IV SA/Wr 270/24

IV SA/Wr 270/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 393
art. 5 i 8
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w  podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą.
Dz.U. 2023 poz 991
art. 49 ust. 8
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Protokolant: Referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na akt Zarządu Powiatu w Świdnicy z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr ZD.2111.1.2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Zarządu Powiatu w Świdnicy na rzecz skarżącej M. J. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 3 IV 2024 r. (ZD.2111.1.2024) Zarząd Powiatu w Świdnicy (dalej jako "[...]"), po rozpatrzeniu wniosku M. J. z 26 III 2024 r. (dalej jako "skarżąca") o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora S. w Ś. ogłoszonego na mocy uchwały Z. z 20 II 2024 r. (1217/2024), odmówił stwierdzenia nieważności tego postępowania.
Powyższy akt wydano w następujących okolicznościach sprawy:
Uchwałą z 8 II 2024 r. (XLIX/425/2024) Rady Powiatu w Świdnicy została powołana komisja konkursowa do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora S. w Ś. (dalej "pogotowie") w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6 II 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (Dz. U. z 2021 r. poz. 430), dalej "rozporządzenie MZ".
Dnia 8 II 2024 r. członkowie komisji konkursowej zostali poinformowani o pierwszym posiedzeniu komisji w dniu 15 II 2024 r.
Na posiedzeniu 15 II 2024 r. komisja konkursowa przyjęła regulamin oraz projekt ogłoszenia o konkursie (zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia MZ). Ustalono również termin kolejnego posiedzenia komisji na 5 III 2024 r.
W dniu 20 II 2024 r. uchwałą (1217/2024) Z. ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora pogotowia, co zostało podane do publicznej wiadomości (zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MZ).
Do 4 III 2024 r. do Starostwa Powiatowego w Świdnicy wpłynęło 5 ofert kandydatów: 1. skarżącej; 2. R. I.; 3. B. S.; 4. M. B. i 5. D. B. (która została odrzucona z powodu niespełnienia wymogów formalnych).
Na posiedzeniu w dniu 5 III 2024 r. członkowie komisji konkursowej podpisali oświadczenia, że nie występują, ani też nie są im znane okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności członka komisji w rozpatrywaniu ofert kandydatów.
Rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami zaplanowano na 12 III 2024 r.
W dniu 12 III 2024 r. odbyło się trzecie posiedzenie komisji, na którym przeprowadzono wspomniane rozmowy. Na rozmowę kwalifikacyjną nie zgłosiła M. B. Po wysłuchaniu propozycji kandydatów przystąpiono do tajnego głosowania (zgodnie z § 3 Regulaminu). Oddano 7 głosów ważnych, z czego skarżąca uzyskała - 3 głosy, R. I. uzyskał - 0 głosów, natomiast B. S. otrzymała - 4 głosy.
W dniu 13 III 2024 r. przewodnicząca komisji przedstawiła pisemnie Z. kandydata na stanowisko dyrektora pogotowia w osobie B. S.
Uchwałą z 19 III 2024 r. (1236/2024) Z. zatrudniła B. S. na stanowisku dyrektora pogotowia.
Pismem z 26 III 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego. Zarzuciła Z. błędną obsadę komisji konkursowej, gdyż w jej składzie zasiadały osoby, które pozostawały wobec B. S. w takim stosunku prawnym lub faktycznym, który może budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Wybrana B. S. oraz członkowie komisji: P. F., M. Z. i R. C. są bowiem działaczami partii P., zaś Z. W. i A. S. są działaczami komitetu wyborczego "[...]", będącego w koalicji z P. na szczeblu powiatowym. W ocenie skarżącej w sprawie doszło do naruszenia § 8 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 5 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ.
Pismem z 3 IV 2024 r. Z. poinformował skarżącą, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego.
W skardze na powyższe pismo skarżąca wniosła o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz dopuszczenie i przeprowadzenie załączonych do skargi dowodów.
Zarzucono przy tym naruszenie:
1) § 8 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 5 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ, polegające na braku stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego mimo, że do składu komisji konkursowej powołane zostały osoby pozostające wobec osób, których dotyczyło postępowanie konkursowe (to jest wobec B. S. oraz skarżącej) w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności;
2) § 8 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 5 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ z uwagi na zaniechanie dokonania przez Z. ustaleń i właściwej oceny faktycznych powiązań między ostatecznie wybraną kandydatką w konkursie – B. S., a członkami komisji konkursowej z uwagi na to, że co najmniej 5 (pięć) osób wchodzących w skład komisji konkursowej jest powiązanych w szczególności politycznie z osobą wybraną w drodze konkursu na dyrektora pogotowia, a to:
- B. S. jest działaczem partii P. i w ostatnich wyborach samorządowych w dniu 7 IV 2024 r. startowała do rady miasta Świdnicy z pozycji nr 2 z listy K. (okręg nr 1; lista nr 5) i mandat ten uzyskała;
- A. S. jest działaczem komitetu wyborczego "[...]", będącego w koalicji na szczeblu samorządowym (w Radzie Powiatu Świdnickiego) z działaczami P. W ostatnich wyborach samorządowych w dniu 7 IV 2024 r. kandydowała z miejsca nr 2 do Rady Powiatu Świdnickiego (okręg nr 1; lista nr 12). W kadencji w latach 2018-2024 była członkiem zarządu powiatu;
- P. F. jest działaczem partii P. (i przewodniczącym koła powiatowego P. w Ś.) i w ostatnich wyborach samorządowych w dniu 7 IV 2024 r. startował do Rady Powiatu Świdnickiego z pozycji nr 1 (Okręg nr 5; lista nr 5) i mandat ten uzyskał. W kadencji w latach 2018-2024 wchodził w skład zarządu powiatu świdnickiego jako starosta;
- Z. W. jest działaczem komitetu wyborczego "[...]", będącego w koalicji na szczeblu samorządowym (w Radzie Powiatu Świdnickiego) z działaczami P. W ostatnich wyborach samorządowych w dniu 7 IV 2024 r. kandydował z miejsca nr 1 do Rady Powiatu Świdnickiego (okręg nr 1; lista nr 12) i mandat ten uzyskał. W kadencji w latach 2018-2024 wchodził w skład zarządu powiatu świdnickiego jako wicestarosta;
- M. Z. jest działaczem komitetu wyborczego "[...]", będącego w koalicji na szczeblu samorządowym (w Radzie Powiatu Świdnickiego) z działaczami PO. W ostatnich wyborach samorządowych w dniu 7 IV 2024 r. kandydował z miejsca nr 1 do Rady Powiatu Świdnickiego (okręg nr 2; lista nr 12) i mandat ten uzyskał. W kadencji w latach 2018-2024 był członkiem zarządu powiatu;
- R. C. jest działaczem partii PO i w ostatnich wyborach samorządowych w dniu 7 IV 2024 r. startował do Rady Powiatu Świdnickiego z pozycji nr 1 (okręg nr 1; lista nr 5) i mandat ten uzyskał. W kadencji w latach 2018-2024 był członkiem zarządu powiatu;
3) art. 32 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z 5 VI 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107), dalej "USP", w zw. z § 58 ust. 1 i 2 Statutu Powiatu Świdnickiego (stanowiącego załącznik do uchwały nr VI/57/2007 Rady Powiatu w Świdnicy z 25 IV 2007 r. - Dz. Urz. Woj. Doln. z 2023 r. poz. 4409), poprzez ich niezastosowanie w sprawie i niepodjęcie uchwały w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora pogotowia ogłoszonego na mocy uchwały Z.Ś. nr 1217/2024 z 20 II 2024 r. podczas gdy podjęcie takiej uchwały było uzasadnione z uwagi na fakt, że przedmiot wniosku skarżącej dotyczył sprawy z zakresu administracji publicznej, która ma zaś ścisły związek z realizacją zadań powiatu w zakresie zatrudniania i zwalniania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu, a zgodnie z postanowieniami § 58 ust. 1 i 2 Statutu Powiatu Świdnickiego zarząd rozstrzyga w formie uchwał wszystkie sprawy należące do jego kompetencji a wynikające z ustaw oraz przepisów wykonawczych do ustaw, jak również może prócz uchwał zawierających rozstrzygnięcia podejmować inne uchwały, w szczególności zawierające opinie i stanowisko zarządu;
4) brak przedstawienia jakiegokolwiek uzasadnienia i odniesienia się do zarzutów zawartych we wniosku skarżącej z 26 III 2024 r. o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego, jak i brak wyjaśnienia motywów jakimi kierował się Z. stwierdzając, że nie uwzględnia argumentów podniesionych przez skarżącą, jak i nie znajduje podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania podczas gdy akt rozstrzygający w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania należy uzasadnić w taki sposób, aby możliwe było zrekonstruowanie wnioskowania organu, ponieważ braki w tym zakresie uniemożliwiają w rzeczywistości następcze poddanie tego wnioskowania ocenie sądowej, co stanowi o wadliwości zaskarżonego aktu.
W motywach skargi podniesiono, że zaskarżone pismo stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 lub 6 ppsa stanowi akt podlegający kontroli sądowoadministracyjnej, zaś skarżąca, jako uczestniczka postępowania konkursowego i osoba uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tego postępowania, posiada interes prawny w złożeniu skargi do sądu. Wskazano także, że w skład komisji konkursowej powołano osoby tworzące Z., w tym starostę świdnickiego. Jakoż, że w myśl § 6 ust. 3 regulaminu organizacyjnego pogotowia ratunkowego dyrektor tego podmiotu podlega służbowo staroście świdnickiemu, to 5 (pięć) osób wchodzących w skład Z. (A. S., P. F., Z. W., M. Z. i R. C.) było w stosunku do skarżącej (ówczesnego dyrektora pogotowia) w pozycji zależności służbowej, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Podkreślono, że Z. w świetle § 8 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 5 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ zaniechał ustaleń i właściwej oceny powiązań między B. S., a członkami komisji konkursowej w obszarze ich wspólnej działalności politycznej. Zaznaczono przy tym, że B. S. jest działaczem partii P., podobnie jak P. F. i R. C. Z kolei A. S., Z. W. i M. Z. są działaczami komitetu wyborczego "[...]", będącego w koalicji z działaczami P. na szczeblu samorządowym. W ocenie skarżącej budzi to uzasadnione wątpliwości co do bezstronności członków komisji konkursowej w wyborze dyrektora pogotowia. Skarżąca wywiodła też, że złożone w trybie art. 24 § 1 i art. 27 § 1 kpa oświadczenia członków komisji konkursowej (z 5 III 2024 r.) są niewłaściwie sformułowane i niekompletne wobec § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ. W sprawie nie zostały również podjęte działania naprawcze, o których mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia MZ, bowiem nie konwalidowano działań wybranej wadliwie komisji. Ponadto Z. nie zastosował w sprawie art. 32 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 USP w zw. z § 58 ust. 1 i 2 Statutu Powiatu Świdnickiego i nie podjął uchwały w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego mimo to, że wniosek dotyczył sprawy z zakresu administracji publicznej, która ma ścisły związek z realizacją zadań powiatu w zakresie zatrudniania i zwalniania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Pomimo obowiązku podjęcia uchwały stanowisko Z. zostało zawarte w zaskarżonym piśmie z 3 IV 2024 r., które nie posiada ponadto uzasadnienia. Wspomniane braki uniemożliwiają poddanie go ocenie sądowej, co stanowi o wadliwości zaskarżonego aktu.
W odpowiedzi na skargę Z. wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W jej uzasadnieniu Z. wskazał, że zaskarżone pismo nie jest aktem lub czynnością dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa przez to nie stanowi ono aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, lecz jest co najwyżej aktem organu jednostki samorządu terytorialnego określonym w art. 3 § 2 pkt 6 ppsa. Natomiast z tej przyczyny, że skarżąca nie wypełniła przesłanek określonych w ww. przepisach skarga powinna zostać odrzucona.
Podniesiono ponadto, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności członków komisji, musi faktycznie wystąpić, tzn. że nie może ona mieć charakteru potencjalnego. Dlatego też samo przynależenie członków komisji do jednej partii politycznej nie jest wystarczającą podstawą do unieważnienia rozstrzygnięcia konkursowego. Zaznaczono również, że zarzuty skarżącej nie zostały poparte żadnymi dowodami, zaś głosowanie miało tajny przebieg i w jego wyniku skarżąca zdobyła 3 głosy, zaś B. S. 4. W związku z tym, że na skarżącą musiała zagłosować jedna z osób, która należy do P. lub do komitetu wyborczego "[...]", świadczy to o bezzasadności skargi.
Zwrócono także uwagę, że Z. jest zobowiązany do podejmowania uchwał w sprawie zatrudniania i zwalniania dyrektorów jednostek organizacyjnych powiatu. Jednakże zaskarżone przepisy - art. 32 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 USP w zw. z § 58 ust. 1 i 2 Statutu Powiatu Świdnickiego - w żaden sposób nie obligują go do podjęcia takich uchwał w związku ze skierowanym wnioskiem w przedmiocie nieważności postępowania konkursowego. Także regulacje rozporządzenia MZ nie nakładają na Z. obowiązku podjęcia uchwały w sprawie wniosku o unieważnienie. Nie wskazują przy tym również jaki organ taki wniosek winien rozpoznać. Brak jest też przepisów zobowiązujących do uzasadniania stanowiska odnośnie do zasadności kierowanych przez skarżącą zarzutów.
W toku rozprawy Sąd przeprowadził uzupełniające dowody z dokumentów załączonych do skargi jak i dokumentu przedłożonego przez pełnomocnika Z. w postaci kopii uchwały Rady Powiatu w Świdnicy z 28 XII 2017 r. w sprawie powołania komisji konkursowej. Sąd przeprowadził poza rozprawą dowód z protokołu z posiedzenia Z. z dnia 2 IV 2024 r., na którym rozpatrywano wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności konkursu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W związku z zawartym w odpowiedzi na skargę wnioskiem o jej odrzucenie należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że nie wystąpiły podstawy do uznania skargi za niedopuszczalną.
Zaskarżony akt wydany został w rezultacie zastosowania § 8 rozporządzenia MZ, który normuje przesłanki nieważności konkursu (ust. 1) oraz upoważnia właściwy podmiot do stwierdzenia jego nieważności "wyłącznie na wniosek" zgłoszony w terminie 14 dni od dnia wybrania przez komisję konkursową kandydata na stanowisko objęte konkursem (ust. 2).
Skarżąca, jako uczestniczka konkursu, miała niewątpliwie prawo do wystąpienia z takim wnioskiem. Skoro prawodawca przewidział prawo do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie konkursu, to nie można wnioskodawcy odmówić prawa zakwestionowania stanowiska właściwego organu w tej kwestii przed sądem administracyjnym. Skarżąca, jako wnioskodawczyni, posiada więc prawo (interes prawny) do kwestionowania w ramach postępowania sądowoadministracyjnego stanowiska właściwego organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności konkursu, a więc w przedmiocie złożonego przez nią wniosku. Zgodnie z art. 50 § 1 ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto "ma w tym interes prawny", prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Także sam przedmiot zaskarżenia nie daje podstaw do odrzucenia skargi. Skarżąca kwestionuje pismo z 3 IV 2024 r. o sygn. ZD.2111.1.2024, zawierające skierowane do skarżącej stanowisko Z. w przedmiocie jej wniosku o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego. W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy, pismo to należało zakwalifikować jako akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ppsa). Skarżąca bowiem, jako uczestniczka konkursu, ma wynikające z § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ uprawnienie do żądania stwierdzenia jego nieważności. Co również istotne, z przesłanych akt oraz dokumentów przedłożonych w toku postępowania sądowego nie wynika, by Z. podejmował osobną uchwałę w kwestii rozpoznania wniosku skarżącej. Na posiedzeniu Z. w dniu 2 IV 2024 r. zaprotokołowano jedynie, że Z. nie uwzględnił argumentów wniosku i polecił przygotowanie odpowiedzi wnioskodawczyni.
Sąd w składzie orzekającym podziela też wyrażane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że wszystkie czynności związane z organizacją, przeprowadzeniem konkursu oraz ewentualnym stwierdzeniem jego nieważności muszą być zaliczone do władczej sfery szeroko rozumianego "administrowania" przez podmioty, w których kompetencji leży dokonanie wymienionych czynności. Według ugruntowanej linii orzecznictwa sądów administracyjnych czynności podejmowane w toku konkursu, na podstawie i w granicach prawa, przez organ administracji publicznej, mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatem są uczestnicy konkursu realizujący swoje własne uprawnienia do udziału w konkursie (zob. wyrok NSA z 11 X 2017 r., II OSK 2160/16; postanowienie WSA w Opolu z 30 XII 2015 r., II SA/Op 467/15 – publ. CBOSA).
Odnosząc się do istoty skargi, wypada podkreślić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Istotą takiej kontroli jest więc weryfikacja postępowania i czynności administracji w świetle wymagań wynikających z przepisów obowiązującego prawa.
Przepisy rozporządzenia MZ mają na celu zapewnienie przejrzystości procedury konkursowej. Dotyczą one bowiem podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami (samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, jednostki budżetowe, jednostki wojskowe, podmioty lecznicze utworzone lub prowadzone przez uczelnie medyczne). Jak wynika expressis verbis z art. 49 ust. 8 in fine ustawy z 15 IV 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2024 r., poz. 799, ze zm.) to właśnie potrzeba zapewnienia "przejrzystości procedury konkursowej" stanowi zasadniczą ideę upoważnienia, jakiego ustawodawca udzielił ministrowi właściwemu do spraw zdrowia do wydania rozporządzenia wykonawczego regulującego sposób przeprowadzenia konkursu na kierownicze stanowisko w tego rodzaju placówce.
W świetle powyższego nie można zaakceptować istotnych rozstrzygnięć podejmowanych na podstawie rozporządzenia MZ w związku z taką procedurą, które albo w ogóle nie zawierają uzasadnienia albo też uzasadnienie nie daje możliwości poznania motywów, jakimi kierował się właściwy organ w swoich decyzjach.
W realiach niniejszej sprawy wystąpiła właśnie tego rodzaju sytuacja. Zaskarżony akt, tj. pismo z 3 IV 2024 r. o sygn. ZD.2111.1.2024, zawierające stanowisko Z. w przedmiocie wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego nie zawiera żadnego uzasadnienia. Wynika z niego jedynie, że Z. "nie uwzględnił argumentów podniesionych przez wnioskodawcę i uznał, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania". Nie sposób uznać tego rodzaju aktu za czynność spełniającą kluczowe dla omawianej regulacji standardy "przejrzystości procedury konkursowej".
Podkreślić wypada, że wniosek skarżącej oparty był na wymaganiach wynikających z § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ, według którego w skład komisji konkursowej nie może być powołana osoba, która jest małżonkiem lub krewnym albo powinowatym do drugiego stopnia włącznie osoby, której dotyczy postępowanie konkursowe, albo pozostaje wobec niej w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Jak zaś wynika z § 8 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MZ, postępowanie konkursowe jest nieważne w przypadku ujawnienia, po zakończeniu postępowania konkursowego, że do składu komisji konkursowej powołane zostały osoby, o których mowa w § 5 ust. 1.
Skarżąca we wniosku podniosła powiązania o charakterze organizacyjno-politycznym pomiędzy osobą wybraną w konkursie a pięcioma członkami siedmioosobowej komisji konkursowej. Taki stan rzeczy wymagał co najmniej odniesienia się do tych okoliczności pod kątem prawnego zakazu udziału w komisji konkursowej osób pozostających z kandydatem na stanowisko w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Eksponowany w odpowiedzi na skargę argument, jakoby z przepisów prawa nie wynikał obowiązek uzasadnienia stanowiska właściwego organu w kwestii zasadności wniosku o unieważnienie konkursu, nie uwzględnia kontekstu systemowego, w jakim osadzone są przepisy rozporządzenia MZ. Podkreślić należy, że stosowane przepisy mają charakter wykonawczy wobec ustawy o działalności leczniczej. Ta zaś w art. 49 ust. 8 wyraźnie stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 1, 2) skład oraz tryb i warunki powoływania i odwoływania komisji konkursowej, 3) ramowy regulamin przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 1 - kierując się potrzebą zapewnienia przejrzystości procedury konkursowej. Znaczenie tego przepisu nie ogranicza się wyłącznie do określenia zakresu upoważnienia udzielonego właściwemu ministrowi, ale stanowi również istotną wskazówkę interpretacyjną przy stosowaniu wydanego na jego podstawie rozporządzenia MZ.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, że w świetle wymagań wynikających z § 8 rozporządzenia MZ w zw. z art. 49 ust. 8 in fine ustawy o działalności leczniczej, obowiązkiem właściwego organu było wykazanie przesłanek działania niezależnie od tego, czy decyduje się na unieważnienie konkursu, czy też odmawia takiego unieważnienia. W jednym i w drugim przypadku działanie organu ma charakter władczy. Należy przy tym zaznaczyć, że odpowiedź na skargę nie może konwalidować istotnych braków uzasadnienia zaskarżonego aktu (wyrok NSA z 16 II 2021 r., III OSK 3141/21 – publ. CBOSA). Odpowiedź na skargę stanowi pismo procesowe składane w toku postępowania sądowego, a jego funkcją jest sformułowanie przez organ administracji wniosków procesowych i odniesienie się do zarzutów skargi, a nie konwalidowanie braku uzasadnienia w zaskarżonym akcie. Nie można zaakceptować sytuacji, w której skarżąca musi uruchamiać postępowanie sądowe, by uzyskać jakiekolwiek merytoryczne wyjaśnienie stanowiska zajętego przez Z.
Sąd zwraca również uwagę, że wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko pomija istotę zagadnienia. Z § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ wynika bowiem obligatoryjny zakaz udziału w komisji konkursowej osoby pozostającej wobec któregokolwiek z kandydatów w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Chodzi tu więc o każdy rodzaj stosunku prawnego jak i faktycznego, który może uzasadniać takie wątpliwości. Oczywiście nie wystarczy tu subiektywne przekonanie, że członek komisji nie będzie bezstronny, lecz należy jednoznacznie wykazać, że między członkiem komisji a kandydatem zachodzą konkretne relacje prawne, np. są wspólnikami w prowadzonej działalności gospodarczej, bądź współwłaścicielami nieruchomości lub zachodzą konkretne relacje faktyczne, np. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe bądź są współpracownikami na niwie zawodowej. Ustalenie, czy okoliczność, o której mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ miała miejsce, jak i jej ocena, należą do właściwego podmiotu przeprowadzającego postępowanie konkursowe. Na pewno nie mogą one mieć charakteru dowolnego i arbitralnego (zob. wyrok NSA z 11 X 2017 r., II OSK 2160/16 – publ. CBOSA). Nie wystarczy zatem – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – ograniczenie się do stwierdzenia, że przynależność do tej samej partii nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności konkursu oraz że na skarżącą głosowała co najmniej jednak z osób należących do P. lub komitetu wyborczego W. Skarżąca trafnie zwróciła uwagę, że złożone przez członków komisji oświadczenia z dnia 5 III 2024 r. o braku podstaw do wyłączenia, odwołują się do procesowych przesłanek wyłączenia z art. 24 § 1 i art. 27 § 1 kpa, które nie pokrywają się z przesłankami z § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ, a co najważniejsze, nie odsyłają do okoliczności pozostawania wobec któregokolwiek z kandydatów w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Nie sposób w takich warunkach uznać, że dokonano prawidłowych ustaleń w kwestii zarzutów podniesionych we wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego.
Mając na względzie opisane wyżej naruszenie § 5 i § 8 rozporządzenia MZ w zw. z art. 49 ust. 8 in fine ustawy o działalności leczniczej, należało uchylić zaskarżony akt na zasadzie art. 146 § 1 ppsa.
Rozpoznając wniosek skarżącej ponownie należy zweryfikować okoliczności powołane we wniosku, przy uwzględnieniu przesłanek wyłączenia określonych w § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii uzasadnić w sposób obrazujący podstawę prawną i faktyczną działania Z.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 797 zł, na które składają się: wpis od skargi (300 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).