IV SA/Wr 299/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-05-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyuchwała rady gminyjednostka budżetowalikwidacjazwiązki zawodowekonsultacjeinteres prawnyakt organizacyjnyoświata

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę pracowników na uchwałę Rady Miejskiej w B. o likwidacji jednostki budżetowej, uznając, że uchwała ta jest indywidualnym aktem organizacyjnym, a nie aktem prawnym podlegającym konsultacji ze związkami zawodowymi.

Pracownicy likwidowanego Gminno-Miejskiego Zespołu Obsługi Szkół w B. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w B. o likwidacji tej jednostki, zarzucając naruszenie prawa przez brak konsultacji ze związkami zawodowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że uchwała o likwidacji jednostki budżetowej jest indywidualnym aktem organizacyjnym, a nie aktem prawnym w rozumieniu ustawy o związkach zawodowych, który wymagałby opiniowania.

Skarżący, pracownicy Gminno-Miejskiego Zespołu Obsługi Szkół w B., wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie likwidacji tej jednostki budżetowej. Głównym zarzutem było naruszenie art. 19 ustawy o związkach zawodowych, poprzez brak konsultacji projektu uchwały ze związkami zawodowymi, co zdaniem skarżących naruszało ich interesy pracownicze. Rada Miejska w B. argumentowała, że likwidacja była konieczna z powodów finansowych i organizacyjnych, wskazując na nieprawidłowości wykazane przez Regionalną Izbę Obrachunkową oraz potrzebę oszczędności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po analizie przepisów i orzecznictwa, oddalił skargę. Sąd uznał, że uchwała o likwidacji jednostki budżetowej jest indywidualnym aktem organizacyjnym, a nie aktem prawnym powszechnie obowiązującym, co wyłącza obowiązek konsultacji ze związkami zawodowymi na podstawie art. 19 ustawy o związkach zawodowych. Sąd podkreślił również, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, a jedynie faktyczny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady gminy o likwidacji jednostki budżetowej jest indywidualnym aktem organizacyjnym, a nie aktem prawnym w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, który wymagałby opiniowania przez związki zawodowe.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym obowiązek konsultacji związkowych nie obejmuje spraw załatwianych w drodze indywidualnych aktów organizacyjnych. Uchwała o likwidacji jednostki budżetowej jest takim indywidualnym aktem organizacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Uprawnienie do zaskarżenia uchwały przysługuje każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Nie daje podstaw do skargi osobie, która opiera się na interesie ogółu (actio popularis).

u.z.z. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

Przyznaje organizacjom związkowym prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym ich zadaniami. Sąd uznał, że nie dotyczy to indywidualnych aktów organizacyjnych.

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa kompetencje rady gminy, w tym punkt lit. h) dotyczący tworzenia, przekształcania i likwidacji jednostek organizacyjnych.

u.f.p. art. 18 § 3

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych

Dotyczy zasad gospodarki finansowej jednostek budżetowych.

u.f.p. art. 18 § 4

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych

Dotyczy zasad gospodarki finansowej jednostek budżetowych.

u.s.o. art. 5 § 9

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

W związku z ust. 7 pkt 3, stanowi podstawę prawną do podejmowania uchwał dotyczących jednostek oświatowych.

u.s.o. art. 5 § 7

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

W związku z ust. 9, stanowi podstawę prawną do podejmowania uchwał dotyczących jednostek oświatowych.

u.z.z. art. 19 § 2

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

Reguluje procedurę kierowania projektów aktów prawnych do opiniowania przez związki zawodowe.

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia skargi.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym kontrolę aktów prawa miejscowego i innych aktów organów samorządu terytorialnego.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa kryterium kontroli sądowoadministracyjnej - zgodność z prawem.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt - stwierdzenie nieważności lub naruszenia prawa.

u.T.K.

Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego

Definiuje pojęcie reprezentatywności organizacji związkowej, istotne dla stosowania art. 19 u.z.z.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała o likwidacji jednostki budżetowej jest indywidualnym aktem organizacyjnym, a nie aktem prawnym podlegającym konsultacji ze związkami zawodowymi. Skarżący nie wykazali naruszenia interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Likwidacja jednostki była uzasadniona względami finansowymi i organizacyjnymi (nieprawidłowości RIO, oszczędności).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 19 ustawy o związkach zawodowych przez brak konsultacji projektu uchwały ze związkami zawodowymi. Naruszenie interesów pracowniczych.

Godne uwagi sformułowania

obrazują one przede wszystkim interes faktyczny skarżących, a nie interes prawny Interes prawny skarżącego, do którego wSTRUCTION art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Uchwała rady gminy o utworzeniu, likwidacji, przekształceniu zakładu budżetowego jest indywidualnym aktem organizacyjnym. Nie cała działalność uchwałodawcza gminy jest objęta obowiązkiem współdziałania ze związkami zawodowymi w formie opiniowania założeń i projektów aktów prawnych, obowiązek ten nie obejmuje spraw załatwianych w drodze indywidualnych aktów organizacyjnych.

Skład orzekający

Jolanta Sikorska

przewodniczący sprawozdawca

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

członek

Marcin Miemiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał samorządowych oraz zakres obowiązku konsultacji związkowych w przypadku indywidualnych aktów organizacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji jednostki budżetowej i interpretacji art. 19 ustawy o związkach zawodowych w kontekście indywidualnych aktów organizacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawami pracowników i obowiązkami samorządu, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy.

Czy likwidacja jednostki budżetowej wymaga zgody związków zawodowych? Sąd wyjaśnia.

Sektor

oświata

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 299/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Miemiec
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 5 ust. 9 w zw. z ust. 7 pkt 3
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 79 poz 854
art. 19 ust. 1
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie Sędzia NSA – Mirosława Rozbicka-Ostrowska Asesor WSA – Marcin Miemiec Protokolant - Robert Hubacz po rozpoznaniu rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. B., S. A., M. K., A. Ż., K. P.., D. R., M. D., B. D., M. D., M. G., D. B., A. S., A. K., J. N., A. G., B. D. i A. S. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie likwidacji jednostki budżetowej o nazwie Gminno-Miejski Zespół Obsługi Szkół w B. oddala skargę
Uzasadnienie
Rada Miejska w B. z powołaniem się na przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 15, poz. 148 z późn. zm.) podjęła w dniu [...]r. uchwałę Nr [...]w sprawie likwidacji jednostki budżetowej o nazwie Gminno-Miejski Zespół Obsługi Szkół w B..
W § 1 owej uchwały postanowiła, że likwiduje z dniem [...]r. jednostkę budżetową o nazwie Gminno-Miejski Zespół Obsługi Szkół w B. utworzony na mocy uchwały nr [...]Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r. w sprawie przekształcenia Gminno-Miejskiego Zespołu Placówek Oświatowych w Gminno-Miejski Zespół Obsługi Szkół w B..
W § 2 uchwały postanowiła, że mienie znajdujące się w posiadaniu Gminno-Miejskiego Zespołu Obsługi Szkół w B. przekazuje nieodpłatnie do Urzędu Miejskiego w B..
W § 3 zaś, że: zadania i obowiązki wykonywane przez likwidowaną jednostkę oraz zatrudnionych pracowników przyjmują: 1) Urząd Miejski w B., 2) Dyrektorzy Szkół Podstawowych oraz Gimnazjum w B., 3) Dyrektor Przedszkola Samorządowego w B., 4) Kierownik Gminno-Miejskiego Zakładu Budżetowego Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. (ust. 1), a szczegółowe przekazanie zadań, obowiązków a także mienia i pracowników likwidowanej jednostki nastąpi na podstawie odrębnych porozumień dyrektorów i kierownika jednostek oraz zarządzeń Burmistrza B.(ust. 2).
Wykonanie powyższej uchwały, zgodnie z brzmieniem § 4 powierzyła Burmistrzowi B..
W § 5 postanowiła, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Skargę na powyższą uchwałę z powołaniem się na przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym złożyli pracownicy likwidowanego Gminno-Miejskiego Zespołu Obsługi Szkół w B.: T. B., S. A., M. K., A. Ż., K. P., D. R., M. D., B. D., M. D., M. G., D. B., A. S., A. K., J. N., A. G., B. D., A.S. i J. S.. Podnieśli, że uchwała w sposób istotny narusza ich uprawnienia jako pracowników. Podjęcie bowiem owej uchwały, mimo wymogów ustawowych, nie zostało poprzedzone konsultacjami ze Związkami Zawodowymi Nauczycielstwa Polskiego, co narusza art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 854 z późn. zm.), ani z Dyrektorami szkół obsługiwanych przez Gminno-Miejski Zespół Obsługi Szkół w B.. Nie była również przeprowadzona szczegółowa analiza finansowa uzasadniająca dokonanie likwidacji jednostki.
Powołując się na powyższy zarzut wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu skargi podali, że podjęcie zaskarżonej uchwały nie było poprzedzone szczegółową analizą ekonomiczno-administracyjną. Przed podjęciem uchwały nie wzięto pod uwagę opinii zainteresowanych tym aktem przedstawicieli oświaty, czy działającego Związku Nauczycielstwa Polskiego. Podjęta uchwała naruszyła, zdaniem skarżących, uprawnienia i interesy zatrudnionych w tej jednostce pracowników. Zgodnie z art. 19 ustawy o związkach zawodowych organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych w wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080) ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętych zdaniami związków zawodowych. Organy samorządu terytorialnego przed podjęciem decyzji kierują założenia albo projekty aktów prawnych do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii. Z ustawy o związkach zawodowych wynika, że organizacje tego rodzaju powołane są do reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych ludzi pracy.
Podjęty przez Radę Miejską w B. akt winien być, zdaniem skarżących, poprzedzony konsultacją ze Związkami Zawodowymi Nauczycielstwa Polskiego w B., co nie naruszałoby art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, bez względu na przynależność do związku osób, na które rozciągają się skutki projektowanego aktu prawnego. Rada Miejska w B. podjęła się uregulowania zaskarżoną uchwałą spraw dotyczących osób zatrudnionych w likwidowanej jednostce, a do ochrony tych osób upoważnione są związki zawodowe. Zaistniała zatem sytuacja, w której należało podać projekt uchwały obowiązkowej procedurze konsultacji ze związkami zawodowymi w myśl art. 19 ustawy o związkach zawodowych. Skarżący podnieśli, że prawidłowa pod względem prawnym uchwała powinna spełniać niezbędne wymagania zarówno pod względem materialnym, jak i formalnym. Uchybienie powyższym wymaganiom, co miało miejsce zdaniem skarżących w niniejszej sprawie, jest równoznaczne z istotnym naruszeniem prawa i winno skutkować stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Skarżący dodali, że przed wniesieniem skargi do sądu wystąpili do Rady Miejskiej w B. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jednakże Rada nie udzieliła na nie odpowiedzi w ustawowym terminie. Z pismem tej samej treści zwrócili się także do Wojewody D.. W odpowiedzi otrzymali pismo z dnia [...]r., w którym poinformowano ich, że kwestionowana uchwała nie będzie uchylona, gdyż nadzór weryfikacyjny sprawowany przez Wojewodę nad działalnością samorządu terytorialnego sprowadza się jedynie do badania zgodności podjętych czynności z prawem, bez rozstrzygania o merytorycznej zasadności, czy celowości konkretnych działań organów gminy. Podnieśli, że powyższe stanowisko jest sprzeczne z wcześniejszym zaprezentowanym przez ten organ w piśmie nr [...], zgodnie z którym organizacje związków zawodowych spełniające kryterium reprezentatywności w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji uprawnione są do opiniowania wszystkich aktów prawnych dotyczących materii objętej zadaniami związków zawodowych niezależnie od faktycznej działalności związku na obszarze będącym przedmiotem regulacji zamierzonego aktu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w B. wniosła o jej oddalenie, uznając niezasadność podniesionych w niej zarzutów. Podała, że projekt uchwały był opiniowany przez radcę prawnego, a sama uchwała po jej podjęciu była przedmiotem kontroli sprawowanej przez organ nadzoru. Wyjaśniła, że powodem podjęcia uchwały zaskarżonej treści były nieprawidłowości wykazane przez Regionalną Izbę Obrachunkową we W. wykazane w protokole pokontrolnym z dnia [...]r. Nieprawidłowości dotyczyły braku możliwości dysponowania środami finansowymi przez dyrektorów szkół z uwagi na to, że dysponentem środków jest Gminno-Miejski Zespół Obsługi Szkół w B., przez co ograniczone są prawa i odpowiedzialność dyrektorów za prawidłowe wykorzystanie środków, co jest niezgodne z cytowanymi w protokole pokontrolnym przepisami ustawy o systemie oświaty, jak również przepisami regulującymi zasady gospodarki finansowej. Uchwała została podjęta również z uwagi na niezbędne oszczędności w funduszu płac przez likwidację stanowiska dyrektora, które przy samodzielności finansowej placówek staje się zbędne. Zmiana organizacji pracy spowoduje wymierne oszczędności w dziale administracyjnym zespołu, zmniejszy koszty utrzymania dużego budynku zajmowanego przez administrację.
Reasumując podała, że najważniejsze powody likwidacji Gminno-Miejskiego Zespołu Obsługi Szkół w B. to: konieczność uregulowania spraw organizacyjno-prawnych w placówkach szkolnych, duże oszczędności kosztów administracyjnych, co jest niezbędne z uwagi na coroczne zmniejszanie środków w ramach subwencji oświatowej, poprawa utrzymania parku samochodowego do przewozu dzieci po przekazaniu go, zgodnie z zapisem uchwały, do Gminno-Miejskiego Zakładu Budżetowego celem garażowania i uniknięcia wysokich kosztów naprawy przy niewielkich usterkach, które Zakład wykona we własnym zakresie.
Strona przeciwna wyjaśniła, że sprawą likwidacji Zespołu Rada Miejska zajmowała się już w poprzedniej kadencji, podejmując działania zmierzające do likwidacji Zespołu oraz dodała, że powodem likwidacji Zespołu była konsultacja z sąsiednią Gminą Świerzawa, która likwidując Zespół Ekonomiczno-Administracyjny Szkół w [...]r. odnotowuje duże oszczędności finansowe niezbędne także w oświacie na terenie Gminy B..
Pismem z dnia [...]r. skarżąca J. S. cofnęła skargę. W tej sytuacji odrębnym postanowieniem z dnia 4 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte skargą J. S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadza innych kryteriów poza zgodnością z przepisami prawa podjętej uchwały lub aktu, o których mowa w art. 3 § 1 i 2 pkt 5 i 6. Zgodnie z art. 147 § 1 tejże ustawy sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza ich nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwa naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń, np. w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury jej uchwalania.
Przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) jest podjęta w dniu [...]r. przez Radę Miejską w B. uchwała Nr [...]w sprawie likwidacji jednostki budżetowej o nazwie Gminno-Miejski Zespół Obsługi Szkół w B.. Skarga została złożona przez skarżących będących pracownikami likwidowanej jednostki. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego." Przed złożeniem skargi do Sądu skarżący wystąpili do Rady Miejskiej w B. z wezwaniem do usunięcia prawa. Wyczerpali zatem tryb odwoławczy służący im w postępowaniu administracyjnym.
W skardze zarzucili, że podjęcie zaskarżonej uchwały nie było poprzedzone szczegółową analizą ekonomiczno-administracyjną. Przed podjęciem uchwały nie wzięto pod uwagę opinii zainteresowanych tym aktem przedstawicieli oświaty, czy działającego Związku Nauczycielstwa Polskiego. Podjęta uchwała naruszyła ich zdaniem uprawnienia i interesy zatrudnionych w tej jednostce pracowników. Naruszenie interesu prawnego zaskarżoną uchwałą skarżący upatrują w podjęciu owej uchwały bez uprzedniej konsultacji ze związkami zawodowymi.
Oceniając wyżej przytoczone argumenty skargi należy uznać, że obrazują one przede wszystkim interes faktyczny skarżących, a nie interes prawny, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowiącym podstawę wniesienia skargi. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.09.2003 r., sygn. II SA 2637/02 (LEX nr 80699): "Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej." "Naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących." (por. wyrok NSA z dnia 09.06.1995 r., sygn. IV SA 346/93, ONSA 1996/3/125). "Uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej." (por. wyrok NSA z dnia 14.03.2002 r., sygn. II SA 2503/01 LEX nr 81964). "Przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstaw do skargi osobie, która chciałaby skarżyć uchwałę Rady Gminy, nie opierając się na prawach własnych, osobistych, a opierając się na interesie ogółu, czyli tzw. interesie publicznym." (por. wyrok NSA z dnia 13.12.1999 r., sygn. IV SA 872/99, LEX nr 48223).
W wyroku z dnia 07.03.2003 r. sygn. III RN 42/02 (OSNP 2004/7/114) Sąd Najwyższy wskazał, że: "Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia albo jako indywidualnego podmiotu, albo też jako członka określonej wspólnoty samorządowej."
Odnosząc cytowane poglądy prawne do niniejszej sprawy uznać należy, że przytoczone wyżej argumenty skargi nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Nie obrazują zatem interesu prawnego lecz interes faktyczny skarżących. Nie mogą w tej sytuacji odnieść zamierzonego skutku.
Analizując zarzuty skargi można jednakże wywieść, że naruszenie interesu prawnego zaskarżoną uchwałą skarżący upatrują w podjęciu owej uchwały bez uprzedniej konsultacji ze związkami zawodowymi, czym w ich ocenie Rada Miejska w B., podejmując zaskarżoną uchwałę naruszyła przepis art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.). Zgodnie z owym przepisem prawa: "Organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), zwanej dalej "ustawą o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych", ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Nie dotyczy to założeń projektu budżetu państwa oraz projektu ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy. (ust. 1). Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie opinii liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia założeń albo projektu wraz z pismem określającym termin przedstawienia opinii. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia." (ust. 2) (...).
Jeżeli uznać, że interes prawny skarżących (szeroko rozumiany) wyznacza przepis ar 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, to istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozumienia użytego w tym przepisie prawa pojęcia aktu prawnego.
Zgodnie z poglądami doktryny: "Obowiązkowi poddania konsultacji związkowej podlegają projekty i założenia tylko tych aktów prawnych, które stanowią przepisy powszechnie obowiązujące na obszarze gminy (powiatu, województwa), wydawane przez odpowiednie organy na podstawie delegacji ustawowej o szczegółowym charakterze. Spośród trzech grup przepisów gminnych wymienionych w art. 40 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym chodzi tu tylko o tzw. przepisy powszechnie obowiązujące na obszarze gminy, do wydawania których upoważnienie ma charakter szczególny." (por. G. Ninard: "Konsultacje ze związkami zawodowymi w procesie legislacyjnym organów samorządu terytorialnego", Samorząd Terytorialny 1999/1-2/99).
W wyroku z dnia 07.12.2005 r. sygn. II OSK 332/05 (OSS 2006/2/44) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "1. Uchwała rady gminy o utworzeniu, likwidacji, przekształceniu zakładu budżetowego jest indywidualnym aktem organizacyjnym. 2. Nie cała działalność uchwałodawcza gminy jest objęta obowiązkiem współdziałania ze związkami zawodowymi w formie opiniowania założeń i projektów aktów prawnych, obowiązek ten nie obejmuje spraw załatwianych w drodze indywidualnych aktów organizacyjnych." W uzasadnieniu tego wyroku Sąd ten zwrócił uwagę, że pojęcie aktu prawnego, często używane w aktach normatywnych, nie jest w żadnym z tych aktów zdefiniowane, nie jest zdefiniowane ustawowo także pojęcie aktu normatywnego. Konstytucja RP posługuje się pojęciem źródła prawa powszechnie obowiązującego i źródła prawa wewnętrznego. Pojęcie aktu prawnego jest niewątpliwie pojęciem o szerszym zakresie niż pojęcie aktu normatywnego czy aktu wykonawczego. W razie braku wskazówek normatywnych co do zakresu określonego pojęcia odwołanie się do poglądów doktryny w kwestii rodzajów i klasyfikowania prawnych form działania administracji może stanowić istotną wskazówkę interpretacyjną w kwestii zakresu pojęcia "akt prawny". Określenie "prawny" oznacza "oparty na prawie", "mający umocowanie prawne". Przyjęcie jednak szerokiej definicji aktu prawnego jako każdego opartego na prawie aktu organów administracji publicznej, niezależnie od jego charakteru, za wyjątkiem indywidualnych aktów administracyjnych, prowadzi do zatarcia różnic między prawnymi formami działania organów administracji i czyni to pojęcie nieużytecznym. Ponieważ organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, każdy ich akt musi być uznany za akt prawny, ale tak szerokie rozumienie tego pojęcia musi być doprecyzowane w odniesieniu do konkretnej regulacji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30.11.2004 r. w sprawie sygn. 3 II SA/Wr 2027/03 podzielił tezę Sądu pierwszej instancji, że nie cała działalność uchwałodawcza gminy jest objęta obowiązkiem współdziałania ze związkami zawodowymi w formie opiniowania założeń i projektów aktów prawnych, obowiązek ten nie obejmuje spraw załatwianych w drodze indywidualnych aktów organizacyjnych.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażony w powołanej wyżej sprawie sygn. II OSK 332/05 pogląd zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez skarżących będących pracownikami Gminno-Miejskiego Zespołu Obsługi Szkół w B. (i jednocześnie członkami związku zawodowego ZNP) jest likwidacja tegoż Gminno-Miejskiego Zespołu Obsługi Szkół w B., który jest jednostką budżetową Gminy B.. Zaskarżony akt (uchwała) jest zatem indywidualnym aktem organizacyjnym, a nie aktem prawnym w rozumieniu przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, którego projekt winien być skierowany do zaopiniowania, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, do odpowiednich władz statutowych związku. Uprawnienie do podjęcia zaskarżonej uchwały przez Radę Miejską w B. wynika z przepisów prawa powołanych w podstawie prawnej owej uchwały oraz z art. 5 ust. 9 w związku z ust. 7 pkt 3) ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 257).
W świetle powyższego podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI