IV SA/Wr 305/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję dyscyplinarną wobec policjanta, uznając, że przełożony dyscyplinarny powinien był zostać wyłączony z postępowania.
Policjant został uznany winnym naruszenia dyscypliny służbowej za odmowę wykonania polecenia służbowego. W odwołaniu zarzucił m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu organu, gdyż Komendant Powiatowy Policji, który wydał polecenie, powinien był zostać wyłączony z postępowania jako świadek i strona. WSA we Wrocławiu uwzględnił skargę, uchylając decyzje obu instancji, gdyż uznał, że Komendant Powiatowy Policji podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu z postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135c ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o Policji.
Sprawa dotyczyła policjanta P. M., który został uznany winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na odmowie wykonania ustnego polecenia Komendanta Powiatowego Policji w O. dotyczącego dostarczenia dokumentów związanych z zabezpieczonym pojazdem. Policjantowi wymierzono karę dyscyplinarną nagany. W odwołaniu od decyzji, a następnie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podniesiono zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu organu. Skarżący argumentował, że Komendant Powiatowy Policji w O., będący jednocześnie przełożonym dyscyplinarnym i organem, którego polecenie nie zostało wykonane, a także potencjalnym świadkiem czynu, powinien był zostać wyłączony z postępowania dyscyplinarnego. WSA we Wrocławiu przychylił się do tego zarzutu. Sąd uznał, że Komendant Powiatowy Policji podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 135c ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji (sprawa dotyczy go bezpośrednio) oraz art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji (był świadkiem czynu). Sąd podkreślił, że Komendant był zainteresowany wynikiem postępowania jako funkcjonariusz, który wydał polecenie, a także jako świadek okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Wobec naruszenia przepisów o wyłączeniu organu, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przełożony dyscyplinarny podlega obligatoryjnemu wyłączeniu z postępowania dyscyplinarnego, jeśli sprawa dotyczy go bezpośrednio lub był świadkiem czynu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Komendant Powiatowy Policji, będący przełożonym dyscyplinarnym i organem, którego polecenie nie zostało wykonane, a także potencjalnym świadkiem okoliczności wydania polecenia, powinien był zostać wyłączony z postępowania na podstawie art. 135c ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o Policji. Niewyłączenie go stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.o.P. art. 135c § 1
Ustawa o Policji
Przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli sprawa dotyczy go bezpośrednio lub był świadkiem czynu.
u.o.P. art. 132 § 3
Ustawa o Policji
Określa czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Pomocnicze
u.o.P. art. 134 § 2
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 135e § 1
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 135f § 1
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 135g § 1
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 135j § 5
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 135j § 6
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 134i § 2
Ustawa o Policji
Wyższy przełożony dyscyplinarny może przejąć do prowadzenia postępowanie dyscyplinarne, ale nie jest uprawniony do ingerowania w jego przebieg.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji art. 13 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przełożony dyscyplinarny (Komendant Powiatowy Policji) podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu z postępowania dyscyplinarnego jako strona (organ, którego polecenie nie zostało wykonane) oraz jako świadek czynu. Niewyłączenie Komendanta Powiatowego Policji stanowiło naruszenie art. 135c ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o Policji.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów obu instancji dotyczące braku podstaw do wyłączenia Komendanta Powiatowego Policji. Argumenty dotyczące prawidłowości wydania i przekazania polecenia służbowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że wystąpiły obie przesłanki wyłączenia mł. inspektora R. F. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, określone w art. 135c ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o Policji. Nie jest jednak uprawniony do ingerowania w przebieg postępowania prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarny.
Skład orzekający
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
przewodniczący
Ewa Kamieniecka
sprawozdawca
Wanda Wiatkowska-Ilków
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu organów w postępowaniu dyscyplinarnym, zwłaszcza w kontekście roli przełożonego jako świadka i strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego w Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania i zasady wyłączania organów, nawet w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariuszy. Pokazuje też potencjalne konflikty interesów w strukturach hierarchicznych.
“Policjant uniewinniony? Sąd uchyla karę dyscyplinarną z powodu błędu formalnego przełożonych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 305/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2019-11-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-07-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/ Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/ Wanda Wiatkowska-Ilków Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane III OSK 2426/21 - Wyrok NSA z 2023-07-05 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 161 art.135c ust.1 pkt 1 i pkt 3, art.134 ust.2 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym zarzucanego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uzasadnienie Komendant Powiatowy Policji w O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] uznał [...] P. M. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, tj. tego, że w dniu 25 listopada 2018 r. w O., pełniąc służbę wraz z aspirantem szt. K. D. w godz. 6:00 – 14:00, odmówił wykonania ustnego polecenia mł. inspektora R. F. – Komendanta Powiatowego Policji w O., dostarczenia na parking depozytowy Komendy Wojewódzkiej Policji we W. dokumentów związanych z zabezpieczonym pojazdem Mercedes Actros o nr rej. [...], tj. protokołu przekazania pojazdu i kopii dyspozycji usunięcia pojazdu, które to polecenie ustnie zostało mu przekazane przez aspiranta szt. M. W. – specjalistę Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w O., tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161) i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że jako świadków w sprawie przesłuchano aspiranta szt. M. W., aspiranta szt. K. D., komisarz K. D. – D., st. aspiranta A. Z. oraz technika Zespołu Wspomagającego KPP w O. I. M. Pierwsze orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] zostało uchylone orzeczeniem nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2019 r., celem zapoznania końcowego z aktami postępowania dyscyplinarnego obwinionego i jego obrońcę oraz rozważenia zasadności przeprowadzenia zawnioskowanych w odwołaniu czynności dowodowych. Jednak obwiniony nie stawił się w dniu 6 marca 2019 r. celem konfrontacji z przesłuchanymi w sprawie świadkami, natomiast w dniu 14 marca zapoznał się z aktami postępowania dyscyplinarnego. Postanowieniem z dnia 21 marca 2019 r. rzecznik dyscyplinarny oddalił wnioski dowodowe strony o przesłuchanie M. Ż., Ł. H. i K. D. oraz o konfrontację obwinionego ze świadkami: M. W., K. D., K. D. – D., A. Z. i I. M. W ocenie organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że obwiniony nie chciał wykonać zleconej przez przełożonego czynności, zasłaniając się brakiem czasu, spowodowanym koniecznością realizacji innych zleconych czynności na terenie W., jak również że nie traktował tego zadania jako polecenia służbowego, tylko jako koleżeńską rozmowę. Jak zauważył organ, po wizycie z radiowozem w serwisie [...] na ul. [...] we W., funkcjonariusz pojechał do stacji obsługi pojazdów KWP we W. na ul. P. celem wymiany opon w radiowozie, a więc miał również możliwość wykonania polecenia służbowego i dostarczenia na parking depozytowy KWP na ul. P. wymaganych dokumentów. Zdaniem organu orzekającego, wymierzona kara dyscyplinarna nagany jest adekwatna do rodzaju i okoliczności zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględnia pozytywny wcześniejszy przebieg służby funkcjonariusza w Policji. W odwołaniu funkcjonariusz wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: - art. 135c ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o Policji przez rozstrzygnięcie sprawy przez organ podlegający obligatoryjnemu wyłączeniu, ponieważ orzekał wnioskowany przez obwinionego świadek mł. inspektor R. F. – Komendant Powiatowy Policji w O., a więc przełożony dyscyplinarny, - art. 132 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 3 pkt 1 i art. 133 ust. 6 ustawy o Policji w związku z § 13 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji przez przyjęcie, że wydane polecenie przez policjanta nie będącego przełożonym obwinionego miało charakter wiążącego polecenia służbowego, - art. 135e ust. 1 oraz art. 135f ust. 1 pkt 2 w związku z art. 135g ustawy o Policji przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych obwinionego i niewyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, - art. 135g ust. 1 oraz art. 135j ust. 5 i ust. 6 i art. 132 ust. 4b ustawy o Policji przez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego przy wymiarze kary. Ponadto strona wniosła o dopuszczenie dowodu z wyjaśnień obwinionego na okoliczność zarzucanego mu czynu. Komendant Wojewódzki Policji we W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania obwiniony nie występował o przesłuchanie Komendanta Powiatowego Policji. Natomiast Komendant Wojewódzki Policji, rozpatrując wniosek z dnia 21 listopada 2018 r. Komendanta Powiatowego Policji o wyłączenie go z udziału w postępowaniu, postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, ponieważ nie budziła wątpliwości bezstronność i obiektywizm przełożonego dyscyplinarnego. Ponadto organ odwoławczy uznał, że § 13 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji nie wyklucza przekazywania polecenia służbowego przez innego policjanta. Komendant Powiatowy miał wiedzę na temat zaplanowanego wyjazdu obwinionego do serwisu do W. i dlatego wydał dodatkowe polecenie służbowe, kierując się ekonomiką, ponieważ magazyn depozytowy znajduje się pod tym samym adresem, co stacja obsługi pojazdów KWP. Organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne podjął działania zmierzające do przeprowadzenia konfrontacji obwinionego ze świadkami w dniu 6 marca 2019 r., jednak to obwiniony nie stawił się, pomimo zawiadomienia go o terminie konfrontacji. Bezzasadne jest też przesłuchanie mł. inspektora R. F. na wskazane w odwołaniu okoliczności, ponieważ postępowanie nie dotyczy ustalenia, czy mł. inspektor R. F. naruszył dyspozycję § 13 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji. Obwiniony nie skorzystał z prawa złożenia wyjaśnień w sprawie, nie stawiając się na wezwania lub odmawiając składania wyjaśnień. Zdaniem organu odwoławczego, obwiniony winien poczekać kilka minut na dokumentację depozytową, a następnie przy okazji wymiany opon dostarczyć tę dokumentację na parking. Ewentualna pięciominutowa zwłoka nie jest tak wielkim opóźnieniem, które rzutowałoby na czas przejazdu na trasie z KPP w O. do serwisu we W. i o tym funkcjonariusz z Wydziału Ruchu Drogowego na pewno wiedział. Przy wymiarze kary wzięto pod uwagę stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego oraz wcześniejszy pozytywny przebieg służby. Nie wystąpiły jednak przesłanki do załagodzenia kary oraz do fakultatywnego odstąpienia od ukarania obwinionego. Obwiniony, posiadając wieloletnie doświadczenie zawodowe, mając stosowne przeszkolenie resortowe, zobowiązany był do przestrzegania podstawowych obowiązków służbowych, dotyczących każdego funkcjonariusza, obejmujących między innymi realizowanie przydzielonych mu zadań. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: -art. 132 ust. 1 ustawy o Policji przez przyjęcie, że obwiniony dopuścił się niewykonania polecenia służbowego, - art. 132 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 3 pkt 1 i art. 133 ust. 6 ustawy o Policji w związku z § 13 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji przez przyjęcie, że wydane polecenie przez policjanta nie będącego przełożonym obwinionego miało charakter wiążącego polecenia służbowego, - art. 135c ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o Policji przez rozstrzygnięcie sprawy przez organ podlegający obligatoryjnemu wyłączeniu, ponieważ orzekał wnioskowany przez obwinionego świadek mł. inspektor R. F. – Komendant Powiatowy Policji w O., a więc przełożony dyscyplinarny, - art. 135e ust. 1 oraz art. 135f ust. 1 pkt 2 w związku z art. 135g ustawy o Policji przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych obwinionego i niewyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, - art. 135g ust. 1 oraz art. 135j ust. 5 i ust. 6 i art. 132 ust. 4b ustawy o Policji przez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego przy wymiarze kary. Zdaniem skarżącego, polecenie przekazane przez aspiranta szt. M. W. nie spełniało przesłanek normatywnych polecenia służbowego, bowiem wyższy przełożony nie był uprawniony do wydania skarżącemu polecenia służbowego. Nie wyjaśniono też, czy aspirant szt. M. W. był bezpośrednim przełożonym obwinionego i czy był uprawniony do wydania mu polecenia służbowego. Nie ustalono również, dlaczego polecenie nie zostało przekazane podwładnemu osobiście przez przełożonego. Wykonanie tego polecenia było obiektywnie niemożliwe z uwagi na kolizję z wcześniej wydanym przez bezpośredniego przełożonego poleceniem służbowym i skutkowałoby niestawiennictwem w wyznaczonym terminie w serwisie samochodowym. Poza tym dokumenty nie były przygotowane do czasu wyjazdu obwinionego z Komendy. Według skarżącego, przełożony dyscyplinarny był świadkiem czynu i podmiotem zainteresowanym rozstrzygnięciem sprawy, dlatego podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. W sprawie orzekał wnioskowany przez obwinionego świadek, będący jednocześnie przełożonym dyscyplinarnym w rozumieniu przepisów ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu nie wystąpiły przesłanki do wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego, bowiem sprawa dostarczenia dokumentów nie dotyczyła Komendanta Powiatowego Policji. Wykonywał on w tej sprawie czynności wyłącznie jako organ Policji. Trudno też uznać, że funkcjonariusz ten był świadkiem czynu, skoro informacja o odmowie wykonania polecenia została przekazana funkcjonariuszowi, który przekazał polecenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegał, jako najdalej idący, zarzut dotyczący niewyłączenia z postępowania dyscyplinarnego przełożonego dyscyplinarnego – Komendanta Powiatowego Policji mł. inspektora R. F. Zgodnie z art. 135c ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 161) przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli m. in. sprawa dotyczy go bezpośrednio (pkt 1) lub był świadkiem czynu (pkt 3). Przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego można wyłączyć od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasadnionych przyczyn (art. 135c ust. 2). O okolicznościach uzasadniających wyłączenie od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny zawiadamiają niezwłocznie odpowiednio wyższego przełożonego dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego (art. 132c ust. 3). Wyższy przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 132c ust. 6). Jeżeli chodzi o przesłankę z art. 135c ust. 1 pkt 1, to bezwzględne wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego lub rzecznika dyscyplinarnego w związku z jego niezdatnością do orzekania w danej sprawie wynika z faktu, że sprawa dotyczy go bezpośrednio. Oznacza to przede wszystkim, że przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny nie mogą brać udziału w postępowaniu, w którym są stroną - pokrzywdzonym lub obwinionym. Z mocy prawa uznaje się bowiem, iż niemożliwy jest wówczas obiektywizm organu orzekającego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest również pogląd, że fakt występowania przez organ w dwóch rolach - zarówno przełożonego dyscyplinarnego, jak i organu, do którego policjant bezpośrednio skierował raport z naruszeniem drogi służbowej - wskazuje na zrealizowanie warunku bezpośredniości, zarówno w aspekcie przedmiotowym, jak i podmiotowym (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 grudnia 2010 r., II SA/Rz 910/10), wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2012 r., II SA/Go 415/12). Nie może też brać udziału w postępowaniu przełożony lub rzecznik dyscyplinarny, który był świadkiem zachowania obwinionego, będącego przewinieniem dyscyplinarnym. Definicję świadka należy interpretować przez pryzmat przepisów kodeksu postępowania karnego (art. 135p ust. 1 ustawy). W doktrynie prawa karnego procesowego w definicji świadka uwzględnia się dwa ujęcia: faktyczne i formalne. Świadkiem w sensie faktycznym jest każda osoba fizyczna, która zna jakieś okoliczności mogące mieć znaczenie dla sprawy karnej. Świadkiem w sensie formalnym jest tylko taka osoba, która w prawidłowy sposób została wezwana przez uprawniony organ procesowy do udziału w sprawie, niezależnie od tego, czy w rzeczywistości dysponuje wiadomościami na temat danego przewinienia (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2007 r., IV SA/Po 234/07). Ponadto w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów SN z dnia 27 kwietnia 1960 r., VI KO 37/06, OSNCK z 1961 r., nr 4 poz. 51, Sąd Najwyższy stwierdził, iż z istoty pojęcia być "świadkiem czynu", wynika, że chodzi tu o świadka posiadającego wiadomości oparte na własnych zmysłowych spostrzeżeniach w zakresie czynu bądź w całości, bądź też poszczególnych jego fragmentów, tj. takich okoliczności, które wchodzą w zakres czynu przestępnego. Świadek czynu to nie tylko osoba, która została przesłuchana w tym charakterze. Zwrot "był świadkiem czynu" należy rozumieć nie tylko jako obecność sędziego (lub prokuratora) przy czynie, a więc bardzo wąsko, ale także jako odnoszący się do sytuacji, gdy poczynił on własne spostrzeżenia poza procesem, mające znaczenie dla sprawy (postanowienie SN z 18 października 2001 r., II KKN 124/99, Lex Polonica nr 362251, "Krakowskie Zeszyty Sądowe" 2002, nr 5, poz. 37). Dla potrzeb postępowania dyscyplinarnego oczywiste jest, że należy mieć na uwadze definicję świadka w znaczeniu faktycznym. Za powyższym przemawia przede wszystkim użycie w art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji sformułowania "był świadkiem czynu". W rozpatrywanej sprawie, rzecznik dyscyplinarny w notatce służbowej z dnia 21 listopada 2018 r. wskazał, że konieczne jest jeszcze przesłuchanie w charakterze świadka: komisarza K. D.-D., aspiranta szt. K. D. i mł. inspektora R. F. Wnioskiem z dnia 21 listopada 2018 r. mł. inspektor R. F. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wyłączenie go od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym jako przełożonego dyscyplinarnego z uwagi na fakt, że występuje w postępowaniu jako świadek. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. odmówił wyłączenia mł. inspektora R. F. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, stwierdzając że analiza akt postępowania dyscyplinarnego nie doprowadziła do powstania wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu przełożonego dyscyplinarnego. Jak wskazał organ, obwiniony nie kwestionował otrzymania informacji, dotyczącej przekazania dokumentów zabezpieczonego pojazdu. Do wyjaśnienia pozostaje, w jaki sposób aspirant szt. M. W. przekazał obwinionemu polecenie służbowe i czy zaznaczył, że jest to polecenie służbowe Komendanta. Odnosząc się do notatki służbowej rzecznika dyscyplinarnego z dnia 21 listopada 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji uznał, że na obecnym etapie postępowania dyscyplinarnego nie zachodzą wątpliwości co do faktu wydania polecenia służbowego, a mogą wystąpić wątpliwości w zakresie sposobu i formy przekazania tego polecenia obwinionemu. Dlatego też w przypadku wątpliwości w zakresie wydania i wykonania polecenia służbowego przez obwinionego można skorzystać z innych źródeł dowodowych (np. przesłuchań w charakterze świadków osób uczestniczących w odprawie, jak również konfrontacji pomiędzy obwinionym a aspirantem szt. M. W. W ocenie Sądu, wniosek mł. inspektora R F o jego wyłączenie z udziału w postępowaniu, nie został prawidłowo rozpatrzony. Należy bowiem zauważyć, że Komendant Powiatowy Policji występuje w postępowaniu w podwójnej roli: jako przełożony dyscyplinarny i jako organ Policji – przełożony obwinionego, którego polecenie służbowe nie zostało wykonane. Spełniona została więc przesłanka do wyłączenia go z postępowania dyscyplinarnego z art. 135c ust. 1 pkt 1 ustawy – "sprawa dotyczy go bezpośrednio). Przełożony dyscyplinarny mógł być bowiem zainteresowany wynikiem postępowania dyscyplinarnego jako jednocześnie funkcjonariusz, który wydał polecenie służbowe obwinionemu, a obwiniony nie wykonał tego polecenia. W ocenie Sądu, spełniona została również przesłanka do wyłączenia Komendanta z postępowania dyscyplinarnego z art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy – "był świadkiem czynu". Faktem jest, że przełożony dyscyplinarny nie był świadkiem odmowy wykonania przez obwinionego polecenia służbowego Komendanta Powiatowego Policji, przekazanego obwinionemu przez innego funkcjonariusza. Jednakże należy zauważyć, że zostało wydane przez Komendanta Powiatowego polecenie służbowe, którego treść jest bardzo istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest więc świadkiem okoliczności, której wyjaśnienie ma znaczenie dla ustalenia, czy obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne. Wbrew stanowisku Komendanta Wojewódzkiego Policji, wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2018 r., w sprawie dyscyplinarnej mogły wystąpić wątpliwości nie tylko w zakresie sposobu i formy przekazania obwinionemu polecenia służbowego przez aspiranta szt. M. W., ale istotne było ustalenie w drodze przesłuchania Komendanta w charakterze świadka, jakiej treści wydał polecenie służbowe i czy miał wiedzę na temat treści wcześniejszego polecenia służbowego, wydanego obwinionemu przez jego bezpośredniego przełożonego. Wobec powyższego wystąpiły obie przesłanki wyłączenia mł. inspektora R. F. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, określone w art. 135c ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o Policji. Z treści uzasadnienia postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika, że nie wykluczono powstania wątpliwości w kwestii wydania polecenia służbowego, skoro zalecono w takim przypadku skorzystanie z innych źródeł dowodowych (np. przesłuchań w charakterze świadków osób uczestniczących w odprawie, jak również konfrontacji pomiędzy obwinionym a aspirantem szt. M. W.). Nie jest jednak dopuszczalne, aby wyższy przełożony dyscyplinarny przy rozpatrywaniu wniosku przełożonego dyscyplinarnego o wyłączenie od udziału w postępowaniu, zalecał jednocześnie, z jakich środków dowodowych winien skorzystać i których świadków przesłuchać rzecznik dyscyplinarny w prowadzonym postępowaniu, nie mówiąc o celowości pominięcia dowodu z przesłuchania funkcjonariusza wydającego polecenie służbowe i przesłuchania na tę okoliczność innych funkcjonariuszy, biorących udział w odprawie. Zgodnie bowiem z art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny może przejąć do prowadzenia postępowanie dyscyplinarne przed wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy. Nie jest jednak uprawniony do ingerowania w przebieg postępowania prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego. A jak wynika z akt administracyjnych sprawy, rzecznik dyscyplinarny odstąpił od przesłuchania w charakterze świadka Komendanta Powiatowego Policji, pomimo wcześniejszego (w notatce służbowej z dnia 21 listopada 2018 r.) stwierdzenia konieczności przesłuchania go w charakterze świadka. Z uwagi na naruszenie art. 135c ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uwzględnił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI