IV SA/Wr 287/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-04-26
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie przedemerytalneokres uprawniający do emeryturypraca w gospodarstwie rolnymurlop bezpłatnykodeks postępowania administracyjnegoustawa o zatrudnieniuustawa o świadczeniach przedemerytalnychubezpieczenie społeczneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu przedwczesnego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny, który nieprawidłowo ocenił możliwość zaliczenia okresu urlopu bezpłatnego do stażu pracy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego K. C. z powodu niespełnienia wymogu 30-letniego okresu uprawniającego do emerytury. Organ administracyjny nie zaliczył okresu urlopu bezpłatnego na wychowanie dziecka i ze względów zdrowotnych do stażu pracy, mimo że skarżąca twierdziła, że mogła pracować w gospodarstwie rolnym rodziców w tym czasie. Sąd uchylił decyzję, wskazując, że organ pominął istotne okoliczności i przedwcześnie rozstrzygnął sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę K. C. na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Kluczowym zagadnieniem było zaliczenie do wymaganego 30-letniego okresu uprawniającego do emerytury pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz okresu urlopu bezpłatnego. Organ I instancji nie uznał części wnioskowanych okresów pracy w gospodarstwie rolnym, a także okresu urlopu bezpłatnego na wychowanie dziecka i urlopu ze względów zdrowotnych. Organ odwoławczy uznał zeznania świadków za wiarygodne w części dotyczącej pracy w gospodarstwie rolnym podczas wakacji, jednak nadal stwierdził, że łączny okres uprawniający do emerytury nie osiągnął wymaganego progu 30 lat. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że organ orzekający pominął istotną kwestię dotyczącą możliwości pracy w gospodarstwie rolnym podczas urlopu bezpłatnego, zwłaszcza gdy urlop był udzielony ze względów zdrowotnych, a skarżąca twierdziła, że nie posiadała zaświadczenia zdrowotnego. Sąd podkreślił, że urlop bezpłatny zawiesza stosunek pracy, ale nie zawsze wyklucza możliwość innej aktywności, jak praca w gospodarstwie. W związku z tym, że organ administracyjny przedwcześnie rozstrzygnął sprawę, nie badając w pełni wszystkich okoliczności, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres urlopu bezpłatnego związany z zatrudnieniem nie może być zaliczony jako praca w gospodarstwie rolnym, jednakże organ administracyjny powinien dokładnie zbadać wszystkie okoliczności sprawy, w tym możliwość pracy w gospodarstwie w czasie urlopu bezpłatnego, zwłaszcza gdy urlop był udzielony ze względów zdrowotnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracyjny przedwcześnie rozstrzygnął sprawę, nie badając w pełni możliwości pracy w gospodarstwie rolnym podczas urlopu bezpłatnego. Urlop bezpłatny zawiesza stosunek pracy, ale niekoniecznie wyklucza inną aktywność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.z.p.b. art. 37k § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.ś.p. art. 30 § 1

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.z.r.p. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ orzekający pominął kwestię, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy – możliwość pracy w gospodarstwie rolnym w czasie urlopu bezpłatnego.

Odrzucone argumenty

Okres urlopu bezpłatnego nie może być zaliczony jako praca w gospodarstwie rolnym, gdyż związany jest z zatrudnieniem i korzystaniem z urlopu w ramach tego zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

Urlop bezpłatny jest to zwolnienie pracownika przez pracodawcę od obowiązku świadczenia pracy, w czasie którego pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia. Podczas urlopu bezpłatnego stosunek pracy nie ustaje, ale ulega zawieszeniu, wstrzymane bowiem zostają wzajemne świadczenia pracownika i pracodawcy. Zasadą jest, że okres urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy. Zaskarżona decyzja o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia przedemerytalnego jest przedwczesna.

Skład orzekający

Lidia Serwiniowska

sprawozdawca

Małgorzata Masternak-Kubiak

przewodniczący

Tadeusz Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych, zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym oraz wpływu urlopu bezpłatnego na staż pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia, jakim jest świadczenie przedemerytalne, i porusza kwestię interpretacji przepisów dotyczących stażu pracy, co jest istotne dla wielu osób.

Urlop bezpłatny a świadczenie przedemerytalne: czy można pracować w gospodarstwie rodziców?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 287/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak-Kubiak /przewodniczący/
Tadeusz Kuczyński
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Wojewoda D., po rozpatrzeniu odwołania K. C. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. Nr [...]orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2003, Nr 58, poz. 514 z póź. zm.) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004, Nr 120 poz. 1252) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w odwołaniu od decyzji I instancji zainteresowana wniosła o jej uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego przy zaliczeniu do okresu uprawniającego do emerytury pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach od dnia [...]r. do dnia [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do. [...]r., od [...]r. do [...]r. , od [...]r. do [...]r. Ponadto strona wskazała na trudną sytuację materialną, w jakiej się obecnie znajduje.
W toku postępowania odwoławczego na podstawie akt sprawy ustalono, że K. C. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...]r. Przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy K. C. była zatrudniona w "A" Sp. z o.o. ( z siedzibą w W.) w okresie od [...]r. do [...]r. Umowa o pracę została rozwiązana na podstawie art. 10 ust.1 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ( Dz.U. Nr 90, poz.844). W dniu rejestracji zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego przy uwzględnieniu pracy w indywidualnym gospodarstwie rodziców w okresach: od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r. Dodatkowo na okoliczność wykazania, że we wnioskowanym okresie zainteresowana pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców przedłożyła własne oświadczenie oraz zeznanie dwóch świadków K. F. i M. K.. Dodatkowo K. C. dołączyła zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w K. z dnia [...]r. potwierdzające istnienie gospodarstwa rolnego o powierzchni [...]ha położonego w M., gm. S., którego właścicielem był w okresie od [...]r. do [...]r. F. K. (ojciec strony) oraz pismo z Urzędu Gminy w S. informujące, że urząd nie może wydać zaświadczenia o zameldowaniu zainteresowanej w miejscowości M. w okresie od [...]r. do [...]r. ponieważ nie posiada rejestrów meldunkowych, ani żadnej innej dokumentacji z wnioskowanego okresu, na podstawie której można potwierdzić fakt zameldowania strony w miejscowości M..
W oparciu o przedstawione dowody stwierdzono, że zainteresowana w dniu rejestracji legitymowała się [...]- letnim [...] - miesięcznym [...] - dniowym okresem uprawniającym do emerytury (bez wnioskowanej pracy w gospodarstwie rolnym). Organ I instancji nie uznał wnioskowanych okresów pracy związanych z wakacjami tj. od dnia [...]r. do dnia [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. a także od [...]r. do [...]r. Nie uznano również okresu od [...]r. do [...]r. gdyż ten przedział czasowy jest związany z zatrudnieniem i korzystaniem z urlopu bezpłatnego udzielonego na wychowanie dziecka. Natomiast uznano okresy od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. jako stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Była to bowiem praca przerywana zatrudnieniem.
W związku z powyższym uznano, że łączny okres uprawniający do emerytury w przypadku K. C. wynosi [...] lat [...] miesiące i [...] dni.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zgodnie z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje kobiecie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy ukończyła co najmniej 50 lat oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat.
Z przedłożonych dokumentów wynika, że organ I instancji uznał, że posiadany przez zainteresowaną łączny okres uprawniający do emerytury ( po zaliczeniu pracy w gospodarstwie rolnym od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. tj. [...] miesięcy i [...] dni) wynosi [...] lat i [...] miesiące i [...] dni.
Organ odwoławczy badając ponownie powyższą sprawę po przeprowadzonej analizie wszystkich dokumentów dostarczonych przez stronę odnośnie świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. uznał, że przedłożone zeznania świadków K. F. i M. K. są wiarygodne przez co zasługują na uwzględnienie. Organ II instancji zaliczając zainteresowanej pracę w gospodarstwie rolnym rodziców we wnioskowanym okresie (podczas wakacji tj. [...] miesięcy [...] dni) do ogólnego okresu uprawniającego do emerytury oparł się na dowodach dostarczonych przez stronę jak również na wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19.12.2000r. (SN II UKN 155/00). Jednak pomimo zaliczenia przez organ odwoławczy pracy w gospodarstwie rolnym w okresie wakacyjnym K. C. nie spełnia wymaganego ustawą warunku do otrzymania świadczenia przedemerytalnego, bowiem posiada [...] lat [...] miesięcy i [...] dni okresu uprawniającego do emerytury wobec wymaganych przez ustawodawcę co najmniej 30 lat.
Organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, że brak jest możliwości zaliczenia okresu od [...]r. do [...]r. jako pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż jak wynika z załączonych dokumentów w trakcie zatrudnienia w "B" w C. W. K. C. w dniu [...]r. urodziła dziecko i na wniosek zainteresowanej udzielono Jej rocznego urlopu bezpłatnego na wychowanie dziecka w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. Następnie strona pismem z dnia [...]r. wystąpiła do pracodawcy o przedłużenie urlopu bezpłatnego na wychowanie dziecka na dalsze dwa lata. Pismem z dnia [...]r. pracodawca przedłużył K. C. urlop bezpłatny na wychowanie dziecka na okres od .[...]r. do dnia [...]r. W związku z powyższym strona wykorzystała w pełnym wymiarze ( 3 lata ) urlop bezpłatny związany z wychowaniem dziecka. W dniu [...]r. zainteresowana wystąpiła z kolejnym pismem do pracodawcy o udzielenie urlopu bezpłatnego na jeden rok ze względu na swój stan zdrowia. Pracodawca udzielił zainteresowanej wnioskowanego urlopu bezpłatnego w okresie od [...]r. do [...]r. Następnie z dniem [...]r. została rozwiązana umowa o pracę zasadzie porozumienia stron między zakładami pracy i jak wynika z załączonych dokumentów od dnia [...]r. K. C. podjęła pracę w "C" we W.. Tak więc okres od [...]r. do [...]r. nie mógł zostać zaliczony stronie jako praca w gospodarstwie rolnym, gdyż związany jest z zatrudnieniem i korzystaniem z urlopu bezpłatnego w ramach tego zatrudnienia.
Zatem skoro zainteresowana nie udokumentowała co najmniej 30 - letniego okresu uprawniającego do emerytury brak jest podstaw prawnych do przyznania K. C. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła, że nie korzystała z urlopu zdrowotnego, ponieważ nie posiadała żadnego zaświadczenia zdrowotnego.
Nie można zatem przyjąć, że skarżąca w czasie trwania urlopu bezpłatnego nie była w stanie pracować w gospodarstwie rolnym w M.. Fakt pobytu skarżącej u rodziców, jak i to, że w okresie od [...]r. do [...]r. pracowała w gospodarstwie rolnym potwierdzają świadkowie, których zeznania jedynie w części odnoszącej się do rozważanego przedziału czasu nie zostały uznane za wiarygodne. Skarżąca podkreśla, że przedstawione dowody na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców zostały uznane za wiarygodne, skoro organy obu instancji zaliczyły czas pracy w wymiarze wskazanym w decyzjach.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Według art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zaliczenia skarżącej do ogólnego okresu uprawniającego do emerytury pracy w gospodarstwie rolnym od [...]r. do [...]r.
Organ orzekający, na podstawie załączonych dokumentów ustalił, że skarżącej w trakcie zatrudnienia w B w C. W. udzielono urlop bezpłatny na wychowywanie dziecka w okresie od [...]r. do [...]r. W dniu [...]r. skarżąca wystąpiła do pracodawcy o udzielenie rocznego urlopu bezpłatnego ze względu na swój stan zdrowia. Pracodawca udzielił zainteresowanej wnioskowanego urlopu bezpłatnego w okresie od [...]r. do [...]r.
W tym stanie rzeczy organ orzekający stwierdził, że okres od [...]r. do [...]r. nie mógł zostać zaliczony stronie jako praca w gospodarstwie rolnym, gdyż związany jest z zatrudnieniem i korzystaniem z urlopu bezpłatnego w ramach tego zatrudnienia. Bezspornym w sprawie jest, że pracodawca udzielił skarżącej urlop bezpłatny ze względu na jej stan zdrowia.
W skardze do Sądu skarżąca podniosła, że nie uzyskała urlopu zdrowotnego ponieważ nie posiadała żadnego zaświadczenia zdrowotnego. Nie można zatem twierdzić, że w czasie urlopu bezpłatnego nie mogła pracować w gospodarstwie rolnym w M.. Fakt pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym potwierdzają świadkowie. Na rozprawie skarżąca oświadczyła, że zmuszona była wziąć urlop bezpłatny.
Zdaniem Sądu organ orzekający podejmując zaskarżoną decyzję pominął kwestię, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Zważyć bowiem należy, że "Urlop bezpłatny jest to zwolnienie pracownika przez pracodawcę od obowiązku świadczenia pracy, w czasie którego pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia. Podczas urlopu bezpłatnego stosunek pracy nie ustaje, ale ulega zawieszeniu, wstrzymane bowiem zostają wzajemne świadczenia pracownika i pracodawcy. Zasadą jest, że okres urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy. Urlopy bezpłatne są zróżnicowane. Kryterium różnicującym poszczególne rodzaje urlopów bezpłatnych jest cel, dla którego udziela się go pracownikowi; może nim być: podjęcie czasowe pracy u innego pracodawcy /.../ działalność związkowa, wykonywanie mandatu posła lub senatora, podnoszenie kwalifikacji itd. /.../.
/.../ Pracownik nie musi natomiast swojego wniosku uzasadniać, podając przyczynę, dla której chce on skorzystać ze zwolnienia w zakresie świadczenia pracy. Przyczyna taka nie musi zatem występować, choć w konkretnej sytuacji może to mieć wpływ na podjęcie przez pracodawcę decyzji pozytywnej dla pracownika" /E. Chmielak-Łubińska, w: Kodeks Pracy. Komentarz Dom Wydawniczy ABC, 2003/.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracyjny powinien mieć na uwadze okoliczności wskazane przez Sąd, dokonać ewentualnie innych ustaleń dotyczących pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym, której potrzeba wyłoni się w trakcie postępowania i swoje ustalenia faktyczne ocenić zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego /art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa/.
Zauważyć trzeba, iż organ administracyjny w zaskarżonej decyzji nie przywołał innych argumentów, niż wyżej wskazane, uzasadniających brak podstaw do zaliczenia skarżącej spornego okresu do ogólnego okresu uprawniającego do emerytury.
W tej sytuacji zaskarżona decyzja o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia przedemerytalnego jest przedwczesna.
Wobec powyższego zakwestionowane orzeczenie należało wyeliminować z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jako negatywna w zasadzie nie podlega wykonaniu /art. 152 cyt. ustawy/.