IV SA/Wr 301/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki A. sp. z o.o. na akt Prezydenta Wrocławia z dnia 8 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy wykreślenia budynku stajni regimentu koszar artylerii z gminnej ewidencji zabytków. Skarżąca argumentowała, że budynek, mimo historycznego pochodzenia, utracił wartość zabytkową z powodu złego stanu technicznego, licznych przebudów i zmian funkcji, a także przez dominującą nowoczesną zabudowę w okolicy. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że stan techniczny obiektu nie jest decydujący dla jego statusu zabytku, zgodnie z ustawą o ochronie zabytków. Podkreślono, że budynek zachował historyczną bryłę, geometrię pokrycia dachowego oraz artykulację elewacji, co stanowi o jego autentyczności. Sąd wskazał również, że budynek jest ujęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a sprzeciw wobec jego rozbiórki wyraził Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Sąd uznał, że argumenty dotyczące zmian urbanistycznych w okolicy nie mają wpływu na indywidualną ocenę zabytkowego charakteru samego budynku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o ochronie zabytków dotyczących definicji zabytku, znaczenia stanu technicznego, autentyzmu obiektu oraz wpływu otoczenia urbanistycznego na status zabytku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budynku historycznego (pruska architektura militarna) i jego wpisu do gminnej ewidencji zabytków. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów zabytków lub innych form ochrony.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zły stan techniczny budynku wyklucza jego uznanie za zabytek i uzasadnia wykreślenie z gminnej ewidencji zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zły stan techniczny budynku nie wyklucza jego uznania za zabytek i nie stanowi podstawy do wykreślenia z gminnej ewidencji zabytków, ponieważ ustawa o ochronie zabytków stanowi, że zabytki podlegają opiece bez względu na stan zachowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja zabytku i zakres ochrony prawnej nie są uzależnione od stanu technicznego obiektu. Nawet obiekt w złym stanie technicznym, jeśli posiada wartość historyczną, artystyczną lub naukową, podlega ochronie.
Czy utrata pierwotnego przeznaczenia i liczne przebudowy wnętrz budynku mogą pozbawić go wartości zabytkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, utrata pierwotnego przeznaczenia i przebudowy wnętrz, o ile nie naruszają zasadniczej bryły i historycznych podziałów elewacji, nie pozbawiają budynku wartości zabytkowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że budynek zachował swoją historyczną bryłę i detale elewacji, a zmiany dotyczyły głównie układu wewnętrznego, co nie wpływa na jego autentyzm i wartość historyczną.
Czy zmiany w otaczającym układzie urbanistycznym, polegające na dominacji nowoczesnej zabudowy, mogą stanowić podstawę do wykreślenia obiektu z gminnej ewidencji zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiany w otaczającym układzie urbanistycznym nie mają wpływu na indywidualną ocenę zabytkowego charakteru konkretnego budynku i nie mogą stanowić podstawy do jego wykreślenia z gminnej ewidencji zabytków.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena wpisu do gminnej ewidencji zabytków dotyczy indywidualnych cech budynku, a nie charakteru całego obszaru, na którym się znajduje.
Przepisy (14)
Główne
uoz art. 3 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku jako nieruchomości lub rzeczy ruchomej, będącej dziełem człowieka lub związanej z jego działalnością, stanowiącej świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
uoz art. 5 § pkt 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Opieka nad zabytkiem polega m.in. na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie.
uoz art. 6 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zabytki podlegają opiece bez względu na stan zachowania.
uoz art. 22 § ust. 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy.
uoz art. 22 § ust. 5 pkt 2 i 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome wpisane do rejestru, inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, oraz inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Pomocnicze
uoz art. 21
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan techniczny budynku nie jest decydujący dla jego statusu zabytku. • Budynek zachował historyczną bryłę i detale elewacji, co świadczy o jego autentyczności. • Zmiany w układzie wewnętrznym budynku nie wpływają na jego wartość zabytkową. • Zmiany urbanistyczne w otoczeniu nie mają wpływu na indywidualną ocenę zabytkowego charakteru budynku. • Stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest miarodajne dla ujęcia obiektu w gminnej ewidencji.
Odrzucone argumenty
Zły stan techniczny budynku uzasadnia wykreślenie z gminnej ewidencji zabytków. • Budynek utracił wartość zabytkową z powodu licznych przebudów i zmian funkcji. • Dominująca nowoczesna zabudowa w okolicy zatarła wartość historycznego układu urbanistycznego. • Brak wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków potwierdza brak wartości zabytkowych.
Godne uwagi sformułowania
Zasadniczo dla możliwości uznania budynku za zabytek nie ma istotnego znaczenia jego stan techniczny. • Zabytki podlegają opiece bez względu na stan zachowania. • Budynek zachował walory historyczne i naukowe oraz walory autentyczności wyrażające się w jego zasadniczo zachowanej historycznej bryle i geometrii pokrycia dachowego, artykulacji elewacji... • Stanowi on obecnie jeden z nielicznych zachowanych obiektów pruskiej architektury militarnej [...] powstałej w końcu XIX wieku i jest swoistym "świadkiem" jej historii. • Nie można się zgodzić z argumentacją skargi sugerującą utratę przez przedmiotowy budynek "autentyzmu", pozbawiającą go w ocenie skarżącej wartości historycznej.
Skład orzekający
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
przewodniczący
Daria Gawlak-Nowakowska
członek
Gabriel Węgrzyn
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o ochronie zabytków dotyczących definicji zabytku, znaczenia stanu technicznego, autentyzmu obiektu oraz wpływu otoczenia urbanistycznego na status zabytku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budynku historycznego (pruska architektura militarna) i jego wpisu do gminnej ewidencji zabytków. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów zabytków lub innych form ochrony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między interesem właściciela nieruchomości a ochroną dziedzictwa kulturowego, a także wyjaśnia kluczowe kryteria uznawania obiektu za zabytek, co jest istotne dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Czy zrujnowany budynek nadal jest zabytkiem? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria ochrony dziedzictwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.