IV SA/Wr 262/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-03-07
NSAinneŚredniawsa
zasiłek dla bezrobotnychprawo pracyubezpieczenia społecznerynek pracyokres uprawniającyopieka nad dzieckiemskładki ZUSdziałalność gospodarczaWSAbezrobocie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę bezrobotnego na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 100% podstawowej kwoty, z uwagi na nieudokumentowanie przez skarżącego co najmniej 20 lat okresów uprawniających do zasiłku.

Skarżący W. K. zaskarżył decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia odmawiającą przyznania zasiłku dla bezrobotnych w wyższej wysokości. Głównym zarzutem skarżącego było niezaliczenie przez organy administracji okresów opłacania składek na zasadach preferencyjnych oraz okresu opieki nad niepełnosprawnym synem do stażu uprawniającego do zasiłku. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o promocji zatrudnienia, nie zaliczając spornych okresów, co skutkowało przyznaniem zasiłku w wysokości 100% podstawowej kwoty.

Przedmiotem skargi W. K. była decyzja Wojewody Dolnośląskiego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organy administracji przyznały skarżącemu zasiłek w wysokości 100% podstawowej kwoty, odmawiając przyznania go w wyższej wysokości lub na dłuższy okres, ponieważ udokumentowany przez niego okres uprawniający do zasiłku wyniósł 19 lat 10 miesięcy i 11 dni, a nie co najmniej 20 lat, co jest warunkiem do otrzymania zasiłku w wyższej wysokości (120%) lub na dłuższy okres (365 dni). Skarżący kwestionował niezaliczenie przez organy okresu opłacania składek na zasadach preferencyjnych oraz okresu opieki nad niepełnosprawnym synem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd podkreślił, że przepisy te nie przewidują zaliczania okresu sprawowania opieki nad dzieckiem ani pobierania zasiłku pielęgnacyjnego do okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych, a także że składki opłacone na preferencyjnych warunkach nie spełniały wymogów do zaliczenia. W związku z tym, skarżący nie spełnił warunków do przyznania zasiłku w wyższej wysokości ani na dłuższy okres, a przyznana kwota 100% była zgodna z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem oraz okres pobierania zasiłku pielęgnacyjnego nie są zaliczane do okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia. Podobnie, okresy opłacania składek na preferencyjnych warunkach, gdy podstawa wymiaru składek była niższa niż wymagana, nie są uwzględniane.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które precyzyjnie określają, jakie okresy podlegają zaliczeniu do stażu uprawniającego do zasiłku. Przepisy te nie przewidują wliczania okresu opieki nad dzieckiem ani pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, ani też okresów, w których składki były opłacane na preferencyjnych warunkach, jeśli nie spełniały one wymogów ustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 72 § ust. 1-5a

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Przepisy określające wysokość i okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, w tym warunki zaliczania okresów uprawniających do zasiłku oraz wysokość zasiłku w zależności od stażu pracy.

u.p.z.i.r.p. art. 71 § ust. 1-6

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Przepisy określające warunki nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w tym okresy zaliczane do stażu pracy oraz moment nabycia prawa do zasiłku.

u.p.z.i.r.p. art. 73 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Przepisy określające okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych w zależności od stażu pracy i stopy bezrobocia.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych obejmujący orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki nieuwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (oddalenie skargi).

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozstrzygania przez sąd administracyjny w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

k.c.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Przywołany w kontekście stosowania przepisów dotyczących umowy zlecenia do innych umów o świadczenie usług.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie zaliczając do okresu uprawniającego do zasiłku okresu opieki nad synem oraz okresów opłacania składek na preferencyjnych warunkach. Udokumentowany przez skarżącego okres uprawniający do zasiłku jest krótszy niż 20 lat, co skutkuje przyznaniem zasiłku w wysokości 100% podstawowej kwoty, a nie wyższej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca zaliczenia okresu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem (lata 2003-2014) do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Argumentacja skarżącego dotycząca zaliczenia okresu opłacania składek na zasadach preferencyjnych (dwa lata) do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Argumentacja skarżącego dotycząca wieku przedemerytalnego, problemów zdrowotnych i braku możliwości podjęcia zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zauważa, że okresy uprawniające skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych łącznie stanowią 19 lat 10 miesięcy i 12 dni, a nie jak przyjęły organy obu instancji 19 lat 10 miesięcy i 11 dni. Ustalenie organów stanowi jednak oczywistą omyłkę w sumowaniu i nie wpływa na jednoznaczny wniosek, że zliczone ww. okresy uprawniające do zasiłku łącznie nie stanowią 20 lat.

Skład orzekający

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

przewodniczący

Anetta Makowska-Hrycyk

sprawozdawca

Katarzyna Radom

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczących zaliczania okresów do stażu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, w szczególności w kontekście opieki nad dzieckiem i preferencyjnych składek ZUS."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących zasiłków dla bezrobotnych i kryteriów ich przyznawania.

Czy opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem i preferencyjne składki ZUS liczą się do zasiłku dla bezrobotnych? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 262/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk /sprawozdawca/
Katarzyna Radom
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 1247/24 - Wyrok NSA z 2024-09-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
art. 72 ust. 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: Referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 24 marca 2023 r. nr ZP-P.8641.24.2023.WM w przedmiocie przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W. K. (dalej: skarżący) jest decyzja Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) z dnia 24 marca 2023 r. nr ZP-P.8641.24.2023.WM utrzymująca mocy decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia (dalej: Prezydent, organ pierwszej instancji) z dnia 24 lutego 2023 r. nr SZ.6100.6581.2023.MW w sprawie przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent decyzją z 9 stycznia 2023 r. uznał skarżącego z dniem 9 stycznia 2023 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie na podstawie art. 71 ust. 1-4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.; dalej: u.p.z.i.r.p.) odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania skarżący nie udokumentował co najmniej 365 dni okresów zaliczalnych uprawniających do zasiłku. Pouczył też skarżącego o treści art. 71 ust. 6 u.p.z.i.r.p.
Decyzję tę w dniu 9 stycznia 2023 r. doręczył skarżącemu, który nie wniósł od niej odwołania.
W dniu 26 stycznia 2023 r. skarżący przedstawił świadectwa pracy i zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS).
Decyzją z dnia 24 lutego 2023 r. wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b) i ust. 7, art. 10 ust. 7 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 36, art. 71 ust. 1 i 6, art. 72 i art. 73 u.p.z.i.r.p. Prezydent przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 26 stycznia 2023 r. do dnia 24 lipca 2023 r. w wysokości 100% kwoty zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 u.p.z.i.r.p., co stanowi
- 1 304, 10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku,
- 1 024, 10 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.
Wraz z decyzją doręczył skarżącemu zestawienie okresów zaliczalnych i stwierdził, że okres uprawniający do zasiłku wyniósł 19 lat 10 miesięcy i 11 dni, zatem wysokość zasiłku wynosi 100% zasiłku podstawowego.
W odwołaniu skarżący zakwestionował okres wypłaty i wysokość przyznanego zasiłku dla bezrobotnych wskazując, że do udokumentowania pełnych 20 lat okresów zaliczalnych zabrakło 49 dni, ponieważ organ pierwszej instancji nie uwzględnił składek ZUS opłacanych na zasadach preferencyjnych za okres dwóch lat. Wyjaśnił, że przez wiele lat sprawował opiekę nad obecnie 38-letnim niepełnosprawnym synem, wymagającym 24-godzinnej opieki. Lata 2003-214, w których pobierał zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 420 zł i nie mógł podjąć żadnej pracy zarobkowej, nie zostały zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku, mimo że ZUS dolicza taki okres do emerytury. Ma 64 lata, jest chory i nikt mu nie zaoferuje pracy. Do odwołania załączył kopię orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności syna.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący dokonał rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 9 stycznia 2023 r., a okres uprawniający do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) i d) u.p.z.i.r.p. udokumentował dopiero w dniu 26 stycznia 2023 r., to na podstawie art. 71 ust. 6 u.p.z.i.r.p. prawo do zasiłku przysługuje skarżącemu od dnia udokumentowania tego okresu na okres wskazany w art. 73 ust. 1. Wyjaśnił w tym względzie, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest uzależniony m.in. od wysokości stopy bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku. Ustalił, że skarżący mieszka w powiecie wrocławskim, gdzie stopa bezrobocia na dzień 30 czerwca 2022 r. wyniosła 1,5% i nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w Polsce wynoszącej 5,2%. Ustalił, że skarżący urodził się 5 maja 1959 r. Stwierdził, że udokumentowany przez skarżącego okres uprawniający do zasiłku, od którego zależy wysokość oraz okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest krótszy niż 20 lat – 19 lat 10 miesięcy 11 dni - co ustalił w oparciu o okresy:
- zatrudnienie w pełnym wymiarze casu pracy w D. we W. od 28 sierpnia 1979 r. do 30 kwietnia 1984 r., tj. 4 lata 8 miesięcy 11 dni;
- zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy we W. we W. od 2 maja 1984 do 31 grudnia 1990 r., tj. 6 lat 8 miesięcy;
- zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy w P. sp. z o.o. we W. od 1 stycznia 1991 r. do 3 lutego 1992 r., tj. 1 rok 1 miesiąc 3 dni;
- podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 2 lipca 1993 r. do 29 kwietnia 1995 r., tj. 1 rok 9 miesięcy 28 dni;
- podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 1 czerwca 1996 r. do 30 września 1996 r., tj. 4 miesiące;
- podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 1 czerwca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., tj. 7 miesięcy;
- podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 1 maja 2018 r. do 31 grudnia 2022 r., tj. 4 lata 8 miesięcy;
Do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych organ odwoławczy – podobnie jak Prezydent - nie zaliczył skarżącemu okresu prowadzenia działalności gospodarczej:
- od 20 maja 1993 r. do 17 maja 1995 r. oraz od 20 marca 1996 r. do 8 października 2010 r., ponieważ za te okresy nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy w rozumieniu art. 72 ust. 5a u.p.z.i.r.p.,
- od 1 stycznia 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r., ponieważ w tym okresie działalność gospodarcza była zawieszona;
- od 15 maja 2015 r. do 31 maja 2017 r., ponieważ składki na ubezpieczenia społeczne zostały opłacone na preferencyjnych warunkach, tj. od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
W konsekwencji Wojewoda uznał, że skarżącemu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 100% podstawowej wysokości świadczenia, ponieważ udokumentowany okres uprawniający do zasiłku wyniósł co najmniej 5 lat, lecz mniej niż 20 lat.
Podkreślił, że ustawodawca nie dał organom administracji jakichkolwiek uprawnień uznaniowego przyznawania zarówno zasiłku dla bezrobotnych jak i okresu jego pobierania, wobec czego argumentacja odwołania dotycząca wieku przedemerytalnego i problemów zdrowotnych skarżącego, a także braku możliwości podjęcia zatrudnienia w okresie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem i otrzymywanego w związku z tym zasiłku pielęgnacyjnego – nie mogła być uwzględniona przy rozstrzyganiu sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący nie zgodził się z decyzją Wojewody kwestionując przyznanie zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 100% na okres od 26 stycznia do 24 lipca 2023 r. Podkreślił, że do pełnych 20 lat okresu uprawniającego zasiłku zabrakło mu tylko 49 dni oraz nie uwzględniono okresu dwóch lat opłacanych składek na zasadach preferencyjnych, tzn. gdy osoba rozpoczynająca działalność gospodarczą była zwolniona ze składek na Fundusz Pracy. Za szczególnie bulwersujące skarżący uznał niezaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku jedenastu lat opieki na synem z porażeniem mózgowym (mimo że ZUS wlicza te lata do emerytury) – osobą wymagającą 24 godzinnej opieki. Wskazał że w latach 2003-2014 pobierał zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 420 zł i z tego tytułu nie mógł podjąć żadnej pracy zarobkowej. Jest w wieku przedemerytalnym – 64 lata – obłożony wieloma chorobami i nie znajdzie pracy, ani nikt mu jej nie zaoferuje.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Na podstawie art. 151 p.p.s.a w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że odpowiada ona prawu, a skarga jest bezzasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta o przyznaniu skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych na okres 180 dni - liczony od daty udokumentowania okresów uprawniających do zasiłku - w wysokości 100% podstawowej wysokości tego świadczenia.
Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie spełnił warunków przyznania zasiłku dla bezrobotnych na okres 365 dni - określonych w art. 73 ust. 2 pkt 2) u.p.z.i.r.p. -ponieważ mimo ukończonych 50 lat życia nie udokumentował co najmniej 20 lat okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych, jak również stopa bezrobocia na dzień 30 czerwca 2022 r. na obszarze powiatu, który skarżący zamieszkuje, nie była wyższa niż przeciętna stopa bezrobocia w kraju. Wobec ustalenia, że okres uprawniający do zasiłku jest krótszy niż 20 lat, skarżący nie spełnił warunku przyznania zasiłku w wysokości 120%, określonego w art. 72 ust. 3 u.p.z.i.r.p. Skarżący spełnił natomiast warunek pobierania zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 100% podstawowej wysokości świadczenia określony w art. 72 ust. 1 u.p.z.i.r.p.
Wedle skarżącego spełnił on warunki do pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez rok, ponieważ organ bezzasadnie nie zaliczył do okresów uprawniających do zasiłku dwuletniego okresu opłacania składek na zasadach preferencyjnych (w którym skarżący jako rozpoczynający działalność gospodarczą nie miał obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy) oraz okresu lat 2004-2014, w którym sprawował opiekę nad niepełnosprawnym synem i z tego tytułu pobierał zasiłek pielęgnacyjny.
Ramy prawne sprawy poddanej kontroli sądowej wyznaczają przepisy u.p.z.i.r.p.
Bezsporne w sprawie jest, że skarżący dokonał rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 9 stycznia 2023 r., natomiast okres uprawniający do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych udokumentował po upływie 7 dni od rejestracji (w dniu 26 stycznia 2023 r.), co – zgodnie z art. 71 ust. 6 u.p.z.i.r.p. – skutkuje prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia udokumentowania tego okresu na okres wskazany w art. 73 ust. 1.
Spór natomiast koncentruje się w istocie na przyjętym przez organy ustaleniu, że udokumentowany przez skarżącego okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych jest krótszy niż 20 lat.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 u.p.z.i.r.p. wysokość zasiłku wynosi:
1) 1200 zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku;
2) 942,30 zł miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.
Bezrobotnemu, którego łączne okresy wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5, zwane dalej "okresem uprawniającym do zasiłku", wynoszą mniej niż 5 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 80% kwoty zasiłku określonego w ust. 1 (ust. 2).
Bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w ust. 1 (ust. 3).
Na podstawie ust. 4 tego przepisu do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się również okresy pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego, okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników, okres zatrudnienia za granicą osoby, która przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o repatriacji, oraz okresy urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968 r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem:
1) w wieku do 4 lat - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie z okresami, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2, bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat;
2) na które, ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny - dodatkowo do 3 lat na każde dziecko.
Do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się również okresy zatrudnienia, o których mowa w art. 89 (ust. 5).
Z mocy ust. 5a - do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się również:
a) okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przebyte przed dniem 1 stycznia 1997 r., jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników, określonego na podstawie odrębnych przepisów; okres prowadzenia działalności pozarolniczej przed dniem 1 stycznia 1997 r. podlega zaliczeniu, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tego tytułu, o ile podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia za pracę,
b) okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przebyte przed dniem 1 maja 2004 r. za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie wymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, za które były opłacane składki na Fundusz Pracy.
Okresami uprawniającymi do zasiłku, o których mowa w przywołanym art. 72 ust. 2 u.p.z.i.r.p. są, gdy bezrobotny:
- był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,
- wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
- świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2,
- opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
- wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
- wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
- opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75% przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia,
- był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,
- był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy;
oraz okresy:
- zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego, służby przygotowawczej, służby kandydackiej, kontraktowej zawodowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej, terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie lub służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin;
- urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów;
- niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;
- za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę.
Organy obu instancji do okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych prawidłowo – i nie jest to kwestionowane w sprawie – zaliczyły okresy, które spełniają ww. kryteria i obejmują zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy (od 28 sierpnia 1979 r. do 30 kwietnia 1984 r., od 2 maja 1984 do 31 grudnia 1990 r., od 1 stycznia 1991 r. do 3 lutego 1992 r.) oraz podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (od 2 lipca 1993 r. do 29 kwietnia 1995 r., od 1 czerwca 1996 r. do 30 września 1996 r., od 1 czerwca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., od 1 maja 2018 r. do 31 grudnia 2022 r.). Okresy te mieszczą się w okresach uprawniających do zasiłku, opisanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 odpowiednio lit. a) i d) u.p.z.i.r.p.
Wbrew natomiast oczekiwaniu skarżącego, okresy, których organy nie uwzględniły w okresie uprawniającym skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych zostały prawidłowo ustalone, w oparciu o przedstawione w sprawie dokumenty. Okresy od 20 maja 1993 r. do 17 maja 1995 r. oraz od 20 marca 1996 r. do 8 października 2010 r. nie mogły zostać uznane za zaliczalne, ponieważ skarżący w tych okresach nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Jak prawidłowo uznał organ odwoławczy okres prowadzenia działalności pozarolniczej przed 1 stycznia 1997 r. podlega zaliczeniu, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy z tego tytułu, o ile podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia (art. 72 ust. 5a u.p.z.i.r.p.). Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje. Zasadnie też Wojewoda nie uwzględnił okresu od 1 stycznia 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r., ponieważ w tym okresie działalność gospodarcza skarżącego była zawieszona. Tej okoliczności również skarżący nie kwestionuje. Prawidłowo też organ odwoławczy ocenił, że okres od 15 maja 2015 r. do 31 maja 2017 r. był niezaliczalny, ponieważ składki na ubezpieczenia społeczne zostały opłacone na preferencyjnych warunkach, tj. od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Nie został więc w tym przypadku spełniony warunek z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.p.z.i.r.p.
Przedstawione w skardze dodatkowe argumenty, które wedle skarżącego uzasadniają zaliczenie okresu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem w latach 2003 -2014 i pobieranie wówczas przez skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego (co uniemożliwiało skarżącemu podjęcie zatrudnienia) nie mogły być uwzględnione ze względu na treść art. 72 ust. 2 u.p.z.i.r.p., który nie uwzględnia okresu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (art. 71 ust. 2 pkt 8 u.p.z.i.r.p.), ani okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego (art. 2 pkt 9 u.p.z.i.r.p.). Ponadto okoliczności sprawy nie dają podstaw do uznania, by przepis art. 72 ust. 4 u.p.z.i.r.p. miał zastosowanie w sprawie.
Sąd zauważa, że okresy uprawniające skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych łącznie stanowią 19 lat 10 miesięcy i 12 dni, a nie jak przyjęły organy obu instancji 19 lat 10 miesięcy i 11 dni. Ustalenie organów stanowi jednak oczywistą omyłkę w sumowaniu i nie wpływa na jednoznaczny wniosek, że zliczone ww. okresy uprawniające do zasiłku łącznie nie stanowią 20 lat.
Ustalenie natomiast, że okresy uprawniające do zasiłku dla bezrobotnych stanowią w sumie więcej niż 5 lat i mniej niż 20 lat skutkuje przyznaniem skarżącemu zasiłku w wysokości podstawowej wskazanej w art. 72 ust. 1 u.p.z.i.r.p., co w sprawie nastąpiło.
W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo ustalił zarówno okres jak i wysokość zasiłku dla bezrobotnych w sprawie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W sprawie skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeknie referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI