IV SA/Wr 29/16

IV SA/Wr 29/16 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2016-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski
Julia Szczygielska /sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OZ 1563/16 - Postanowienie NSA z 2016-11-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 134 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2016 r. M. D. (zwany dalej stroną, wnioskodawcą lub skarżącym) wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. m.in. o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Prezydent Miasta W., działając na podstawie art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zaspokojenie zawnioskowanych potrzeb.
Wobec niemożności doręczenia skarżącemu powyższego aktu oraz braku osoby, która podjęłaby się oddania go adresatowi, pracownik Urzędu Miejskiego złożył przesyłkę zawierającą postanowienie na okres czternastu dni w Urzędzie Miejskim w W., jednocześnie informując o tym skarżącego poprzez umieszczenie w dniu 22 lipca 2015 r. stosownego zawiadomienia w jego oddawczej skrzynce pocztowej.
Powtórne zawiadomienie o oczekującej do odbioru przesyłce pozostawiono skarżącemu w dniu 31 lipca 2015 r.
W dniu 18 września 2015 r. skarżący złożył w biurze podawczym Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. zażalenie na opisane powyżej postanowienie organu pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 134, art. 141 § 1 oraz art. 144 k.p.a., stwierdziło wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Z adnotacji umieszczonej na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że skierowana do skarżącego przesyłka, zawierająca kwestionowane postanowienie, była awizowana w dniach 22 i 31 lipca 2015 r. Nie została ona jednak podjęta przez stronę w wyznaczonym terminie, w związku z czym skutek doręczenia nastąpił z dniem 6 sierpnia 2015 r.
Od tego momentu rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia, który upłynął z dniem 13 sierpnia 2015 r. Zatem zażalenie wniesione w dniu 18 września 2015 r. okazało się spóźnione, co obligowało organ drugiej instancji do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a.
W skardze wniesionej do tutejszego Sądu strona zarzuciła powyższemu postanowieniu:
– naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 44 § 2 oraz art. 141 § 1 k.p.a.,
– rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), poprzez sprzeczny z prawem skład Kolegium i niedopełnienie obowiązków przez jego Prezesa.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że postanowienie organu pierwszej instancji nie zostało jej skutecznie doręczone, gdyż wymagane zawiadomienie nie zostało umieszczone w skrzynce na korespondencję. W związku z tym zażalenie wniesiono z zachowaniem siedmiodniowego terminu liczonego jednak od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu kwestionowanego aktu.
Mając powyższe na uwadze strona wniosła o stwierdzenie nieważności, uchylenie względnie stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa zaskarżonego postanowienia. Zażądała ponadto zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o naruszeniu prawa przez Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia był art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Na wstępie trzeba zauważyć, że wniesienie środka odwoławczego w toku postępowania administracyjnego nakłada na organ drugiej instancji obowiązek dokonania jego formalnej oceny pod względem dopuszczalności oraz terminowości. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania bądź zażalenia, organ drugiej instancji nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego nie zależy od uznania organu odwoławczego i jest okolicznością obiektywną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy przedmiotem zażalenia skarżącego było postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 15 lipca 2015 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Wskazany akt zawierał prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia w postaci zażalenia (art. 141 § 1 w zw. z art. 61a § 2 k.p.a.), a także o terminie jego wniesienia wynoszącym siedem dni od daty doręczenia postanowienia (art. 141 § 2 k.p.a.).
Postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone skarżącemu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie bowiem do treści art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenia osobistego w miejscu zamieszkania lub pracy) i art. 43 (doręczenia dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu – w przypadku nieobecności adresata) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczenia pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję (§ 2).
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Z opisu przesyłki pocztowej zawierającej postanowienie organu pierwszej instancji wynika, że wobec nieobecności adresata w dniu 22 lipca 2015 r. w miejscu zamieszkania, w jego oddawczej skrzynce pocztowej pozostawiono stosowne zawiadomienie, po czym w dniu 31 lipca 2015 r. przesyłka została awizowana powtórnie. Ostatecznie korespondencja w ogóle nie została podjęta przez skarżącego.
Spełnione zatem zostały przesłanki do uznania, że postanowienie Prezydenta Wałbrzycha zostało doręczone skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. Jednakże należy dostrzec, że przyjęty przez Kolegium dzień, w którym nastąpił skutek doręczenia nie został ustalony w sposób prawidłowy.
Skoro pierwsze zawiadomienie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego w dniu 22 lipca 2015 r., to ostatni dzień czternastodniowego okresu na jaki pozostawiono korespondencję w Urzędzie Miejskim przypadał na dzień 5 sierpnia 2015 r. Z taką też datą należało pozostawić postanowienie organu pierwszej instancji w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Niemniej jednak dostrzeżone uchybienie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, skarżący wniósł zażalenie dopiero w dniu 18 września 2015 r., a więc już po upływie przysługującego mu siedmiodniowego terminu, którego ostatni dzień przypadał na 12 sierpnia 2015 r. Stąd też Kolegium zobligowane było do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego środka odwoławczego.
W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego zarzuty nie miały w związku z tym uzasadnionej podstawy.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Z całą pewnością jednak obalenie tego domniemania nie może nastąpić wyłącznie w oparciu o oświadczenie strony, że przesyłka była niewłaściwie awizowana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II GZ 321/12 oraz z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 474/12).
W związku z tym samo tylko stwierdzenie przez skarżącego, że zawiadomienie o pozostawieniu korespondencji w Urzędzie Miejskim nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, nie mogło prowadzić do podważenia domniemania prawdziwości adnotacji o miejscu pozostawienia wskazanego zawiadomienia, zamieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Na uwzględnienie nie mogło zasługiwać również stanowisko, że bieg terminu do wniesienia zażalenia – w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy – rozpoczyna się od momentu, w którym strona dowiedziała się o wydaniu kwestionowanego aktu.
Przepis art. 141 §1 k.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia doręczenia postanowienia, a nie od dnia powzięcia wiadomości o jego wydaniu, czy też zapoznaniu się z jego treścią.
W takiej sytuacji wniesienie przez skarżącego zażalenia w terminie siedmiu dni od dnia, w którym dowiedział się on o wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, nie mogło świadczyć o zachowaniu przez niego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a.
Nie był zasadnym również zarzut nieważności postanowienia z uwagi na to, że skład organu drugiej instancji był sprzeczny z prawem, oraz że Prezesa Kolegium nie dopełnił swoich obowiązków.
Analiza akt sprawy, w tym znajdującego się w tychże aktach zarządzenia Prezesa Kolegium z dnia 20 października 2015 r. o wyznaczeniu składu orzekającego oraz protokołu posiedzenia z dnia 21 października 2015 r., nie pozostawia wątpliwości co do tego, że skład orzekający Kolegium w rozpoznawanej sprawie był zgodny z przepisami.
O składzie samorządowego kolegium odwoławczego rozstrzyga bowiem przepis art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, zgodnie z którym kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Składowi orzekającemu przewodniczy prezes lub etatowy członek kolegium.
Powołany w skardze art. 11 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych dotyczy natomiast czynności pozaorzeczniczych, które wykonuje prezes kolegium, jako organ kierujący jego pracami. Wynikające z pkt 9 tego przepisu uprawnienia polegające na czuwaniu przez niego nad jednolitością orzecznictwa oraz sprawnością pracy kolegium nie dotyczą w żadnym stopniu jego czynności orzeczniczych, które wykonuje jako członek składu orzekającego. Z powołanego przepisu nie wynikał zatem obowiązek zasiadania przez Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.
Sąd nie widzi również podstaw do zawiadamiania – w trybie art. 155 § 1 p.p.s.a. – innych organów odnośnie domniemanych przez skarżącego naruszeń obowiązków przez Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., zwłaszcza w sytuacji gdy sam takich naruszeń nie dostrzega.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że powołane przez Kolegium okoliczności świadczą o niedochowaniu przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Stąd też organ drugiej instancji był zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.
Mając zatem na uwadze, że wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, a dostrzeżone uchybienia procesowe organu odwoławczego nie miały jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi, o czym orzeczono w sentencji.