IV SA/Wr 260/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-10-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznapowódźzasiłek celowyszacowanie stratremontodbudowaklęska żywiołowaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy społecznej

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego na remont domu po powodzi, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego.

Skarżący A. P. wniósł o zasiłek celowy na remont domu zniszczonego przez powódź, kwestionując przyznaną kwotę 104.500 zł jako niewystarczającą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, opierając się na szacunku szkód dokonanym przez komisję. Sąd uchylił decyzję SKO, stwierdzając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, w tym analizy techniczno-ekonomicznej i dokumentacji zdjęciowej przedstawionej przez skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek celowy na remont domu zniszczonego przez powódź we wrześniu 2024 r. Skarżący domagał się wyższej kwoty niż przyznane 104.500 zł, twierdząc, że szkody są całkowite (100%). Organy oparły się na szacunku komisji, która oceniła zniszczenia na 52,25%, co przy kwocie 2000 zł za 1% zniszczenia dało przyznaną sumę. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie przedstawionej przez niego analizy techniczno-ekonomicznej i dokumentacji zdjęciowej, które wskazywały na całkowite zniszczenie budynku i kosztorys remontowy opiewający na 440.800 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że SKO naruszyło przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107, poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i nieodniesienie się do kluczowych dokumentów przedstawionych przez skarżącego. Sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien był zbadać te dokumenty, a w razie potrzeby powołać biegłego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na naruszenie zasady czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz art. 78 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie oględzin i analizę dowodów. Sąd wspomniał również o nowym przepisie (art. 69b) dodanym ustawą o skutkach powodzi, który powinien być uwzględniony.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył przepisy k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i nieodniesienie się do kluczowych dokumentów przedstawionych przez skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że SKO powinno zbadać analizę techniczno-ekonomiczną i dokumentację zdjęciową, a nie opierać się wyłącznie na szacunku komisji, zwłaszcza gdy skarżący podnosił zarzuty dotyczące całkowitego zniszczenia budynku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.s. art. 39 § ust. 1, ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 40 § ust. 2 i ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 18 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 110 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi art. 69b

Dodany przez ustawę z 21 listopada 2024 r., powinien stanowić materialnoprawną podstawę orzekania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu jednostki.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez niezapewnienie czynnego udziału strony przed SKO.

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 12 § ust. 1 w zw. z ust. 2

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez SKO art. 7, 77, 107 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, w tym analizy techniczno-ekonomicznej i dokumentacji zdjęciowej. Naruszenie przez SKO art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie przez SKO art. 78 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie oględzin i analizę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

organ związany jest zarówno szacunkiem w tym zakresie dokonanym przez osoby uprawnione, mające stosowną wiedzę w tym zakresie, jak i kwotą jaką może przyznać i wypłacić przedstawione przez skarżącego dokumenty nie zawierają procentowego stopnia zniszczenia/uszkodzenia budynku, natomiast zawierają wartość kosztorysową robót w zakresie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniej użytkowalności przyznawany osobom poszkodowanym zasiłek celowy [...] nie ma na celu zrekompensowania strat jakie ponieśli poszkodowani w stopniu, który pozwalałby na pełne odremontowanie uszkodzonych domów do stanu sprzed powodzi niezmierzające w istocie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i ustalenia niespornego stanu faktycznego

Skład orzekający

Aneta Brzezińska

sprawozdawca

Katarzyna Radom

przewodniczący

Marta Pająkiewicz-Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niewłaściwe postępowanie organów administracji w zakresie oceny dowodów i zapewnienia czynnego udziału strony w sprawach o zasiłki celowe po klęskach żywiołowych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o zasiłki celowe na remont/odbudowę po klęskach żywiołowych, gdzie istnieje rozbieżność między szacunkami organów a dowodami przedstawionymi przez stronę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak obywatel może walczyć o swoje prawa, gdy czuje się pokrzywdzony przez niepełne rozpatrzenie jego sytuacji.

Sąd uchyla decyzję o zasiłku po powodzi: czy organy lekceważą dowody obywateli?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Wr 260/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska /sprawozdawca/
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 39 ust. 1, ust. 2, art. 40 ust.2 i ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 13 lutego 2025 r. nr SKO 4101/104/2025 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Pismem z 26 września 2024 r. A. P. (dalej: skarżący) wniósł do Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko wniosek o udzielenie pomocy finansowej na remont budynku mieszkalnego, który został uszkodzony w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Wskazał, że w nocy 14/15 września 2024 r. jego dom został doszczętnie zniszczony przez wodę, która sięgała do 1,5 m pierwszego piętra. Skarżący podkreślił, że powódź zabrała dosłownie wszystko, zostały tylko mury, a część budynku się zawaliła.
Decyzją z 22 listopada 2024 r. (OPSGK.RŚPS.4204.200.67.2024) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko, działający z upoważnienia Wójta Gminy Kłodzko (dalej: organ I instancji) przyznał skarżącemu zasiłek celowy na odbudowę budynku mieszkalnego w kwocie 104.500 zł. Organ I instancji ustalił wysokość zasiłku w oparciu o ocenę z 15 września 2024 r. dokonaną przez Komisję ds. szacowania strat, zgodnie z którą oszacowano procentowy udział uszkodzenia/zniszczenia na poziomie 52,25%.
Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie nie zgadzając się z przyznaną kwotą zasiłku i kwestionując oszacowanie zakresu zniszczeń. Zdaniem skarżącego przyznana kwota nie odzwierciedla rzeczywistego stanu szkód poniesionych przez jego rodzinę w wyniku powodzi. Wraz z odwołaniem skarżący złożył dokumentację fotograficzną zniszczeń, kopię analizy techniczno-ekonomicznej oraz kopię kosztorysu remontowego. Skarżący zarzucił też, że w przypadku tak znaczących strat jego rodzina powinna zostać objęta wsparciem w pełnym zakresie. Jednocześnie skarżący wniósł o ponowne przeanalizowanie poziomu strat poniesionych w wyniku powodzi, ustalenie rzeczywistego procentu strat w oparciu o przesłane dokumenty oraz pełne oględziny miejsca zamieszkania, zwiększenie kwoty zasiłku, adekwatnie do rzeczywistych strat.
Zaskarżoną decyzją z 13 lutego 2025 r. (SKO 4101/104/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ) - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572): dalej: k.p.a., art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 2 i 3, art. 18 ust. 1 pkt 4 i art. 110 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1283 ze. zm.), dalej: u.p.s. oraz "Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r." (dalej: Zasady) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. SKO, po szczegółowym przywołaniu przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie podniosło (w szczególności), że Komisja ds. szacowania strat, powołana przez Wójta Gminy, w skład której wchodziła osoba posiadająca uprawnienia budowlane, ustaliła procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń budynku spowodowany powodzią na 52,25 %. Taki szacunek uszkodzenia budynku wynikał z przyjęcia, że procentowy zakres uszkodzeń wynosił: fundamentów 35 %, ścian 60 %, stropów 60 %, dachu 0% oraz innych elementów 80 %. Skoro zatem, zgodnie z Zasadami za 1% zniszczenia, przysługuje pomoc w wysokości 2000 zł, to pomoc jaka przysługuje skarżącemu wyniosła 104.500 zł (2.000 zł x 52,25 %). Dlatego też, SKO uznało ustalenia organu I instancji w tym zakresie, za prawidłowe. SKO podkreśliło przy tym, że organ pomocy społecznej udzielając pomocy związany jest zarówno szacunkiem w tym zakresie dokonanym przez osoby uprawnione, mające stosowną wiedzę w tym zakresie, jak i kwotą jaką może przyznać i wypłacić, a która wynika z procentowego udziału uszkodzenia/zniszczenia budynku.
Odnosząc się zaś do treści odwołania oraz przedstawionych przez skarżącego analizy i kosztorysu dotyczących remontu budynku, SKO wskazało po pierwsze, że przedstawione przez skarżącego dokumenty nie zawierają procentowego stopnia zniszczenia/uszkodzenia budynku, natomiast zawierają wartość kosztorysową robót w zakresie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniej użytkowalności, a ich celem było porównanie ze sobą kosztów przywrócenia obiektu do stanu pierwotnego po zalaniu wraz z wartością polisy ubezpieczeniowej, aby wybrać wariant uzasadniony ekonomicznie dla przedmiotu sprawy (strona 3 analizy). Po drugie, że przyznawany osobom poszkodowanym zasiłek celowy w oparciu o ustawę o pomocy społecznej oraz na warunkach ustanowionych w Zasadach nie ma na celu zrekompensowania strat jakie ponieśli poszkodowani w stopniu, który pozwalałby na pełne odremontowanie uszkodzonych domów do stanu sprzed powodzi. Przyznana pomoc nie ma charakteru odszkodowania. Skarżący nie może też oczekiwać, że z przyznanego zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku mieszkalnego pokryje wszelkie wydatki związane z odtworzeniem uszkodzonego przez powódź domu, gdyż nie taki jest cel przyznanej pomocy. Przyznana kwota ma pomóc w przezwyciężeniu trudnej sytuacji w jakiej znalazł się skarżący po tym jak jego dom mieszkalny został uszkodzony w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r.
Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając jej:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji polegający na niezgodnym z ujawnionym stanem faktycznym oszacowaniu przez Komisję wysokości szkód powstałych w jego domu i nieprawidłowe przyjęcie procentowego udziału uszkodzenia zniszczonego budynku na poziomie 52,25%, podczas gdy w rzeczywistości wysokość szkód w budynku osiągnęła 100%, gdyż wystąpiła szkoda całkowita;
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przy szacowaniu słusznego interesu jednostki,
- naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w tym wydanie decyzji bez przeanalizowania kluczowego dowodu przedstawionego przez skarżącego jakim była analiza techniczno – ekonomiczna. Tymczasem z przedstawionych dowodów w postaci dokumentacji zdjęciowej oraz dokładnej analizy dokumentu z października 2024 r. jednoznacznie wynika, ze budynek został doszczętnie zniszczony, a wysokość procentowego uszkodzenia budynku wynosi 100 %, gdyż wystąpiła całkowita szkoda budynku,
- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie przez organy zasady pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej, w szczególności poprzez przeprowadzenie oględzin budynku dopiero po upływie jednego miesiąca od powodzi,
- naruszenie Zasad poprzez przyznanie kwoty zasiłku, która nie wystarcza nawet w minimalnym na pokrycie odbudowy domu skarżącego, a tym samym uniemożliwia mu zaspokojenie podstawowych jego potrzeb bytowych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że przy ponownej ocenie sprawy, organ winien wydać decyzję dopiero po przeprowadzeniu dowodu niezależnego biegłego sądownictwa z zakresu budownictwa, który dokona oceny rzeczywistego rozmiaru i charakteru szkód powstałych w budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze. zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na tej podstawie obowiązkiem Sądu jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu - zgodności z prawem w zakresie naruszenia prawa procesowego i materialnego, bez względu na zgłaszane zarzuty i wnioski.
Przedmiotem sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) z 13 lutego 2025 r. (4101/104/2025) utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 22 listopada 2024 r. w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont budynku mieszkalnego położonego w Ścinawicy w kwocie 104.500 zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcia organy obu instancji powołały się na ustalony przez Komisję ds. szacowania szkód udział uszkodzenia budynku na poziomie 52,25%. Podczas gdy, zdaniem skarżącego poziom uszkodzenia jego budynku mieszkalnego wynosi 100%, gdyż doszło do jego całkowitej szkody, co wynika z przedłożonej przez niego, a nieuwzględnionej przez SKO dokumentacji zdjęciowej oraz analizy techniczno – ekonomicznej. Dlatego też w ocenie skarżącego przyznany mu zasiłek winien opiewać na kwotę 200.000 zł.
Jako materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie organy wskazały przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, dalej: u.p.s.) oraz Zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r.", dalej: Zasady.
Stosownie do art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ponadto w myśl art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, a zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
W Zasadach, wśród form przyznawanej pomocy w związku z powodzią, wskazano obok pomocy doraźnej, pomoc remontowo-budowlaną (a zatem pomoc o którą wnioskował skarżący), przyznawaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., na którą składają się:
a) zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi,
b) zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, przyznawane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej.
Pomoc remontowo-budowlana, przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, w rozumieniu u.p.s. i przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s.
Zgodnie z pkt I części III Zasad kwota zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego wynosi do 200 tys. zł, przyznawanego w związku ze szkodami w jednym budynku/lokalu mieszkalnym. Kwoty pomocy finansowej, przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń (1% zniszczenia = 2 tys. zł) określa załącznik nr 1 do Zasad. Ocenę uszkodzeń/zniszczeń przeprowadza się w oparciu o załączniki nr 8 i 8a do Zasad, które zawierają "wstępną kwalifikację uszkodzeń/zniszczeń elementów budynku (rodzaj i zakres uszkodzeń) oraz "Instrukcje/wytyczne szacowanie procentowego szkód w elementach budynku uszkodzonych w wyniku powodzi" oraz wzór obliczenia procentowego stopnia zniszczeń budynku przy uwzględnieniu procentowego udziału zniszczeń w poszczególnych elementach budynku, składających się na jego całość:
a) Fundamenty oraz fundamenty ze ścianami piwnic - 15% (współczynnik do wzoru: 0,15),
b) Ściany nośne - 25% (współczynnik do wzoru: 0,25),
c) Stropy - 20% (współczynnik do wzoru: 0,20),
d) Dach -15% (współczynnik do wzoru: 0,15),
e) Inne elementy - 25% (współczynnik do wzoru: 0,25).
Jak wynika z akt sprawy organy obu instancji uznały, że procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń budynku spowodowany powodzią wyniósł 52,25%. Taki szacunek uszkodzenia budynku wynikał, z ustaleń Komisji do spraw szacowania strat, zgodnie z którymi procentowy zakres uszkodzeń wyniósł w zakresie: fundamentów 35 %, ścian 60 %, stropów 60 %, dachu 0% oraz innych elementów 80 %. A skoro za 1% zniszczenia, zgodnie z Zasadami przysługuje pomoc w wysokości 2.000 zł, to organy obu instancji przyjęły, że skarżącemu przysługuje pomoc w kwocie 104.500 zł.
Wskazać również należy, że zgodnie z pkt 1 – 3 części III Zasad, oszacowania wysokości szkód w budynku/lokalu mieszkalnym lub budynku gospodarczym dokonuje osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, powołana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w której bierze udział pracownik organu nadzoru budowlanego wykonujący zadania służbowe. W uzasadnionych przypadkach, w tym stosownie do potrzeb oraz w sposób wykluczający konflikt interesów, zamiast pracownika organu nadzoru budowlanego, o którym stanowi ust. 1, w pracach komisji do spraw szacowania strat może wziąć udział inna osobo posiadająca odpowiednie kwalifikacje, zwłaszcza z uwzględnieniem uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie stosownie do art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725, ze. zm.). Osoba posiadając uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, o której mowa w ust. 1, określa procentowy udział zniszczenia lub uszkodzenia, o którym mowa w załączniku nr 1 lub nr 2 do Zasad. I jak wynika z akt sprawy, procentowego oszacowania uszkodzeń/zniszczeń budynku mieszkalnego skarżącego dokonała osoba z uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlane, a więc zgodnie z ustaleniami SKO, osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje w zakresie budownictwa.
Niemniej jednak w sprawie, zasadny jest zarzut skarżącego odnośnie całkowitego pominięcia i nie odniesienia się przez organ odwoławczy do dokumentacji zdjęciowej oraz analizy techniczno – ekonomicznej sporządzonej w października 2024 r. (a zatem po powodzi), załączonych przez skarżącego do akt administracyjnych sprawy wraz z odwołaniem. Z treści tej analizy wynika, że stan obiektu określa się jako zły, z uwagi na jego całkowite zalanie. W budynku mieszkalnym doszło do całkowitego zniszczenia izolacji poziomej ścian zewnętrznych skutkujące kapilarnym podciąganiem wody do wewnątrz; całkowitego zniszczenia okładzin ścian i sufitów, całkowitego zniszczenia wiat drewnianych, całkowitego zniszczenia elementów wyposażenia kuchni i łazienek, całkowitego zniszczenia okładzin podłogowych, całkowitego zniszczenia stolarki drzwiowej, całkowite zniszczenia dwóch wkładów okiennych oraz okuć w dwóch skrzydłach okiennych. Wartość kosztorysowa została oszacowana na kwotę 440.800 zł. W załączonym zaś do analizy kosztorysie remontowym po powodzi szczegółowo wskazano rodzaje prac do wykonania w budynku i dotyczący tych robót metraż powierzchni lub ilość elementów do wymiany (naprawy). Następnie wskazano rodzaje prac do wykonania w budynku i wartość tych robót oraz zestawienie materiałów i sprzętu i ich wartość. Analiza została sporządzona przez mgr inż. K. S., legitymującego się uprawnieniami budowlanymi.
Natomiast w zaskarżonej decyzji SKO uznało, że jest związane (jedynie) oceną uszkodzeń budynku, sporządzoną przez Komisję ds. szacowania szkód. Podkreśliło, że organ "związany jest zarówno szacunkiem w tym zakresie dokonanym przez osoby uprawnione, mające stosowną wiedzę w tym zakresie, jak i kwotą jaką może przyznać i wypłacić, a która wynika z procentowego udziału uszkodzenia/zniszczenia budynku". Ostatecznie zaś uznało, że skoro zatem przedłożone przez skarżącego dokumenty "nie zawierają procentowego stopnia zniszczenia/uszkodzenia budynku, lecz zawierają wartość kosztorysową robót w zakresie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniej użytkowalności, a ich celem było porównanie ze sobą kosztów przywrócenia obiektu do stanu pierwotnego po zalaniu wraz z wartością polisy ubezpieczeniowej, aby wybrać wariant uzasadniony ekonomicznie dla przedmiotu sprawy", to nie mogły one stanowić podstawy wyliczenia zasiłku. Takie postępowanie SKO, należało jednak zdaniem Sądu, uznać jednak za co najmniej niewystarczające, gdyż niezmierzające w istocie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i ustalenia niespornego stanu faktycznego.
Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., SKO zobowiązane było do odniesienia się do załączonych przez skarżącego dokumentów w postaci analizy techniczno - ekonomicznej oraz dokumentacji fotograficznej obrazującej skalę zniszczeń budynku, czego jak wynika z akt sprawy nie uczyniło. SKO powinno przeanalizować również zakres prac koniecznych do wykonania w budynku, wyszególniony w kosztorysie remontowym, a następnie ustalić czy wymieniony w kosztorysie zakres prac do wykonania miałby wpływ na wysokość przyznanej skarżącemu pomocy na remont budynku. W tym celu organ uprawniony jest do żądania złożenia dodatkowych wyjaśnień odnośnie uszkodzeń poszczególnych elementów budynku i zakresu prac remontowych koniecznych do wykonania przez osoby, które dokonały oceny stopnia uszkodzeń budynku oraz sporządziły kosztorys remontowy. Skoro organ nie posiada wiadomości specjalnych z zakresu szacowania strat i robót koniecznych do wykonania po powodzi uprawniony jest również na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. do powołania w sprawie biegłego, który oceni stan techniczny budynku i zakres uszkodzeń w wyniku powodzi (wyrok WSA we Wrocławiu z 9 października 2025 r., sygn.. akt IV SA/Wr 346/25, CBOSA).
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien odnieść się do treści analizy techniczno – ekonomicznej sporządzonej w października 2024 r. przedłożonej przez skarżącego i wyjaśnić ewentualne sprzeczności w ocenie zakresu uszkodzeń budynku w wyniku powodzi i robót do wykonania po powodzi, dokonanej przez Komisję ds. szacowania strat i eksperta z uprawnieniami budowalnymi powołanego przez skarżącego.
W ocenie Sądu w sprawie doszło również do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż skarżącemu nie zapewniono czynnego udziału przed SKO i przed wydaniem decyzji przez ten organ nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Umknęło również organowi, że skarżący w odwołaniu zgłaszał konieczność przeprowadzenia ponownych "pełnych oględzin" jego nieruchomości z uwagi na zarzuty zgłaszane pod adresem Komisji ds. szacowania strat, która stawiła się na miejscu zdarzenia dopiero miesiąc po jego wystąpieniu i nie uwzględniła podnoszonych przez niego okoliczności (np. braku części budynku) oraz przeprowadzenia dowodu z analizy techniczno – ekonomicznej i dokumentacji fotograficznej obrazującej skalę zniszczeń powstałych w budynku w wyniku powodzi, co z kolei stanowi naruszenie art. 78 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a.
Końcowo podnieść należy, że uwadze SKO umknęła okoliczność, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał już art. 69b dodany przez art. 19 ustawy z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1717), który jako taki również winien stanowić materialnoprawną podstawę orzekania przez SKO (wyrok WSA z 3 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 151/25, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę