doktorantów, są to program kształcenia zawierający m.in. liczbę zajęć i semestrów niezbędną do uzyskania odpowiednich kwalifikacji, wymiar zajęć dydaktycznych, które doktorant powinien współprowadzić lub prowadzić samodzielnie, zasady sprawdzania i rozliczania postępów w pracy badawczo-artystycznej doktoranta oraz plan kształcenia. Podstawą kształcenia doktorantów, zgodnie z ww. zapisem jest również indywidualny plan badawczy, zawierający w szczególności harmonogram przygotowania rozprawy doktorskiej.
Z kolei § 17 regulaminy dotyczy obowiązku odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub przez uczestniczenie w ich prowadzeniu. Formę i miejsce realizacji praktyki dydaktycznej przewidzianej programem kształcenia ustala dziekan w uzgodnieniu z promotorem.
Norma § 18 regulaminu dotyczy rozliczenia doktoranta z wykonania obowiązków wynikających z programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego. Ust. 1 ww. zapisu stwierdza, że następuje to semestralnie do 15 lutego oraz do 15 września każdego roku. W celu zaliczenia kolejnych semestrów kształcenia wymagane jest uzyskanie w terminie do 15 lutego i 15 września każdego roku akademickiego zaliczeń wymaganych przedmiotów w terminie oraz przedłożenie następujących dokumentów: a) sprawozdania doktoranta z realizacji indywidualnego planu badawczego informującego o przebiegu pracy badawczo – artystycznej; b) opinii promotora zawierającej informację dotyczącą przebiegu kształcenia, realizacji programu oraz stanu przygotowań/realizacji przez doktoranta przez doktoranta rozprawy doktorskiej; c) zaświadczenia o odbytej praktyce dydaktycznej, potwierdzonej przez promotora oraz kierownika pracowni, w której praktyka miała miejsce (§ 18 ust. 2 regulaminu). Niespełnienie warunków opisanych w ust. 2 powoduje niezaliczenie danego semestru i może być podstawą skreślenia z listy doktorantów, zgodnie z postanowieniami § 21 ust. 2d (§ 18 ust. 6 regulaminu).
Stosownie zaś do § 21 ust. 2 lit. d regulaminu Dziekan może podjąć decyzję o skreśleniu z listy doktorantów w razie niezrealizowania programu kształcenia, a w szczególności nieuzyskania w wyznaczonym terminie zaliczeń wymaganych przedmiotów (ust. 2 lit d tiret pierwszy); nieodbycia wymaganych praktyk zawodowych (ust. 2 lit. d tiret trzeci) oraz niezadawalających postępów w przygotowaniu pracy doktorskiej (ust. 2 lit. d tiret 4).
Z przywołanych zapisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz wydanego na jej podstawie regulaminu decyzja o skreśleniu z listy doktorantów w związku z niewywiązywaniem się z obowiązków opisanych w przywołanym art. 207 ww. ustawy wsparta jest na uznaniu organu. Taki charakter omawianego przepisu wynika wprost z brzmienia normy. Powyższe nakłada na organ obowiązek zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego oraz przekonującego uzasadnienia decyzji. Jeżeli prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to jego obowiązkiem jest rozpoznać sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93, tak też Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/OP 497/16, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).
Co istotne, to decyzje organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 4 ust. 1 u.p.s.w. zasady autonomii szkół wyższych, nie muszą spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej, jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, powinny spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Nadto zasada autonomii szkół wyższych musi się mieścić w granicach wynikających z ustawy.
Wydanie decyzji musi być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek skreślenia studenta (uczestnika studiów doktoranckich) i ich analizą, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia takiej decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
W realiach rozpoznanej sprawy decyzja spełnia te wymogi, organ w treści zaskarżonej decyzji, jakkolwiek bardzo zwięźle to, wskazał zarówno podstawę prawną podjętej decyzji jak i podstawę faktyczną.
Prawidłowo przywołał podstawę orzekania, tj. art. art. 203 ust. 2 u.s.w.n. uprawniający do skreślenia z Skarżącego z doktorantów w okolicznościach wskazanych w art. 207 ust. 2 ww. ustawy, do których pierwsza z norm się odwołuje. Poprawnie również przywołał § 21 regulaminu zawierający uprawnienia do skreślenia z listy doktorantów.
Organ wyjaśnił także podstawę faktyczną orzekania, wskazując na dowody wspierające opisane w decyzji fakty. Wśród powodów skreślenia Skarżącego z listy doktorantów wskazano na brak uzyskania w wyznaczonym terminie (tj. do 15 lutego 2021 r.) zaliczenia Seminarium doktoranckiego, prowadzonego przez Promotora Strony; brak uzyskania w wyznaczonym terminie (tj. do 15 lutego 2021 r.) zaliczenia przedmiotu "Estetyka i teoria sztuki" prowadzonego przez dr [...] oraz nie odbycie obligatoryjnych praktyk zawodowych w zakresie ustalonym z Promotorem.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na dowody potwierdzające opisane okoliczności, które zostały Stronie przedstawione i do których wbrew zarzutom skargi mogła się odnieść. Z opinii Promotora Skarżącego – dr hab. [...] wynika, że Skarżący nie zaliczył seminarium doktorskiego, nie zrealizował założonego planu badawczego, nie odbył w sposób satysfakcjonujący praktyk dydaktycznych, zaś sposób postępowania nie licuje z przejętymi zasadami etyki i kultury akademickiej. Promotor wyjaśniając to stanowisko wskazał, że pierwszym powodem niezaliczenia seminarium jest niewykonanie zadania podczas praktyki dydaktycznej. Skarżący pomimo próśb Promotora nie wygłosił dwóch wykładów dla grupy licencjackiej i analogicznie dla grupy studentów magisterskich, nie zrealizował również ćwiczeń. Skarżący nie przedłożył również wymaganego przez regulamin (§ 17 ust. 1) semestralnego rozliczenia pracy dydaktycznej (sprawozdania z realizacji praktyk dydaktycznych). Okoliczności tych Skarżący nie podważył ani w toku postępowania ani w treści samej skargi, gdzie w obszernych wywodach opisuje współpracę z Promotorem dzieląc się krytycznymi uwagami, odwołując się do odmiennego postrzegania swoich zadań, nauczania i wizji sztuki. Jednakże w żadnym miejscu Skarżący nie potwierdza, że istotnie takie zadania zostały przez niego przeprowadzone. W szczególności Skarżący nie wskazał miejsca odbywania stażu, informacji na temat zajęć, nazwy i charakteru przedmiotu, tematów i metod prowadzenia zajęć. Zgodnie z regulaminem (§ 17) doktorant ma obowiązek złożyć sprawozdanie z realizacji praktyk co semestr, a ich formę określa dziekan w uzgodnieniu z promotorem, realizację nadzoruje promotor.
Zatem w świetle przywołanych zapisów regulaminu wskazane okoliczności stanowiły podstawę uzasadniającą skreślenie Skarżącego z listy doktorantów (§ 21 ust. 2 lit. d tiret trzecie).
Niezależnie od tych uwag Promotor w opisywanej opinii z dnia 16 lutego 2021r. (zał. nr 19 akt administracyjnych) wskazał na okoliczności związane z realizacją przez Skarżącego planu badawczego oraz przedstawieniem aktualnego harmonogramu realizacji działań artystycznych. Opisując współpracę ze Stroną Promotor wskazał na sposób zmian w planie badawczym poprzez ich wprowadzenie na formularzu uprzednio już podpisanym przez Promotora. Opisane zachowanie Skarżącego Promotor ocenił jako nie tylko niezgodne z prawem ale i nielicujące z dobrymi obyczajami przyjętymi w środowisku akademickim oraz oczekiwaną postawą, także etyczną, doktoranta. W rezultacie Promotor wskazał, że Strona nie przedstawiała ani harmonogramu działań dotyczących istniejącego planu badawczego ani nie umożliwiła zaakceptowanie Promotorowi proponowanych zmian, czego wymaga regulamin.
Także i w tym zakresie Strona nie wskazała na żadne okoliczności potwierdzające złożenie wymaganych dokumentów, wyjaśniając jedynie w skardze, że opis tych faktów "został usunięty z uzasadnienia decyzji". Istotnie w zaskarżonej decyzji nie zawarto szczegółów opinii Promotora, poprzestając na wskazaniu tego dokumentu, który jak już podkreślono został Stronie doręczony i miała ona możliwość zapoznania się z jego treścią oraz złożenia zastrzeżeń, czy dowodów. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotnym jest jednak, że Promotor w swojej opinii wykluczył zaliczenie seminarium przez Stronę, a to zgodnie z § 18 ust. 2 pkt b regulaminu stanowi podstawę rozliczenia doktoranta z obowiązków wynikających z programu kształcenia oraz stanowi podstawę do podjęcia przez dziekana decyzji o zaliczeniu doktorantowi kolejnego semestru. Jak wynika z akt sprawy (zał. 11 akt administracyjnych) Dziekan nie podjął decyzji dotyczącej zaliczenia trzeciego semestru studiów, co znalazło wyraz z Karcie Okresowych Osiągnięć Doktoranta. W tym samym piśmie wskazano na skreślenie Strony z listy doktorantów, do czego upoważniał organ § 18 ust. 6 w zw. z § 21 ust. 2d regulaminu, a co ostatecznie nastąpiło na mocy zaskarżonej decyzji.
W odniesieniu do kolejnej przesłanki skreślenia Skarżącego z listy doktorantów – niezaliczenia jednego z widzących przedmiotów "Estetyki i teorii sztuki" w terminie wynikającym z obowiązującego Stronę regulaminu, tj. do dnia 15 lutego 2021 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano na dokument potwierdzający ten fakt, czyli pismo z dnia 3 marca 2021 r. z którego wynika, że Prowadząca zajęcia wystawiła Stronie negatywną ocenę zaliczeniową na koniec kursu w związku z zupełną nieobecnością Skarżącego podczas zajęć, co szczegółowo opisano w piśmie. Prowadząca zaznaczała, że Strona nie pojawiła się na zajęciach, nie podejmowała próby indywidulanego kontaktu z Prowadzącą zajęcia. Zaznaczała, że Strona była powiadomiona o terminach spotkań.
W odniesieniu stanowiska przedstawionego w opisanym piśmie Skarżący nie złożył żadnych dowodów czy informacji pozwalających na odmienną ocenę faktów. Treść skargi nie zaprzecza tym faktom poddając w wątpliwość kwalifikacje Prowadzącej zajęcia i wskazując na odmienne spojrzenie Strony na proces nauczania i sztuki.
Słusznie organ w tych okolicznościach organ wskazuje na zapis § 21 ust. 2 lit. d tiret pierwsze regulaminu wywodząc, że opisane w piśmie okoliczności mogą stanowić podstawę do skreślenia Strony z listy doktorantów.
W opinii Sądu niewątpliwe zebrany i wskazany przez organ materiał dowodowy wykazał, że w sprawie zastały okoliczności na które powołano się w treści zaskarżonej decyzji dające podstawę do skreślenia Skarżącego z listy doktorantów, a mające uzasadnienie w powołanych w decyzji przepisach prawa.
Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień do złożenia zastrzeżeń. Także w skardze, poza bardzo szerokim negowaniem przyjętych zasad nauczania i środowiska akademickiego nie przedstawił konkretnych okoliczności dających podstawy do podważenia przyjętego poglądu. Ogólnie Strona nie zgadza się mentalnie z przyjętą na uczelni metodologią nauczania, przedstawiając własne wizje. W tym miejscu wskazać trzeba, że korzystanie z zakładu publicznego, jak ma to miejsce w przypadku SD ASP, jest dobrowolne. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (np. doktoranta), wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu, obowiązującemu w danym zakładzie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA 2521/00, dostępny w CBOSA).
W zakażonej decyzji wykazano okoliczności dające podstawę do skreślenia Strony z listy doktorantów, uznając, że zakres naruszeń i postawa Strony uzasadniają podjętą decyzję. W treści rozstrzygnięcia wskazuje się także na brak woli Skarżącego współpracy z Promotorem oraz brak jakiejkolwiek reakcji na przedstawione opinie (Promotora i Prowadzącego zajęcia). W odpowiedzi na skargę organ podkreślał, że oczekiwał – z uwagi na uznaniowy charakter decyzji – na reakcję Strony w postaci podjęcia rozmów, czy próby prolongowania terminów. Jednakże Strona takich działań nie podejmowała. W pismach składanych jeszcze w trakcie procesu edukacji, jak i później w postępowaniu przed Sądem konsekwentnie demonstrowała jedynie swój niezwykle krytyczny stosunek do przyjętej formuły edukacji, konsultantów, prowadzących zajęcia oraz do Promotora.
W tych okolicznościach stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji ocenić trzeba jako odpowiadające prawu.
Odnosząc się do wskazanych w skardze zarzutów uznać trzeba, że nie mają one uzasadnienia. Wbrew twierdzeniom Strony pismo zawierające zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do istoty sprawy zostało Stronie doręczone 24 lutego 2021 r. Od tej daty biegł wyznaczony przez organ 7 dniowy termin na złożenie uwag i wyjaśnień. Upłynął on w dniu 3 marca 2021 r., zaś decyzja datowana na 5 marca 2021 r. została Stronie doręczona w dniu 15 marca 2021 r.
Przepisy kodeksu nie wskazują terminu, w którym strona ma możliwość wypowiedzenia się i zapoznania z aktami sprawy, jednakże okres ten powinien być na tyle długi, aby osoba miała możliwość zastanowienia się nad ewentualnymi wnioskami oraz stanowiskiem. W doktrynie wskazuje się, że termin 7-dniowy liczony od dnia doręczenia zawiadomienia w większości postępowań administracyjnych będzie wystarczający. Niezależnie od tych uwag trzeba dostrzec, że wskazany termin jest terminem instrukcyjnym, a zatem może być przedłużany lub skracany przez organ. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie podjął żadnej konstruktywnej polemiki z organem, podnosząc w skardze, że oczekiwane przez niego terminy winny wynosić od dwóch do czterech tygodni, co nie znajduje żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy, np., próbie pozyskania przez Stronę istotnych dla sprawy dowodów.
Opisane działania organu wykluczają zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 § § 1 w zw. z art. 61 § 4, art. 8 i art. 81 k.p.a. Brak także podstaw do uznania zasadności naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., jak dowiedziono organ wsparł się na dowodach zebranych w toku postępowania, a wskazanych w przepisach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulaminie. Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, co uchyla zgłaszane w tym zakresie przepisy prawa procesowego, a fakt, że nie przekonały Strony nie czyni zasadnym zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a.
Nie sposób także uznać słuszności zarzutów naruszenia prawa materialnego, co szeroko objaśniono w rozważaniach Sądu, brak także podstaw do stawiania tezy o rozbieżności uzasadnienia i sentencji, te dwa elementy decyzji są spójne. Strona z resztą nie tłumaczy na czym miałyby polegać rozbieżności.
Podsumowując, podnoszone przez Skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia przepisów prawa materialnego okazały się niezasadne. Sąd nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.), nie stwierdził naruszeń prawa zaskarżoną decyzją, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI