IV SA/WR 266/24

IV SA/Wr 266/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk /przewodniczący/
Ewa Kamieniecka
Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), Protokolant: referent Aleksandra Bartczak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na rozprawie w Wydziale IV sprawy ze skargi T. D. na decyzję W. S.A. zs. we W. z dnia 5 marca 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od W. S.A. zs. we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 5 III 2024 r. W. S.A we W. (dalej jako "organ") odmówił T. D. (dalej jako "skarżący") udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 3 I 2024 r.
Decyzję powyższa wydano w następujących okolicznościach:
Wnioskiem z 3 I 2024 r. skarżący zażądał od organu udostępnienia informacji publicznej wskazującej, czy w latach 2018-2023 organ dokonywał jakichkolwiek wypłat środków pieniężnych, z jakiegokolwiek tytułu (np. wynagrodzenie za pracę, należności z tytułu umowy zlecenia, umowy o dzieło, innej umowy o świadczenie usług, usług lub dostawy towarów wykonywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, działalności wykonywanej osobiście, wynagrodzenia tytułem praw autorskich itp.) na rzecz następujących osób pełniących funkcję radnego Rady Miejskiej Wrocławia: B. A.; J. C.; C. C.; M. G.; A. G.; M. J.; P. K.; D. K.; S. K.; M. K.; J. K.; M. L.; M. M.; T. M.; J. O.; M. P.; A. R.; E. S.; E. W.; I. W.; M. Z.
Dodatkowym pismem z 23 I 2024 r., odpowiadając na wezwanie organu do wykazania interesu społecznego w uzyskaniu ww. informacji, skarżący wyjaśnił, że w jego ocenie żądana informacja nie ma charakteru przetworzonego, tak więc nie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu społecznego w jej uzyskaniu. Wystarczy bowiem wpisać imiona i nazwiska radnych w odpowiednim polu programu księgowego organu, aby otrzymać wnioskowane informacje, a następnie je przekazać. Z ostrożności procesowej skarżący oświadczył też, że występuje po jego stronie szczególnie istotny interes publiczny. Jest on bowiem od X 2021 r. radnym osiedlowym Osiedla P. Już tylko z tego tytułu można uznać, że działa on w interesie mieszkańców całego Osiedla. Nadto skarżący jest mocno zaangażowany w uzyskanie z budżetu gminnego środków na remont osiedlowego kąpieliska K. i wznowienie jego działalności. Ponieważ jednak na posiedzeniu budżetowym Rada Miasta Wrocławia odrzuciła stosowną poprawkę do budżetu stosunkiem głosów 14:21, zachodzi potrzeba weryfikacji, czy niektórzy radni nie mieli interesu prawnego w odrzuceniu zmian do budżetu. W interesie publicznym jest ustalenie, czy radni miejscy głosujący za przyjęciem budżetu na 2024 r. oraz przeciw poprawce mieszkańców, otrzymywali, otrzymują lub będą w 2024 r. otrzymywać jakiekolwiek środki finansowe od gminnych jednostek organizacyjnych i gminnych osób prawnych, dla których przeznaczone były środki w budżecie na 2024r. i powinni się byli wyłączyć z głosowania nad w/w poprawką oraz nad całością uchwały budżetowej na 2024 r.
Decyzją z 5 III 2024 r. organ odmówił udostępnienia żądanej informacji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że informacja tego rodzaju ma charakter przetworzony i w związku z tym jej udostępnienie uzależnione jest od wykazania, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ nie posiada bazy danych, której funkcjonalność umożliwiałaby proste wygenerowanie wskazanych informacji. Przygotowanie informacji wymagałoby analizy danych wedle wskazanej przez skarżącego specyfikacji i jej układu merytorycznego. Konieczna jest analiza wszystkich zawartych w okresie 2018 - 2023 umów i ewentualne zebranie danych na temat stron umowy, tj. radnych Rady Miejskiej Wrocławia, a następnie sporządzenie zestawienia zawierającego kwoty wynagrodzeń oraz tytuły prawne stanowiące podstawę płatności. Co istotne, w okolicznościach sprawy skarżący nie wykazał jednak wymaganego interesu publicznego. Skarżący nie podał o jaką konkretnie poprawkę do budżetu miasta Wrocław chodziło, nie podał jej treści i daty głosowania. Zdaniem organu, skarżący przyjął także błędne założenie, że organ jest odrębnym podmiotem prywatnym, którego interesy finansowe kolidują z interesami Miasta Wrocław. Tymczasem cele działania organu pokrywają się z zadaniami własnymi miasta. Stosownie do art. 25a ustawy z 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465), radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Głosowanie nad poprawkami w budżecie, nawet jeśli byłoby związane z zatrudnieniem w spółce miejskiej miasta Wrocław, nie miałoby wpływu na sytuację prawną radnego (radnej).
Skarżący, pouczony o możliwości złożenia do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wniesienia skargi do tutejszego Sądu, wniósł skargę z 21 IV 2024 r., w której zażądał uchylenia decyzji organu i zasądzenia kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu wnioskowanych przez niego informacji o radnych miejskich związanych z organem w zakresie wskazanym we wniosku, pomimo, iż powyższe dane są informacją publiczną,
2) art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 IX 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022r., poz. 902) dalej: "UoDIP", poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie Skarżącemu wnioskowanych przez niego informacji o radnych miejskich związanych z organem w zakresie wskazanym we wniosku, pomimo, iż powyższe dane są informacją publiczną,
3) art. 3 ust. 1 pkt 1 UoDIP, poprzez jego zastosowanie i uznanie, że informacje wnioskowane przez skarżącego stanowią informację przetworzoną, a skarżący powinien wykazać szczególnie istotny interes publiczny dla jej pozyskania, podczas gdy wnioskowana informacja nie spełnia kryteriów uznania jej za przetworzoną.
W uzasadnieniu skargi umotywowano zarzuty podkreślając, że nie sposób uznać, aby wygenerowanie danych o zawarciu z radnym miejskim umowy i rocznej kwoty wynagrodzenia uzyskanego przez niego z tego tytułu stanowiło nadzwyczajny wysiłek interpretacyjny. Nie sposób również dać wiary, aby organ takich zestawień nie posiadał, choćby dla innych celów np. podatkowych. Nawet, jeśli organ zatrudnił, czy zawarł umowę ze wszystkimi wskazanymi przez skarżącego radnymi, to wydaje się, że ustalenie kwoty rocznej wypłacanej na ich rzecz przez organ w dobie komputeryzacji nie wymaga niewiarygodnego zaangażowania i wysiłku intelektualnego. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu, jakoby informacja o tym, czy radny miejski głosujący nad budżetem miasta, w którym zagwarantowane są środki na podmiot, z którym ma on podpisaną umowę, nie stanowiła informacji, której pozyskanie leży w interesie publicznym. Organ w sposób nieuprawniony pokusił się o własną ocenę, czy w sprawie zaistniał konflikt interesów u radnych głosujących nad budżetem, podczas gdy celem wniosku było uzyskanie przez skarżącego danych umożliwiających samodzielne dokonanie takiej oceny przez skarżącego. Skarżący podkreślił, że radni nowej kadencji wybrani w wyborach w dniu 7 IV 2024 r., jak również Prezydent Wrocławia złożyli publiczne przyrzeczenie, że w nowej kadencji nie będą łączyć funkcji radnego miejskiego z zatrudnieniem w spółkach miejskich. Wynika więc z powyższego, iż łączenie tych funkcji pozostawało - wbrew twierdzeniom organu - w konflikcie interesów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania, ewentualnie o jej oddalenie. Oświadczył przy tym, że w dniu 21 V 2024 r. przesłano skarżącemu żądaną informację. W informacji podano radnych, kwoty i tytuły dokonanych wypłat w latach 2018-2023.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie należy odnieść się do wniosku organu o "stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania". Jak wynika z art. 161 § 1 ppsa, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
W okolicznościach sprawy nie zaszła żadna z wyżej wymienionych okoliczności. W szczególności nie stanowi takiej okoliczności fakt, że organ zdecydował się udostępnić żądaną informację publiczną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była bowiem kontrola legalności decyzji organu. Skoro organ nie uchylił tej decyzji w ramach autokontroli (na podstawie art. 54 § 3 ppsa), a nadto skarżący nie cofnął skargi, to aktualna pozostawała potrzeba przeprowadzenia sądowej kontroli legalności wydanej w sprawie decyzji.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 UoDIP, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że w ocenie organu objęta wnioskiem informacja ma charakter informacji przetworzonej, zaś w sprawie nie wystąpiły okoliczności szczególnie istotne dla interesu publicznego uzasadniające jej udostępnienie.
Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że "informacją publiczną przetworzoną" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 UoDIP, są takie dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech nowej informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. motywy wyroku NSA z 26 III 2024 r., III OSK 1474/22 – publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie organ nie wykazał, że udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji, dotyczącej wypłat na rzecz wskazanych z imienia i nazwiska radnych w latach 2018 -2023, wymaga opisanych wyżej czynności. Za przekonujące uznać należy stanowisko skargi, że w świetle aktualnych wymagań dotyczących rozliczeń podatkowych, takie dane ujęte być muszą w systemie księgowym organu i ich odnalezienie nie jest czasochłonne, jak również nie powinno nastręczać większych problemów. Organ zresztą nie podjął jakiejkolwiek polemiki z tym stanowiskiem, w szczególności nie oświadczył, by prowadził księgi rachunkowe w postaci innej niż elektroniczna. Sąd nie miał w takich uwarunkowaniach podstaw do uznania, że organ nie posiada bazy danych, której funkcjonalność umożliwiałaby proste wygenerowanie wskazanych informacji.
W związku z powyższym już drugorzędne znaczenie ma okoliczność, czy za udostępnieniem skarżącemu informacji przemawia szczególnie istotny interes publiczny. Ze stanu faktycznego sprawy wynika jednak, że w przypadku skarżącego tego rodzaju interes występuje. Skarżący pełni funkcję radnego osiedlowego i zaangażowany jest w działania na rzecz remontu i wznowienia działalności osiedlowego kąpieliska K. Wniosek skarżącego o udostępnienie informacji jest zaś związany z głosowaniem, jakie przeprowadzili radni Rady Miasta Wrocławia nad mającymi umożliwić taki remont poprawkami do budżetu na rok 2024 i służyć ma ocenie tego głosowania pod kątem ewentualnego konfliktu interesów. Wynika z tego, że wniosek skarżącego motywowany jest działalnością społeczną, tak więc nie było podstaw do uznania, że interes publiczny w tym przypadku nie występuje. Odmiennej oceny interesu skarżącego nie uzasadnia fakt, że zdaniem organu tego rodzaju konflikt interesu nie występuje. Skarżący nie zawracał się bowiem do organu o przeprowadzenie oceny w tym zakresie, a jedynie o udostępnienie stosownej informacji publicznej, która ma dla skarżącego istotne znaczenie w zabiegach na rzecz remontu i wznowienia działalności osiedlowego kąpieliska K.
W rezultacie stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja narusza w sposób istotny art. 3 ust. 1 pkt 1 UoDIP, co obligowało Sąd do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ppsa.
Formułowanie dla organu wskazań co do dalszego postępowania Sąd uznał za niecelowe, skoro z nadesłanych akt wynika, że organ pismem z 21 V 2024 r. udzielił skarżącemu żądanych informacji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając poniesione przez skarżącego celowe koszty w łącznej kwocie 697 zł, na które składają się: wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).