IV SA/Wr 297/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2019-12-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bhppraca na wysokościdrabinypodnośnik nożycowyinspekcja pracybezpieczeństwo pracownikówobowiązki pracodawcyrozporządzenie bhpkontrola PIP

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Inspektora Pracy zakazującą wykonywania prac magazynowych i transportowych z użyciem drabin i podnośnika bez odpowiednich zabezpieczeń.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Inspektora Pracy zakazującą wykonywania prac magazynowych i transportowych z użyciem drabin magazynowych i podnośnika nożycowego bez odpowiednich zabezpieczeń. Spółka argumentowała, że stosowane metody są zgodne z instrukcjami producentów i nie stwarzają zagrożenia, a stosowanie szelek bezpieczeństwa może być niebezpieczne. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy inspekcji pracy prawidłowo stwierdziły naruszenia przepisów BHP, w tym brak balustrad i stosowanie sprzętu w sposób niezgodny z instrukcjami producentów, co zmuszało pracowników do wychylania się poza obręb urządzeń bez odpowiednich zabezpieczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpatrzył skargę spółki z o.o. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która zakazywała wykonywania prac magazynowych i transportowych z użyciem drabin magazynowych przejezdnych oraz podnośnika nożycowego bez zapewnienia odpowiednich zabezpieczeń przed upadkiem z wysokości. Kontrola PIP wykazała, że pracodawca nie zapewnił bezpiecznych warunków pracy, dopuszczając do sytuacji, w których pracownicy musieli wychylać się poza balustrady drabin i platformy podnośnika, a także używać sprzętu w sposób niezgodny z instrukcjami producentów. Spółka w skardze podnosiła, że stosowane metody są bezpieczne, zgodne z normami i instrukcjami, a stosowanie szelek bezpieczeństwa może stwarzać dodatkowe zagrożenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy inspekcji pracy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Sąd podkreślił, że praca na wysokościach powyżej 1 metra wymaga stosowania balustrad lub innych skutecznych środków ochrony, a organizacja pracy nie może zmuszać pracownika do wychylania się poza obręb urządzenia. W przypadku drabin i podnośnika stwierdzono naruszenia przepisów BHP, w tym brak odpowiednich balustrad, stosowanie sprzętu niezgodnie z instrukcjami producenta oraz brak stosowania środków ochrony przed upadkiem z wysokości, takich jak szelki bezpieczeństwa. Sąd uznał, że zarzuty spółki dotyczące zgodności z normami i instrukcjami producentów nie zwalniają pracodawcy z obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa zgodnie z przepisami BHP.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca nie zapewnił bezpiecznych warunków pracy, dopuszczając do sytuacji, w których pracownicy musieli wychylać się poza obręb urządzeń bez odpowiednich zabezpieczeń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że praca na wysokościach wymaga stosowania balustrad lub innych skutecznych środków ochrony, a organizacja pracy nie może zmuszać pracownika do wychylania się poza obręb urządzenia. Stwierdzono naruszenia przepisów BHP, w tym brak balustrad od strony schodów drabin, stosowanie sprzętu niezgodnie z instrukcjami producenta oraz brak stosowania środków ochrony przed upadkiem z wysokości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie BHP art. 110 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Przy pracach na drabinach na wysokości powyżej 2 m, lub wymagających wychylania się, należy stosować sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości, jak szelki bezpieczeństwa z linką przymocowaną do stałych elementów konstrukcji.

Pomocnicze

Rozporządzenie BHP art. 105 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Praca na wysokości to praca wykonywana na powierzchni znajdującej się co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi.

Rozporządzenie BHP art. 106 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Na powierzchniach na wysokości powyżej 1,0 m powinny być zainstalowane balustrady składające się z poręczy ochronnych na wysokości co najmniej 1,1 m i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 m, z poprzeczką lub wypełnieniem uniemożliwiającym wypadnięcie.

Rozporządzenie BHP art. 106 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Jeżeli zastosowanie balustrad jest niemożliwe, należy stosować inne skuteczne środki ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości.

Rozporządzenie BHP art. 107

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia.

Rozporządzenie BHP art. 108

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

Przy pracach na drabinach na wysokości do 2 m, niewymagających wychylania się, należy zapewnić stabilność drabiny i poziomość podestu.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka jak w sentencji wyroku.

u.P.I.P. art. 12

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

k.p. art. 207 § § 2

Kodeks pracy

Rozporządzenie MG art. 8a § ust. 7

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy

Środki ochrony zbiorowej zapobiegające upadkom mogą mieć przerwy jedynie w miejscach wejścia lub zejścia z drabin lub schodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy inspekcji pracy prawidłowo stwierdziły naruszenia przepisów BHP dotyczące pracy na wysokości. Pracodawca nie zapewnił odpowiednich zabezpieczeń przed upadkiem z wysokości, stosując sprzęt niezgodnie z instrukcjami producentów. Organizacja pracy zmuszała pracowników do wychylania się poza obręb urządzeń bez stosowania środków ochrony.

Odrzucone argumenty

Praca zorganizowana jest zgodnie z wytycznymi producenta i nie zmusza do wychylania się. Poręcze i balustrady są odpowiednimi środkami zabezpieczenia. Stosowanie szelek bezpieczeństwa stwarza dodatkowe zagrożenie. Wyciągnięcie ręki i ustawienie towaru nie jest wychylaniem się. Zgodność urządzeń z Polskimi Normami i instrukcjami producenta. Zakaz wychylania się dotyczy sytuacji przejazdów, a nie unieruchomionej platformy. Umieszczanie obciążeń poza obrębem platformy nie narusza przepisów.

Godne uwagi sformułowania

Prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia. Pracodawca nie zapewnił więc bezpiecznych warunków pracy na wysokości przy użyciu drabin przejezdnych. Sposób wykonywania tych prac jest niezgodny z instrukcją obsługi, wydaną przez producenta podnośnika.

Skład orzekający

Lidia Serwiniowska

przewodniczący

Bogumiła Kalinowska

członek

Ewa Kamieniecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów BHP dotyczących pracy na wysokości, obowiązków pracodawcy w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przy użyciu drabin i podnośników, oraz stosowania środków ochrony przed upadkiem z wysokości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych urządzeń (drabiny magazynowe przejezdne, podnośnik nożycowy) i konkretnych sytuacji wykonywania prac. Interpretacja przepisów BHP może być szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezpieczeństwa pracy na wysokości w magazynach i sklepach, pokazując praktyczne zastosowanie przepisów BHP i konsekwencje ich naruszenia.

Czy Twoi pracownicy ryzykują zdrowiem, pracując na wysokości? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady BHP.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 297/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2019-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Sygn. powiązane
III OSK 2817/21 - Wyrok NSA z 2023-11-29
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
par.106 ust.1 i 2, par.107, par.110 ust.1 i 2
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania prac magazynowych i transportu ręcznego z użyciem drabin magazynowych przejezdnych oraz podnośnika nożycowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
W wymienionych w protokole dniach w lutym i w marcu 2019 r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy we W. przeprowadził kontrolę w A spółka z o. o. z siedzibą w W. – sklep przy ul. [...] w Ł. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenia przepisów bhp przez pracodawcę, w tym przy wykonywaniu ręcznych prac transportowych, polegających na umieszczaniu lub zdejmowaniu towaru z wysokich regałów sklepowych. Prace transportu poziomego i pionowego wykonywane są przy użyciu podestu nożycowego (podest roboczy do wysokości 7,8 m), 6 drabin przejezdnych DMP 3250 (podest roboczy na wysokości 3,25 m) i 3 drabin przejezdnych DMP 2500 (podest roboczy na wysokości 2,5 m). Pracodawca nie ustalił instrukcji, szczegółowo opisujących bezpieczne sposoby wykonywania ręcznych prac transportowych, dotyczących poszczególnych rodzajów towarów.
Pracodawca natomiast okazał "Instrukcję BHP – 012 podczas ręcznego transportu lekkich towarów wielkogabarytowych przy użyciu drabin podestowych" – dla towarów do 30 kg. Jak stwierdzono w trakcie kontroli, sposób wykonywania pracy, opisany w instrukcji naraża pracownika stojącego na posadzce na uraz, w przypadku upuszczenia drzwi przez pracownika stojącego na podeście drabiny przejezdnej, w przypadku wysunięcia się drzwi z opakowania lub wysunięcia się z regału innego przedmiotu. Pracodawca nie zapewnił sprzętu pomocniczego, ułatwiającego transport drzwi i ograniczającego zagrożenia, związane z ręcznym przemieszczaniem drzwi poza obrys drabiny przejezdnej. Drabiny przejezdne nie mają przy podeście roboczym balustrad od strony schodów. Sposób zabezpieczenia pracownika przed upadkiem z wysokości nie został opisany w instrukcji obsługi tych drabin, wydanej przez producenta.
Pracodawca okazał również "Instrukcję BHP - 030 podczas obsługi podestów ruchomych przejezdnych wolnobieżnych", dotyczącą też obsługi podestu nożycowego. Jednakże zapisane w tej instrukcji sposoby wykonywania pracy są sprzeczne z instrukcją obsługi wydaną przez producenta podnośnika 2030ES JLG Industries Inc., bowiem pracodawca dopuścił wychylanie się poza obręb poręczy platformy i używanie maszyny do transportowania materiałów.
Pracodawca przekazał także zdjęcia z wykonywania prac przy wieszaniu paneli ekspozycyjnych z płytkami ceramicznymi. Sposób wykonywania tych prac jest niezgodny z Instrukcją BHP – 015 przy wykonywaniu prac na wysokości przy demontażu i montażu stałych ekspozycji o dużych rozmiarach. Pracownicy wychylają się poza obrys balustrady i nie stosują sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości. Sposób wykonywania tych prac jest też niezgodny z instrukcją obsługi, wydaną przez producenta podnośnika 2030ES JLG Industries Inc., bowiem część ciała pracownika nie znajduje się w obrębie obręczy platformy. Instrukcja BHP – 015 nie obejmuje sposobu transportu paneli na wysokość montażu. Panele są podnoszone na zewnątrz balustrady, w zawieszonych na balustradzie wspornikach, a pracownik trzyma panel, zabezpieczając panel przed upadkiem. Taki sposób transportu nie zapewnia bezpieczeństwa w przypadku utraty możliwości przytrzymywania panelu na wysokości. Pracodawca nie zapewnił sprzętu pomocniczego do mocowania paneli podczas podnoszenia.
W nakazie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy we W. zakazał wykonywania prac transportu ręcznego w sklepie A w Ł. z użyciem drabin magazynowych przejezdnych typ DMP, wymagających od pracownika wychylania się poza balustradę lub obrys urządzenia do czasu zapewnienia odpowiedniego do rodzaju wykonywanych prac zabezpieczenia pracownika przed upadkiem z wysokości, niestwarzającego dodatkowego zagrożenia dla pracownika. Organ wyjaśnił, że drabiny magazynowe przejezdne nie mają przy podeście roboczym balustrad od strony schodów, a pracownicy wykonują prace na podestach drabin bez stosowania szelek bezpieczeństwa. Sposób zabezpieczenia pracownika przed upadkiem z wysokości nie został opisany w instrukcji obsługi tych drabin, wydanej przez producenta oraz w instrukcjach ustalonych przez pracodawcę. Prace wykonywane są również ze schodów drabiny. Pracownik, trzymając dwoma rękami towar, wychyla się poza barierkę zamontowaną wzdłuż schodów w celu umieszczenia lub zdjęcia towaru z regałów. Barierka ta nie spełnia wymagań balustrady, określonej w ogólnych przepisach bhp. Pracodawca nie zapewnił więc bezpiecznych warunków pracy na wysokości przy użycie drabin przejezdnych.
Ponadto organ pierwszej instancji zakazał wykonywania prac magazynowych i transportu ręcznego w sklepie w Ł. z użyciem podnośnika nożycowego 2030ES JLG Industries: 1. wymagających od pracownika wychylania się poza balustradę lub obrys urządzenia w ten sposób, że części ciała pracowników nie znajdują się w obręczy platformy, 2. z umieszczaniem obciążeń poza obrębem platformy, 3. z powiększaniem rozmiarów platformy przez dołączanie wieszaków na obciążenia (panele ekspozycyjne), 4. bez pełnej uprzęży zabezpieczającej z liną zabezpieczającą, zamocowaną do dedykowanego punktu zaczepienia. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że podnośnikiem nożycowym transportowane są towary wewnątrz poręczy platformy i na zewnątrz tej poręczy., a pracownik trzyma towar poza platformą, wychylając się poza obręb poręczy ochronnej. Taki sposób obsługi podnośnika nożycowego jest niezgodny z warunkami jego eksploatacji, podanymi przez producenta. Zgodnie z instrukcja producenta nie wolno używać maszyny do innych celów niż podnoszenie pracowników, ich narzędzi oraz osprzętu, a podczas pracy wszystkie części ciała powinny znajdować się w obrębie obręczy platformy. Producent zaleca też, aby pracownicy pracujący na platformie zakładali pełną uprząż zabezpieczającą. Natomiast pracodawca w Instrukcji BHP – 030 dopuścił wychylanie się poza obręb poręczy platformy i używanie maszyny do transportowania materiałów. Pracownicy wychylają się poza obrys urządzenia i nie stosują środków chroniących przed upadkiem z wysokości. Pracodawca przy montażu paneli dopuszcza też transport poza obrębem platformy.
W odwołaniu pracodawca wyjaśnił, że praca zorganizowana jest zgodnie z wytycznymi producenta drabiny, zawartymi w dokumentacji techniczno-ruchowej, w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady. Poręcze i balustrady są odpowiednimi środkami zabezpieczenia przed upadkiem z wysokości. Natomiast stosowanie szelek bezpieczeństwa stwarza dodatkowe zagrożenie dla pracowników. W ocenie pracodawcy wyciągnięcie ręki i ustawienie towaru nie jest wychylanie się, ponieważ ciężar ciała spoczywa stabilnie na platformie obarierowanego podestu. Balustrady od strony schodów uniemożliwiłyby skorzystanie ze schodów. Poza tym przez cały okres działalności na terenie sklepu nie miał miejsca żaden wypadek przy pracy związany z upadkiem z wysokości podczas używania tego typu drabin.
Jeżeli chodzi o podnośniki nożycowe, to stosowanie pełnej uprzęży zabezpieczającej jest przez producenta zalecane i nie jest bezwzględnym wymogiem. Natomiast zakaz wychylania się dotyczy sytuacji przejazdów/dojazdów do miejsca wykonywania pracy oraz podnoszenia i opuszczania. Nie dotyczy sytuacji, kiedy platforma jest unieruchomiona (stabilna). Podest nożycowy posiada czujnik przechyłu urządzenia, który sygnalizuje nieprawidłowe wykorzystanie urządzenia. Ponadto pracownik nie wychyla się poza obrys balustrady, a wystawia jedynie ręce, nie tracąc kontroli nad środkiem ciężkości swojego ciała.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy we W. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje inspektora pracy, zawarte w nakazie z dnia [...] kwietnia 2019 r. Organ odwoławczy wskazał, że ustalony przez pracodawcę tok postępowania zmusza pracownika, stojącego na podeście drabiny do wychylania się poza poręcz balustrady w celu przekazania towaru pracownikowi stojącemu na dole. Natomiast pracownik stojący na dole podnosi towar ponad obręcz barkową, aby przekazać towar pracownikowi, stojącemu na podeście, który zmuszony jest wychylić się poza poręcz balustrady, aby odebrać towar. Według organu odwoławczego, do prac na podestach drabin nie mają zastosowania przepisy, odnoszące się do prac na wysokości do 2 m nad poziomem podłogi, nie wymagających od pracownika wychylania się, a praca na schodach drabiny jest pracą na wysokości powyżej 1 m nad posadzką. Pracodawca nie zapewnił więc bezpiecznych warunków pracy na wysokości przy używaniu drabin DMP.
Jeżeli chodzi o podnośniki nożycowe 2030ES, to strona wbrew zapisom instrukcji producenta dopuściła wychylanie się poza obręb poręczy platformy i używanie maszyny do transportowania materiałów. Pracownicy wychylają się poza obrys balustrady i nie stosują sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości. Sposób wykonywania tych prac jest niezgodny z instrukcją obsługi podnośnika, wydaną przez producenta maszyny. Również umieszczanie dodatkowych obciążeń poza obrębem platformy roboczej podnośnika nożycowego i dołączanie dodatkowych wieszaków poza poręczą platformy stanowi odstępstwo od zapisów zawartych w instrukcji producenta. Dlatego też zakazanie wykonywania prac magazynowych i transportu ręcznego z użyciem podnośnika nożycowego w warunkach wskazanych w decyzji, jest w pełni uzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i dopuszczenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów, tj. deklaracji zgodności z dnia 10 lipca 2015 r., świadectwa kontroli do wyrobu drabina magazynowa przejezdna DMP z 10 lipca 2015 r., certyfikatu bezpieczeństwa nr [...], wyciągu z Polskiej Normy PN-88M 78324 i informacji o maksymalnym udźwigu podnośnika nożycowego. Strona zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a. w związku z art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przez brak sprawdzenia dokumentacji technicznej drabiny magazynowej oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przez pominięcie dokumentacji techniczno – ruchowej drabiny magazynowej przejezdnej, która wskazuje, że drabiny spełniają Polskie Normy. Ponadto strona zarzuciła naruszenie § 106 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp przez nałożenie obowiązku umieszczania balustrad od strony schodów, § 106 ust. 2 rozporządzenia przez nałożenie obowiązku stosowania balustrad i środków ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości, § 110 ust. 1 pkt 2 w związku z § 110 ust. 2 rozporządzenia przez stwierdzenie wychylania się pracowników poza balustradę, § 107 rozporządzenia przez stwierdzenie, że pracodawca organizuje pracę w sposób wymuszający wychylanie się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia, art. 207 § 2 Kodeksu pracy w związku z § 39 ust. 1 w związku z § 51 ust. 2 rozporządzenia przez uznanie, że pracodawca nie zapewnił bezpiecznych warunków pracy, § 8a ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy balustrady mogą mieć przerwy w miejscach wejścia lub zejścia z drabin lub schodów.
Strona skarżąca wyjaśniła, że opuszczenie towaru poza balustradę podestu drabiny i podanie go stojącemu na dole pracownikowi nie oznacza automatycznie wychylania się. Pracownik wystawia jedynie ręce z towarem, natomiast nie wystawia tułowia. Trzymanie się balustrady i poręczy może być uznane za odpowiedni i skuteczny środek ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości. Również w przypadku podnośnika nożycowego wyciągnięcie ręki i ustawienie drobnego towaru nie jest wychylaniem się, ponieważ ciężar ciała spoczywa stabilnie na platformie obarierowanego podestu. Zakaz wystawiania rąk dotyczy tylko sytuacji przejazdów/dojazdów do miejsca wykonywania pracy oraz podnoszenia i opuszczania. Świadczy o tym również tabliczka znamionowa, oznaczająca maksymalną poziomą boczną siłę ręczną zastosowaną na urządzenie (siłę nacisku bocznego) liczoną w Newtonach. Podest nożycowy posiada czujnik przechyłu urządzenia, który sygnalizuje nieprawidłowe wykorzystanie urządzenia. Natomiast przy zamocowaniu linki bezpieczeństwa do systemu regałów magazynowych w przypadku powstrzymania spadania dojdzie do elementu wahadła, co spowoduje zwiększenie obrażeń pracownika. Poza tym praca w szelkach bezpieczeństwa krępuje ruchy i uciska żyły w okolicach ud, co może doprowadzić do utraty przytomności. Także umieszczanie obciążeń poza obrębem platformy nie narusza przepisów bhp.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna.
Natomiast szczegółowe zasady związane z bezpieczeństwem pracy na wysokości zostały określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.). Zgodnie z § 105 ust. 1 rozporządzenia pracą na wysokości w rozumieniu rozporządzenia jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Na powierzchniach wzniesionych na wysokość powyżej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi, na których w związku z wykonywaną pracą mogą przebywać pracownicy, lub służących jako przejścia, powinny być zainstalowane balustrady składające się z poręczy ochronnych umieszczonych na wysokości co najmniej 1,1 m i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 m. Pomiędzy poręczą i krawężnikiem powinna być umieszczona w połowie wysokości poprzeczka lub przestrzeń ta powinna być wypełniona w sposób uniemożliwiający wypadnięcie osób (§ 106 ust. 1). Jeżeli ze względu na rodzaj i warunki wykonywania prac na wysokości zastosowanie balustrad, o których mowa w ust. 1, jest niemożliwe, należy stosować inne skuteczne środki ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości, odpowiednie do rodzaju i warunków wykonywania pracy (§ 106 ust. 2).
Jak ustalono w trakcie kontroli przeprowadzonej u strony skarżącej, drabiny przejezdne wykorzystywane przez stronę skarżącą, posiadają podesty robocze na wysokości 3,25 m lub na wysokości 2,5 m. Niewątpliwie pracę na podestach tychże drabin, jak również na ich schodach, należy zakwalifikować jako pracę na wysokości, o której mowa w § 105 ust. 1 rozporządzenia. Słusznie zatem twierdzą organy inspekcji pracy, że na podestach drabin winny być zainstalowane balustrady, spełniające wymagania opisane w § 106 ust. 1. Dotyczy to również zamontowania balustrady od strony schodów drabiny, chroniącej pracownika przed upadkiem na schody, w przypadku nagłego cofnięcia się pracownika na podeście. Balustrada winna umożliwiać wejście i zejście po schodach drabiny. Pracodawca w żaden sposób nie wykazał, że z uwagi na rodzaj i warunki wykonywania pracy na podestach drabin nie jest możliwe zainstalowanie balustrad od strony schodów drabiny. Należy wskazać, że przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości zastąpienia balustrad obowiązkiem przytrzymywania się przez pracowników balustrad i poręczy.
Z przepisów rozporządzenia wynika również, że prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia, na którym stoi (§ 107). Przy pracach na drabinach na wysokości do 2 m nad poziomem podłogi lub ziemi niewymagających od pracownika wychylania się poza obrys urządzenia, na którym stoi, albo przyjmowania innej wymuszonej pozycji ciała grożącej upadkiem z wysokości, należy zapewnić stabilność drabiny i zabezpieczyć je przed nieprzewidywaną zmianą położenia, a podłoga podestu roboczego powinna być pozioma i równa, trwale umocowana do elementów konstrukcyjnych pomostu (§ 108). Natomiast przy pracach na drabinach na wysokości powyżej 2 m nad poziomem terenu zewnętrznego lub podłogi należy w szczególności zapewnić stosowanie przez pracowników, odpowiedniego do rodzaju wykonywanych prac, sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości jak: szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa przymocowaną do stałych elementów konstrukcji. Wymagania te dotyczą również prac wykonywanych na podestach, jeżeli rodzaj pracy wymaga od pracownika wychylenia się poza balustradę lub obrys urządzenia, na którym stoi, albo przyjmowania innej wymuszonej pozycji ciała grożącej upadkiem z wysokości (§ 110 ust. 1 i 2).
W trakcie kontroli ustalono, że pracownik, trzymając dwoma rękami towar, wychyla się poza barierkę zamontowaną wzdłuż schodów drabiny w celu umieszczenia lub zdjęcia towaru z regałów. Ponadto pracownik, stojący na podeście drabiny wychyla się poza poręcz balustrady w celu przekazania pracownikowi stojącemu na dole towaru, zdjętego z regału. Natomiast przy umieszczaniu towaru na regałach, pracownik stojący na dole podnosi towar ponad obręcz barkową, aby przekazać towar pracownikowi, stojącemu na podeście, który zmuszony jest wychylić się poza poręcz balustrady, aby odebrać towar. Niewątpliwie więc pracownik na podeście drabiny zmuszony jest do wychylenia ciała ponad barierką w celu odebrania lub podania towaru pracownikowi stojącemu na podłodze. Skoro podesty drabin umieszczone są na wysokości 3,25 m i 2,5 m nie jest wystarczające tylko wysunięcie rąk ponad barierką, jak twierdzi strona skarżąca, w celu przekazania lub odebrania towaru. Stąd też do prac, wymagających wychylania się poza obrys urządzenia, na podestach drabin przejezdnych, umieszczonych na wysokości 3,25 m i 2,5 m nie znajduje zastosowania regulacja zawarta w § 108, ale wymagania zawarte w § 110 ust. 1 i 2. Pracownicy winni zatem stosować szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa przymocowaną do stałych elementów konstrukcji.
Jak ustalono w trakcie kontroli, również wykonywanie pracy na podeście nożycowym (podest roboczy do wysokości 7,8 m) wymaga wychylania się pracownika poza obrys urządzenia, w szczególności przy wykonywaniu prac związanych z wieszaniem paneli ekspozycyjnych z płytkami ceramicznymi. Panele są podnoszone na zewnątrz balustrady, w zawieszonych na balustradzie wspornikach, a pracownik trzyma panel, wychylając się poza obręb poręczy ochronnej i zabezpiecza panel przed upadkiem. Taki sposób transportu nie zapewnia bezpieczeństwa w przypadku utraty możliwości przytrzymywania panelu na wysokości. Pracodawca nie zapewnił sprzętu pomocniczego do mocowania paneli podczas podnoszenia.
Organy słusznie wskazują, że sposób wykonywania tych prac jest niezgodny z instrukcją obsługi, wydaną przez producenta podnośnika 2030ES JLG Industries Inc., zalecającą aby wszystkie części ciała znajdowały się w obrębie obręczy platformy. Natomiast pracodawca dopuścił wychylanie się pracowników poza obręb poręczy platformy. Producent zalecił też, aby pracownicy pracujący na platformie zakładali pełną uprząż zabezpieczającą. Natomiast pracownicy nie stosują sprzętu zabezpieczającego przed upadkiem z wysokości.
Zasadnie więc organ inspekcji pracy zakazał wykonywania prac transportu ręcznego z użyciem drabin magazynowych przejezdnych, wymagających od pracownika wychylania się poza balustradę lub obrys urządzenia do czasu zapewnienia odpowiedniego do rodzaju wykonywanych prac zabezpieczenia pracownika przed upadkiem z wysokości, niestwarzającego dodatkowego zagrożenia dla pracownika, jak również zakazał wykonywania prac magazynowych i transportu ręcznego z użyciem podnośnika nożycowego 2030ES JLG Industries: 1. wymagających od pracownika wychylania się poza balustradę lub obrys urządzenia w ten sposób, że części ciała pracowników nie znajdują się w obręczy platformy, 2. z umieszczaniem obciążeń poza obrębem platformy, 3. z powiększaniem rozmiarów platformy przez dołączanie wieszaków na obciążenia (panele ekspozycyjne), 4. bez pełnej uprzęży zabezpieczającej z liną zabezpieczającą, zamocowaną do dedykowanego punktu zaczepienia.
Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia § 106 ust. 1 i ust. 2, § 107, § 110 ust. 1 pkt 2 w związku z § 110 ust. 2, art. 207 § 2 Kodeksu pracy w związku z § 39 ust. 1 w związku z § 51 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Nie jest trafny również zarzut naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przez pominięcie dokumentacji techniczno – ruchowej drabiny magazynowej przejezdnej, która wskazuje, że drabiny spełniają Polskie Normy. Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w omawianym zakresie nie uzależniają bowiem stosowania środków zabezpieczających przy pracy na wysokości od spełnienia przez urządzenia wymagań określonych w Polskich Normach. Na rozstrzygnięcie nie mogą mieć wpływu przedłożone przez stronę: deklaracja zgodności z dnia 10 lipca 2015 r., świadectwo kontroli do wyrobu drabina magazynowa przejezdna DMP z 10 lipca 2015 r., certyfikat bezpieczeństwa nr [...], wyciąg z Polskiej Normy PN-88M 78324 i informacja o maksymalnym udźwigu podnośnika nożycowego.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia § 8a ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy przez jego niezastosowanie, zgodnie z którym środki ochrony zbiorowej zapobiegające upadkom mogą mieć przerwy jedynie w miejscach wejścia lub zejścia z drabin lub schodów. Przepisy rozporządzenia określają bowiem minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy i nie stoją na przeszkodzie zamontowaniu ruchomych balustrad przy zejściach z wysokich podestów drabin.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI